Vivekakathāvaṇṇanā
22. Idāni
V2.280M2.306 pahānāvasānāya abhisamayakathāya anantaraṃ pahānākāraṃ dassentena kathitāya suttantapubbaṅgamāya vivekakathāya apubbatthānuvaṇṇanā .Tattha suttante tāva ye kecīti anavasesapariyādānaṃ .
Balakaraṇīyāti ūrubalena bāhubalena kattabbā .
Kammantāti dhāvanalaṅghanakasanavapanādīni kammāni .
Karīyantīti balavantehi karīyanti .
Sīlaṃ nissāyāti catupārisuddhisīlaṃ nissayaṃ katvā .
Bhāvetīti bhinnasīlassa bhāvanābhāvato idha pana lokiyalokuttarā maggabhāvanā adhippetāti .
Vivekanissitan ti tadaṅgavivekaṃ samucchedavivekaṃ nissaraṇavivekaṃ nissitaṃ .
Vivekoti vivittatā .
Ayañhi ariyamaggabhāvanānuyutto yogī vipassanākkhaṇe kiccato tadaṅgavivekanissitaṃ , ajjhāsayato nissaraṇavivekanissitaṃ , maggakkhaṇe kiccato samucchedavivekanissitaṃ , ārammaṇato nissaraṇavivekanissitaṃ bhāveti .
Esa nayo virāganissitā dīsu .
Vivekoyeva hi virajjanaṭṭhena virāgo , nirodhaṭṭhena nirodho , vosajjanaṭṭhena vosaggo .
Atha vā kilesehi vivittattā viveko , kilesehi virattattā virāgo , kilesānaṃ niruddhattā nirodho , kilesānañca pariccattattā vissaṭṭhattā , nibbānecattassa ca vissaṭṭhattā vosaggo .
Vosaggo pana duvidho pariccāgavosaggo ca pakkhandanavosaggo ca .
Tattha pariccāgavosaggoti vipassanākkhaṇe tadaṅgavasena , maggakkhaṇe samucchedavasena kilesappahānaṃ .
Pakkhandanavosaggoti vipassanākkhaṇe tanninnabhāvena , maggakkhaṇe ārammaṇakaraṇena nibbānapakkhandanaṃ .
Tadubhayampi imasmiṃ
P3.690 lokiyalokuttaramissake atthavaṇṇanānaye vaṭṭati .Tathā hi ayaṃ sammādiṭṭhiādīsu ekeko dhammo yathāvuttena pakārena kilese ca pariccajati , nibbānañca pakkhandati .
Vosaggapariṇāmin ti iminā pana sakalena vacanena vosaggatthaṃ pariṇāmitaṃ pariṇataṃ , paripaccitaṃ paripakkañcāti vuttaṃ hoti .
Ayampi ariyamaggabhāvanānuyutto bhikkhu yathā sammādiṭṭhiādīsu ekeko dhammo kilesapariccāgavosaggatthañca
V2.281 nibbānapakkhandanavosaggatthañca paripaccati , yathā ca paripakko hoti , tathā naṃ bhāveti . 23. Bījagāmabhūtagāmāti
M2.307 ettha mūlabījaṃ khandhabījaṃ aggabījaṃ phaḷubījaṃ bījabījanti ( pāci .91) pañcavidhaṃ bījaṃ , bījagāmo nāma bījasamūhoti attho .Tadeva pana sampannanīlaṅkurapātubhāvato paṭṭhāya bhūtagāmo nāma , bhūtānaṃ jātānaṃ nibbattamūlanīlaṅkurānaṃ samūhoti attho .
Devatāpariggahe sati nīlaṅkurakālato pabhuti hotīti tesaṃ devatāsaṅkhātānaṃ bhūtānaṃ gāmotipi bhūtagāmoti vadanti .
Vuddhin ti aṅkurādivasena .
Viruḷhin ti khandhādivasena .
Vepullan ti pupphādivasena .
Dhammesu pana vuddhin ti apubbadhammappavattivasena .
Viruḷin ti sakiccakaraṇasādhanavasena .
Vepullan ti kiccanipphattivasena vipulabhāvanti attho .
Vipulattantipi pāṭho .
Atha vā etāni tīṇi padāni sīlasamādhipaññāhipi yojenti .