Bodhisattadhammatā
17.‘‘ Atha kho , bhikkhave , vipassī bodhisatto tusitā kāyā cavitvā sato sampajāno mātukucchiṃ okkami .
Ayamettha dhammatā .
18.‘‘ Dhammatā , esā , bhikkhave , yadā bodhisatto tusitā kāyā cavitvā mātukucchiṃ okkamati .
Atha sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya appamāṇo uḷāro obhāso pātubhavati atikkammeva devānaṃ devānubhāvaṃ .
Yāpi tā lokantarikā aghā asaṃvutā andhakārā andhakāratimisā
T2.14 , yattha pime candimasūriyā evaṃmahiddhikā evaṃmahānubhāvā ābhāya nānubhonti , tatthapi appamāṇo uḷāro obhāso pātubhavati atikkammeva devānaṃ devānubhāvaṃ .Yepi tattha sattā upapannā , tepi tenobhāsena
V2.10 aññamaññaṃ sañjānanti –‘ aññepi kira , bho , santi sattā idhūpapannā ’ ti .
Ayañca dasasahassī lokadhātu saṅkampati sampakampati sampavedhati .
Appamāṇo ca uḷāro obhāso loke pātubhavati atikkammeva devānaṃ devānubhāvaṃ .
Ayamettha dhammatā .
19.‘‘ Dhammatā
M2.11 esā , bhikkhave , yadā bodhisatto mātukucchiṃ okkanto hoti , cattāro naṃ devaputtā catuddisaṃ [ cātuddisaṃ ( syā .)] rakkhāya upagacchanti –‘ mā naṃ bodhisattaṃ vā bodhisattamātaraṃ vā manusso vā amanusso vā koci vā viheṭhesī ’ ti .
Ayamettha dhammatā .
20.‘‘ Dhammatā esā , bhikkhave , yadā bodhisatto mātukucchiṃ okkanto hoti , pakatiyā sīlavatī bodhisattamātā hoti , viratā pāṇātipātā , viratā adinnādānā , viratā kāmesumicchācārā
P2.13 , viratā musāvādā , viratā surāmerayamajjappamādaṭṭhānā .Ayamettha dhammatā .
21.‘‘ Dhammatā esā , bhikkhave , yadā bodhisatto mātukucchiṃ okkanto hoti , na bodhisattamātu purisesu mānasaṃ uppajjati kāmaguṇūpasaṃhitaṃ , anatikkamanīyā ca bodhisattamātā hoti kenaci purisena rattacittena .
Ayamettha dhammatā .
22.‘‘ Dhammatā esā , bhikkhave , yadā bodhisatto mātukucchiṃ okkanto
T2.15 hoti , lābhinī bodhisattamātā hoti pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ .Sā pañcahi kāmaguṇehi samappitā samaṅgībhūtā paricāreti .
Ayamettha dhammatā .
23.‘‘ Dhammatā esā , bhikkhave , yadā bodhisatto mātukucchiṃ okkanto hoti , na bodhisattamātu kocideva ābādho uppajjati .
Sukhinī bodhisattamātā hoti akilantakāyā , bodhisattañca bodhisattamātā tirokucchigataṃ passati sabbaṅgapaccaṅgiṃ ahīnindriyaṃ .
Seyyathāpi , bhikkhave , maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṃso suparikammakato accho vippasanno anāvilo sabbākārasampanno .
Tatrāssa [ tatrassa ( syā .)] suttaṃ āvutaṃ nīlaṃ vā pītaṃ vā lohitaṃ vā odātaṃ vā paṇḍusuttaṃ vā .
Tamenaṃ cakkhumā puriso hatthe karitvā paccavekkheyya –
‘ ayaṃ kho maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṃso suparikammakato accho vippasanno anāvilo sabbākārasampanno .
Tatridaṃ suttaṃ āvutaṃ nīlaṃ vā pītaṃ vā lohitaṃ vā odātaṃ vā paṇḍusuttaṃ vā ’ ti .
Evameva kho , bhikkhave , yadā bodhisatto
M2.12 mātukucchiṃ okkanto hoti , na bodhisattamātu kocideva ābādho uppajjati , sukhinī bodhisattamātā hoti akilantakāyāV2.11 , bodhisattañcaP2.14 bodhisattamātā tirokucchigataṃ passati sabbaṅgapaccaṅgiṃ ahīnindriyaṃ .Ayamettha dhammatā .
24.‘‘ Dhammatā esā , bhikkhave , sattāhajāte bodhisatte bodhisattamātā kālaṅkaroti tusitaṃ kāyaṃ upapajjati .
Ayamettha dhammatā .
25.‘‘ Dhammatā
T2.16 esā , bhikkhave , yathā aññā itthikā nava vā dasa vā māse gabbhaṃ kucchinā pariharitvā vijāyanti , na hevaṃ bodhisattaṃ bodhisattamātā vijāyati .Daseva māsāni bodhisattaṃ bodhisattamātā kucchinā pariharitvā vijāyati .
Ayamettha dhammatā .
26.‘‘ Dhammatā esā , bhikkhave , yathā aññā itthikā nisinnā vā nipannā vā vijāyanti , na hevaṃ bodhisattaṃ bodhisattamātā vijāyati .
Ṭhitāva bodhisattaṃ bodhisattamātā vijāyati .
Ayamettha dhammatā .
27.‘‘ Dhammatā esā , bhikkhave , yadā bodhisatto mātukucchimhā nikkhamati , devā paṭhamaṃ paṭiggaṇhanti , pacchā manussā .
Ayamettha dhammatā .
28.‘‘ Dhammatā esā , bhikkhave , yadā bodhisatto mātukucchimhā nikkhamati , appattova bodhisatto pathaviṃ hoti , cattāro naṃ devaputtā paṭiggahetvā mātu purato ṭhapenti –
‘ attamanā , devi , hohi ;
mahesakkho te putto uppanno ’ ti .
Ayamettha dhammatā .
29.‘‘ Dhammatā esā , bhikkhave , yadā bodhisatto mātukucchimhā nikkhamati , visadova nikkhamati amakkhito udena [ uddena ( syā .), udarena ( katthaci )] amakkhito semhena amakkhito ruhirena amakkhito kenaci asucinā suddho [ visuddho ( syā .)] visado .
Seyyathāpi , bhikkhave , maṇiratanaṃ kāsike vatthe nikkhittaṃ neva maṇiratanaṃ kāsikaṃ vatthaṃ makkheti , nāpi kāsikaṃ vatthaṃ maṇiratanaṃ makkheti .
Taṃ kissa
T2.17 hetu ?Ubhinnaṃ suddhattā .
Evameva kho , bhikkhave , yadā bodhisatto mātukucchimhā nikkhamati , visadova nikkhamati amakkhito , udena amakkhito
M2.13 semhenaP2.15 amakkhito ruhirena amakkhito kenaci asucinā suddho visado .Ayamettha dhammatā .
30.‘‘ Dhammatā esā , bhikkhave , yadā bodhisatto mātukucchimhā nikkhamati , dve udakassa
V2.12 dhārā antalikkhā pātubhavanti – ekā sītassa ekā uṇhassa yena bodhisattassa udakakiccaṃ karonti mātu ca .Ayamettha dhammatā .
31.‘‘ Dhammatā esā , bhikkhave , sampatijāto bodhisatto samehi pādehi patiṭṭhahitvā uttarābhimukho [ uttarenābhimukho ( syā .) uttarenamukho ( ka .)] sattapadavītihārena gacchati setamhi chatte anudhāriyamāne , sabbā ca disā anuviloketi , āsabhiṃ vācaṃ bhāsati ‘ aggohamasmi lokassa , jeṭṭhohamasmi lokassa , seṭṭhohamasmi lokassa , ayamantimā jāti , natthidāni punabbhavo ’ ti .
Ayamettha dhammatā .
32.‘‘ Dhammatā esā , bhikkhave , yadā bodhisatto mātukucchimhā nikkhamati , atha sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya appamāṇo uḷāro obhāso
T2.18 pātubhavati , atikkammeva devānaṃ devānubhāvaṃ .Yāpi tā lokantarikā aghā asaṃvutā andhakārā andhakāratimisā , yattha pime candimasūriyā evaṃmahiddhikā evaṃmahānubhāvā ābhāya nānubhonti , tatthapi appamāṇo uḷāro obhāso pātubhavati atikkammeva devānaṃ devānubhāvaṃ .
Yepi tattha sattā upapannā , tepi tenobhāsena aññamaññaṃ sañjānanti –
‘ aññepi kira , bho , santi sattā idhūpapannā ’ ti .
Ayañca dasasahassī lokadhātu saṅkampati sampakampati sampavedhati appamāṇo ca uḷāro obhāso loke pātubhavati atikkammeva devānaṃ devānubhāvaṃ .
Ayamettha dhammatā .