38. Vīriyārambhañāṇaniddesavaṇṇanā
89. Vīriyārambhañāṇaniddese
P1.329 anuppannānan ti ekasmiṃ attabhāve , ekasmiṃ vā ārammaṇe anibbattānaṃ .Anamatagge hi saṃsāre anuppannā akusalā nāma natthi , kusalā pana atthi .
Pāpakānan ti lāmakānaṃ .
Akusalānaṃ dhammānan ti akosallasambhūtānaṃ dhammānaṃ .
Anuppādāyāti na uppādanatthāya .
Uppannānan ti imasmiṃ attabhāve nibbattānaṃ .
Pahānāyāti pajahanatthāya .
Anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānan ti imasmiṃ attabhāve anibbattapubbānaṃ
M1.295 kosallasambhūtānaṃ dhammānaṃ .Uppādāyāti uppādanatthāya .
Uppannānan ti imasmiṃ attabhāve nibbattānaṃ .
Ṭhitiyāti ṭhitatthāya .
Asammosāyāti avināsatthāya .
Bhiyyobhāvāyāti punappunabhāvāya .
Vepullāyāti vipulabhāvāya .
Bhāvanāyāti vaḍḍhiyā .
Pāripūriyāti paripūraṇatthāya .
Idāni akusalesu kāmacchandaṃ , kusalesu nekkhammaṃ visesetvā dassetuṃ anuppannassa kāmacchandassātiādimāha .
Tattha kāmacchandoti samādhipaṭipakkho kāmarāgo .
Nekkhamman ti paṭhamajjhānasamādhi , paṭhamajjhānaṃ vā , sabbe eva vā kusalā dhammā nekkhammaṃ .
Idāni sabbakilesānaṃ sabbakilesapaṭipakkhassa arahattamaggassa ca vasena yojetvā dassetuṃ anuppannānaṃ sabbakilesānan tiādimāha .
Tattha uppannassa arahattamaggassa ṭhitiyātiādīsu uppādakkhaṇe uppannassa arahattamaggassa ṭhitikkhaṇabhaṅgakkhaṇavasena ‘‘ ṭhitiyā ’’ tiādiyojanā veditabbā .
Vibhaṅgaṭṭhakathāyampi ‘‘ yā cassa pavatti , ayameva ṭhiti nāmā ’’ ti ( vibha . aṭṭha .406) vuttaṃ .
Keci pana ‘‘ arahattamaggassa pubbabhāgamaggo daṭṭhabbo ’’ ti vadanti .
Vīriyārambhañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .