Issues
Mahāvaggapāḷi
Mahāvaggapāḷi

Rajjasaṃvibhajanaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Rajjasaṃvibhajanaṃ

306.‘‘ Atha kho , bho , mahāgovindo brāhmaṇo yena te cha khattiyā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā te cha khattiye etadavoca –
‘‘ disampati kho , bho , rājā jiṇṇo vuddho mahallako addhagatoP2.233 vayoanuppatto , ko nu kho pana , bho , jānāti jīvitaṃ ?
Ṭhānaṃ kho panetaṃ vijjati , yaṃ disampatimhi raññe kālaṅkate rājakattāro reṇuṃ rājaputtaṃ rajje abhisiñceyyuṃ .
Āyantu , bhonto , yena reṇu rājaputto tenupasaṅkamatha ;
upasaṅkamitvā reṇuṃ rājaputtaṃ evaṃ vadetha –
‘‘ mayaṃ kho bhoto reṇussa sahāyā piyā manāpā appaṭikūlā , yaṃsukho bhavaṃM2.188 taṃsukhā mayaṃ , yaṃdukkho bhavaṃ taṃdukkhā mayaṃ .
Disampati kho , bho , rājā jiṇṇo vuddho mahallako addhagato vayoanuppatto , ko nu kho pana , bho , jānāti jīvitaṃ ?
Ṭhānaṃ kho panetaṃ vijjati , yaṃ disampatimhi raññe kālaṅkate rājakattāro bhavantaṃ reṇuṃ rajje abhisiñceyyuṃ .
Sace bhavaṃ reṇu rajjaṃ labhetha , saṃvibhajetha no rajjenā ’’ ti .
‘‘ Evaṃ bho ’’ ti kho , bho , te cha khattiyā mahāgovindassa brāhmaṇassa paṭissutvā yena reṇu rājaputto tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā reṇuṃ rājaputtaṃ etadavocuṃ –
‘‘ mayaṃ kho bhoto reṇussa sahāyā piyā manāpā appaṭikūlāT2.266 ;
yaṃsukho bhavaṃ taṃsukhā mayaṃ , yaṃdukkho bhavaṃ taṃdukkhā mayaṃ .
Disampati kho , bho , rājā jiṇṇo vuddho mahallako addhagato vayoanuppatto , ko nu kho pana bho jānāti jīvitaṃ ?
Ṭhānaṃ kho panetaṃ vijjati , yaṃ disampatimhi raññe kālaṅkate rājakattāro bhavantaṃ reṇuṃ rajje abhisiñceyyuṃ .
Sace bhavaṃ reṇu rajjaṃ labhetha , saṃvibhajetha no rajjenā ’’ ti .
‘‘ Ko nu kho , bho , añño mama vijite sukho bhavetha [ sukhā bhaveyyātha ( ka .), sukhaṃ bhaveyyātha , sukhamedheyyātha ( sī . pī .), sukha medhetha (?)], aññatra bhavantebhi ?
Sacāhaṃ , bho , rajjaṃ labhissāmi , saṃvibhajissāmi vo rajjenā ’’’ ti .
307.‘‘ AthaP2.234 kho , bho , ahorattānaṃ accayena rājā disampati kālamakāsi .
Disampatimhi raññe kālaṅkate rājakattāro reṇuṃ rājaputtaṃ rajje abhisiñciṃsu .
Abhisitto reṇu rajjenaT2.267 pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti .
Atha kho , bho , mahāgovindo brāhmaṇo yena te cha khattiyā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā te cha khattiye etadavocaV2.172 –
‘‘ disampati kho , bho , rājā kālaṅkato .
Abhisitto reṇu rajjena pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti .
Ko nu kho pana , bho , jānāti , madanīyā kāmā ?
Āyantu , bhonto , yena reṇu rājā tenupasaṅkamatha ;
upasaṅkamitvā reṇuṃ rājānaṃ evaṃ vadetha – disampati kho , bho , rājā kālaṅkato , abhisitto bhavaṃ reṇu rajjena , sarati bhavaṃ taṃ vacanan ’’’ ti ?
308.‘‘‘ EvaṃM2.189 , bho ’’ ti kho , bho , te cha khattiyā mahāgovindassa brāhmaṇassa paṭissutvā yena reṇu rājā tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā reṇuṃ rājānaṃ etadavocuṃ –
‘‘ disampati kho , bho , rājā kālaṅkato , abhisitto bhavaṃ reṇu rajjena , sarati bhavaṃ taṃ vacanan ’’ ti ?
‘‘ Sarāmahaṃ , bho , taṃ vacanaṃ [ vacananti ( syā . ka .)].
Ko nu kho , bho , pahoti imaṃ mahāpathaviṃ uttarena āyataṃ dakkhiṇena sakaṭamukhaṃ sattadhā samaṃ suvibhattaṃ vibhajitun ’’ ti ?
‘‘ Ko nu kho , bho , añño pahoti , aññatra mahāgovindena brāhmaṇenā ’’ ti ?
Atha kho , bho , reṇu rājā aññataraṃ purisaṃ āmantesi –
‘‘ ehi tvaṃ , ambho purisa , yena mahāgovindo brāhmaṇo tenupasaṅkama ;
upasaṅkamitvā mahāgovindaṃ brāhmaṇaṃ evaṃ vadehi –
‘ rājā taṃ , bhante , reṇu āmantetī ’’’ ti .
‘‘ EvaṃP2.235 devā ’’ ti kho , bho , so puriso reṇussa rañño paṭissutvāT2.268 yena mahāgovindo brāhmaṇo tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā mahāgovindaṃ brāhmaṇaṃ etadavoca –
‘‘ rājā taṃ , bhante , reṇu āmantetī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bho ’’ ti kho , bho , mahāgovindo brāhmaṇo tassa purisassa paṭissutvā yena reṇu rājā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā reṇunā raññā saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho , bho , mahāgovindaṃ brāhmaṇaṃ reṇu rājā etadavoca –
‘‘ etu , bhavaṃ govindo , imaṃ mahāpathaviṃ uttarena āyataṃ dakkhiṇena sakaṭamukhaṃ sattadhā samaṃ suvibhattaṃ vibhajatū ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bho ’’ ti kho mahāgovindo brāhmaṇo reṇussa rañño paṭissutvā imaṃ mahāpathaviṃ uttarena āyataṃ dakkhiṇena sakaṭamukhaṃ sattadhā samaṃ suvibhattaṃ vibhaji .
Sabbāni sakaṭamukhāni paṭṭhapesi [ aṭṭhapesi ( sī . pī .)].
Tatra sudaṃ majjhe reṇussa rañño janapado hoti .
309. Dantapuraṃ kaliṅgānaṃ [ kāliṅgānaṃ ( syā . pī . ka .)], assakānañca potanaṃ .
Mahesayaṃ [ māhissati ( sī . syā . pī .)] avantīnaṃ , sovīrānañca rorukaṃ .
Mithilā ca videhānaṃ , campā aṅgesu māpitā ;
Bārāṇasī ca kāsīnaṃ , ete govindamāpitāti .
310.‘‘ AthaM2.190V2.173P2.236 kho , bho , te cha khattiyā yathāsakena lābhena attamanā ahesuṃ paripuṇṇasaṅkappā –
‘‘ yaṃ vata no ahosi icchitaṃ , yaṃ ākaṅkhitaṃ , yaṃ adhippetaṃ , yaṃ abhipatthitaṃ , taṃ no laddhan ’’ ti .
‘‘ SattabhūT2.269 brahmadatto ca , vessabhū bharato saha ;
Reṇu dve dhataraṭṭhā ca , tadāsuṃ satta bhāradhā ’ ti .
Paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito .