4. Mahāsudassanasuttaṃ
241. Evaṃ
T2.196M2.139V2.127P2.169 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kusinārāyaṃ viharati upavattane mallānaṃ sālavane antarena yamakasālānaṃ parinibbānasamaye .Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ mā , bhante , bhagavā imasmiṃ khuddakanagarake ujjaṅgalanagarake sākhānagarake parinibbāyi .
Santi , bhante , aññāni mahānagarāni .
Seyyathidaṃ – campā , rājagahaṃ , sāvatthi , sāketaṃ , kosambī , bārāṇasī ;
ettha bhagavā parinibbāyatu .
Ettha bahū khattiyamahāsālā brāhmaṇamahāsālā gahapatimahāsālā tathāgate abhippasannā , te tathāgatassa sarīrapūjaṃ karissantī ’’ ti .
242.‘‘ Mā hevaṃ , ānanda , avaca ;
mā hevaṃ , ānanda , avaca – khuddakanagarakaṃ ujjaṅgalanagarakaṃ sākhānagarakan ’’ ti .
Kusāvatīrājadhānī
‘‘ Bhūtapubbaṃ , ānanda , rājā mahāsudassano nāma ahosi khattiyo muddhāvasitto [ khattiyo muddhābhisitto ( ka .), cakkavattīdhammiko dhammarājā ( mahāparinibbānasutta )] cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto
P2.170 .Rañño , ānanda , mahāsudassanassa ayaṃ kusinārā kusāvatī nāma rājadhānī ahosi .
Puratthimena ca pacchimena ca dvādasayojanāni āyāmena , uttarena ca dakkhiṇena ca sattayojanāni vitthārena .
Kusāvatī , ānanda , rājadhānī iddhā ceva ahosi phītā ca bahujanā ca ākiṇṇamanussā ca subhikkhā ca .
Seyyathāpi , ānanda
T2.197 , devānaṃ āḷakamandā nāma rājadhānī iddhā ceva hoti phītā ca [ iddhā ceva ahosi phītā ca ( syā .)] bahujanā ca ākiṇṇayakkhā ca subhikkhā ca ;evameva kho , ānanda , kusāvatī rājadhānī iddhā ceva ahosi phītā ca bahujanā ca ākiṇṇamanussā ca subhikkhā ca .
Kusāvatī , ānanda
V2.128 , rājadhānī dasahi saddehi avivittā ahosi divā ceva rattiñca , seyyathidaṃ – hatthisaddena assasaddena rathasaddena bherisaddena mudiṅgasaddena vīṇāsaddena gītasaddena saṅkhasaddenaM2.140 sammasaddena pāṇitāḷasaddena ‘ asnātha pivatha khādathā ’ ti dasamena saddena .‘‘ Kusāvatī , ānanda , rājadhānī sattahi pākārehi parikkhittā ahosi .
Eko pākāro sovaṇṇamayo , eko rūpiyamayo , eko veḷuriyamayo , eko phalikamayo , eko lohitaṅkamayo
T2.198 [ lohitaṅgamayo ( ka .), lohitakamayo ( byākaraṇesu )], eko masāragallamayo , eko sabbaratanamayo .Kusāvatiyā , ānanda , rājadhāniyā catunnaṃ vaṇṇānaṃ dvārāni ahesuṃ .
Ekaṃ dvāraṃ sovaṇṇamayaṃ , ekaṃ rūpiyamayaṃ , ekaṃ veḷuriyamayaṃ , ekaṃ phalikamayaṃ
P2.171 .Ekekasmiṃ dvāre satta satta esikā nikhātā ahesuṃ tiporisaṅgā tiporisanikhātā dvādasaporisā ubbedhena .
Ekā esikā sovaṇṇamayā , ekā rūpiyamayā , ekā veḷuriyamayā , ekā phalikamayā , ekā lohitaṅkamayā , ekā masāragallamayā , ekā sabbaratanamayā .
Kusāvatī , ānanda , rājadhānī sattahi tālapantīhi parikkhittā ahosi .
Ekā tālapanti sovaṇṇamayā , ekā rūpiyamayā , ekā veḷuriyamayā , ekā phalikamayā , ekā lohitaṅkamayā , ekā masāragallamayā , ekā sabbaratanamayā .
Sovaṇṇamayassa tālassa sovaṇṇamayo khandho ahosi , rūpiyamayāni pattāni ca phalāni ca .
Rūpiyamayassa tālassa rūpiyamayo khandho ahosi , sovaṇṇamayāni pattāni ca phalāni ca .
Veḷuriyamayassa tālassa veḷuriyamayo khandho ahosi , phalikamayāni pattāni ca phalāni ca .
Phalikamayassa tālassa phalikamayo khandho ahosi , veḷuriyamayāni pattāni ca phalāni ca .
Lohitaṅkamayassa tālassa lohitaṅkamayo khandho ahosi , masāragallamayāni pattāni ca phalāni ca .
Masāragallamayassa tālassa masāragallamayo khandho ahosi , lohitaṅkamayāni pattāni ca phalāni ca .
Sabbaratanamayassa tālassa sabbaratanamayo khandho ahosi , sabbaratanamayāni pattāni ca phalāni ca .
Tāsaṃ kho panānanda , tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo [ kamanīyo ( sī . syā . pī .)] ca madanīyo ca .
Seyyathāpi , ānanda , pañcaṅgikassa tūriyassa suvinītassa suppaṭitāḷitassa sukusalehi samannāhatassa saddo hoti vaggu ca
M2.141 rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo caP2.172 , evameva kho , ānanda , tāsaṃ tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca .Ye kho panānanda , tena samayena kusāvatiyā rājadhāniyā dhuttā ahesuṃ soṇḍā pipāsā , te tāsaṃ tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddena
T2.199 paricāresuṃ .