Issues
Mahāvaggapāḷi
Mahāvaggapāḷi

Dhammapāsādapokkharaṇī

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Dhammapāsādapokkharaṇī

253.‘‘ Atha kho , ānanda , rañño mahāsudassanassa etadahosi –
‘ yaṃnūnāhaṃ imāsu tālantarikāsu dhanusate dhanusate pokkharaṇiyo māpeyyan ’ ti .
‘‘ Māpesi kho , ānanda , rājā mahāsudassano tāsu tālantarikāsu dhanusate dhanusate pokkharaṇiyo .
Tā kho panānanda , pokkharaṇiyo catunnaṃ vaṇṇānaṃ iṭṭhakāhi citā ahesuṃ – ekā iṭṭhakā sovaṇṇamayā , ekā rūpiyamayā , ekā veḷuriyamayā , ekā phalikamayā .
‘‘ Tāsu kho panānanda , pokkharaṇīsu cattāri cattāri sopānāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ , ekaṃ sopānaṃ sovaṇṇamayaṃ ekaṃ rūpiyamayaṃ ekaṃ veḷuriyamayaṃ ekaṃ phalikamayaṃ .
SovaṇṇamayassaV2.134 sopānassa sovaṇṇamayāP2.179 thambhā ahesuṃ , rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Rūpiyamayassa sopānassa rūpiyamayā thambhā ahesuṃ , sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Veḷuriyamayassa sopānassa veḷuriyamayā thambhā ahesuṃ , phalikamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Phalikamayassa sopānassa phalikamayā thambhā ahesuṃ , veḷuriyamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Tā kho panānanda , pokkharaṇiyo dvīhi vedikāhi parikkhittā ahesuṃ ekā vedikā sovaṇṇamayā , ekā rūpiyamayā .
Sovaṇṇamayāya vedikāya sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ , rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Rūpiyamayāya vedikāya rūpiyamayā thambhā ahesuṃ , sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Atha kho , ānandaT2.207 , rañño mahāsudassanassa etadahosi –
‘ yaṃnūnāhaṃ imāsu pokkharaṇīsu evarūpaṃ mālaṃ ropāpeyyaṃ uppalaṃ padumaṃ kumudaṃ puṇḍarīkaṃ sabbotukaṃ sabbajanassa anāvaṭan ’ ti .
Ropāpesi khoM2.147 , ānanda , rājā mahāsudassano tāsu pokkharaṇīsu evarūpaṃ mālaṃ uppalaṃ padumaṃ kumudaṃ puṇḍarīkaṃ sabbotukaṃ sabbajanassa anāvaṭaṃ .
254.‘‘ Atha kho , ānanda , rañño mahāsudassanassa etadahosi –
‘ yaṃnūnāhaṃ imāsaṃ pokkharaṇīnaṃ tīre nhāpake purise ṭhapeyyaṃ , ye āgatāgataṃ janaṃ nhāpessantī ’ ti .
Ṭhapesi kho , ānanda , rājā mahāsudassano tāsaṃ pokkharaṇīnaṃ tīre nhāpake purise , ye āgatāgataṃ janaṃ nhāpesuṃ .
‘‘ Atha kho , ānanda , rañño mahāsudassanassa etadahosi –
‘ yaṃnūnāhaṃ imāsaṃ pokkharaṇīnaṃ tīre evarūpaṃ dānaṃ paṭṭhapeyyaṃ – annaṃ annaṭṭhikassa [ annatthitassa ( sī . syā . kaṃ . pī .), evaṃ sabbattha pakabhirūpeneva dissati ], pānaṃ pānaṭṭhikassa , vatthaṃ vatthaṭṭhikassa , yānaṃ yānaṭṭhikassa , sayanaṃ sayanaṭṭhikassa , itthiṃ itthiṭṭhikassa , hiraññaṃ hiraññaṭṭhikassa , suvaṇṇaṃ suvaṇṇaṭṭhikassā ’ ti .
PaṭṭhapesiP2.180 kho , ānanda , rājā mahāsudassano tāsaṃ pokkharaṇīnaṃ tīre evarūpaṃ dānaṃ – annaṃ annaṭṭhikassa , pānaṃ pānaṭṭhikassa , vatthaṃ vatthaṭṭhikassa , yānaṃ yānaṭṭhikassa , sayanaṃ sayanaṭṭhikassa , itthiṃ itthiṭṭhikassa , hiraññaṃ hiraññaṭṭhikassa , suvaṇṇaṃ suvaṇṇaṭṭhikassa .
255.‘‘ Atha kho , ānanda , brāhmaṇagahapatikā pahūtaṃ sāpateyyaṃ ādāya rājānaṃ mahāsudassanaṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu –
‘ idaṃ , deva , pahūtaṃT2.208 sāpateyyaṃ devaññeva uddissa ābhataṃ , taṃ devo paṭiggaṇhatū ’ ti .
‘ Alaṃ bho , mamapidaṃ pahūtaṃ sāpateyyaṃ dhammikena balinā abhisaṅkhataṃ , tañca vo hotu , ito ca bhiyyo harathā ’ ti .
Te raññā paṭikkhittā ekamantaṃ apakkammaV2.135 evaṃ samacintesuṃ –
‘ na kho etaṃ amhākaṃ patirūpaṃ , yaṃ mayaṃ imāni sāpateyyāni punadeva sakāni gharāni paṭihareyyāma .
Yaṃnūna mayaṃ rañño mahāsudassanassa nivesanaṃ māpeyyāmā ’ ti .
Te rājānaṃ mahāsudassanaṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu –
‘ nivesanaṃ te deva , māpessāmā ’ ti .
Adhivāsesi kho , ānanda , rājā mahāsudassano tuṇhībhāvena .
256.‘‘ Atha kho , ānanda , sakko devānamindo rañño mahāsudassanassa cetasā cetoparivitakkamaññāya vissakammaṃ [ visukammaṃ ( ka .)] devaputtaṃ āmantesi –
‘ ehiM2.148 tvaṃ , samma vissakamma , rañño mahāsudassanassa nivesanaṃ māpehi dhammaṃ nāma pāsādan ’ ti .
‘ Evaṃ bhaddantavā ’ ti kho , ānanda , vissakammo devaputtoP2.181 sakkassa devānamindassa paṭissutvā seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya , evameva devesu tāvatiṃsesu antarahito rañño mahāsudassanassa purato pāturahosi .
Atha kho , ānanda , vissakammo devaputto rājānaṃ mahāsudassanaṃ etadavoca –
‘ nivesanaṃ te deva , māpessāmi dhammaṃ nāmaT2.209 pāsādan ’ ti .
Adhivāsesi kho , ānanda , rājā mahāsudassano tuṇhībhāvena .
‘‘ Māpesi kho , ānanda , vissakammo devaputto rañño mahāsudassanassa nivesanaṃ dhammaṃ nāma pāsādaṃ .
Dhammo , ānanda , pāsādo puratthimena pacchimena ca yojanaṃ āyāmena ahosi .
Uttarena dakkhiṇena ca aḍḍhayojanaṃ vitthārena .
Dhammassa , ānanda , pāsādassa tiporisaṃ uccatarena vatthu citaṃ ahosi catunnaṃ vaṇṇānaṃ iṭṭhakāhi – ekā iṭṭhakā sovaṇṇamayā , ekā rūpiyamayā , ekā veḷuriyamayā , ekā phalikamayā .
‘‘ Dhammassa , ānanda , pāsādassa caturāsīti thambhasahassāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ – eko thambho sovaṇṇamayo , eko rūpiyamayo , eko veḷuriyamayo , eko phalikamayo .
Dhammo , ānanda , pāsādo catunnaṃ vaṇṇānaṃ phalakehi santhato ahosi – ekaṃ phalakaṃ sovaṇṇamayaṃ , ekaṃ rūpiyamayaṃ , ekaṃ veḷuriyamayaṃ , ekaṃ phalikamayaṃ .
‘‘ Dhammassa , ānanda , pāsādassa catuvīsati sopānāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ – ekaṃ sopānaṃ sovaṇṇamayaṃ , ekaṃ rūpiyamayaṃ , ekaṃ veḷuriyamayaṃ , ekaṃ phalikamayaṃ .
Sovaṇṇamayassa sopānassa sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Rūpiyamayassa sopānassa rūpiyamayā thambhā ahesuṃ sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Veḷuriyamayassa sopānassaV2.136 veḷuriyamayāP2.182 thambhā ahesuṃ phalikamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Phalikamayassa sopānassa phalikamayā thambhā ahesuṃ veḷuriyamayā sūciyoT2.210 ca uṇhīsañca .
‘‘ Dhamme , ānanda , pāsāde caturāsīti kūṭāgārasahassāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ – ekaṃ kūṭāgāraṃ sovaṇṇamayaṃ , ekaṃ rūpiyamayaṃ , ekaṃ veḷuriyamayaṃM2.149 , ekaṃ phalikamayaṃ .
Sovaṇṇamaye kūṭāgāre rūpiyamayo pallaṅko paññatto ahosi , rūpiyamaye kūṭāgāre sovaṇṇamayo pallaṅko paññatto ahosi , veḷuriyamaye kūṭāgāre dantamayo pallaṅko paññatto ahosi , phalikamaye kūṭāgāre sāramayo pallaṅko paññatto ahosi .
Sovaṇṇamayassa kūṭāgārassa dvāre rūpiyamayo tālo ṭhito ahosi , tassa rūpiyamayo khandho sovaṇṇamayāni pattāni ca phalāni ca .
Rūpiyamayassa kūṭāgārassa dvāre sovaṇṇamayo tālo ṭhito ahosi , tassa sovaṇṇamayo khandho , rūpiyamayāni pattāni ca phalāni ca .
Veḷuriyamayassa kūṭāgārassa dvāre phalikamayo tālo ṭhito ahosi , tassa phalikamayo khandho , veḷuriyamayāni pattāni ca phalāni ca .
Phalikamayassa kūṭāgārassa dvāre veḷuriyamayo tālo ṭhito ahosi , tassa veḷuriyamayo khandho , phalikamayāni pattāni ca phalāni ca .
257.‘‘ Atha kho , ānanda , rañño mahāsudassanassa etadahosi –
‘ yaṃnūnāhaṃ mahāviyūhassa kūṭāgārassa dvāre sabbasovaṇṇamayaṃ tālavanaṃ māpeyyaṃ , yattha divāvihāraṃ nisīdissāmī ’ ti .
Māpesi kho , ānanda , rājā mahāsudassano mahāviyūhassa kūṭāgārassa dvāre sabbasovaṇṇamayaṃ tālavanaṃ , yattha divāvihāraṃ nisīdi .
Dhammo , ānandaT2.211 , pāsādo dvīhi vedikāhi parikkhittoP2.183 ahosi , ekā vedikā sovaṇṇamayā , ekā rūpiyamayā .
Sovaṇṇamayāya vedikāya sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ , rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Rūpiyamayāya vedikāya rūpiyamayā thambhā ahesuṃ , sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
258.‘‘ Dhammo , ānanda , pāsādo dvīhi kiṅkiṇikajālehi [ kiṅkaṇikajālehi ( syā . ka .)] parikkhitto ahosi – ekaṃ jālaṃ sovaṇṇamayaṃ ekaṃ rūpiyamayaṃ .
Sovaṇṇamayassa jālassa rūpiyamayā kiṅkiṇikā ahesuṃ , rūpiyamayassa jālassa sovaṇṇamayā kiṅkiṇikā ahesuṃ .
Tesaṃ kho panānanda , kiṅkiṇikajālānaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca .
Seyyathāpi , ānanda , pañcaṅgikassa tūriyassa suvinītassa suppaṭitāḷitassaM2.150 sukusalehi [ kusalehi ( sī . syā . kaṃ . pī .)] samannāhatassa saddo hoti , vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca , evameva kho , ānanda , tesaṃ kiṅkiṇikajālānaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo caV2.137 madanīyo ca .
Ye kho panānanda , tena samayena kusāvatiyā rājadhāniyā dhuttā ahesuṃ soṇḍā pipāsā , te tesaṃ kiṅkiṇikajālānaṃ vāteritānaṃ saddena paricāresuṃ .
Niṭṭhito kho panānanda , dhammo pāsādo duddikkho ahosi musati cakkhūni .
Seyyathāpi , ānanda , vassānaṃ pacchime māse saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṃ abbhussakkamāno [ abbhuggamamāno ( sī . pī . ka .)] duddikkhoT2.212 [ dudikkho ( pī .)] hotiP2.184 musati cakkhūni ;
evameva kho , ānanda , dhammo pāsādo duddikkho ahosi musati cakkhūni .
259.‘‘ Atha kho , ānanda , rañño mahāsudassanassa etadahosi –
‘ yaṃnūnāhaṃ dhammassa pāsādassa purato dhammaṃ nāma pokkharaṇiṃ māpeyyan ’ ti .
Māpesi kho , ānanda , rājā mahāsudassano dhammassa pāsādassa purato dhammaṃ nāma pokkharaṇiṃ .
Dhammā , ānanda , pokkharaṇī puratthimena pacchimena ca yojanaṃ āyāmena ahosi , uttarena dakkhiṇena ca aḍḍhayojanaṃ vitthārena .
Dhammā , ānanda , pokkharaṇī catunnaṃ vaṇṇānaṃ iṭṭhakāhi citā ahosi – ekā iṭṭhakā sovaṇṇamayā , ekā rūpiyamayā , ekā veḷuriyamayā , ekā phalikamayā .
‘‘ Dhammāya , ānanda , pokkharaṇiyā catuvīsati sopānāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ – ekaṃ sopānaṃ sovaṇṇamayaṃ , ekaṃ rūpiyamayaṃ , ekaṃ veḷuriyamayaṃ , ekaṃ phalikamayaṃ .
Sovaṇṇamayassa sopānassa sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Rūpiyamayassa sopānassa rūpiyamayā thambhā ahesuṃ sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Veḷuriyamayassa sopānassa veḷuriyamayā thambhā ahesuṃ phalikamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Phalikamayassa sopānassa phalikamayā thambhā ahesuṃ veḷuriyamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
‘‘ Dhammā , ānanda , pokkharaṇī dvīhi vedikāhi parikkhittā ahosi – ekā vedikā sovaṇṇamayā , ekā rūpiyamayā .
Sovaṇṇamayāya vedikāya sovaṇṇamayāM2.151 thambhā ahesuṃT2.213 rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
Rūpiyamayāya vedikāya rūpiyamayā thambhā ahesuṃ sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca .
‘‘ Dhammā , ānanda , pokkharaṇī sattahi tālapantīhi parikkhittā ahosi – ekā tālapanti sovaṇṇamayā , ekā rūpiyamayā , ekā veḷuriyamayā , ekā phalikamayā , ekā lohitaṅkamayā , ekā masāragallamayā , ekā sabbaratanamayā .
Sovaṇṇamayassa tālassa sovaṇṇamayo khandho ahosi rūpiyamayāniP2.185 pattāni ca phalāni ca .
Rūpiyamayassa tālassa rūpiyamayoV2.138 khandho ahosi sovaṇṇamayāni pattāni ca phalāni ca .
Veḷuriyamayassa tālassa veḷuriyamayo khandho ahosi phalikamayāni pattāni ca phalāni ca .
Phalikamayassa tālassa phalikamayo khandho ahosi veḷuriyamayāni pattāni ca phalāni ca .
Lohitaṅkamayassa tālassa lohitaṅkamayo khandho ahosi masāragallamayāni pattāni ca phalāni ca .
Masāragallamayassa tālassa masāragallamayo khandho ahosi lohitaṅkamayāni pattāni ca phalāni ca .
Sabbaratanamayassa tālassa sabbaratanamayo khandho ahosi , sabbaratanamayāni pattāni ca phalāni ca .
Tāsaṃ kho panānanda , tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi , vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca .
Seyyathāpi , ānanda , pañcaṅgikassa tūriyassa suvinītassa suppaṭitāḷitassa sukusalehi samannāhatassa saddo hoti vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca , evameva kho , ānanda , tāsaṃ tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddoT2.214 ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca .
Ye kho panānanda , tena samayena kusāvatiyā rājadhāniyā dhuttā ahesuṃ soṇḍā pipāsā , te tāsaṃ tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddena paricāresuṃ .
‘‘ Niṭṭhite kho panānanda , dhamme pāsāde niṭṭhitāya dhammāya ca pokkharaṇiyā rājā mahāsudassano ‘ ye [ ye ko panānanda ( syā . ka .)] tena samayena samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā ’, te sabbakāmehi santappetvā dhammaṃ pāsādaṃ abhiruhi .
Paṭhamabhāṇavāro .