Dhammapāsādapokkharaṇī
253.‘‘ Atha kho , ānanda , rañño mahāsudassanassa etadahosi –
‘ yaṃnūnāhaṃ imāsu tālantarikāsu dhanusate dhanusate pokkharaṇiyo māpeyyan ’ ti .
‘‘ Māpesi kho , ānanda , rājā mahāsudassano tāsu tālantarikāsu dhanusate dhanusate pokkharaṇiyo .
Tā kho panānanda , pokkharaṇiyo catunnaṃ vaṇṇānaṃ iṭṭhakāhi citā ahesuṃ – ekā iṭṭhakā sovaṇṇamayā , ekā rūpiyamayā , ekā veḷuriyamayā , ekā phalikamayā .
‘‘ Tāsu kho panānanda , pokkharaṇīsu cattāri cattāri sopānāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ , ekaṃ sopānaṃ sovaṇṇamayaṃ ekaṃ rūpiyamayaṃ ekaṃ veḷuriyamayaṃ ekaṃ phalikamayaṃ .
Sovaṇṇamayassa
V2.134 sopānassa sovaṇṇamayāP2.179 thambhā ahesuṃ , rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca .Rūpiyamayassa sopānassa rūpiyamayā thambhā ahesuṃ , sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Veḷuriyamayassa sopānassa veḷuriyamayā thambhā ahesuṃ , phalikamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Phalikamayassa sopānassa phalikamayā thambhā ahesuṃ , veḷuriyamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Tā kho panānanda , pokkharaṇiyo dvīhi vedikāhi parikkhittā ahesuṃ ekā vedikā sovaṇṇamayā , ekā rūpiyamayā .
Sovaṇṇamayāya vedikāya sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ , rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Rūpiyamayāya vedikāya rūpiyamayā thambhā ahesuṃ , sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Atha kho , ānanda
T2.207 , rañño mahāsudassanassa etadahosi –‘ yaṃnūnāhaṃ imāsu pokkharaṇīsu evarūpaṃ mālaṃ ropāpeyyaṃ uppalaṃ padumaṃ kumudaṃ puṇḍarīkaṃ sabbotukaṃ sabbajanassa anāvaṭan ’ ti .
Ropāpesi kho
M2.147 , ānanda , rājā mahāsudassano tāsu pokkharaṇīsu evarūpaṃ mālaṃ uppalaṃ padumaṃ kumudaṃ puṇḍarīkaṃ sabbotukaṃ sabbajanassa anāvaṭaṃ . 254.‘‘ Atha kho , ānanda , rañño mahāsudassanassa etadahosi –
‘ yaṃnūnāhaṃ imāsaṃ pokkharaṇīnaṃ tīre nhāpake purise ṭhapeyyaṃ , ye āgatāgataṃ janaṃ nhāpessantī ’ ti .
Ṭhapesi kho , ānanda , rājā mahāsudassano tāsaṃ pokkharaṇīnaṃ tīre nhāpake purise , ye āgatāgataṃ janaṃ nhāpesuṃ .
‘‘ Atha kho , ānanda , rañño mahāsudassanassa etadahosi –
‘ yaṃnūnāhaṃ imāsaṃ pokkharaṇīnaṃ tīre evarūpaṃ dānaṃ paṭṭhapeyyaṃ – annaṃ annaṭṭhikassa [ annatthitassa ( sī . syā . kaṃ . pī .), evaṃ sabbattha pakabhirūpeneva dissati ], pānaṃ pānaṭṭhikassa , vatthaṃ vatthaṭṭhikassa , yānaṃ yānaṭṭhikassa , sayanaṃ sayanaṭṭhikassa , itthiṃ itthiṭṭhikassa , hiraññaṃ hiraññaṭṭhikassa , suvaṇṇaṃ suvaṇṇaṭṭhikassā ’ ti .
Paṭṭhapesi
P2.180 kho , ānanda , rājā mahāsudassano tāsaṃ pokkharaṇīnaṃ tīre evarūpaṃ dānaṃ – annaṃ annaṭṭhikassa , pānaṃ pānaṭṭhikassa , vatthaṃ vatthaṭṭhikassa , yānaṃ yānaṭṭhikassa , sayanaṃ sayanaṭṭhikassa , itthiṃ itthiṭṭhikassa , hiraññaṃ hiraññaṭṭhikassa , suvaṇṇaṃ suvaṇṇaṭṭhikassa . 255.‘‘ Atha kho , ānanda , brāhmaṇagahapatikā pahūtaṃ sāpateyyaṃ ādāya rājānaṃ mahāsudassanaṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu –
‘ idaṃ , deva , pahūtaṃ
T2.208 sāpateyyaṃ devaññeva uddissa ābhataṃ , taṃ devo paṭiggaṇhatū ’ ti .‘ Alaṃ bho , mamapidaṃ pahūtaṃ sāpateyyaṃ dhammikena balinā abhisaṅkhataṃ , tañca vo hotu , ito ca bhiyyo harathā ’ ti .
Te raññā paṭikkhittā ekamantaṃ apakkamma
V2.135 evaṃ samacintesuṃ –‘ na kho etaṃ amhākaṃ patirūpaṃ , yaṃ mayaṃ imāni sāpateyyāni punadeva sakāni gharāni paṭihareyyāma .
Yaṃnūna mayaṃ rañño mahāsudassanassa nivesanaṃ māpeyyāmā ’ ti .
Te rājānaṃ mahāsudassanaṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu –
‘ nivesanaṃ te deva , māpessāmā ’ ti .
Adhivāsesi kho , ānanda , rājā mahāsudassano tuṇhībhāvena .
256.‘‘ Atha kho , ānanda , sakko devānamindo rañño mahāsudassanassa cetasā cetoparivitakkamaññāya vissakammaṃ [ visukammaṃ ( ka .)] devaputtaṃ āmantesi –
‘ ehi
M2.148 tvaṃ , samma vissakamma , rañño mahāsudassanassa nivesanaṃ māpehi dhammaṃ nāma pāsādan ’ ti .‘ Evaṃ bhaddantavā ’ ti kho , ānanda , vissakammo devaputto
P2.181 sakkassa devānamindassa paṭissutvā seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya , evameva devesu tāvatiṃsesu antarahito rañño mahāsudassanassa purato pāturahosi .Atha kho , ānanda , vissakammo devaputto rājānaṃ mahāsudassanaṃ etadavoca –
‘ nivesanaṃ te deva , māpessāmi dhammaṃ nāma
T2.209 pāsādan ’ ti .Adhivāsesi kho , ānanda , rājā mahāsudassano tuṇhībhāvena .
‘‘ Māpesi kho , ānanda , vissakammo devaputto rañño mahāsudassanassa nivesanaṃ dhammaṃ nāma pāsādaṃ .
Dhammo , ānanda , pāsādo puratthimena pacchimena ca yojanaṃ āyāmena ahosi .
Uttarena dakkhiṇena ca aḍḍhayojanaṃ vitthārena .
Dhammassa , ānanda , pāsādassa tiporisaṃ uccatarena vatthu citaṃ ahosi catunnaṃ vaṇṇānaṃ iṭṭhakāhi – ekā iṭṭhakā sovaṇṇamayā , ekā rūpiyamayā , ekā veḷuriyamayā , ekā phalikamayā .
‘‘ Dhammassa , ānanda , pāsādassa caturāsīti thambhasahassāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ – eko thambho sovaṇṇamayo , eko rūpiyamayo , eko veḷuriyamayo , eko phalikamayo .
Dhammo , ānanda , pāsādo catunnaṃ vaṇṇānaṃ phalakehi santhato ahosi – ekaṃ phalakaṃ sovaṇṇamayaṃ , ekaṃ rūpiyamayaṃ , ekaṃ veḷuriyamayaṃ , ekaṃ phalikamayaṃ .
‘‘ Dhammassa , ānanda , pāsādassa catuvīsati sopānāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ – ekaṃ sopānaṃ sovaṇṇamayaṃ , ekaṃ rūpiyamayaṃ , ekaṃ veḷuriyamayaṃ , ekaṃ phalikamayaṃ .
Sovaṇṇamayassa sopānassa sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Rūpiyamayassa sopānassa rūpiyamayā thambhā ahesuṃ sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Veḷuriyamayassa sopānassa
V2.136 veḷuriyamayāP2.182 thambhā ahesuṃ phalikamayā sūciyo ca uṇhīsañca .Phalikamayassa sopānassa phalikamayā thambhā ahesuṃ veḷuriyamayā sūciyo
T2.210 ca uṇhīsañca .‘‘ Dhamme , ānanda , pāsāde caturāsīti kūṭāgārasahassāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ – ekaṃ kūṭāgāraṃ sovaṇṇamayaṃ , ekaṃ rūpiyamayaṃ , ekaṃ veḷuriyamayaṃ
M2.149 , ekaṃ phalikamayaṃ .Sovaṇṇamaye kūṭāgāre rūpiyamayo pallaṅko paññatto ahosi , rūpiyamaye kūṭāgāre sovaṇṇamayo pallaṅko paññatto ahosi , veḷuriyamaye kūṭāgāre dantamayo pallaṅko paññatto ahosi , phalikamaye kūṭāgāre sāramayo pallaṅko paññatto ahosi .
Sovaṇṇamayassa kūṭāgārassa dvāre rūpiyamayo tālo ṭhito ahosi , tassa rūpiyamayo khandho sovaṇṇamayāni pattāni ca phalāni ca .
Rūpiyamayassa kūṭāgārassa dvāre sovaṇṇamayo tālo ṭhito ahosi , tassa sovaṇṇamayo khandho , rūpiyamayāni pattāni ca phalāni ca .
Veḷuriyamayassa kūṭāgārassa dvāre phalikamayo tālo ṭhito ahosi , tassa phalikamayo khandho , veḷuriyamayāni pattāni ca phalāni ca .
Phalikamayassa kūṭāgārassa dvāre veḷuriyamayo tālo ṭhito ahosi , tassa veḷuriyamayo khandho , phalikamayāni pattāni ca phalāni ca .
257.‘‘ Atha kho , ānanda , rañño mahāsudassanassa etadahosi –
‘ yaṃnūnāhaṃ mahāviyūhassa kūṭāgārassa dvāre sabbasovaṇṇamayaṃ tālavanaṃ māpeyyaṃ , yattha divāvihāraṃ nisīdissāmī ’ ti .
Māpesi kho , ānanda , rājā mahāsudassano mahāviyūhassa kūṭāgārassa dvāre sabbasovaṇṇamayaṃ tālavanaṃ , yattha divāvihāraṃ nisīdi .
Dhammo , ānanda
T2.211 , pāsādo dvīhi vedikāhi parikkhittoP2.183 ahosi , ekā vedikā sovaṇṇamayā , ekā rūpiyamayā .Sovaṇṇamayāya vedikāya sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ , rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Rūpiyamayāya vedikāya rūpiyamayā thambhā ahesuṃ , sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
258.‘‘ Dhammo , ānanda , pāsādo dvīhi kiṅkiṇikajālehi [ kiṅkaṇikajālehi ( syā . ka .)] parikkhitto ahosi – ekaṃ jālaṃ sovaṇṇamayaṃ ekaṃ rūpiyamayaṃ .
Sovaṇṇamayassa jālassa rūpiyamayā kiṅkiṇikā ahesuṃ , rūpiyamayassa jālassa sovaṇṇamayā kiṅkiṇikā ahesuṃ .
Tesaṃ kho panānanda , kiṅkiṇikajālānaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca .
Seyyathāpi , ānanda , pañcaṅgikassa tūriyassa suvinītassa suppaṭitāḷitassa
M2.150 sukusalehi [ kusalehi ( sī . syā . kaṃ . pī .)] samannāhatassa saddo hoti , vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca , evameva kho , ānanda , tesaṃ kiṅkiṇikajālānaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo caV2.137 madanīyo ca .Ye kho panānanda , tena samayena kusāvatiyā rājadhāniyā dhuttā ahesuṃ soṇḍā pipāsā , te tesaṃ kiṅkiṇikajālānaṃ vāteritānaṃ saddena paricāresuṃ .
Niṭṭhito kho panānanda , dhammo pāsādo duddikkho ahosi musati cakkhūni .
Seyyathāpi , ānanda , vassānaṃ pacchime māse saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṃ abbhussakkamāno [ abbhuggamamāno ( sī . pī . ka .)] duddikkho
T2.212 [ dudikkho ( pī .)] hotiP2.184 musati cakkhūni ;evameva kho , ānanda , dhammo pāsādo duddikkho ahosi musati cakkhūni .
259.‘‘ Atha kho , ānanda , rañño mahāsudassanassa etadahosi –
‘ yaṃnūnāhaṃ dhammassa pāsādassa purato dhammaṃ nāma pokkharaṇiṃ māpeyyan ’ ti .
Māpesi kho , ānanda , rājā mahāsudassano dhammassa pāsādassa purato dhammaṃ nāma pokkharaṇiṃ .
Dhammā , ānanda , pokkharaṇī puratthimena pacchimena ca yojanaṃ āyāmena ahosi , uttarena dakkhiṇena ca aḍḍhayojanaṃ vitthārena .
Dhammā , ānanda , pokkharaṇī catunnaṃ vaṇṇānaṃ iṭṭhakāhi citā ahosi – ekā iṭṭhakā sovaṇṇamayā , ekā rūpiyamayā , ekā veḷuriyamayā , ekā phalikamayā .
‘‘ Dhammāya , ānanda , pokkharaṇiyā catuvīsati sopānāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ – ekaṃ sopānaṃ sovaṇṇamayaṃ , ekaṃ rūpiyamayaṃ , ekaṃ veḷuriyamayaṃ , ekaṃ phalikamayaṃ .
Sovaṇṇamayassa sopānassa sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Rūpiyamayassa sopānassa rūpiyamayā thambhā ahesuṃ sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Veḷuriyamayassa sopānassa veḷuriyamayā thambhā ahesuṃ phalikamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Phalikamayassa sopānassa phalikamayā thambhā ahesuṃ veḷuriyamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
‘‘ Dhammā , ānanda , pokkharaṇī dvīhi vedikāhi parikkhittā ahosi – ekā vedikā sovaṇṇamayā , ekā rūpiyamayā .
Sovaṇṇamayāya vedikāya sovaṇṇamayā
M2.151 thambhā ahesuṃT2.213 rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca .Rūpiyamayāya vedikāya rūpiyamayā thambhā ahesuṃ sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
‘‘ Dhammā , ānanda , pokkharaṇī sattahi tālapantīhi parikkhittā ahosi – ekā tālapanti sovaṇṇamayā , ekā rūpiyamayā , ekā veḷuriyamayā , ekā phalikamayā , ekā lohitaṅkamayā , ekā masāragallamayā , ekā sabbaratanamayā .
Sovaṇṇamayassa tālassa sovaṇṇamayo khandho ahosi rūpiyamayāni
P2.185 pattāni ca phalāni ca .Rūpiyamayassa tālassa rūpiyamayo
V2.138 khandho ahosi sovaṇṇamayāni pattāni ca phalāni ca .Veḷuriyamayassa tālassa veḷuriyamayo khandho ahosi phalikamayāni pattāni ca phalāni ca .
Phalikamayassa tālassa phalikamayo khandho ahosi veḷuriyamayāni pattāni ca phalāni ca .
Lohitaṅkamayassa tālassa lohitaṅkamayo khandho ahosi masāragallamayāni pattāni ca phalāni ca .
Masāragallamayassa tālassa masāragallamayo khandho ahosi lohitaṅkamayāni pattāni ca phalāni ca .
Sabbaratanamayassa tālassa sabbaratanamayo khandho ahosi , sabbaratanamayāni pattāni ca phalāni ca .
Tāsaṃ kho panānanda , tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi , vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca .
Seyyathāpi , ānanda , pañcaṅgikassa tūriyassa suvinītassa suppaṭitāḷitassa sukusalehi samannāhatassa saddo hoti vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca , evameva kho , ānanda , tāsaṃ tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddo
T2.214 ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca .Ye kho panānanda , tena samayena kusāvatiyā rājadhāniyā dhuttā ahesuṃ soṇḍā pipāsā , te tāsaṃ tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddena paricāresuṃ .
‘‘ Niṭṭhite kho panānanda , dhamme pāsāde niṭṭhitāya dhammāya ca pokkharaṇiyā rājā mahāsudassano ‘ ye [ ye ko panānanda ( syā . ka .)] tena samayena samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā ’, te sabbakāmehi santappetvā dhammaṃ pāsādaṃ abhiruhi .
Paṭhamabhāṇavāro .