Issues
Select Version
Mahāvaggapāḷi
Mahāvaggapāḷi

8. Sakkapañhasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

8. Sakkapañhasuttaṃ

344. EvaṃT2.298M2.211V2.194P2.264 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā magadhesu viharati , pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo , tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṃ .
Tena kho pana samayena sakkassa devānamindassa ussukkaṃ udapādi bhagavantaṃ dassanāya .
Atha kho sakkassa devānamindassa etadahosi –
‘‘ kahaṃ nu kho bhagavā etarahi viharati arahaṃ sammāsambuddho ’’ ti ?
Addasā kho sakko devānamindo bhagavantaṃ magadhesu viharantaṃ pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo , tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṃ .
Disvāna deve tāvatiṃse āmantesi –
‘‘ ayaṃ , mārisā , bhagavā magadhesu viharati , pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo , tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṃ .
Yadi pana , mārisā , mayaṃ taṃ bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkameyyāma arahantaṃ sammāsambuddhan ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ bhaddantavā ’’ ti kho devā tāvatiṃsā sakkassa devānamindassa paccassosuṃ .
345. Atha kho sakko devānamindo pañcasikhaṃ gandhabbadevaputtaṃ [ gandhabbaputtaṃ ( syā .)] āmantesi –
‘‘ ayaṃ , tāta pañcasikha , bhagavā magadhesu viharati pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo , tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṃ .
Yadi panaT2.299 , tāta pañcasikha , mayaṃ taṃ bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkameyyāma arahantaṃ sammāsambuddhan ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ bhaddantavā ’’ ti kho pañcasikho gandhabbadevaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā beluvapaṇḍuvīṇaṃ ādāya sakkassa devānamindassa anucariyaṃ upāgami .
346. Atha kho sakko devānamindo devehi tāvatiṃsehi parivuto pañcasikhena gandhabbadevaputtena purakkhato seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya ;
evameva devesu tāvatiṃsesu antarahito magadhesu pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo , tassuttarato vediyake pabbate paccuṭṭhāsi .
Tena kho panaV2.195 samayena vediyako pabbatoM2.212 atiriva obhāsajāto hoti ambasaṇḍā ca brāhmaṇagāmo yathā taṃ devānaṃ devānubhāvena .
Apissudaṃ parito gāmesu manussā evamāhaṃsu –
‘‘ ādittassu nāmajja vediyako pabbato jhāyatisu [ jhāyatassu ( syā .), pajjhāyitassu ( sī . pī .)] nāmajja vediyako pabbato jalatisu [ jalatassu ( syā .), jalitassu ( sī . pī .)] nāmajja vediyako pabbato kiṃsu nāmajja vediyako pabbato atiriva obhāsajāto ambasaṇḍā ca brāhmaṇagāmo ’’ ti saṃviggā lomahaṭṭhajātā ahesuṃ .
347. Atha kho sakko devānamindo pañcasikhaṃ gandhabbadevaputtaṃ āmantesi –
‘‘ durupasaṅkamāP2.265 kho , tāta pañcasikha , tathāgatā mādisena , jhāyī jhānaratā , tadantaraṃ [ tadanantaraṃ ( sī . syā . pī . ka .)] paṭisallīnā .
Yadi pana tvaṃ , tāta pañcasikha , bhagavantaṃ paṭhamaṃ pasādeyyāsi , tayā , tāta , paṭhamaṃ pasāditaṃ pacchā mayaṃT2.300 taṃ bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkameyyāma arahantaṃ sammāsambuddhan ’’ ti .
‘‘ Evaṃ bhaddantavā ’’ ti kho pañcasikho gandhabbadevaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā beluvapaṇḍuvīṇaṃ ādāya yena indasālaguhā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā ‘‘ ettāvatā me bhagavā neva atidūre bhavissati nāccāsanne , saddañca me sossatī ’’ ti ekamantaṃ aṭṭhāsi .

Pañcasikhagītagāthā

348. Ekamantaṃ ṭhito kho pañcasikho gandhabbadevaputto beluvapaṇḍuvīṇaṃ [ veḷuvapaṇḍuvīṇaṃ ādāya ( syā .)] assāvesi , imā ca gāthā abhāsi buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā –
‘‘ Vande te pitaraṃ bhadde , timbaruṃ sūriyavacchase ;
Yena jātāsi kalyāṇī , ānandajananī mama .
‘‘ Vātova sedataṃ kanto , pānīyaṃva pipāsato ;
Aṅgīrasi piyāmesi , dhammo arahatāmiva .
‘‘ ĀturassevaP2.266 bhesajjaṃ , bhojanaṃva jighacchato ;
Parinibbāpaya maṃ bhadde , jalantamiva vārinā .
‘‘ SītodakaṃM2.213V2.196 pokkharaṇiṃ , yuttaṃ kiñjakkhareṇunā ;
Nāgo ghammābhitattova , ogāhe te thanūdaraṃ .
‘‘ Accaṅkusova nāgova , jitaṃ me tuttatomaraṃ ;
Kāraṇaṃ nappajānāmi , sammatto lakkhaṇūruyā .
‘‘ TayiT2.301 gedhitacittosmi , cittaṃ vipariṇāmitaṃ ;
Paṭigantuṃ na sakkomi , vaṅkaghastova ambujo .
‘‘ Vāmūru saja maṃ bhadde , saja maṃ mandalocane ;
Palissaja maṃ kalyāṇi , etaṃ me abhipatthitaṃ .
‘‘ Appako vata me santo , kāmo vellitakesiyā ;
Anekabhāvo samuppādi , arahanteva dakkhiṇā .
‘‘ Yaṃ me atthi kataṃ puññaṃ , arahantesu tādisu ;
Taṃ me sabbaṅgakalyāṇi , tayā saddhiṃ vipaccataṃ .
‘‘ YaṃP2.267 me atthi kataṃ puññaṃ , asmiṃ pathavimaṇḍale ;
Taṃ me sabbaṅgakalyāṇi , tayā saddhiṃ vipaccataṃ .
‘‘ Sakyaputtova jhānena , ekodi nipako sato ;
Amataṃ muni jigīsāno [ jigiṃsāno ( sī . syā . pī .)], tamahaṃ sūriyavacchase .
‘‘ Yathāpi muni nandeyya , patvā sambodhimuttamaṃ ;
Evaṃ nandeyyaṃ kalyāṇi , missībhāvaṃ gato tayā .
‘‘ Sakko ce me varaṃ dajjā , tāvatiṃsānamissaro ;
Tāhaṃ bhadde vareyyāhe , evaṃ kāmo daḷho mama .
‘‘ SālaṃvaV2.197 na ciraṃ phullaṃ , pitaraṃ te sumedhase ;
Vandamāno namassāmi , yassā setādisī pajā ’’ ti .
349. Evaṃ vutte bhagavā pañcasikhaṃ gandhabbadevaputtaṃ etadavoca –
‘‘ saṃsandatiT2.302 kho te , pañcasikha , tantissaro gītassarena , gītassaro ca tantissarena ;
na ca pana [ neva pana ( syā .)] te pañcasikha , tantissaro gītassaraṃ ativattati , gītassaro ca tantissaraṃ .
Kadā saṃyūḷhā pana te , pañcasikha , imā gāthā buddhūpasañhitā dhammūpasañhitāM2.214 saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā ’’ ti ?
‘‘ Ekamidaṃ , bhante , samayaṃ bhagavā uruvelāyaṃ viharati najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhe paṭhamābhisambuddhoP2.268 .
Tena kho panāhaṃ , bhante , samayena bhaddā nāma sūriyavacchasā timbaruno gandhabbarañño dhītā , tamabhikaṅkhāmi .
Sā kho pana , bhante , bhaginī parakāminī hoti ;
sikhaṇḍī nāma mātalissa saṅgāhakassa putto , tamabhikaṅkhati .
Yato kho ahaṃ , bhante , taṃ bhaginiṃ nālatthaṃ kenaci pariyāyena .
Athāhaṃ beluvapaṇḍuvīṇaṃ ādāya yena timbaruno gandhabbarañño nivesanaṃ tenupasaṅkamiṃ ;
upasaṅkamitvā beluvapaṇḍuvīṇaṃ assāvesiṃ , imā ca gāthā abhāsiṃ buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā –
‘‘ Vande te pitaraṃ bhadde , timbaruṃ sūriyavacchase ;
Yena jātāsi kalyāṇī , ānandajananī mama .
… pe …
Sālaṃva na ciraṃ phullaṃ , pitaraṃ te sumedhase ;
Vandamāno namassāmi , yassā setādisī pajā ’’ ti .
‘‘ Evaṃ vutte , bhante , bhaddā sūriyavacchasā maṃ etadavoca –
‘ na kho me , mārisa , so bhagavā sammukhā diṭṭho api ca sutoyeva me so bhagavāT2.303 devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sudhammāyaṃ sabhāyaṃ upanaccantiyā .
Yato kho tvaṃ , mārisa , taṃ bhagavantaṃ kittesi , hotu no ajja samāgamo ’ ti .
SoyevaP2.269 no , bhante , tassā bhaginiyā saddhiṃ samāgamo ahosi .
Na ca dāni tato pacchā ’’ ti .