၃.ဒုတိယသုတ္တန္တနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

Author： sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

၃.ဒုတိယသုတ္တန္တနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၁၄။ သစ္စပ္ပဋိဝေဓဉာဏယောဇနက္ကမေစ၊ သစ္စပဋိဝေဓဉာဏ်ကို ယှဉ်ခြင်း၏အစဉ်၌လည်း။ အယံ ရူပဿအဿာဒေါတိ ပဟာနပ္ပဋိဝေဓောတိ၊ ကား။ ပုဗ္ဗဘာဂေ၊ မဂ်၏ရှေ့အဖို့၌။ အယံ၊ ဤသည်ကား။ တဏှာသမ္မယုတ္တော၊ သော။ ရူပဿ၊ ရူပက္ခန္ဓာကို။ အဿာဒေါ၊ သာယာခြင်းတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဉတွာ၊ သိ၍။ မဂ္ဂက္ခဏေ၊ ၌။ သမုဒယပ္ပယာန သင်္ခါတော၊ ဟုဆိုအပ်သော။ သမုဒယသစ္စပ္ပဋိဝေဓော၊ ကို ထိုးထွင်း၍သိခြင်းသည်။

သမုဒယသစ္စန္တိ၊ ကား။ သမုဒယ သစ္စပ္ပဋိဝေဓဉာဏံ၊ သော ဉာဏ်သည်။

ဟိသစ္စံ၊ ၏။ အရိယသစ္စာရမ္မဏဉာဏမ္ပိ၊ အရိယသစ္စာလျှင် အာရုံရှိသော ဉာဏ်ကိုလည်း။ သစ္စန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ ယေ ကေစိ၊ ကုန်သော။ ကုသလာ၊ ဖြစ်ကုန်သော။ ဓမ္မာ၊ တို့သည်။ သန္တိ၊ ကုန်၏။ သဗ္ဗေ၊ ကုန်သော။ တေ၊ ထိုကုသိုလ်တရားတို့သည်။ စတူသု၊ ကုန်သော။ အရိယသစ္စေသု၊ အရိယသစ္စာလျှင် အာရုံရှိသောဉာဏ်တို့၌။ သင်္ဂဟံ၊ ခြင်းသို့။ ဂစ္ဆန္တိ၊ ကုန်၏။

အယံ ရူပဿ အာဒီနဝေါတိ ပရိညာပဋိဝေဓောတိ၊ ကား။ ပုဗ္ဗဘာဂေ၊ မဂ်၏ရှေ့အဖို့၌။ အယံ၊ သည်ကား။ ရူပဿ၊ ရူပက္ခန္ဓာ၏။ အာဒီနဝေါ၊ တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဉတွာ၊ ၍။ မဂ္ဂက္ခဏေ၊ ၌။ ဒုက္ခပရိညာသင်္ခါတော၊ ဒုက္ခသစ္စာကိုပိုင်းခြား၍သိခြင်း ဟုဆိုအပ်သော။ ဒုက္ခသစ္စပ္ပဋိဝေဓော၊ သိခြင်းသည်။

ဒုက္ခသစ္စန္တိ၊ ကား။ ဒုက္ခသစ္စပ္ပဋိဝေဓ ဉာဏံ၊ မည်၏။

ဣဒံ ရူပဿ နိဿရဏန္တိ သစ္ဆိကိရိယာပရိဝေဓောတိ၊ ကား။ ပုဗ္ဗဘာဂေ၊ ၌။ ဣဒံ၊ ဤသည်ကား။ ရူပဿ၊ ရူပက္ခန္ဓာ၏။ နိဿရဏံ၊ ထွက်မြောက်ရာနိဗ္ဗာန်တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဉတွာ၊ ၍။ မဂ္ဂက္ခဏေ၊ ၌။ နိရောဓသိစ္ဆိကိရိယာသင်္ခါတော၊ နိရောဓသစ္စာကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းဟုဆိုအပ်သော။ နိရောဓသစ္စပ္ပဋိဝေဓော၊ သိခြင်းသည်။

နိရောဓသစ္စန္တိ၊ ကား။ နိရောဓသစ္စာရမ္မဏံ၊ နိရောဓသစ္စာလျှင် အာရုံရှိသော။ နိရောဓသစ္စပ္ပဋိဝေဓဉာဏံ၊ မည်၏။

ယာ ဣမေသု တီသု ဌာနေသူတိ၊ ကား။ ယထာ ဝုတ္တေသု၊ အကြင် အကြင်ဆိုအပ်ခဲ့ကုန်ပြီးသော။ တီသု၊ ကုန်သော။ ဣမေသု သမုဒယ ဒုက္ခနိရောဓာ သု၊ သစ္စာတို့၌။ ပဋိဝေဓဝသေန၊ ထိုးထွင်း၍သိသည်၏အစွမ်းဖြင့်။ ပဝတ္တာ၊ ဖြစ်သော။ ယာ ဒိဋ္ဌိ၊ အကြင်သမ္မာဒိဋ္ဌိကို။ ယော သင်္ကပ္ပေါ၊ အကြင်သမ္မာ သင်္ကပ္ပကို။ ဣတိ၊ သို့။ ယောဇနာ၊ ခြင်းကို။ ကာတဗ္ဗာ၊ ၏။

ဘာဝနာပဋိဝေဓောတိ၊ ကား။ မဂ္ဂဘာဝနာသင်္ခါတော၊ မဂ်ကိုပွားခြင်းဟုဆိုအပ်သော။ အယံ မဂ္ဂသစ္စပ္ပဋိဝေဓော၊ သိခြင်းသည်။

မဂ္ဂသစ္စန္တိ၊ ကား။ မဂ္ဂသစ္စဋိဝေဓဉာဏံ၊ မဂ္ဂသစ္စာကို ထိုးထွင်း၍သိသော ဉာဏ်မည်၏။

၁၅။ ပုန၊ ဖန်။ အပရေန၊ တပါးသော။ ပရိယာယေန၊ အကြောင်းဖြင့်။ သစ္စာနိစ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။ သစ္စပ္ပဋိဝေဓဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။ ဒဿေန္တော၊ ပြလိုရကား။ သစ္စန္တိ ကတိဟာကာရေဟိ သစ္စန္တိအာဒိံ၊ ကို။ အာဟ၊ ၏။

တတ္ထ၊ ထိုသစ္စန္တိ-အစရှိသော ပါဌ်၌။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ သဗ္ဗေ၊ ကုန်သော။ သဗ္ဗညု ဗောဓိသတ္တာ၊ သဗ္ဗညုဘုရားအလောင်းတို့သည်။ ဗောဓိပလ္လင်္ကေ၊ ၌။ နိသိန္နာ၊ ကုန်လျက်။ ဇရာမရဏံ၊ ဇရာမရဏဟုဆိုအပ်သော ဒုက္ခသစ္စာသည်။ ကိံ နု ခေါ၊ အဘယ်ကြောင့်ရှိသနည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဇရာ မရဏာဒိကဿ၊ အစရှိသော။ ဒုက္ခသစ္စဿ၊ ၏။ ဇာတိအာဒိကံ၊ အစရှိသော။ သမုဒယသစ္စံ၊ ကို။ ဧသန္တိ၊ ရှာကုန်၏ ။ တတ္ထ၊ ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့်။ ဧသန္တာစ၊ ရှာကုန်သော ဘုရားအလောင်းတို့သည်။ ဇာတိအာဒိကံ၊ အစရှိသော။ သမုဒယသစ္စံ၊ သည်။ ဇရာမရဏာဒိကဿ၊ သော။ ဒုက္ခသစ္စဿ၊ ၏။ ပစ္စယော၊ တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဝတ္ထပေန္တော၊ ပိုင်းခြား ကုန်သည်။ ဟုတွာ၊ ကုန်၍။ ပရိဂ္ဂဏှန္တိ၊ သိမ်းဆည်းကုန်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သာ စ ဧသနာ၊ ထိုဒုက္ခသစ္စာ၏ အကြောင်းကိုရှာခြင်းသည်လည်းကောင်း။ သေ စ ပရိဂ္ဂဟော၊ ထိုရှာသော အကြောင်းသစ္စာကို သိမ်းဆည်းခြင်းသည်လည်းကောင်း။ သစ္စာနံ၊ ဒုက္ခသစ္စာ သမုဒယသစ္စာတို့ကို။ ဝါ၊ နိရောဓသစ္စာ, မဂ္ဂ သစ္စာတို့ကို။ ဧသနတ္တာ၊ ကြောင့်လည်းကောင်း။ ပရိဂ္ဂဟတ္တာစ၊ ကြောင့်လည်းကောင်း။ သစ္စံ၊ ၏။ ဣတိ ကတွာ ဣမိနာကာရေန၊ ကြောင့်။ ဧသနဋ္ဌေန ပရိဂ္ဂဟဋ္ဌေနာတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။

အယဉ္စဝိဓိ၊ ဤအစီ အရင်တို့၌။ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနမ္ပိ၊ တို့အားလည်း။ ပစ္စယပရိဂ္ဂဟေ၊ ဒုက္ခသစ္စာ၏အကြောင်းကို သိမ်းဆည်းခြင်း၌။ လဗ္ဘတိယေဝ၊ ရအပ်သည်သာလျှင်တည်း။ သာဝကာနံ ပန၊ သာဝကတို့အားကား။ အနုဿဝဝသေန၊ အဆင့်ကြားဖူးသည်၏အစွမ်းဖြင့်။ ဝါ၊ သုတမယဉာဏ်၏အစွမ်းဖြင့်။ ပစ္စယပရိဂ္ဂဟေ၊ ဒုက္ခသစ္စာ၏ အကြောင်းကိုသိမ်းဆည်းခြင်း၌။ လဗ္ဘတိ၊ ၏။

ပဋိဝေဓဋ္ဌေနာတိ၊ ကား။ ပုဗ္ဗဘာဂေ၊ မဂ်၏ရှေ့အဖို့၌။ တထာ၊ ထိုအခြင်းအရာဖြင့်။ ဧသိတာနံ၊ ရှာမှီးအပ်ကုန်သော သစ္စာတို့ကိုလည်းကောင်း။ ပရိဂ္ဂဟိတာ နဉ္စ၊ သိမ်းဆည်းအပ်သော သစ္စာတို့ကိုလည်းကောင်း။ မဂ္ဂက္ခဏေ၊ ၌။ ဧကပဋိဝေဓဋ္ဌေန၊ တပြိုင်နက် ထိုးထွင်း၍သိသော အနက်အားဖြင့်။ (လဗ္ဘတိ၊ ၏။)

ကိံနိဒါနန္တိအာဒီသု၊ ဤသို့အစရှိသည်တို့၌။ နိဒါနာဒီနိ၊ နိဒါန-အစရှိကုန်သော။ သဗ္ဗာနိ၊ သော ပုဒ်တို့သည်။ ကာရဏဝေဝစနာနိ၊ အကြောင်းကိုဟောသော ပရိယာယ်သဒ္ဒါတို့တည်း။

ဟိသစ္စံ၊ ၏။ ကာရဏံ၊ သည်။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဖလံ၊ ကို။ နိဒေတိ၊ ဆောက်နှင်းတတ်၏။ ဝါ၊ ဆောက်နှင်းသကဲ့သို့ဖြစ်တတ် ၏။ ဟန္ဒ၊ ယခု။ နံ၊ ထိုအကျိုးကို။ ဂဏှထ၊ ယူလေကုန်။ ဣတိ၊ သို့။ အပ္ပေတိဝိယ၊ ဆောက်နှင်းသကဲ့သို့။ ဟောတိ၊ ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ နိဒါနန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။

ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ တတော၊ ထို အကြောင်းမှ။ ဖလံ၊ သည်။ သမုဒေတိ၊ ဖြစ်တတ်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သမုဒယောတိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ တတော၊ မှ။ ဖလံ၊ သည်။ ဇာယတိ၊ ဖြစ်တတ်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဇာတီတိ၊ ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ တတော၊ မှ။ ဖလံ၊ သည်။ ပဘဝတိ၊ စ၍ဖြစ်တတ်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပဘဝေါတိ၊ ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။

ပန၊ သမာသ်ဖြစ်သော အနက်ကိုဆိုအံ့။ အယံ၊ ဤဆိုလတ္တံသောအနက်သည်။ ဧတ္ထ၊ ဤနိဒါနံ-အစရှိသောပုဒ်၌။ အတ္ထော၊ သမာသ်ဖြစ်သောအနက်တည်း။ ဧတဿ၊ ထိုဇရာမရဏအစရှိသော ဒုက္ခသစ္စာအား။ ကိံ၊ အဘယ်မည်သော။ နိဒါနံ၊ အကြောင်းသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိသနည်း။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ကိံ နိဒါနံ၊ မည်၏။

ဧတဿ၊ ထိုဇရာမရဏအစရှိသော ဒုက္ခသစ္စာအား။ ကော၊ အဘယ်မည်သော အကြောင်းသည်။ အတ္ထိ၊ နည်း။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ကိံသမုဒယံ၊ မည်၏။

ဧတဿ၊ ထိုဇရာမရဏ အစရှိသော ဒုက္ခသစ္စာအား။ ကာ၊ အဘယ်မည်သော။ ဇာတိ၊ ဖြစ်ကြောင်းသည်။ အတ္ထိ၊ နည်း။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ကိံဇာတိကံ၊ မည်၏။

ဧတဿ၊ အား။ ကော၊ သော။ ပဘဝေါ၊ အမွန်အစသည်။ အတ္ထိ၊ နည်း။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ကိံပဘဝံ၊ မည်၏။

ပန၊ ဝိဿဇ္ဇနာပုဒ်တို့၏ အဖွင့်ကိုဆိုအံ့။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ တဿ၊ ထိုဇရာမရဏဟု ဆိုအပ်သောဒုက္ခသစ္စာ၏။ ဇာတိ၊ သည်။ ယထာဝုတ္တေန၊ အကြင် အကြင်ဆိုအပ်ပြီးသော။ အတ္ထေန၊ ဖြင့်။ နိဒါနဉ္စေဝ၊ အကြောင်းလည်းမည်၏။ သမုဒယောစ၊ ဖြစ်ကြောင်းလည်းမည်၏။ ဇာတိစ၊ ဖြစ်ကြောင်းလည်းမည်၏။ ပဘဝေါစ၊ အမွန်အစလည်းမည်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဇာတိနိဒါနန္တိအာဒိံ၊ ကို။ အာဟ၊ ၏။

ဇရာမရဏန္တိ၊ ကား။ ဒုက္ခသစ္စံ၊ ကို။

ဇရာမရဏ သမုဒယန္တိ၊ ကား။ တဿ၊ ထိုဇရာမရဏဟုဆိုအပ်သော ဒုက္ခသစ္စာ၏။ ပစ္စယံ၊ အကြောင်းဖြစ်သော။ သမုဒယသစ္စံ၊ ကို။

ဇရာမရဏနိရောဓန္တိ၊ ကား။ နိရောဓသစ္စံ၊ ကို။

ဇရာမရဏနိရောဓ ဂါမိနိံပဋိပဒန္တိ၊ ကား။ မဂ္ဂသစ္စံ၊ ကို။

ဣမိနာဝနယေန၊ သာလျှင်။ သဗ္ဗပဒေသု၊ တို့၌။ အတ္ထော၊ ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။

၁၆။ နိရောဓပ္ပဇာနနာတိ၊ ကား။ အရမ္မဏကရဏေန၊ အာရုံပြုသောအားဖြင့်။ နိရောဓဿ၊ ကို။ ပဇာနနာ၊ သိတတ်သောပညာသည်။ မဂ္ဂသစ္စံ၊ မည်၏။

ဇာတိ သိယာ ဒုက္ခသစ္စံ၊ သိယာ သမုဒယသစ္စန္တိ၊ ကား။ ဘဝပစ္စယာ၊ ဘဝဟူသောအကြောင်းကြောင့်။ ပညာယနဋ္ဌေန၊ သိအပ်သောအနက်ဖြင့်။ ဒုက္ခသစ္စံ၊ မည်၏။ ဇရာမရဏဿ၊ ၏။ ပစ္စယဋ္ဌေန၊ အကြောင်းဟူသော အနက်အားဖြင့်။ သမုဒယသစ္စံ၊ မည်၏။

သေသေသုပိ၊ သော ပုဒ်တို့၌လည်း။ ဧသနယော၊ ၏။

ပန၊ ပါး။ အဝိဇ္ဇာ သိယာ ဒုက္ခသစ္စန္တိ၊ ကား။ အာသဝသမုဒယော၊ အာသဝ-ဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ အဝိဇ္ဇာသမုဒဋ္ဌေန၊ အဝိဇ္ဇာ၏ဖြစ်ခြင်း တည်းဟူသော အနက်အားဖြင့်။ ဣတိ၊ ဤသည်လျှင်အပြီးသတ်တည်း။

သစ္စကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

Issues

Select Version

Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā

Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā