Subhaddaparibbājakavatthu
212. Tena kho pana samayena subhaddo nāma paribbājako kusinārāyaṃ paṭivasati .
Assosi kho subhaddo paribbājako –
‘‘ ajja kira rattiyā pacchime yāme samaṇassa gotamassa parinibbānaṃ bhavissatī ’’ ti .
Atha
P2.149 kho subhaddassa paribbājakassa etadahosi –‘‘ sutaṃ kho pana metaṃ paribbājakānaṃ vuḍḍhānaṃ mahallakānaṃ ācariyapācariyānaṃ bhāsamānānaṃ –
‘ kadāci karahaci tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā ’ ti .
Ajjeva
T2.173 rattiyā pacchime yāme samaṇassa gotamassa parinibbānaṃ bhavissati .Atthi ca me ayaṃ kaṅkhādhammo uppanno , evaṃ pasanno ahaṃ samaṇe gotame ,‘ pahoti me samaṇo gotamo tathā dhammaṃ desetuṃ , yathāhaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyan ’’’ ti .
Atha kho subhaddo paribbājako yena upavattanaṃ mallānaṃ sālavanaṃ , yenāyasmā ānando tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca –
‘‘ sutaṃ metaṃ , bho ānanda , paribbājakānaṃ vuḍḍhānaṃ mahallakānaṃ ācariyapācariyānaṃ bhāsamānānaṃ –
‘ kadāci karahaci tathāgatā loke uppajjanti arahanto
T2.174 sammāsambuddhā ’ ti .Ajjeva rattiyā pacchime yāme samaṇassa gotamassa parinibbānaṃ bhavissati .
Atthi ca me ayaṃ kaṅkhādhammo uppanno – evaṃ pasanno ahaṃ samaṇe gotame ‘ pahoti me samaṇo gotamo tathā dhammaṃ desetuṃ , yathāhaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyan ’ ti .
Sādhāhaṃ , bho ānanda , labheyyaṃ samaṇaṃ gotamaṃ dassanāyā ’’ ti .
Evaṃ vutte āyasmā ānando subhaddaṃ paribbājakaṃ etadavoca –
‘‘ alaṃ , āvuso subhadda , mā tathāgataṃ viheṭhesi , kilanto bhagavā ’’ ti .
Dutiyampi kho subhaddo paribbājako … pe … tatiyampi kho subhaddo paribbājako āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca –
‘‘ sutaṃ metaṃ , bho ānanda , paribbājakānaṃ vuḍḍhānaṃ mahallakānaṃ ācariyapācariyānaṃ bhāsamānānaṃ –
‘ kadāci karahaci tathāgatā
M2.124 loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā ’ ti .Ajjeva rattiyā pacchime yāme samaṇassa
P2.150 gotamassa parinibbānaṃ bhavissati .Atthi ca me ayaṃ kaṅkhādhammo uppanno – evaṃ pasanno ahaṃ samaṇe gotame ,‘ pahoti me samaṇo gotamo tathā
V2.113 dhammaṃ desetuṃ , yathāhaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyan ’ ti .Sādhāhaṃ , bho ānanda , labheyyaṃ samaṇaṃ gotamaṃ dassanāyā ’’ ti .
Tatiyampi kho āyasmā ānando subhaddaṃ paribbājakaṃ etadavoca –
‘‘ alaṃ , āvuso subhadda , mā tathāgataṃ viheṭhesi , kilanto bhagavā ’’ ti .
213. Assosi kho bhagavā āyasmato ānandassa subhaddena paribbājakena saddhiṃ imaṃ kathāsallāpaṃ .
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –
‘‘ alaṃ , ānanda , mā subhaddaṃ vāresi , labhataṃ , ānanda , subhaddo tathāgataṃ dassanāya .
Yaṃ kiñci maṃ subhaddo pucchissati , sabbaṃ taṃ aññāpekkhova pucchissati , no vihesāpekkho .
Yaṃ cassāhaṃ puṭṭho byākarissāmi , taṃ khippameva ājānissatī ’’ ti .
Atha kho āyasmā ānando subhaddaṃ paribbājakaṃ etadavoca –
‘‘ gacchāvuso subhadda , karoti te bhagavā okāsan ’’ ti .
Atha kho subhaddo paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi , sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho subhaddo paribbājako bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ yeme , bho gotama , samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa , seyyathidaṃ
T2.175 – pūraṇo kassapo , makkhali gosālo , ajito kesakambalo , pakudho kaccāyano , sañcayo belaṭṭhaputto , nigaṇṭho nāṭaputto , sabbete sakāya paṭiññāya abbhaññiṃsu , sabbeva na abbhaññiṃsuP2.151 , udāhu ekacce abbhaññiṃsu , ekacce na abbhaññiṃsū ’’ ti ?‘‘ Alaṃ , subhadda , tiṭṭhatetaṃ –
‘ sabbete sakāya paṭiññāya abbhaññiṃsu , sabbeva na abbhaññiṃsu , udāhu ekacce abbhaññiṃsu , ekacce na abbhaññiṃsū ’ ti .
Dhammaṃ te , subhadda , desessāmi ;
taṃ suṇāhi sādhukaṃ manasikarohi , bhāsissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho subhaddo paribbājako bhagavato paccassosi .
Bhagavā etadavoca –
214.‘‘ Yasmiṃ kho , subhadda , dhammavinaye ariyo aṭṭhaṅgiko maggo na upalabbhati , samaṇopi tattha na upalabbhati .
Dutiyopi tattha samaṇo
M2.125 na upalabbhati .Tatiyopi tattha samaṇo na upalabbhati .
Catutthopi tattha samaṇo na upalabbhati .
Yasmiñca kho , subhadda , dhammavinaye ariyo aṭṭhaṅgiko maggo upalabbhati , samaṇopi tattha upalabbhati , dutiyopi tattha samaṇo upalabbhati , tatiyopi tattha samaṇo upalabbhati , catutthopi tattha samaṇo upalabbhati .
Imasmiṃ kho , subhadda , dhammavinaye ariyo aṭṭhaṅgiko maggo upalabbhati , idheva , subhadda , samaṇo , idha dutiyo samaṇo , idha tatiyo samaṇo , idha catuttho samaṇo , suññā parappavādā samaṇebhi
V2.114 aññehi [ aññe ( pī .)].Ime
T2.176 ca [ idheva ( ka .)], subhadda , bhikkhū sammā vihareyyuṃ , asuñño loko arahantehi assāti .‘‘ Ekūnatiṃso vayasā subhadda ,
Yaṃ pabbajiṃ kiṃkusalānuesī ;
Vassāni paññāsa samādhikāni ,
Yato ahaṃ pabbajito subhadda .
Ñāyassa dhammassa padesavattī ,
Ito bahiddhā samaṇopi natthi .
‘‘ Dutiyopi
P2.152 samaṇo natthi .Tatiyopi samaṇo natthi .
Catutthopi samaṇo natthi .
Suññā parappavādā samaṇebhi aññehi .
Ime ca , subhadda , bhikkhū sammā vihareyyuṃ , asuñño loko arahantehi assā ’’ ti .
215. Evaṃ vutte subhaddo paribbājako bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ abhikkantaṃ , bhante , abhikkantaṃ , bhante .
Seyyathāpi , bhante , nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya , paṭicchannaṃ vā vivareyya , mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya , andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya ,‘ cakkhumanto rūpāni dakkhantī ’ ti , evamevaṃ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito .
Esāhaṃ , bhante , bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca .
Labheyyāhaṃ , bhante , bhagavato santike pabbajjaṃ , labheyyaṃ upasampadan ’’ ti .
‘‘ Yo kho , subhadda , aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye
T2.177 ākaṅkhati pabbajjaṃ , ākaṅkhati upasampadaṃ , so cattāroM2.126 māse parivasati .Catunnaṃ māsānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti upasampādenti bhikkhubhāvāya .
Api ca mettha puggalavemattatā viditā ’’ ti .
‘‘ Sace , bhante , aññatitthiyapubbā imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhantā pabbajjaṃ ākaṅkhantā upasampadaṃ cattāro māse parivasanti , catunnaṃ māsānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti upasampādenti bhikkhubhāvāya .
Ahaṃ cattāri vassāni parivasissāmi , catunnaṃ vassānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājentu upasampādentu bhikkhubhāvāyā ’’ ti .
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –
‘‘ tenahānanda , subhaddaṃ pabbājehī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi .
Atha kho subhaddo
V2.115 paribbājako āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca –‘‘ lābhā vo , āvuso ānanda ;
suladdhaṃ vo , āvuso ānanda , ye ettha satthu [ satthārā ( syā .)] sammukhā antevāsikābhisekena abhisittā ’’ ti .
Alattha
P2.153 kho subhaddo paribbājako bhagavato santike pabbajjaṃ , alattha upasampadaṃ .Acirūpasampanno kho panāyasmā subhaddo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva –
‘ yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti ’ tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi .
‘ Khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā ’ ti
T2.178 abbhaññāsi .Aññataro kho panāyasmā subhaddo arahataṃ ahosi .
So bhagavato pacchimo sakkhisāvako ahosīti .
Pañcamo bhāṇavāro .