Brahmayācanakathā
64.‘‘ Atha
T2.41 kho , bhikkhave , vipassissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa etadahosi –‘ yaṃnūnāhaṃ dhammaṃ deseyyan ’ ti .
Atha kho , bhikkhave , vipassissa
M2.31 bhagavato arahato sammāsambuddhassaP2.36 etadahosi –‘ adhigato kho myāyaṃ dhammo gambhīro duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo .
Ālayarāmā kho panāyaṃ pajā ālayaratā ālayasammuditā .
Ālayarāmāya kho pana pajāya ālayaratāya ālayasammuditāya duddasaṃ idaṃ ṭhānaṃ yadidaṃ idappaccayatāpaṭiccasamuppādo .
Idampi kho ṭhānaṃ duddasaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ .
Ahañceva kho pana dhammaṃ deseyyaṃ , pare ca me na ājāneyyuṃ ;
so mamassa kilamatho , sā mamassa vihesā ’ ti .
65.‘‘ Apissu , bhikkhave , vipassiṃ bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ imā anacchariyā gāthāyo paṭibhaṃsu pubbe assutapubbā –
‘ Kicchena me adhigataṃ , halaṃ dāni pakāsituṃ ;
Rāgadosaparetehi , nāyaṃ dhammo susambudho .
‘ Paṭisotagāmiṃ nipuṇaṃ , gambhīraṃ duddasaṃ aṇuṃ ;
Rāgarattā na dakkhanti , tamokhandhena āvuṭā ’ ti .
‘‘ Itiha
V2.29 , bhikkhave , vipassissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa paṭisañcikkhato appossukkatāya cittaṃ nami , no dhammadesanāya . 66.‘‘ Atha
T2.42 kho , bhikkhave , aññatarassa mahābrahmuno vipassissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa cetasā cetoparivitakkamaññāya etadahosiP2.37 –‘ nassati vata bho loko , vinassati vata bho loko , yatra hi nāma vipassissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa appossukkatāya cittaṃ namati [ nami ( syā . ka .), namissati (?)], no dhammadesanāyā ’ ti .
Atha kho so , bhikkhave , mahābrahmā seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya , pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya ;
evameva brahmaloke antarahito vipassissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa purato pāturahosi .
Atha kho so , bhikkhave , mahābrahmā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā dakkhiṇaṃ jāṇumaṇḍalaṃ pathaviyaṃ
M2.32 nihantvā [ nidahanto ( syā .)] yena vipassī bhagavā arahaṃ sammāsambuddho tenañjaliṃ paṇāmetvā vipassiṃ bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ etadavoca –‘ desetu , bhante , bhagavā dhammaṃ , desetu sugato dhammaṃ , santi [ santī ( syā .)] sattā apparajakkhajātikā ;
assavanatā dhammassa parihāyanti , bhavissanti dhammassa aññātāro ’ ti .
67.‘‘ Evaṃ vutte [ atha kho ( ka .)], bhikkhave , vipassī bhagavā arahaṃ sammāsambuddho taṃ mahābrahmānaṃ etadavoca –
‘ mayhampi kho , brahme , etadahosi –
‘‘ yaṃnūnāhaṃ dhammaṃ deseyyan ’’ ti .
Tassa mayhaṃ , brahme , etadahosi –
‘‘ adhigato kho myāyaṃ dhammo gambhīro duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo .
Ālayarāmā kho panāyaṃ pajā ālayaratā ālayasammuditā .
Ālayarāmāya kho pana pajāya ālayaratāya ālayasammuditāya
T2.43 duddasaṃ idaṃ ṭhānaṃ yadidaṃ idappaccayatāpaṭiccasamuppādo .Idampi kho ṭhānaṃ duddasaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ .
Ahañceva kho pana dhammaṃ deseyyaṃ , pare ca me na ājāneyyuṃ ;
so mamassa kilamatho , sā mamassa vihesā ’’ ti .
Apissu maṃ , brahme
P2.38 , imā anacchariyā gāthāyo paṭibhaṃsu pubbe assutapubbā –‘‘ Kicchena me adhigataṃ , halaṃ dāni pakāsituṃ ;
Rāgadosaparetehi , nāyaṃ dhammo susambudho .
‘‘ Paṭisotagāmiṃ nipuṇaṃ , gambhīraṃ duddasaṃ aṇuṃ ;
Rāgarattā na dakkhanti , tamokhandhena āvuṭā ’’ ti .
‘ Itiha
V2.30 me , brahme , paṭisañcikkhato appossukkatāya cittaṃ nami , no dhammadesanāyā ’ ti . 68.‘‘ Dutiyampi kho , bhikkhave , so mahābrahmā … pe … tatiyampi kho , bhikkhave , so mahābrahmā vipassiṃ bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ etadavoca –
‘ desetu , bhante , bhagavā dhammaṃ , desetu sugato dhammaṃ , santi sattā apparajakkhajātikā , assavanatā dhammassa parihāyanti , bhavissanti dhammassa aññātāro ’ ti .
69.‘‘ Atha
M2.33 kho , bhikkhave , vipassī bhagavā arahaṃ sammāsambuddho brahmuno ca ajjhesanaṃ viditvā sattesu ca kāruññataṃ paṭicca buddhacakkhunā lokaṃ volokesi .Addasā kho , bhikkhave , vipassī bhagavā arahaṃ sammāsambuddho buddhacakkhunā lokaṃ volokento satte apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye [ duviññāpaye bhabbe abhabbe ( syā .)] appekacce paralokavajjabhayadassāvine [ dassāvino ( sī . syā . kaṃ . ka .)] viharante , appekacce na paralokavajjabhayadassāvine [ dassāvino ( sī . syā . kaṃ . ka .)] viharante .
Seyyathāpi nāma uppaliniyaṃ vā paduminiyaṃ
T2.44 vā puṇḍarīkiniyaṃ vā appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṃvaḍḍhāni udakānuggatāni anto nimuggaposīni .Appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṃvaḍḍhāni samodakaṃ ṭhitāni .
Appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṃvaḍḍhāni udakā accuggamma ṭhitāni anupalittāni udakena .
Evameva
P2.39 kho , bhikkhave , vipassī bhagavā arahaṃ sammāsambuddho buddhacakkhunā lokaṃ volokento addasa satte apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye appekacce paralokavajjabhayadassāvine viharante , appekacce na paralokavajjabhayadassāvine viharante . 70.‘‘ Atha kho so , bhikkhave , mahābrahmā vipassissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa cetasā cetoparivitakkamaññāya vipassiṃ bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
‘ Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito , yathāpi passe janataṃ samantato ;
Tathūpamaṃ dhammamayaṃ sumedha , pāsādamāruyha samantacakkhu .
‘ Sokāvatiṇṇaṃ
V2.31 [ sokāvakiṇṇaṃ ( syā .)] janatamapetasoko ,Avekkhassu jātijarābhibhūtaṃ ;
Uṭṭhehi
T2.45 vīra vijitasaṅgāma ,Satthavāha aṇaṇa vicara loke .
Desassu [ desetu ( syā . pī .)] bhagavā dhammaṃ ,
Aññātāro bhavissantī ’ ti .
71.‘‘ Atha
M2.34 kho , bhikkhave , vipassī bhagavā arahaṃ sammāsambuddho taṃ mahābrahmānaṃ gāthāya ajjhabhāsi –‘ Apārutā tesaṃ amatassa dvārā ,
Ye sotavanto pamuñcantu saddhaṃ ;
Vihiṃsasaññī paguṇaṃ na bhāsiṃ ,
Dhammaṃ paṇītaṃ manujesu brahme ’ ti .
‘‘ Atha kho so , bhikkhave , mahābrahmā ‘ katāvakāso khomhi vipassinā bhagavatā arahatā sammāsambuddhena dhammadesanāyā ’ ti vipassiṃ bhagavantaṃ arahantaṃ
P2.40 sammāsambuddhaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tattheva antaradhāyi .