Issues
Select Version
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā
Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā

ဗောဇ္ဈင်္ဂကထာဝဏ္ဏနာ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ဗောဇ္ဈင်္ဂကထာဝဏ္ဏနာ
၁၇။ ဣဒါနိ၊ ၌။ သစ္စပ္ပဋိဝေဓသိဒ္ဓံ၊ သစ္စပ္ပဋိဝေဓဉာဏ်ဖြင့်ပြီးသော။ ဗောဇ္ဈင်္ဂဝိသေသံ၊ ကို။ ဝါ၊ ဗောဇ္ဈင် တို့၏ မတူသည်၏အဖြစ်ကို။ ဒဿေန္တေန၊ မထေရ်သည်။ ကထိတာယ၊ အပ်သော။ သုတ္တန္တပုဗ္ဗင်္ဂမာယ၊ ဗောဇ္ဈင်သုတ်လျှင် ရှေ့သွားရှိသော။ ဗောဇ္ဈင်္ဂကထာယ၊ ၌။ အပုဗ္ဗတ္ထာနုဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုဗောဇ္ဈင်္ဂကထာ၌။ သုတ္တန္တေ၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂသုတ်၌။ တာဝ၊ စွာ။ ဗောဇ္ဈင်္ဂါတိ၊ ကား။ ဗောဓိယာ၊ သဗ္ဗ ညုတဉာဏ်၏။ အင်္ဂါ၊ သတိအစရှိသော ခြောက်ပါးသော အင်္ဂါအစိတ်တို့တည်း။ ဗောဓိဿ၊ အရိယာ ဖြစ်သောတပည့်၏။ အင်္ဂါ၊ အကြောင်းတို့တည်း။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ မည်ကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တံဝုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဟိ ဝိတ္ထာရေမိ၊ အံ့။ ယာ အယံ ဓမ္မသာမဂ္ဂီ၊ အကြင်သတိအစရှိသော တရားတို့၏ညီညွှတ်ခြင်းကို။ လောကုတ္တရမဂ္ဂက္ခဏေ၊ ၌။ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာယ၊ ဖြစ်သော။ လီနုဒ္ဓစ္စ ပတိဋ္ဌာနာယူဟနကာမသုခတ္တကိလမထာနုယောဂဥစ္ဆေဒသဿတာဘိနိဝေသာဒီနံ၊ ထိနဥဒ္ဓစ္စ-ကိလေသာ အဘိသင်္ခါရ ကာမသုခ အတ္တကိလမထာနုယောဂ ဥစ္ဆေဒသဿတ- အားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်း အစရှိကုန်သော။ အနေကေသံ၊ တပါးမကကုန်သော။ ဥပဒ္ဒဝါရံ၊ ဘေးရန်တို့၏။ ပဋိပက္ခဘူတာယ၊ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်၍ဖြစ်သော။ သတိဓမ္မဝိစယ ဝီရိယပီတိပဿဒ္ဓိ သမာဓိ ဥပေက္ခာသင်္ခါတာယ၊ သတိပညာဝီရိယပီတိ ပဿဒ္ဓိ သမာဓိ တတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာဟုဆိုအပ်သော။ ယာယဓမ္မသာဂ္ဂိယာ၊ အကြင်တရားတို့၏ ညီညွှတ်ခြင်းဖြင့်။ ဝါ၊ အညီအညွှတ်ဖြစ်သောတရားဖြင့်။ အရိယသာဝကော၊ သည်။ ဗုဇ္ဈတိ၊ သိတတ်၏။ ဝါ၊ ထတတ်၏။ ဝါ၊ မျက်မှောက်ပြုတတ်၏။ ဣတိကတွာ ဣမိနာ ကာရဏေန၊ ကြောင့်။ ဗောဓီတိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ ဗုဇ္ဈတီတိ၊ ဟူသည်။ ကိလေသသန္တာနနိဒ္ဒါယ၊ ကိလေသာအစဉ် ဟူသောအိပ်ပျော်ခြင်းမှ။ ဝုဋ္ဌဟတိ၊ ထတတ်၏။ ဝါ၊ ကား။ စတ္တာရိ၊ ကုန်သော။ အရိယသစ္စာနိ၊ တို့ကို။ ပဋိဝိဇ္ဈတိ၊ ထိုးထွင်း၍ သိတတ်၏။ ဝါ၊ ကား။ နိဗ္ဗာနမေဝ၊ ကိုသာလျှင်။ သစ္ဆိကရောတိ၊ မျက်မှောက်ပြုတတ်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တံ ဝုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ယထာဟ၊ ကား။
သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ၊ လ။ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ၊ တို့ကို။ ဘာဝေတွာ၊ ကြောင့်။ အနုတ္တရံ၊ အတူမရှိသော။ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ၊ သဗ္ဗညုဉာဏ်ကို။ ဝါ၊ သစ္စာလေးပါးကို။ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ ထိုးထွင်း၍သိတော်မူ၏။
ဓမ္မသာ မဂ္ဂီသင်္ခါ တာယ၊ သတိအစရှိသော တရားတို့၏ညီညွှတ်ခြင်းဟုဆိုအပ်သော။ တဿာ ဗောဓိယာ၊ ထိုဗောဓိ၏။ အင်္ဂါ၊ အစိတ်တို့တည်း။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ မည်ကုန်၏။ ကိမိဝ၊ ကား။ ဈာနင်္ဂမဂ္ဂင်္ဂါ ဒယောဝိယ၊ ဈာနင်မဂ္ဂင်အစရှိသည်တို့ကဲ့သို့တည်း။ ဧသ ဧသော၊ ဤသို့သဘောရှိသော။ ယောပိ၊ အကြင်ကိရိယာဖြစ်သော တပည့်သည်လည်း။
ယထာဝုတ္တပ္ပကာရာယ၊ အကြင်အကြင်ဆိုအပ်ပြီးသော အပြားရှိသော။ ဧတာယ ဓမ္မသာမဂ္ဂိယာ၊ ဤအညီအညွတ်ဖြစ်သော သတိအစရှိသော တရားအပေါင်း ဖြင့်။ ဗုဇ္စတိ၊ သိတတ်၏။ ဝါ၊ ထတတ်၏။ ဝါ၊ မျက်မှောက်ပြုတတ်၏။ ဣတိကတွာ ဣမိနာ ကာရ ဏေန၊ ကြောင့်။ အရိယသာဝကော၊ ကို။ ဗောဓီတိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ တဿဗောဓိဿ၊ ထိုအရိယာဖြစ်သောတပည့်၏။ အင်္ဂါ၊ တို့တည်း။ ဣတိ တသ္မာပိ၊ ကြောင့်လည်း။ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ မည်ကုန်၏။ ကိမိဝ၊ ကား။ သေနင်္ဂ ရထင်္ဂါဒယောဝိယ၊ စစ်၏အင်္ဂါ ရထား၏အင်္ဂါ အစရှိသည်တို့ကဲ့သို့တည်း။
တေန၊ ကြောင့်။ အဋ္ဌကထာစရိယာ၊ တို့သည်။ ဗုဇ္ဈနကဿ၊ လ။ ဗောဇ္ဈင်္ဂါတိ၊ ဟူ၍။ အာဟု၊ ကုန်ပြီ။ ဗုဇ္ဈနကဿ၊ သိတတ်သော။ ပုဂ္ဂလဿ၊ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်၏။ အင်္ဂါ၊ အကြောင်းတို့တည်း။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ မည်ကုန်၏။
သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂါဒီနံ၊ အစရှိတို့၏။ အတ္ထော၊ ကို။ အဘိညေယျနိဒ္ဒေသ၊ ၌။ ဝုတ္တော၊ ဖွင့်ဆိုအပ်၏။
ဗောဇ္ဈင်္ဂတ္တနိဒ္ဒေသေ၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂ-ဟူသောပုဒ်၏အနက်ကို အကျယ်ပြရာ၌။ ဗောဓာယသံ ဝတ္တန္တီတိ၊ ကား။ ဗုဇ္ဈနတ္ထာယ၊ သိခြင်းငှါ။ သံဝတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။
ကဿ၊ အဘယ်သူသည်။ ဗုဇ္ဈနတ္ထာန၊ ငှါ။ သံဝတ္တန္တိ၊ နည်း။
မဂ္ဂဖလေဟိ၊ မဂ်ဖိုလ်တို့ဖြင့်။ နိဗ္ဗာနဿ၊ ကို။ ပစ္စဝေက္ခဏာယ၊ ငှါ။ ကတကိစ္စဿ၊ ပြုအပ်ပြီးသော မဂ်ကိစ္စရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဗုဇ္ဈနတ္ထာယ၊ ငှါ။ သံဝတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။ ဝါ၊ ကား။ မဂ္ဂေန၊ ဖြင့်။ ကိလေသနိဒ္ဒါတော၊ ကိလေသာတည်းဟူသော အိပ်ပျော်ခြင်းမှ။ ပဗုဇ္ဈနတ္ထာယ၊ နိုးခြင်းငှါ။ ဖလေန၊ ဖိုလ်ဖြင့်။ ပဗုဒ္ဓဘာ ဝတ္ထာယ၊ နိုးခြင်း၏ဖြစ်ခြင်းငှါ။ သံဝတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိပိ၊ ဤသို့လည်း။ ဝုတ္တံ ဝုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဗလဝဝိပဿနာယပိ၊ အားရှိသော ဝိပဿနာ၌လည်း။ ပဝတ္တာ၊ ကုန်သော။ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ တို့သည်။ ဗောဓယ၊ နိဗ္ဗာန်ကိုသိခြင်းငှါ။ သံဝတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ အယံ၊ ဤအားရှိသော ဝိပဿနာသည်။ ဝိပဿနာမဂ္ဂဖလ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ၊ ဝိပဿနာမဂ်နှင့်ယှဉ်သော ဗောဇ္ဈင် ဝိပဿနာဖိုလ်နှင့် ယှဉ်သော ဗောဇ္ဈင်တို့နှင့်။ သာဓာရဏတ္ထော၊ ဆက်ဆံသော အနက်သဘောရှိသော။
ဟိသစ္စံ၊ ၏။ တီသု၊ ကုန်သော။ ဌာနေသုပိ၊ ဝိပဿနာ မဂ်ဖိုလ်အရာတို့၌လည်း။ ဌိတာ၊ ကုန်သော။ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ တို့သည်။ ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနပဋိဝေဓာယ၊ နိဗ္ဗာန်ကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းငှါ။ သံဝတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။
ဧတေန၊ ဤဗောဓာယ သံဝတ္တန္တိ-ဟူသောပုဒ်ဖြင့်။ ဗောဓိယာ၊ ဝိပဿနာမဂ်ဖိုလ်၏။ ဝါ၊ နိဗ္ဗာန်ကို သိခြင်း၏။ အင်္ဂါ၊ တို့တည်း။ ဝါ၊ အကြောင်းတို့တည်း။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ တို့မည်ကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တံ ဝုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဗုဇ္ဈန္တီတိ ဗောဇ္ဈင်္ဂါတိ အာဒီဟိ၊ ဤသို့အစရှိကုန်သော။ ပဉ္စဟိ၊ ကုန်သော။ စတုက္ကေဟိ၊ တို့ဖြင့်။ ဝုတ္တာနံ၊ ကုန်သော။ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ၊ တို့၏။ ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနံ၊ သမ္ပယောဂအားဖြင့် ဖြစ်ရာဌာနကို။ အဘိညေယျနိဒ္ဒေသေ၊ ၌။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
အပိစ၊ တနည်းလည်း။ ဗုဇ္ဈန္တီတိ၊ ဟူသော သဒ္ဒါသည်။ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ၊ ငါးပါးသော ဗောဇ္ဈင်တို့၏။ သကိစ္စကရဏေ၊ မိမိတို့၏ ကိစ္စကိုပြုခြင်း၌။ သမတ္ထ ဘာဝဒဿနတ္ထံ၊ စွမ်းနိုင်သည်၏အဖြစ်ကို ပြခြင်းငှါ။ ကတ္တုနိဒ္ဒေသော၊ ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးတည်းဟူသော ကတ္တားကိုညွှန်ကြောင်းဖြစ်သော သဒ္ဒါတည်း။
ဗုဇ္ဈနဋ္ဌေနာတိ၊ ဟူသောသဒ္ဒါသည်။ သကိစ္စကရဏ သမတ္ထတ္တေ၊ မိမိတို၏ကိစ္စကို ပြခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သည်၏အဖြစ်သည်။ သတိပိ၊ ရှိလျှင်မူလည်း။ ကတ္တုနော၊ ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးမှ တပါးသော ကတ္တား၏။ အဘာဝဒဿနတ္တံ၊ မရှိခြင်းကိုပြခြင်းငှါ။ ဘာဝနိဒ္ဒေသော၊ ဘာဝသာဓနကို ပြကြောင်းဖြစ်သောသဒ္ဒါတည်း။ ဝါ၊ ပြုခြင်းကိရိယာကို ပြကြောင်းဖြစ်သော သဒ္ဒါတည်း။
ဗောဇ္ဈင်္ဂဘာဝနာယ၊ ကိုပွားခြင်းကြောင့်။ ဗုဇ္ဈန္တာနံ၊ နိဗ္ဗာန်ကိုသိကုန်သော။ ယောဂီနံ၊ တို့ကို။ ပယောဇကတ္တာ၊ တိုက်တွန်းတတ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ၊ ခုနစ်ပါးသော ဗောဇ္ဈင်တို့၏။ ဟေတုကတ္တုနိဒ္ဒေသော၊ ဟေတုကတ္တားကို ညွှန်ကြောင်းဖြစ်သော သဒ္ဒါတည်း။
ဗောဓနဋ္ဌေနာတိ၊ သည်။ ပဌမံ၊ စွာ။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ လျှင်။ ပယောဇကဟေတုကတ္တုနာ၊ တိုက်တွန်းတတ်သော ဟေတုကတ္တားဖြင့်။ ဘာဝနိဒ္ဒေသော၊ ဘာဝသာဓနကို ညွှန်ကြောင်းဖြစ်သောသဒ္ဒါတည်း။ (အဓိပ္ပါယ်ကား- ဗောဓေန္တီ တိ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ-ဟူသော တတိယစတုက္ကဖြင့် ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးတို့၏ ဟေတုကတ္တား၏ အဖြစ်ကိုပြသည်။ ဗောဓနဋ္ဌေန ဗောဇ္ဈင်္ဂါ- စသောစတုက္ကဖြင့် ထိုဆိုအပ်ပြီးသော ဟေတုကတ္တားသည်လည်း နိဗျာပါရဖြစ်၍ မုချအားဖြင့် ဘာဝသာဓနကိုပြသည်)။
ဧတေဟိ၊ ဤဗုဇ္ဈန္တိ-အစရှိသောပုဒ်၊ ဗုဇ္ဈနဋ္ဌေန- အစရှိသော ပုဒ်၊ ဗောဓေန္တိ- အစရှိသောပုဒ်၊ ဗောဓနဋ္ဌေန-အစရှိသောပုဒ်တို့ဖြင့်။ ဗောဓိယာ၊ ဝိပဿနာမဂ်ဖိုလ်၏။ ဝါ၊ နိဗ္ဗာန်ကိုသိခြင်းငှါ။ အင်္ဂါ၊ အစိတ်တို့တည်း။ ဝါ၊ အကြောင်းတို့တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တံ ဝုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဗောဓိပက္ခိယဋ္ဌေနာတိ၊ ကား။ ဗုဇ္ဈနဋ္ဌေန၊ သိတတ်သောအနက်အားဖြင့်။ ဗောဓီတိ လဒ္ဓနာမဿ၊ ရှိသော။ ယောဂိဿ၊ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏။ ပက္ခေ၊ အဖို့၌။ ဘဝတ္တာ၊ ကြောင့်။
အယံ၊ ဤဗောဓိပက္ခိယဋ္ဌေန-အစရှိသောစတုက္ကသည်။ ဧတေသံ၊ ထိုခုနစ်ပါးသော ဗောဓိပက္ခိယတို့၏။ ယောဂိနော၊ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား။ ဥပကာရ ကတ္တနိဒ္ဒေသော၊ ကျေးဇူးပြုသည်၏ အဖြစ်ကိုပြကြောင်းဖြစ်သော စတုက္ကတည်း။
ဧတေဟိ၊ ဤဗောဓိပက္ခိယဋ္ဌေန-အစရှိသောပုဒ်တို့ဖြင့်။ ဗောဓိဿ၊ ဗောဓိအမည်ရှိသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏။ အင်္ဂါ၊ တို့တည်း။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ မည်ကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တံ ဝုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဗုဒ္ဓိလဘနဋ္ဌေနာတိ အာဒိကေ၊ ဤသို့အစရှိသော။ ဆက္ကေ၊ ၌။ ဗုဒ္ဓိလ ဘနဋ္ဌေနာတိ၊ ကား။ ယောဂါဝစရေန၊ သည်။ ဗုဒ္ဓိယာ၊ ဝိပဿနာပညာကြောင့်။ ဝါ၊ ဖြင့်။ ဗောဓိံ၊ အရိယာမဂ်ဖိုလ်သို့။ ပါပုဏနဋ္ဌေန၊ ရောက်အပ်သောအနက်ကြောင့်။
ရောပနဋ္ဌေနာတိ၊ ကား။ သတ္တာနံ၊ တို့ကို။ ပတိဋ္ဌာပနဋ္ဌေန၊ မဂ်ဖိုလ်၏ တည်စေသည်၏အဖြစ်ဖြင့်။
နိဋ္ဌာပနဋ္ဌေန၊ ပြီးစေတတ်သော အနက်ကြောင့်။
ဣမေ ဝိပဿနာဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ ဤဝိပဿနာနှင့်ယှဉ်သော ဗောဇ္ဈင်တို့ကို။ ပတိ အဘိ သံ ဣတိ၊ ပတိ-ဟူသော ဥပသာရ၊ အဘိ-ဟူသော ဥပသာရ၊ သံ-ဟူသော ဥပသာရ ဟုဆိုအပ်ကုန်သော။ တီဟိ၊ ကုန်သော။ ဥပသဂ္ဂေဟိ၊ တို့ဖြင့်။ ဝိသေသိတာ၊ အထူးပြုအပ်ကုန်သည်ရှိသော်။ မဂ္ဂဖလဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ မဂ်ဖိုလ်နှင့်ယှဉ်သော ဗောဇ္ဈင်မည်ကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ဆရာတို့ ဆိုကြကုန်၏။ (ဗုဒ္ဓိလဘနဋ္ဌေန ဗောဇ္ဈင်အရကို ဝိပဿနာနှင့်ယှဉ်သော ဗောဇ္ဈင်ကိုယူ၊ ဗုဒ္ဓိပဋိလဘနဋ္ဌေန ဗောဇ္ဈင်၏အရကို မဂ်နှင့် ယှဉ်သော ဗောဇ္ဈင်ဖိုလ်နှင့်ယှဉ်သော ဗောဇ္ဈင်ကို ယူဟူလို။ နောက်လေးပုဒ်မှာလည်း ဤနည်း အတူယူ။)
သဗ္ဗေသမ္ပိ၊ ကုန်သော။ ဓမ္မဝေါဟာရေန၊ ဗောဇ္ဈင်တရားတို့ကို ခေါ်ဝေါ်သောအားဖြင့်။ နိဒ္ဒိဋ္ဌာနံ၊ ပြအပ်ကုန်ပြီးသော။ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ၊ တို့၏။ ဗောဓိယာ၊ မဂ်ဖိုလ်၏။ အင်္ဂါ၊ အကြောင်းတို့တည်း။ ဝါ၊ အစိတ်တို့တည်း။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ မည်ကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တံဝုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။