Issues
Select Version
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā
Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā

44-49. Vivaṭṭañāṇachakkaniddesavaṇṇanā

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ဝိဝဋ္ဋဉာဏဆက္ကနိဒ္ဒေသေ၊ ဝိဝဋ္ဋဉာဏခြောက်ခုတို့၏ အပေါင်း၏ နိဒ္ဒေသ၌။ နေက္ခမ္မာဓိပတတ္တာပညာတိ၊ ကား။ နေက္ခမ္မံ၊ ဈာန်ကို။ အဓိကံ၊ အကြီးအမှူးကို။ ကတွာ၊ ၍။ နေက္ခမ္မာဓိကဘာဝေန၊ ဈာန်ကိုအကြီးအမှူးပြုသည်၏ အဖြစ်ဖြင့်။ ပဝတ္တာ၊ သော။ ပညာ၊ သည်။
ကာမစ္ဆန္ဒတော သညာယ ဝိဝဋ္ဋတီတိ၊ ကား။ ဟေတုဘူတာယ၊ ဟိတ်ဖြစ်၍ ဖြစ်သော။ သမ္ပယုတ္တသညာယ၊ ဖြင့်။ နေက္ခမ္မာဓိပတိ ကတတပညာ၊ ဈာန်ကို အကြီးအမှူးပြု၍ ဖြစ်သော။ ပညာ၊ သည်။ ကာမစ္ဆန္ဒတော၊ မှ။ ဝိဝဋ္ဋတိ ပရာဝဋ္ဋတိ၊ ပြန်လည်၏။ ပရမ္မုခီ၊ မျက်ကွယ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိအယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
သေသေသု၊ သောပုဒ်တို့၌။ ဧသနယော၊ ၏။
ကာမစ္ဆန္ဒေါ နာနတ္တန္တိ၊ ကား။ ကာမစ္ဆန္ဒေါ၊ ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏ သည်။ သန္တဝုတ္တိတာယ၊ ငြိမ်သက်သော ဖြစ်ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်၏။ အဘာဝတော၊ ‌ ကြောင့်။ ဧကသဘာဝေါ၊ တခုသော သဘောရှိသည်။ န၊ မဟုတ်။
နေက္ခမ္မံ ဧကတ္တန္တိ၊ ကား။ နေက္ခမ္မံ၊ ဈာန်သည်။ သန္တဝုတ္တိ ဘာဝတော၊ ငြိမ်သက်သော ဖြစ်ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဧကသဘာဝေါ၊ ရှိ၏။
နေက္ခမ္မေကတ္တံ စေတယတောတိ၊ ကား။ ကာမစ္ဆန္ဒေ၊ ကာမစ္ဆန္ဒေနီဝရဏ၌။ အာဒီနဝဒဿနေန၊ အပြစ်ကို မြင်သဖြင့်။ နေက္ခမ္မံ၊ ဈာန်ကို။ ပဝတ္တယတော၊ ဖြစ်စေတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်အား။
ကာမစ္ဆန္ဒတော စိတ္တံ ဝိဝဋ္ဋတီတိ၊ ကား။ ဒိဋ္ဌာဒီဝနတော၊ မြင်ပြီးသော အပြစ်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ကာမစ္ဆန္ဒတော၊ မှ။ နေက္ခမ္မက္ခဏေ၊ ဈာန်နှင့်ယှဉ်သော ခဏ၌။ စိတ္တံ၊ သည်။ ဝိဝဋ္ဋတိ၊ ပြန်လည်၏။
သေသေသု၊ တို့၌။ ဧသနယော၊ ၏။
ကာမစ္ဆန္ဒံ ပဇဟန္တောတိ၊ ကား။ နေက္ခမ္မပဝတ္တိက္ခဏေ၊ ဈာန်ဖြစ်သောခဏ၌။ ကာမစ္ဆန္ဒံ၊ ကို။ ဝိက္ခမ္ဘနပ္ပဟာနေန၊ ဖြင့်။ ပဇဟန္တော၊ ပယ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
နေက္ခမ္မဝသေန စိတ္တံ အဓိဋ္ဌာတီတိ၊ ကား။ ပဋိလဒ္ဓဿ၊ ရအပ်သော။ နေက္ခမ္မဿ၊ ဈာန်၏။ ဝသေန၊ ဖြင့်။ တံ သမ္ပယုတ္တစိတ္တံ၊ ထိုဈာန်နှင့် ယှဉ်သော စိတ်ကို။ အဓိတိဋ္ဌတိ၊ ဖြစ်စေ၏။ အဓိကံ၊ အကြီးအမှူးကို။ ကရေန္တော၊ ပြုသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ တိဋ္ဌတိ၊ တည်၏။ တနည်း၊ အဓိတိဋ္ဌတိ၊ အဓိက ကရောန္တော တိဋ္ဌတိ= အကြီးအမှူးပြု၍ တည်၏။ ပဝတ္တေတိ၊ ဖြစ်စေ၏။ ဣတိအယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
သေသေသု၊ တို့၌။ ဧသနယော၊ ၏။
စက္ခုံ သုညံ အတ္တေန ဝါတိ၊ ကား။ ဗလာဇနပရိကပ္ပိတဿ၊ သူမိုက်တို့သည် ကြံဆအပ်သော။ ကာရကဝေဒကသင်္ခါတဿ၊ ပြုတတ်သော ဒြပ် စီရင်အပ်သော ဒြပ်ဟု ဆိုအပ်သော။ အတ္တနော၊ ၏။ အဘာဝါ၊ ကြောင့်။ စက္ခု၊ ပသာဒစက္ခုသည်။ အတ္တေန၊ သူမိုက်တို့သည် ကြံဆအပ်သော အတ္တမှ။ သုညံ၊ ဆိတ်၏။
ဟိ သစ္စံ၊ ၏။ ယံ၊ အကြင် သဘောသတ္တိသည်။ ယတ္ထ၊ အကြင်ဒြပ်၌။ နဟောတိ၊ ရှိသည်မဖြစ်။ တေန၊ ထိုမရှိသော သဘောသတ္တိဖြင့်။ ဝါ၊ မှ။ တံ၊ ထိုဒြပ်သည်။ သုညံနာမ၊ မည်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တနည်း၊ ယံ၊ အကြင် သူမိုက်တို့သည် ကြံဆအပ်သော အတ္တသည်။ ယတ္ထ၊ အကြင်စက္ခုပသာဒ၌။ နဟောတိ၊ ရှိသည် မဖြစ်။ တေန၊ ထိုမရှိသော အတ္တဖြင့်။ ဝါ၊ မှ။ တံ၊ ထိုစက္ခုပသာဒသည်။ သုညံနာမ၊ မည်သည်။ ဝါ၊ ဆိတ်သည်မည်သည်။
အတ္တနိယေနဝါတိ၊ ကား။ အတ္တနော၊ သူမိုက်တို့သည် ကြံဆအပ်သော အတ္တ၏။ အဘာဝေနေဝ၊ ကြောင့်သာလျှင်။ အတ္တနော၊ ၏။ သန္တကဿပိ၊ ဥစ္စာ၏လည်း။ အဘာဝါ၊ မရှိခြင်းကြောင့်။ အတ္တနော၊ သူမိုက်တို့သည် ကြံဆအပ်သော ထင်ရှားမရှိသော အတ္တ၏။ သန္တကေန၊ ဥစ္စာဖြင့်လည်း။ ဝါ၊ မှလည်း။ စက္ခု၊ စက္ခုပသာဒသည်။ သုညံ၊ ဆိတ်၏။
လောကဿ၊ သတ္တလောက၏။ အတ္တာတိစ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ အတ္တနိယန္တိစ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ ဥဘယထာဂါဟသမ္ဘာဝတော၊ နှစ်ပါးသော အခြင်းအရာဖြင့် ယူခြင်း၏ ထင်ရှားရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်. တဒုဘယဂါဟပဋိသေဓနတ္ထံ၊ နှစ်ပါးသော ယူခြင်းကို မြစ်ခြင်း အကျိုးငှါ။ အတ္တာဘာဝေါစ၊ အတ္တ၏ မရှိခြင်းကိုလည်းကောင်း။ ဝုတ္တော၊ ဟောအပ်၏။
နိစ္စေနဝါတိ၊ ကား။ ဘင်္ဂံ၊ ခဏကို။ အတိက္ကမိတွာ၊ လွန်၍။ တိဋ္ဌန္တဿ၊ တည်သော။ ကဿစိ၊ တစုံတခုသော တရား၏။ အဘာဝတော၊ မရှိခြင်းကြောင့်။ နိစ္စေနစ၊ အမြဲတည်ခြင်းသဘောမှလည်း။ စက္ခု၊ စက္ခုပသာဒသည်။ သုညံ၊ ၏။
ဓုဝေန ဝါတိ၊ ကား။ ပဝတ္တိက္ခဏေပိ၊ ဖြစ်ဆဲသော ခဏ၌လည်း။ ထိရဏ၊ ခိုင်ခန့်သော ။ ကဿစိ၊ တစုံတခုသော တရား၏။ အဘာဝတော၊ ကြောင့်။ ဓုဝေနစ၊ ခိုင်ခန့်သော သဘောမှလည်း။ စက္ခု၊ သည်။ သုညံ၊ ၏။
သဿတေနဝါတိ၊ ကား။ သဗ္ဗကာလေပိ၊ လည်း။ ဝိဇ္ဇမာနဿ၊ ထင်ရှားရှိသော။ ကဿစိ၊ တစုံတခုသော တရား၏။ အဘာဝတော၊ ကြောင့်။ သဿတေနစ၊ ထင်ရှားရှိသော သဘောမှလည်း။ စက္ခု၊ သည်။ သုညံ၊ ဆိတ်၏။
အဝိပရိဏာမဓမ္မေန ဝါတိ၊ ကား။ ဇရာဘင်္ဂဝသေန၊ ဌီခဏ ဘင်ခဏ၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဒွိဓာ၊ ဖြင့်။ အပရိဝတ္တမာနပကတိကဿ၊ မဖောက်ပြန်ခြင်း သဘောရှိသော။ ကဿစိ၊ တစိုးတစိသောတရား၏။ အဘာဝတော၊ ကြောင့်။ အဝိပရိဏာမဓမ္မေနစ၊ မဖောက်ပြန်တတ်သော သဘောမှလည်း။ စက္ခု၊ သည်။ သုည၊ ၏။
အထဝါ၊ ကား။ နိစ္စဘာဝေနစ၊ မြဲသည် ဖြစ်၍ ဖြစ်သော သဘောမှလည်းကောင်း။ ဓုဝဘာဝေနစ၊ ခိုင်ခန့်သည်ဖြစ်၍ ဖြစ်သော သဘောမှလည်းကောင်း။ သဿတဘာဝေနစ၊ ထင်ရှားသည်ဖြစ်သောသဘောမှလည်းကော်း။ အဝိပရိဏာမဓမ္မဘာဝေနစ၊ မဖောက်ပြန်ခြင်း သဘောဖြစ်၍ ဖြစ်သော သတ္တိမှလည်းကောင်း။ စက္ခု၊ သည်။ သုညံ၊ ၏။ ဣတိအယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
ဝါ သဒ္ဒေါ၊ အတ္တေနဝါ အစရှိသော ပုဒ်၌ အကျုံးဝင်သော ဂါသဒ္ဒါသည်။ သမုစ္စယတ္ထော၊ ရှိ၏။
ယထာဘူတံ ဈာနတော ပဿဟောတိ၊ ကား။ ဣစ္စေဝံ ဝုတ္တနယေန၊ ဖြင့်။ အနတ္တာနုပဿနာဉာဏေန၊ ဖြင့်။ ယထာသဘာဝေန၊ ဟုတ်မှန်သော သဘောဖြင့်။ ဇာနန္တဿ၊ အား။ စက္ခုနာ၊ မံသစက္ခုဖြင့်။ ပဿတိဝိယစ၊ မြင်သကဲ့သို့လည်း။ ပဿန္တဿ၊ မြင်သော ပုဂ္ဂိုလ်အား။
စက္ခာ ဘိနိဝေသတော ဉာဏံဝိဝဋ္ဋတီတိ၊ ကား။ စက္ခု၊ စက္ခုပသာဒရုပ်ကို။ အတ္တာဝတိဝါ၊ ဟူ၍ လည်းကောင်း။ အတ္တနိယန္တိဝါ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ ပဝတ္တမာနတော၊ ဖြစ်သော။ ဒိဋ္ဌာဘိနိဝေသတော၊ ဒိဋ္ဌိအားဖြင် နှလုံးသွင်းခြင်းမှ။ တဒင်္ဂပဟာနဝသေန၊ ၏အစွမ်းဖြင့်။ ဉာဏံ၊ အနတ္တာနုပဿနာဉာဏ်သည်။ ဝိဝဋ္ဋတိ၊ ပြန်လည်၏။
သေသေသု၊ တို့၌။ ဧသနယော၊ ၏။
နေက္ခမ္မေန ကာမစ္ဆန္ဒံ ဝေါသဇ္ဇတီတိ၊ ကား။ နေက္ခမ္မလာဘီ၊ ဈာန်ကိုရသော။ ပုဂ္ဂလော၊ သည်။ နေက္ခမ္မေန၊ ဈာန်ဖြင့်။ တပ္ပတိပက္ခံ၊ ထိုဈာန်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော။ ကာမစ္ဆန္ဒံ၊ ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏကို။ ပရိစ္စဇတိ၊ စွန့်၏။
ဝေါသဂ္ဂေပညာတိ၊ ကား။ ကာမစ္ဆန္ဒဿ၊ ကို။ ဝေါသဂ္ဂဘူတေ၊ စွန့်ကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော။ နေက္ခမ္မေ၊ ဈာန်၌။ တံသမ္ပယုတ္တာ၊ ထိုဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ပညာတည်း။
သေသေသု၊ တို့၌။ ဧသနယော၊ ၏။
ပိဠနဋ္ဌာဒယော၊ ပီဠနဋ္ဌ အစရှိသည်တို့သည်။ ဟေဋ္ဌာ၊ ၌။ ဝုတ္တတ္တာဧဝ၊ တည်း။
ပရိဇာနန္တော ဝိဝဋ္ဋတီတိ၊ ဟူသော ဒေသနာသည်။ ပုဂ္ဂလာဓိဋ္ဌာနာ၊ ပုဂ္ဂိုလ်လျှင် ပြဋ္ဌာန်းခြင်းရှိကုန်သော။ ဒေသနာ၊ တည်း။ ဒုက္ခဿ၊ ဒုက္ခသစ္စာ၏။ စတုဗ္ဗိဓံ၊ ‌ သော။ အတ္ထံ၊ ပီလနဋ္ဌ အစရှိသော အနက်ကို။ ကိစ္စဝသေန၊ မဂ်ကိစ္စ၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပရိဇာနန္တော၊ ပိုင်းခြား၍ သိသော။ မဂ္ဂသမင်္ဂီပုဂ္ဂလော၊ မဂ်နှင့်ပြည့်စံဒသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဒုဘတော၊ နှစ်ပါးသော ကိလေသာသင်္ခါရနိမိတ်မှ။ ဝုဋ္ဌာနဝသေန၊ ထသည်၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဝိဝဋ္ဋတိ၊ ပြန်လည်းဆုတ်နစ်၏။ ဉာဏဝိဝဋ္ဋနေပိ၊ မဂ်ဉာဏ်၏ နှစ်ပါးစုံမှ ပြန်လည်ဆုတ်နစ်ခြင်းမှလည်း။ ဉာဏသမင်္ဂီ၊ ဉာဏ်နှင့်ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ ဝိဝဋ္ဋတီတိ၊ နှစ်ပါးစုံမှ ပြန်လည်ဆုတ်နစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍။ ဝုတ္တော၊ ဆိုအပ်၏။
တထဋ္ဌေ ပညာတိ၊ ကား။ ဧတဿ ပုဂ္ဂလဿေဝ၊ ထိုမဂ်နှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်၏သာလျှင်။ တထဋ္ဌေ၊ ဟုတ်မှန်သော ဒုက္ခသစ္စာ သမုဒယသစ္စာ နှစ်ပါး၌။ ဝိဝဋ္ဋနာ၊ ပြန်လည်တတ်သော။ ပညာ၊ တည်း။
သေသေသု၊ တို့၌။ ဧသနယော၊ ၏။
ဣဒါနိ၊ ၌။ မဂ္ဂက္ခဏေဧဝ၊ ၌သာလျှင်။ ကိစ္စဝသေန၊ မဂ်ဉာဏ်ကိစ္စ၏ အစွမ်းဖြင့်။ အာကာရနာနတ္တတော၊ အခြင်းအရာထူးသောအားဖြင့်။ ဆဝိဝဋ္ဋဉာဏာနိ၊ ခြောက်ပါးသော ဝိဝဋ္ဋဉာဏ်တို့ကို။ ဒဿေတုံ၊ ငှါ။ သညာဝိဝဋ္ဋောတိအာဒိံ၊ ကို။ မာတိကံ၊ ဤသို့ အစရှိသော မာတိကာကို။ ဌပေတွာ၊ ထားဦး၍။ တံ၊ ထိုမာတိကာကို။ အတ္ထတော၊ ပုဒ်အနက်အားဖြင့်။ ဝါ၊ ဉာဏ်၏ ကိစ္စအားဖြင့်။ ဝိဘဇန္တော၊ ဝေဖန်လိုသည်ဖြစ်၍။ သဉ္ဇာနန္တောပိ ဝဋ္ဋတီတိအာဒိံ၊ ကို။ အာဟ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုသဉ္ဇာနန္တော အစရှိသော ပါဌ်၌။ သဉ္ဇာနန္တော ဝိဝဋ္ဋတီတိ သညာဝိဝဋ္ဋောတိ၊ ကား။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပုဗ္ဗဘာဂေ၊ မဂ်၏ ရှေ့အဖို့၌။ နေက္ခမ္မာဒိံ၊ ဈာန်အစရှိသည်ကို။ အဓိပတိတော၊ အကြီးအမှူးပြုသောအားဖြင့်။ သဉ္ဇာနန္တော၊ အမှတ်ကို ပြု၍သိသော။ ယောဂီ၊ ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ပစ္ဆာ၊ နောက်ဖြစ်သော မဂ်ကာလ၌။ နေက္ခမ္မသမ္ပယုတ္တဉာဏေန၊ မဂ်၌ရှိသော အလောဘနှင့် ယှဉ်သော ဉာဏ်ကြောင့်။ ဝါ၊ မဂ်စိတ္တုပ္ပါဒ်နှင့်ယှဉ်သော ဉာဏ်ကြောင့်။ ကာမစ္ဆန္ဒာဝိတော၊ ကာမစ္ဆန္ဒ နီဝရဏ အစရှိသည်မှ။ ဝိဝဋ္ဋတိ၊ ဆုတ်နစ်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တံဉာဏံ၊ ထိုမဂ်ဉာဏ်သည်။ သညာဝိဝဋ္ဋောနာမ၊ မည်၏။ ဣတိအယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
စေတယန္တော ဝိဝဋ္ဋတိတ်စေတော ဝိဝဋ္ဋောတိ၊ ကား။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပုဗ္ဗဘာဂေ၊ ၌။ နေက္ခမ္မေကတ္တာဒီနိ၊ ဈာန်အစရှိသော ဧကတ္တတရားတို့ကို။ စေတယန္တော၊ စေ့ဆော်သော။ ယောဂီ၊ ယောဂါဝစရ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ပစ္ဆာ၊ နောက်ဖြစ်သောမဂ်ကာလ၌။ သမ္ပယုတ္တဉာဏေန၊ အလောဘနှင့်ယှဉ်သော ဉာဏ်ကြောင့်။ ကာမစ္ဆန္ဒာဒိတော၊ မှ။ တိဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တံဉာဏံ၊ ထိုမဂ်ဉာဏ်သည်။ စေတော ဝိဝဋ္ဋောနာမ၊ မည်၏။ ဣတိအယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
ဝိဇာနန္တော ဝိဝဋ္ဋတီတိ စိတ္တဝိဝဋ္ဋောတိ၊ ကား။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပုဗ္ဗဘာဂေ၊ ၌။ နေက္ခမ္မာဒိဝသေန၊ ဈာန်အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်။ စိတ္တာဓိဋ္ဌာနေန၊ စိတ်ကို ဆောက်တည်သဖြင့်။ ဝိဇာနန္တော၊ သိ‌သော။ ယောဂီ၊ ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ပစ္ဆာ၊ နောက်ဖြစ်သော ကာလ၌။ တံသမ္ပယုတ္တဉာဏေန၊ ထိုမဂ်၌ရှိသော အလောဘနှင့် ယှဉ်သော ဉာဏ်ကြောင့်။ ကာမစ္ဆန္ဒာဒိတော၊ မှ။ ဝိဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တံဉာဏံ၊ ထိုမဂ်ဉာဏ်သည်။ စိတ္တဝိဝဋ္ဋောနာမ၊ မည်၏။ ဣတိအယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
ဉာဏံကရောန္တော ဝိဝဋ္ဋတီတိ ဉာဏဝိဝဋ္ဋောတိ၊ ကား။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပုဗ္ဗဘာဂေ၊ ၌။ ဆဗ္ဗိဓံ၊ သော။ အဇ္ဈတ္တိကာယတနံ၊ စက္ခုအစရှိသော အဇ္ဈ္တိကာယတနကို။ အနတ္တာနုပဿနာဉာဏေန၊ ဖြင့်။ သုညတေ၊ ဆိတ်သောအားဖြင့်။ ဝိဒိတံ၊ ထင်စွာ။ ကရောန္တော၊ ပြုသော။ ယောဂီ၊ သည်။ ပစ္ဆာ၊ နောက်ဖြစ်သော ကာလ၌။ တေနဝဉာဏေန၊ ထိုဉာဏ်ဖြင့်ပင်လျှင။ (ဧဝ သဒ္ဒါဖြင့် နေက္ခမ္မအမည်အစရှိသော အလောဘကိုနစ်စေ။ တနည်း ဉာဏ်မှတပါး နေက္ခမ္မအမည်ရှိသော မဂ်စိတ္တုပ္ပါဒ်ကို နစ်စေ။) ဒိဋ္ဌာဘိနိဝေသတော၊ ဒိဋ္ဌိအားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်းမှ။ ဝိဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တံဉာဏံ၊ ထိုမဂ်ဉာစ်သည်။ ဉာဏဝိဝဋ္ဋောနာမ၊ မည်၏။ ဣတိအယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
ဝေါသဇ္ဇန္တော ဝိဝဋ္ဋတီတိ ဝိမောက္ခဝိဝဋ္ဋောတိ၊ ကား။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပုဗ္ဗဘာဂေ၊ ၌။ နေက္ခမ္မာဒီဟိ၊ ဈာန်အစရှိသည်တို့ဖြင့်။ ကာမစ္ဆန္ဒာဒီနိ၊ ကာမစ္ဆန္ဒ အစရှိသည်တို့ကို။ ဝေါသဇ္ဇန္တော၊ စွန့်သော။ ‌ယောဂီ၊ သည်။ တံသမ္ပယုတ္တဉာဏေန၊ ထိုနေက္ခမ္မဟု ဆိုအပ်သော လောဘနှင့်ယှဉ်သော ဉာဏ်ကြောင့်။ ဝါ၊ ထိုနေက္ခမ္မဟု ဆိုအပ်သော မဂ်စိတ္တုပ္ပါဒ်နှင့် ယှဉ်သော ဉာဏ်ကြောင့်။ ကမစ္ဆန္ဒာဒိကော၊ မှ။ ဝိဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တံ ဉာဏံ၊ ထိုမဂ်ဉာဏ်သည်။ ဝိမောက္ခဝိဝဋ္ဋော နာမ၊ မည်၏။ ဣတိအယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
တထ‌ဋ္ဌေ ဝိဝဋ္ဋတီတိ သစ္စဝိဝဋ္ဋောတိ၊ ကား။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ယောဂီ၊ သည်။ စတုဗ္ဗိဓေ၊ သော။ ကထဋ္ဌေ၊ အရိယသစ္စာ၌။ ဒုဘတော ဝုဋ္ဌာနဝသေန၊ နှစ်ပါးစုံသော ကိလေသာ သင်္ခါရနိမိတ်တို့မှ ထသည်၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဝိဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ မဂ္ဂဉာဏံ၊ သည်။ သစ္စဝိဝဋ္ဋော နာမ၊ မည်၏။ ဣတိအယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
ဝါ၊ ကား။ မဂ္ဂဉာဏမေဝ၊ သည်ပင်လျှင်။ တထဋ္ဌေ၊ သစ္စ‌လေးပါး၌။ ဒုဘတော၊ နှစ်ပါးစုံသော ကိလေသာ သင်္ခါရနိမိတ်မှ။ ဝုဋ္ဌာနဘာဝေန၊ ထသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝိဝဋ္ဋတိ၊ ဆုတ်နစ်တတ်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ သစ္စဝိဝဋ္ဋောတိ၊ မည်၏။ ဣတိအယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
ယတ္ထ သညာဝိဝဋ္ဋောတိအာဒိ၊ ဤသို့ အစရှိသော စကားကို။ သစ္စဝိဝဋ္ဋဉာဏနိဒ္ဒေသေ၊ ၌။ ဝါ၊ သစ္စာဝိဝဋ္ဋဉာဏ်၏ နိဒ္ဒေသမှာမှ။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ကြောင့်။ သစ္စဝိဝဋ္ဋဉာဏက္ခဏမေဝ၊ သစ္စဝိဝဋ္ဋဉာဏ်ဖြင့်သော ဏေလိသာလျှင်။ ဝါ၊ မဂ်ခဏ၌ ဖြစ်သည်ကို သာလျှင်။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။ (အဓိပ္ပါယ်ကား ယတ္ထ သညာဝိဝဋ္ဋော၊ စသော စကားကို သစ္စဝိဝဋ္ဋဉာဏ်ဟု ဆိုအပ်သော မဂ်ဉာဏ်၌ ဟောတော်မူခြင်းကြောင့်။(၆) ပါးသော ဉာဏ်တို့သည် မဂ်ခဏ၌သာလျှင် တပေါင်းတည်းဖြစ်၏။ မဂ်၏ရှေ့အဖို့၌ကား တပေါင်းတည်းမဖြစ်ဟူလို။)
မဂ္ဂက္ခဏေယေဝ၊ ၌သာလျှင်။ ဝါ၊ ခဂ်ခဏမှာမှသာလျှင်။ သဗ္ဗာနိ၊ ဥဿုံသော သစ္စဝိဝဋ္ဋဉာဏ်မှတပါး ငါးပါးသော ဉာဏ်တို့သည်။ တေန၊ ထိုသစ္စာဝိဝဋ္ဋဉာဏ်နှင့်။ ယုဇ္ဇန္တိ၊ ပေါင်းယှဉ်ကုန်၏။ (ဧဝတ္ထဖလကို ပုဗ္ဗဘာဂေ သဗ္ဗာနိ နယုဇ္ဇန္တိ ဟူ၍ပေါင်းလေ)။
ကထံ ယုဇ္ဇန္တိ၊ အတီသို့ မဂ်ခဏ၌ ပေါင်းယှဉ်ကြကုန်သနည်း။
ဟိ ဝိတ္ထာရေမိ၊ အံ့။ ဉာဏဝိဝဋ္ဋေ ဉာဏံ၊ အနတ္တာနုပဿနာဉာဏ်ဟု ဆိုအပ်သော ဉာဏဝိဝဋ္ဋဉာဏ်ကို။ ဝိဇ္ဇေတွာ၊ ကြယ်၍။ ဝါ၊ ထား၍။ သေသေသု၊ ကြွင်းသော ဉာဏ်ငါးပါးတို့၏ နိဒ္ဒေသတို့၌။ အရိယမဂ္ဂေါ၊ သည်။ သရူပေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ အာဂတော၊ လာ၏။
ပန၊ သရုပ်ဖြင့် လာသည်မှတပါး နေယျတ္ထအားဖြင့်လာသည်ကို ဆိုအံ့။ ဝိပဿနာကိစ္စဿ၊ ဝိပဿနာကိစ္စ၏။ ဝါ၊ အနတ္တဝိပဿနာတည်းဟူသော ဝိပဿနာကိစ္စ၏။ မဂ္ဂေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ ဝါ၊ ကြောင့်သာလျှင်။ ဝါ၊ သစ္စဝိဝဋ္ဋဉာဏ်ဖြင့်သာလျှင်။ သိဇ္ဈနတော၊ ပြီးခြင်းကြောင့်။ ဝိပဿနာကိစ္စသိဒ္ဓိဝသေန၊ ဝိပဿနာကိစ္စ၏ ပြီးခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဝါ၊ အနတ္တာနုပဿနာ၏ ကိစ္စ၏ ပြီးခြင်း ၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဉာဏဝိဝဋ္ဋာဉာဏမ္ပိ၊ အနတ္တာနုပဿနာဟု ဆိုအပ်သော ဉာဏဝိဝဋ္ဋာဉာဏ်သည်လည်း။ မဂ္ဂက္ခဏေ၊ ၌။ ဟေဟိ၊ ထိုကြွင်းသော ငါးပါးသောဉာဏ်တို့နှင့်။ ယုဇ္ဇတိ၊ ပေါင်းယှဉ်မိ၏။
ဝါ၊ ကား။ မဂ္ဂဉာဏေနေဝ၊ မဂ်ဉာဏ်သည်သာလျှင်။ ဝါ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ စက္ခုသုညန္တိအာဒိံ ကိစ္စဝသေန၊ ဤသို့ အစရှိသော ကိစ္စ၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပဋိဝိဒ္ဓမေဝ၊ ထိုးထွင်း၍ သိအပ်သည်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ မဂ္ဂက္ခဏေ၊ ၌။ တံဉာဏံ၊ ထိုအနတ္တာနုပဿနာဟုဆိုအပ်သော ဉာဏဝိဝဋ္ဋဉာဏ်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဝတ္ထုံ၊ ဆိုခြင်းငှါ။ ယုဇ္ဇတိယေဝ၊ တည်း။ (ဝိပဿနာကိစ္စ။ပ။ ယုဇ္ဇတိ ဟူသော စကားဖြင့် မဂ်ခဏ၌ ဉာဏဝိဝဋ္ဋ ဉာဏ်ရှိကြောင်းကို ဆိုလိုသည်။)
ပန၊ အတ္ထယောဇနာကို ဆိုဦးအံ့။ ဧတ္ထ၊ ဤယတ္ထ သညာဝိဝဋ္ဋအစရှိသော ပါဌ်၌။ အတ္ထယောဇနာ၊ ခြင်းကို။ ယတ္ထ မဂ္ဂက္ခဏေ၊ ၌။ သညာဝိဝဋ္ဋော၊ ဉာဏ်သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ တတ္ထ၊ ထိုသညာ ဝိဝဋ္ဋဉာဏ်ရှိသော မဂ်ခဏ၌။ စေတောတိဝဋ္ဋော၊ စေတောဝိဝဋ္ဋဉာဏ်သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။
ယတ္ထ မဂ္ဂက္ခဏေ၊ ၌။ စေတောဝိဝဋ္ဋော၊ သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ တတ္ထ၊ ၌။ သညာဝိဝဋ္ဋော၊ သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ယတ္ထမဂ္ဂက္ခဏေ၊ ၌။ စေတောဝိဝ‌ဋ္ဋော၊ သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ တတ္ထ၊ ၌။ သညာဝိဝဋ္ဋော၊ သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဣတိဧဝမာဒိနာ၊ သော။ နယေန၊ ဖြင့်။ သဗ္ဗသံ သန္ဒနေသု၊ ဥဿုံသော ခြောက်ပါးသော ဉာဏ်ကိုနှီးနှော၍ ဟောရာပါဠိတို့၌။ ယောဇနာ၊ ကို။ ကာတဗ္ဗာ၊ ၏။
အထဝါ၊ ကား။ သညာဝိဝဋ္ဋစေတောဝိဝဋ္ဋ စိတ္တဝိဝဋ္ဋ ဝိမောက္ခဝိဝဋ္ဋေသု၊ သညာဝိဝဋ္ဋဉာဏ်, ‌စေတောဝိဝဋ္ဋဉာစ်, စိတ္တတိဝဋ္ဋဉာဏ်, ဝိမောက္ခဝိဝဋ္ဋဉာဏ်တို့၌။ စတုန္နံ၊ ကုန်သော။ အရိယမဂ္ဂါနံ၊ တို့၏။ အာဂတတ္တာ၊ သရုပ်အားဖြင့်လာသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ သစ္စဝိဝဋ္ဋော၊ အရိယမဂ်ဟု ဆိုအပ်သော သစ္စဝိဝဋ္ဋဉာဏ်သည်။ အာ‌ဂတောယေဝ၊ လာပြီးသည်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဉာဏဝိဝဋ္ဋေနေဝ၊ သစ္စဝိဝဋ္ဋဟု ဆိုအပ်သော မဂ်ဉာဏ်ဖြင့်သာလျှင်။ ကိစ္စဝသေန၊ ဖြင့်။ သိဒ္ဓေါ၊ ပြီးသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
စ၊ ထိုမှတပါး။ သညာစေတော စိတ္တဝိမောက္ခဝိဝဋ္ဋေ သွေဝ၊ သညာဝိဝဋ္ဋဉာစ်, စေ‌တောဝိဝဋ္ဋဉာဏ်, စိတ္တဝိဝဋ္ဋဉာဏ်တို့၌သာလျှင်။ ပေယျာလေ၊ ပေယျာလကို။ ဝိတ္ထာရိယမာနေ၊ ချဲ့အပ်သော်လည်း။ အနတ္တာနုပဿနာ ။ပ။ ဉာဏန္တိစ၊ ဟူ၍လည်းကော်း။
အဘိနိဝေသော ။ပ။ ဉာဏနိစ္စ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ အဘိနိဝေသံ ။ပ။ ဉာဏန္တိစ၊ ‌ဟူ၍လည်းကောင်း။ အနတ္တာနုပဿနာယ ။ပ။ ဉာဏန္တိစ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ ပါဌသမ္ဘဝဗတာ၊ ပါဌ်၏ ဖြစ်သင့်သောကြောင့်။ ဉာဏဝိဝဋ္ဋေဉာဏမှိ၊ ဉာဏဝိဝဋ္ဋဉာဏ်ဟု ဆိုအပ်သော အနုပဿနာသည်လည်း။ တေသု၊ ထို သညာ, စေတော, စိတ္တ, ဝိ‌မောက္ခ ဝိဝဋ္ဋာဉာဏ်လေးပါးတို့၌။ အာဂတမေဝ၊ လာသည်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။
အနတ္တာ နုပဿနာဓိပတတ္တာ၊ အနတ္တာနုပဿနာကို အကြီးအမှူးပြု၍ ဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပဝတ္တာ၊ သော။ ပညာ၊ သည်။ အဘိနိဝေသတော၊ နိစ္စဓုဝ အစရှိသောအားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်းမှ။ သညာယ၊ သညာဖြင့်။ ဝိဝဋ္ဋတိ၊ ဆုတ်နစ်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ အဓိပတတ္တာပညာ သညာဝိဝဋ္ဋ ဉာဏံ၊ မည်၏။ အဘိနိဝေသော၊ နိစ္စဓုဝ အစရှိသောအားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်းသည်။ နာနတ္တံ၊ နာနတ္တမည်၏။ အနတ္တာနုပဿနာ၊ အနတ္တနုပဿနာပညာသည်။ ဧကတ္တံ၊ မည်၏။ အနတ္တာနုပဿနေကတ္တံ၊ အနတ္တနုပဿနာ တည်းဟူသော ဧကတ္တတရားကို။ စေတယော၊ စေ့ဆော်သော။ အဘိနိဝေသတော၊ နှလုံးသွင်းသော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ စိတ္တံ၊ သည်။ ဝိဝဋ္ဋတိ၊ ဆုတ်နစ်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ နာနတ္တေ ပညာ စေတောဝိဝဋ္ဋေ ဉာဏံ၊ မည်၏။ အဘိနိဝေသံ၊ နိစ္စဓုဝ အစရှိသောအာဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်းကို။ ပဇဟန္တော၊ ပယ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ အနတ်တာ နုပဿနာဝသေန၊ ဖြင့်။ စိတ္တံ၊ ကို။ အဓိဋ္ဌာတိ၊ ဆောက်တည်၏။ ဝါ၊ ဖြစ်စေ၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ အဓိဋ္ဌာနေ ပညာ စိတ္တဝိဝဋ္ဋေဉာဏံ၊ မည်၏။ အနတ္တာနုပဿနာယ၊ ဖြြင့်။ အဘိနိဝေသံ၊ ကို။ ဝေါသဇ္ဇတိ၊ စွန့်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဝေါသဂ္ဂေပညာ ဝိမောက္ခဝိဝဋ္ဋေ ဉာဏံ၊ မည်၏။ အနတ္တာ နုပဿနာယ၊ ဖြင့်။ ဝုဋ္ဌာယ၊ ကိလေသာသင်္ခါရ နိမိတ်မှထ၍။ အရိယမဂ္ဂံ၊ ကို။ ပဋိလဒ္ဓဿ၊ ရသော ပုဂ္ဂိုလ်အား။ ကိစ္စဝသေန၊ မဂ်ကိစ္စ၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ စက္ခု၊ စက္ခုသည်။ အတ္တေနဝါ၊ တိတ္ထိတို့သည်ကြံဆအပ်သော အတ္တမှလည်းကောင်း။ အတ္တနိယေနဝါ၊ အတ္တ၏ ဥစ္စာမှလည်းကောင်း။ သုညံ၊ ဆိတ်၏။ ဣတိအာဒိယုဇ္ဇနတော၊ ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့် သိခြင်း၏ သင့်လျော်ခြင်းကြောင့်။ သစ္စဝိဝဋ္ဋော၊ သစ္စဝိဝဋ္ဋဉာဏ်ကို။ လဗ္ဘတိ၊ ရ၏။ တသ္မာ၊ ထိုသို့ မဂ်ခဏ၌ တပေါင်းတည်း ယှဉ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ရှေ့အဖို့၌ တပေါင်းတည်းမယှဉ်ကြကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဧကေကသ္မိံ၊ သော။ ဝိဝဋ္ဋေ၊ ဝိဝဋ္ဋဉာဏ်၌။‌ သေသာ၊ ကြွင်းကုန်သော။ ပဉ္စပဉ္စဝိဋ္ဋာ၊ ငါးပါး ငါးပါးသောဝိဝဋ္ဋဉာဏ်တို့ကို။ လဗ္ဘန္တိ၊ ကုန်၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဧဝံ၊ သို့။ ယတ္ထ သညာဝိဝဋ္ဋော တတ္ထစေတောဝိဝဋ္ဋောတိအာဒိကာနိ၊ ဤသို့ အစရှိကုန်သော။ သံသန္ဒနာနိ၊ နှီးနှောသော စကားတို့ကို။ ဝုတ္တာနိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဝိဝဋ္ဋဉာဏဆက္ကနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။