Issues
Select Version
Mahāvaggapāḷi
Mahāvaggapāḷi

Parinibbutakathā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Parinibbutakathā

219. Atha kho bhagavā paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajji , paṭhamajjhānā vuṭṭhahitvā dutiyaṃ jhānaṃ samāpajji , dutiyajjhānā vuṭṭhahitvā tatiyaṃ jhānaṃ samāpajji , tatiyajjhānā vuṭṭhahitvā catutthaṃ jhānaṃ samāpajji .
Catutthajjhānā vuṭṭhahitvā ākāsānañcāyatanaṃ samāpajji , ākāsānañcāyatanasamāpattiyā vuṭṭhahitvā viññāṇañcāyatanaṃ samāpajji , viññāṇañcāyatanasamāpattiyā vuṭṭhahitvā ākiñcaññāyatanaṃ samāpajji , ākiñcaññāyatanasamāpattiyā vuṭṭhahitvā nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpajji , nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā vuṭṭhahitvā saññāvedayitanirodhaṃ samāpajji .
Atha kho āyasmā ānando āyasmantaṃ anuruddhaṃ etadavoca –
‘‘ parinibbuto , bhante anuruddhaV2.117 , bhagavā ’’ ti .
‘‘ Nāvuso ānanda , bhagavā parinibbuto , saññāvedayitanirodhaṃ samāpanno ’’ ti .
Atha kho bhagavā saññāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhahitvā nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpajji , nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā vuṭṭhahitvā ākiñcaññāyatanaṃ samāpajji , ākiñcaññāyatanasamāpattiyā vuṭṭhahitvā viññāṇañcāyatanaṃ samāpajji , viññāṇañcāyatanasamāpattiyā vuṭṭhahitvā ākāsānañcāyatanaṃ samāpajji , ākāsānañcāyatanasamāpattiyā vuṭṭhahitvā catutthaṃ jhānaṃT2.181 samāpajji , catutthajjhānā vuṭṭhahitvā tatiyaṃ jhānaṃ samāpajji , tatiyajjhānā vuṭṭhahitvā dutiyaṃ jhānaṃ samāpajji , dutiyajjhānā vuṭṭhahitvā paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajji , paṭhamajjhānā vuṭṭhahitvā dutiyaṃ jhānaṃ samāpajji , dutiyajjhānā vuṭṭhahitvā tatiyaṃ jhānaṃ samāpajji , tatiyajjhānā vuṭṭhahitvā catutthaṃ jhānaṃ samāpajji , catutthajjhānā vuṭṭhahitvā samanantarā bhagavā parinibbāyi .
220. Parinibbute bhagavati saha parinibbānā mahābhūmicālo ahosi bhiṃsanako salomahaṃso .
Devadundubhiyo ca phaliṃsu .
ParinibbuteP2.157 bhagavati saha parinibbānā brahmāsahampati imaṃ gāthaṃ abhāsi –
‘‘ SabbevaM2.129 nikkhipissanti , bhūtā loke samussayaṃ ;
Yattha etādiso satthā , loke appaṭipuggalo ;
Tathāgato balappatto , sambuddho parinibbuto ’’ ti .
221. Parinibbute bhagavati saha parinibbānā sakko devānamindo imaṃ gāthaṃ abhāsi –
‘‘ Aniccā vata saṅkhārā , uppādavayadhammino ;
Uppajjitvā nirujjhanti , tesaṃ vūpasamo sukho ’’ ti .
222. Parinibbute bhagavati saha parinibbānā āyasmā anuruddho imā gāthāyo abhāsi –
‘‘ NāhuT2.182V2.118 assāsapassāso , ṭhitacittassa tādino ;
Anejo santimārabbha , yaṃ kālamakarī muni .
‘‘ Asallīnena cittena , vedanaṃ ajjhavāsayi ;
Pajjotasseva nibbānaṃ , vimokkho cetaso ahū ’’ ti .
223. Parinibbute bhagavati saha parinibbānā āyasmā ānando imaṃ gāthaṃ abhāsi –
‘‘ Tadāsi yaṃ bhiṃsanakaṃ , tadāsi lomahaṃsanaṃ ;
Sabbākāravarūpete , sambuddhe parinibbute ’’ ti .
224. Parinibbute bhagavati ye te tattha bhikkhū avītarāgā appekacce bāhā paggayha kandanti , chinnapātaṃ papatanti , āvaṭṭanti vivaṭṭanti ,‘‘ atikhippaṃ bhagavā parinibbutoP2.158 , atikhippaṃ sugato parinibbuto , atikhippaṃ cakkhuṃ loke antarahito ’’ ti .
Ye pana te bhikkhū vītarāgā , te satā sampajānā adhivāsenti –
‘‘ aniccā saṅkhārā , taṃ kutettha labbhā ’’ ti .
225. Atha kho āyasmā anuruddho bhikkhū āmantesi –
‘‘ alaṃ , āvuso , mā socittha mā paridevittha .
Nanu etaṃ , āvuso , bhagavatā paṭikacceva akkhātaṃ –
‘ sabbeheva piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo ’.
Taṃ kutettha , āvuso , labbhā .
‘ Yaṃ taṃ jātaṃ bhūtaṃ saṅkhataṃ palokadhammaṃ , taṃ vata mā palujjī ’ ti , netaṃ ṭhānaṃT2.183 vijjatiM2.130 .
Devatā , āvuso , ujjhāyantī ’’ ti .
‘‘ Kathaṃbhūtā pana , bhante , āyasmā anuruddho devatā manasi karotī ’’ ti [ bhante anuruddha devatā manasi karontīti ( syā . ka .)]?
‘‘ Santāvuso ānanda , devatā ākāse pathavīsaññiniyo kese pakiriya kandanti , bāhā paggayha kandanti , chinnapātaṃ papatanti , āvaṭṭanti , vivaṭṭanti –
‘ atikhippaṃ bhagavā parinibbuto , atikhippaṃ sugato parinibbuto , atikhippaṃ cakkhuṃ loke antarahito ’ ti .
Santāvuso ānanda , devatā pathaviyā pathavīsaññiniyo kese pakiriya kandanti , bāhā paggayha kandanti , chinnapātaṃ papatanti , āvaṭṭanti , vivaṭṭanti –
‘ atikhippaṃ bhagavā parinibbutoV2.119 , atikhippaṃ sugato parinibbuto , atikhippaṃ cakkhuṃ loke antarahito ’ ti .
Yā pana tā devatā vītarāgā , tā satā sampajānā adhivāsenti –
‘ aniccā saṅkhārā , taṃ kutettha labbhā ’ ti .
Atha kho āyasmā ca anuruddho āyasmā ca ānando taṃ rattāvasesaṃ dhammiyā kathāya vītināmesuṃ .
226. Atha kho āyasmā anuruddho āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –
‘‘ gacchāvuso ānanda , kusināraṃ pavisitvā kosinārakānaṃ mallānaṃ ārocehi –
‘ parinibbuto , vāseṭṭhā , bhagavā , yassadāni kālaṃ maññathā ’’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho āyasmā ānando āyasmato anuruddhassa paṭissutvā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya attadutiyo kusināraṃ pāvisi .
TenaP2.159 kho pana samayena kosinārakā mallā sandhāgāre sannipatitā honti teneva karaṇīyena .
Atha kho āyasmā ānando yena kosinārakānaṃ mallānaṃ sandhāgāraṃ tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvāT2.184 kosinārakānaṃ mallānaṃ ārocesi –
‘ parinibbuto , vāseṭṭhā , bhagavā , yassadāni kālaṃ maññathā ’ ti .
Idamāyasmato ānandassa vacanaṃ sutvā mallā ca mallaputtā ca mallasuṇisā ca mallapajāpatiyo ca aghāvino dummanā cetodukkhasamappitā appekacce kese pakiriya kandanti , bāhā paggayha kandanti , chinnapātaṃ papatanti , āvaṭṭanti , vivaṭṭanti –
‘‘ atikhippaṃ bhagavā parinibbuto , atikhippaṃ sugato parinibbuto , atikhippaṃ cakkhuṃ loke antarahito ’’ ti .