33. Araṇavihārañāṇaniddesavaṇṇanā
82. Araṇavihārañāṇaniddese
P1.313 aniccānupassanādayo vuttatthā .Suññato vihāroti anattānupassanāya vuṭṭhitassa suññatākāreneva pavattā arahattaphalasamāpatti .
Animitto vihāroti aniccānupassanāya vuṭṭhitassa animittākārena pavattā arahattaphalasamāpatti .
Appaṇihito
M1.282 vihāroti dukkhānupassanāya vuṭṭhitassa appaṇihitākārena pavattā arahattaphalasamāpatti .Suññate adhimuttatāti suññate phalasamāpattiyā pubbabhāgapaññāvasena adhimuttatā .
Sesadvayepi eseva nayo .
Paṭhamaṃ jhānan tiādīhi arahattaphalasamāpattiṃ samāpajjitukāmassa vipassanāya ārammaṇabhūtā jhānasamāpattiyo vuttā .
Arahatoyeva hi vipassanāphalasamāpattipaṇītādhimuttijhānasamāpattiyo sabbakilesānaṃ pahīnattā ‘‘ araṇavihāro ’’ ti vattuṃ arahanti .
Paṭhamena jhānena nīvaraṇe haratīti araṇavihāroti paṭhamajjhānasamaṅgī paṭhamena jhānena nīvaraṇe haratīti taṃ paṭhamaṃ jhānaṃ araṇavihāroti attho .
Sesesupi eseva nayo .
Arahato nīvaraṇābhāvepi nīvaraṇavipakkhattā paṭhamassa jhānassa nīvaraṇe haratīti vuttanti veditabbaṃ .
Vipassanāphalasamāpattipaṇītādhimuttivasena tidhā araṇavihārañāṇaṃ uddisitvā kasmā jhānasamāpattiyova
V1.256 araṇavihāroti niddiṭṭhāti ce ?Uddesavaseneva tāsaṃ tissannaṃ araṇavihāratāya siddhattā .
Phalasamāpattivipassanāya pana bhūmibhūtānaṃ jhānasamāpattīnaṃ araṇavihāratā avutte na sijjhati , tasmā asiddhameva sādhetuṃ ‘‘ paṭhamaṃ jhānaṃ araṇavihāro ’’ tiādi vuttanti veditabbaṃ .
Tāsañhi araṇavihāratā uddesavasena asiddhāpi niddese vuttattā siddhāti .
Tesaṃ vā yojitanayeneva
P1.314 ‘‘ aniccānupassanā niccasaññaṃ haratīti araṇavihāro , dukkhānupassanā sukhasaññaṃ haratīti araṇavihāro , anattānupassanā attasaññaṃ haratīti araṇavihāro , suññato vihāro asuññataṃ haratīti araṇavihāro , animitto vihāro nimittaṃ haratīti araṇavihāro , appaṇihito vihāro paṇidhiṃ haratīti araṇavihāro , suññatādhimuttatā asuññatādhimuttiṃ haratīti araṇavihāro , animittādhimuttatā nimittādhimuttiṃ haratīti araṇavihāro , appaṇihitādhimuttatā paṇihitādhimuttiṃ haratīti araṇavihāro ’’ ti yojetvā gahetabbaṃ .Araṇavihārañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .