问题
选择版本
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā
Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā

52. Cetopariyañāṇaniddesavaṇṇanā

作者: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

စေတောပရိယဉာဏနိဒ္ဒေသေ၊ ၌။ သော ဧဝံ ပဇာနာတီတိ ပဒေန၊ ဖြင့်။ ဣဒါနိ၊ ၌။ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဆိုအပ်လတ္တံ့သော။ ဝိဓာနံ၊ အစီအရင်ကို။ ဥပဒိသတိ၊ ညွန်၏။
ဣဒံ ရူပံ သောမနဿိန္ဒြိယသမုဋ္ဌိတန္တိအာဒိ၊ ဤသို့ အစရှိသော စကားကို။ အာဒိကမ္မိကေန၊ အစစွာ အဘိညာဉ် အမှု၌ ယှဉ်သော။ ဝါ၊ အစဖြစ်၍ ဖြစ်သော အဘိညာဉ်အမှု၌ယှဉ်‌သော။ ဈာယိနာ၊ ဈာန်ရပြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗံ ဝိဓာနံ၊ ကျင့်အပ်သော အစီအရင်ကို။ ကတံ၊ ပြုတော်မူအပ်၏။
ကထံ၊ နည်း။
ဟိ သစ္စံ၊ ၏။ ဧတံ ဉာဏံ၊ ထိုစေတောပရိယဉာဏ်ကို။ ဥပ္ပါဒေတုကာမေန၊ ဖြစ်စေခြင်းငှါ အလိုရှိသော။ ဈာယိနော၊ ဈာနလာဘီပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ပဌမံ၊ လက်မွန်။ တာဝအနုက္ကမေန၊ အစဉ်အားဖြင့်။ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏံ၊ ကို။ ဥပ္ပါဒေတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဟိ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဧဝံ၊ ဤစေတောပရိယဉာဏ်သည်။ ဒိဗ္ဗစက္ခုဝသေန၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဉ်၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဣဇ္ဈတိ၊ ပြီး၏။ တံ၊ ထိုဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဉ်သည်။ ဧတဿ၊ ထိုစေတောပရိယဉာဏ်၏။ ပရိကမ္မံ၊ ပရိကံကဲ့သို့ဖြစ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေန ဘိက္ခုနာ၊ စေတောပရိယအဘိညာဉ်ကို ပြီးစေလိုသော ရဟန်းသည်။ အာလောကံ၊ အလောကကသိုဏ်းပညတ် ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို။ ဝဍ္ဎေတွာ၊ ပွားစေ၍။ ဒိဗ္ဗေနစက္ခုနာ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ဖြင့်။ ပရဿ၊ ပူတပါး၏။ ဟဒယရူပံ၊ နှလုံးသားကို။ နိဿာယ၊ မှီ၍။ ဝတ္တမာနဿ၊ ဖြစ်သော။ လောဟိတဿ၊ သွေး၏။ ဝဏ္ဏံ၊ အဆင်းကို။ ပဿိတွာ ပဿိတွာ၊ ရှု၍ ရှု၍။ စိတ္တံ၊ စိတ်ကို။ ပရိယေသိတဗ္ဗံ၊ ရှာအပ်၏။
ဟိ သစ္စံ၊ ၏။ တံလောဟိတံ၊ ထိုဟဒယ ဝတ္ထုကို မှီ၍ဖြစ်သော သွေးသည်။ ကုသလသောမနဿ၊ ကုသိုလ်သောမနဿသည်။ ဝတ္တမာနေ၊ ဖြစ်သည်ရှိသော်။ ရတ္တံ၊ နီမြန်းသော အဆင်းရှိသည်။ နိကြေဓပက္ကဝဏ္ဏံ၊ ‌ပညောင်သီးမှည့်၏ အဆင်းနှင့်တူသော အဆင်းရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ အကုသလသောမနဿ၊ အကုသလ သောမနဿသည်။ ဝတ္တမာနေ၊ သော်။ တဒေဝ၊ ထိုဟဒယဝတ္ထုကို မှီသော သွေးသည်သာလျှင်။ ဝါ၊ နီမြန်းသော အဆင်းရှိသော သွေးသည်ပင်လျှင်။ လုဠိတံ၊ ချောက်ချားသည်။ ဝါ၊ ‌ နောက်ကျသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဒေါမနဿ၊ သည်။ ဝတ္တမာနေ၊ သော်။ ကာဠကံ၊ မည်းနက်သော အဆင်းရှိသည်။ ဇမ္ဗုပက္ကဝဏ္ဏံ၊ သပြေသီးမှည့် အဆင်းနှင့် တူသော အဆင်းရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
အကုသလူပေက္ခာယ၊ ကုသိုလ်နှင့်ယှဉ်သော ဥပေက္ခာသည်။ ဝတ္တမာနာယ၊ ဖြစ်လတ်သည်ရှိသော်။ ပသန္နံ၊ ကြည်လင်သည်။ တိလတေလဝဏ္ဏံ၊ နှမ်းဆီအဆင်းနှင့်တူသော အဆင်းရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
အကုသလလူပေက္ခာယ၊ အကုသိုလ်နှင့်ယှဉ်သော ဥပေက္ခာသည်။ ဝတ္တမာနာယ၊ သော်။ တဒေဝ၊ ထိုကြည်လင်သော သွေးသည်ပင်လျှင်။ လုဠိတံ၊ ချောက်ချားသည်။ ဝါ၊ နောက်ကျသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဣဒံရူပံ၊ ဤဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကို မှီ၍ဖြစ်သော သွေးသည်။ သောမနဿိန္ဒြိယသမုဋ္ဌိတံ၊ သောမနဿိန္ဒြေကြောင့်ဖြစ်၏။ ဣဒံရူပံ၊ သည်။ ဥပေက္ခိန္ဒြိယသမုဋ္ဌိတံ၊ ကြောင့်ဖြစ်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ပရဿ၊ သူတပါး၏။ ဟဒယလောကိတဝဏ္ဏံ၊ နှလုံးသားကို မှီ၍ဖြစ်သော သွေး၏ အဆင်းကို။ ပဿိတွာ ပဿိတွာ၊ ရှု၍ ရှု၍။ စိတ္တံ၊ ကို။ ပရိယေသန္တေန၊ ရှာမှီးသော။ တေန ဘိက္ခုနာ၊ သည်။ စေတောပရိယဉာဏံ၊ ကို။ ထာမဂတံ၊ ရှိသည်ကို။ ဝါ၊ အား၏ အစွမ်းသို့ ‌ရောက်သည်ကို။ ကာတဗ္ဗံ၊ ပြုအပ်၏။
ဟိ သစ္စံ၊ ၏။ ဧဝံ၊ ဤသို့ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့်။ တသ္မိံ၊ ထိုစေတောပရိယဉာဏ်သည်။ ထာမဂတေ၊ အားအစွမ်းသို့ ရောက်သည်ရှိသော်။ အနုက္ကမေန၊ အစဉ်အားဖြင့်။ စိတ္တံ၊ ကာမာဝစရစိတ်ကို။ စိတ္တမေဝ၊ ရူပါဝစရ စသော စိတ်သို့သာလျှင်။ သင်္ကမန္တော၊ ပြောင်းလွှဲ၍ အာရုံပြုသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဝါ၊ ကပ်၍ အာရုံပြုသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဟဒယရူပဒဿနေန၊ နှလုံးသားကို မဆွစွာရှုခြင်းနှင့်။ ဝိနာပိ၊ ကင်း၍လည်း။ သဗ္ဗမ္ပိ၊ သော။ ကာမာဝစရာဒိဘေဒံ၊ ကာမာဝစရစသည်အပြားရှိသော။ စိတ္တံ၊ ကို။ ပဇာနာတိ၊ ၏။
စ သစ္စံ၊ ၏။ အဋ္ဌကထာယံ၊ မဟာ အဋ္ဌကထာ၌။
အာရုပ္ပေ ပရဿ ။ပ။ အယံ ကထာတိ၊ ဟူသော။ ဧတံဝစနံ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်၏။ (အာရုပ္ပေ၊ အရူပလေဘုံ၌။ ပရဿ၊ သူတပါး၏။ စိတ္တံ၊ ကို။ ဇာနိတုကာမော၊ သိခြင်းငှါ အလိုရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ကဿ၊ အဘယ်သူ၏။ ဣန္ဒြိယဝိကာရံ၊ ဣန္ဒြေ၏ ဖောက်ပြန်ခြင်းကို။ ဩလောကေတိ၊ ရှုအပ်သနည်း။ ဣတိအယံ၊ ကား။ ပုစ္ဆာ၊ တည်း။
ကဿစိ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်သော သူ၏။ ဟဒယရူပံ၊ ကို။ နပဿတိ၊ မရှု။
ဣန္ဒြိယဝိကာရံ၊ ဣန္ဒြေ၏ ဖောက်ပြန်ခြင်းကို။ နာလောကေတိ၊ မကြည့်။ ယံ ယေန ကာ‌ရဏေန၊ ကြောင့်။ ယတ္ထကတ္ထစိ၊ အမှတ်မရှီသော ကာမ ရူပ အရူပဘုံ၌။ ဣဒံ စိတ္တံ၊ ကို။ အာဝဇ္ဇန္တော၊ ဆင်ခြင်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ သောဠသပ္ပဘေဒံ၊ တဆယ့်ခြောက်ပါး အပြားရှိသော။ စိတ္တံ၊ ကို။ ဇာနာတိ၊ ၏။ ဧသ ဧသော၊ ဤသိခြင်းတည်းဟူသော အရာသည်။ ဣဒ္ဓိမတော၊ တန်ခိုးရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဝိသယော၊ အရာတည်း။
ပန၊ စင်စစ်သော်ကား။ အယံကထာ၊ ဤဟဒယဝတ္ထုကို မဆွစွာ ရှုအပ်သည်ဟူသော စကားသည်။ အကတာဘိနိဝေသဿ၊ မရှုအပ်သော နှလုံးသွင်းခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဝါ၊ နှလုံးသွင်းခြင်းကို မပြုဖူးသေးသော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဝသေန၊ ဖြင့်။ ပဝတ္တာ၊ ဖြစ်သော။ ကထာ၊ စကားတည်း။
ပရသတ္တာနန္တိ၊ ကား။ အတ္တာနံ၊ မိမိကိုယ်ကို။ ဌပေတွာ၊ ၍။ သေသသတ္တာနံ၊ ကြွင်းသော သတ္တဝါတို့၏။
ပရပုဂ္ဂလာနန္တိဣဒမ္ပိ၊ ဟူသော ပုဒ်သည်လည်း။ ဣမိနာ၊ ဤပရသတ္တာနံ ဟူသော ပုဒ်နှင့်။ ဧကတ္တမေဝ၊ ဟူသော အနက်ရှိသော သာလျှင်တည်း။ ပနတထာပိ၊ ထိုသို့ တူသော အနက်ရှိသော်လည်း။ ဝေနေယျ ဝသေန၊ ဝေနေယျ၏ အစွမ်းဖြင့်လည်းကောင်း။ ဒေသနာ ဝိလာသေနစ၊ ဒေသနာတော်၏ တင့်တယ် စံပယ်ခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း။ ဗျဉ္ဇနေန၊ သဒ္ဒါဖြင့်။ နာနတ္တံ၊ ထူးသည်၏ အဖြစ်ကို။ ကတံ၊ ပြုတော်မူအပ်၏။
စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာတီတိ၊ ကား။ အတ္တနော၊ ၏။ စိတ္တေန၊ ဖြင့်။ တေသံ၊ ထိုတပါးသော သတ္တဝါတို့၏။ စိတ္တံ၊ ကို။ ပရိစ္ဆိန္တိတွာ၊ ပိုင်းခြား၍။ သရာဂါဒိဝသေန၊ သရာဂအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်။ နာနပ္ပကာရတော၊ အထူးထူးသော အားဖြင့်။ ဇာနာတိ၊ သိ၏။
သရာဂံ ဝါတိအာဒီသု၊ ဤသို့ အစရှိသော ပုဒ်တို့၌။ ဝါသဒ္ဒေါ၊ အကျုံးဝင်သောဝါ သဒ္ဒါသည်။ သမုစ္စယတ္ထော၊ ဆည်းခြင်းအနက်ရှိ၏။
တတ္ထ၊ ထိုသရာဂ အစရှိသော ပါဌ်၌။ အဋ္ဌဝိဓံ၊ သော။ ‌လောဘဿ ဟဂတစိတ္တံ၊ လောဘသဟဂုတ်စိတ်သည်။ သရာဂံ၊ ရာဂနှင့် တကွဖြစ်သော ။ စိတ္တံနာမ၊ မည်၏။ တနည်း၊ ရာဂံ စိတ္တံ၊ ဘုံလေးပါး၌ဖြစ်သော ကုသိုလ်စိတ်အဗျာကတစိတ်သည်။ ဝီတရာဂံနာမ၊ မည်၏။
ပန၊ ဆိုဖွယ်အထူးကို ဆိုဦးအံ့။ ဒွေ၊ ကုန်သော။ ဒေါမနဿစိတ္တာနိ၊ ဒေါမနဿသဟဂုတ်စိတ်တို့သည် လည်းကောင်း။ ဒွေ၊ ကုန်သော။ ဝိစိကိစ္ဆာဥဒ္ဓစ္စစိတ္တာနိ၊ ဝိစိ ကိစ္ဆာသဟဂုတ်စိတ်, ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်စိတ်တို့သည် လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ စတ္တာရိ၊ ကုန်သော။ ဣမာနိ စိတ္တာနိ၊ တို့သည်။ ဣမသ္မိံ ဒုကေ၊ ဤဒုက်၌။ သင်္ဂဟံ၊ ရေတွက်ခြင်းသို့။ နဂစ္ဆန္တိ၊ မရောက်ကုန်။
ကေစိ၊ အချို့ကုန်သော။ ထေရာ ပန၊ ‌မထေရ်တို့မှာမူကား။ တာနိပိ၊ ထိုလေးပါးသော စိတ်တို့သည်လည်း။ ဝီတရာဂပဒေန၊ ဝီတရာဂ ဟူသော ပုဒ်ဖြင့်။ သင်္ဂဏှန္တိ၊ ကုန်၏။
ပန၊ ဒုတိယဒုက်ကို ဆိုဦးအံ့။ ဒုဝိဓံ၊ သော။ ဒေါမနဿသဟဂတံ၊ ဖြစ်သော။ စိတ္တံ၊ သည်။ သဒေါသံ စိတ္တံ နာမ၊ မည်၏။ သဗ္ဗမ္ပိ၊ ‌သော။ စတုဘူမကံ ကုသလာဗျာကတံ၊ ဘုံလေးပါး၌ ဖြစ်သော ကုသိုလ်စိတ်, အဗျာကတစိတ်သည်။ ဝီတဒေါသံနာမ၊ ဝီတဒေါသ စိတ်မည်၏။
သေသာနိ၊ ခေါသမူမှ ကြွင်းကုန်သော။ ဒသအကုသလစိတ္တာနိ၊ ဆယ်ပါးသော အကုသိုလ်စိတ်တို့သည်။ ဣမသ္မိံ ဒုကေ၊ ဤဒုတိယဒုက်၌။ သင်္ဂဟံ၊ သို့။ နဂစ္ဆန္တိ၊ ကုန်။
ကေစိ၊ ကုန်သော။ ထေရာပန၊ မူကား။ တာနိပိ၊ ထိုဆယ်ပါးသော အကုသိုလ်စိတ်တို့သည်လည်း။ ဝိတဒါသပဒေန၊ ဝီတဒေါသ ဟူသော ပုဒ်ဖြင့်။ သင်္ဂဏှန္တိ၊ ယူကြကုန်၏။
ပန၊ တတိယဒုက်ကိုဆိုဦးအံ့။ သမောဟံဝီတမောဟန္တီဧတ္ထ၊ ဟူသော ဝါကျ၌။ မောဟေက ဟေတုကဝသေန၊ မောဟဟိတ်အားဖြင့် တပါးသော ဟိတ်ရှိသည်၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဝိစိကစ္ဆာ ဥဒ္ဓစ္စသဟ ဂတဒွယမေဝ၊ ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ် ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ် နှစ်ခုပေါင်းသည်သာလျှင်။ သမောဟံ၊ မည်၏။
ပန၊ တနည်းကို ဆိုဦးအံ့။ မောဟဿ၊ မောဟ၏။ သဗ္ဗာကုသလေသု၊ ဥဿုံသော အကုသိုလ်စိတ်တို့၌။ သမ္ဘဝတော၊ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်။ ဒွါဒသဝိဓမ္ပိ၊ သော။ အကုသလံ၊ သော။ စိတ္တံ၊ သည်။ သမောဟံ၊ မည်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
အဝသေသံ၊ သော။ ကုသလာဗျာကတံ၊ ကုသိုလ်စိတ် အဗျာကတ စိတ်သည်။ ဝီတမောဟံ၊ မည်၏။
ပန၊ စတုတ္ထဒုက်ကို ဆိုဦးအံ့။ ထိနိမိဒ္ဓါနုဂတံ၊ ထိနမိဒ္ဓနှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်သည်။ သံခိတ္တံ၊ မည်၏။ ဥဒ္ဓစ္စာနုဂတံ၊ သည်။ ဝိက္ခိတ္တံ၊ မည်၏။
ရူပါဝစရာ ရူပါဝစရံ၊ ရူပါဝစရစိတ် အရူပါဝစရစိတ်သည်။ မဟဂ္ဂတံ၊ မည်၏။
သဗ္ဗမ္ပိ၊ သော။ တေဘူမကံ၊ တေဘူမကစိတ်သည်။ သဥတ္တရံ၊ မည်၏။ လောကုတ္တရံ၊ လောကုတ္တရာစိတ်သည်။ အနုတ္တရံ၊ မည်၏။
ဥပစာရပ္ပတ္တံ၊ ဥပစာရသို့ ရောက်သော စိတ်သည်လည်းကောင်း။ အပ္ပနာပတ္တဉ္စ၊ အပ္ပနာသို့ ရောက်သော စိတ်သည်လည်းကောင်း။ သမာဟိတံ၊ မည်၏။ တဒုဘယံ၊ ထိုနှစ်ပါးစုံသော ဥပစာရ အပ္ပနာသို့။ အသမ္ပတ္တံ၊ မရောက်သော စိတ်သည်။ အသမာဟိတံ၊ မည်၏။
တဒင်္ဂဝိက္ခမ္ဘနသမုစ္ဆေဒပဋိပ္ပဿဒ္ဓိနိဿရဏဝိမုတ္တိပ္ပတ္တံ၊ ဆဠင်္ဂဝိမုတ်တိ ဝိက္ခမ္ဘနဝိမုတ္တိ နိဿရဏဝိမုတ္တိ သို့ရောက်သော စိတ်သည်။ ဝိမုတ္တံ၊ မည်၏။ ပဉ္စဝိဓမ္ပိ၊ သော။ ဧတံဝိမုတ္တိ၊ ဤတဒင်္ဂဝိမုတ္တိ သမုဂစ္ဆဒဝိမုတ္တိ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဝိမုတ္တိ နိဿရဏဝိမုတ္တိသို့။ အပ္ပတ္တံ၊ မရောက်သော စိတ်သည်။ အဝိမုတ္တံ၊ မည်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဣတိ ဣမိနာ ဝုတ္တပ္ပကာရေန၊ ဖြင့်။ စေတောပရိယဉာဏလာဘီ၊ စေတောပရိဉာဏ်ကို ရသော။ စိတ္တံ၊ ကို။ ပဇာနာတိ၊ ၏။
ပန၊ ဆိုဖွယ်အထူကို ဆိုဦးအံ့။ ပုထုဇ္ဇနာ၊ တို့သည်။ အရိယာနံ၊ အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ မဂ္ဂဖလစိတ္တံ၊ မဂ်စိတ် ဖိုလ်စိတ်ကို။ နဇာနန္တိ၊ မသိကုန်။ ဟေဋ္ဌိမာဟေဋ္ဌိမာ၊ အောက်အောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော။ အရိယာပိစ၊ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်း။ ဥပရိမာနံ၊ အထက်အထက်၌ ဖြစ်ကုန်သော အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ မဂ္ဂဖလစိတ္တံ၊ မဂ်စိတ် ဖိုလ်စိတ် ကို။ နဇာနန္တိ၊ ကုန်။ ပန၊ သိသည်ကို ဆိုဦးအံ့။ ဥပရိမာ ဥပရိမာ၊ အထက်အထက်၌ဖြစ်ကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ဟေဋ္ဌိမာနံ ဟေဋ္ဌိမာနံ၊ အောက်အောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ စိတ္တံ၊ ကို။ ဇာနန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
စေတော ပရိယဉာဏနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။