Issues
Select Version
Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā
Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā

အာနာပါနဿတိကထာ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

အာနာပါနဿတိကထာ

ဂဏနဝါရဝဏ္ဏနာ

ဣဒါနိ၊ ၌။ ဒိဋ္ဌိကထာနန္တရံ၊ ဒိဋ္ဌိကထာ၏ အခြားမဲ့၌။ ကထိတာယ၊ ဟောတော်မူအပ်သာ။ အာနာပါနဿတိကထာယ၊ အာနာပါနဿတိကထာ၏။ ဝါ၊ ၌။ အပုဗ္ဗတ္ထာနုဝဏ္ဏနာ၊ ရှေးမဖြစ်သော အနက်ကိုဖွင့်ခြင်းသည်။ ဝါ၊ သစ်သော အနက်ကိုဖွင့်ခြင်းသည်။ အနုပ္ပတ္တာ၊ အစဉ်ရောက်ပြီ။
ဟိ သစ္စံ၊ ၏။ အယံ အာနာပါနဿတိကထာ၊ သည်။ ဒိဋ္ဌိကထာယ၊ ၌။ သုဝိဒိတဒိဋ္ဌာ ဒီနဝဿ၊ ဒိဋ္ဌိ၌အပြစ်ကို ကောင်းစွာသိပြီးသော။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိမလဝိသောဓနေန၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိတည်းဟူသော အညစ်အကြေးကို သုတ်သင်ပြီးသောအားဖြင့်။ သုဝိသုဒ္ဓစိတ္တဿ၊ ကောင်းစွာစင်ကြယ်သော စိတ်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အား။ ယထာဘူတာဝဗောဓာယ၊ ဟုတ်မှန်စွာ ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းငှာ။ ဝါ၊ ဟုတ်မှန်သော လက္ခဏာကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းငှာ။ သမာဓိဘာဝနာ၊ အပ္ပနာသမာဓိကို ပွားခြင်းသည်။ သုကရာ၊ လွယ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ တသ္မာစ၊ ကြောင့်လည်း။ စ၊ တနည်းလည်း။ သဗ္ဗသမာဓိဘဝနာသု၊ ဥဿုံသော သမာဓိကို ပွားခြင်းတို့၌။ ဗောဓိမူလေ၊ ဗောဓိ ပင်ရင်း၌။ ဣမိနာဝသမာဓိနာ၊ ဤအာနာပါနဿတိ သမာဓိသာသည်လျှင်။ သမာဟိတစိတ္တာနံ၊ တည်ကြည်သော စိတ်ရှိကုန်သော။ သဗ္ဗသဗ္ဗညုဗောဓိသတ္တာနံ၊ ဥဿုံသော သဗ္ဗညု ဘုရားလောင်းတို့အား။ ယထာဘူတာ ဝဗေဓတော၊ နာမ်ရုပ်တရားတို့၏ ဟုတ်မှန်သော လက္ခဏာကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းကြောင့်။ အယမေဝသမာဓိဘာဝနာ၊ ဤအာနာပါနဿတိနှင့်ယှဉ်သော သမာဓိကို ပွားစေ ခြင်းသည် သာလျှင်။ ပဓာနာ၊ ပြဋ္ဌာန်း၏။ ဣတိ တသ္မာစ၊ ကြောင့်လည်း။ ဒိဋ္ဌိကထာနန္တရံ၊ ၌။ ကထိတာ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုအာနာပါနဿတိကထာ၌။ သောဠသဝတ္ထုကံ၊ လ။ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ၊ ဟူသော စကားသည်။ ဉာဏဂဏနုဒ္ဒေသော၊ ဉာဏ်အရေအတွက်ကို အကျဉ်းပြကြောင်း ဖြစ်သော စကားတည်း။ ကတမာနိ အဋ္ဌ ပရိပန္ထေ ဉာဏာနီတိအာဒိ၊ ဉာဏာနိဟူသော ဝါကျလျှင် အစရှိသော။
ဣမာနိ ဧကဝီသတိ ဝိမုတ္တိသုခဉာဏာနီတိ ပရိယန္တံ၊ ဉာဏာနိ-ဟူသော ဝါကျလျှင် အဆုံးရှိသော စကားသည်။ သဗ္ဗဉာဏာနံ၊ ဥဿုံသော အလွန်နှင့်တကွသော နှစ်ရာသော ဉာဏ်တို့၏။ ဝိတ္ထာရနိဒ္ဒေသော၊ အကျယ်ကို ပြကြောင်းဖြစ်သော စကားတည်း။ အန္တေ၊ အာနာပါနဿတိကထာ၏ အဆုံး၌။ သောဠသဝတ္ထုကံ၊ လ။ ဘာဝယတောတိအာဒိ၊ ဘာဝယတော-ဤသို့ အစရှိသော စကားသည်။ နိဂမနံ၊ နိဂုံးချုပ်သော စကားတည်း။ ဣတိဧဝံ၊ ဤသို့။ တာဝ၊ စွာ။ ပါဠိဝဝတ္ထာနံ၊ ပါဠိအပိုင်းအခြားကို။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုသောဠသဝတ္ထု အစရှိသောပါဌ်၌။ ဝါ၊ ထိုဂတာနုဒ္ဒေသ နိဒ္ဒေသတို့တွင်။ ဂဏနုဒ္ဒေသေ၊ ဂဏနဥဒ္ဒေသ၌။ ဂဏနဝါရေ၊ ဂဏနဝါရ၌။ တာဝ၊ စွာ။ သောဠသဝတ္ထုကန္တိ၊ ကား။ ဒီဃံ ရဿံ သဗ္ဗကာယပဋိသံဝေဒီပဿမ္ဘယံ ကာယသင်္ခါရန္တိ၊ ဟူသော။ ကာယာနုပဿနာ စတုက္က၊ လည်းကောင်း။ ပီတိပဋိသံဝေဒီ သုခပဋိသံဝေဒီ စိတ္တသင်္ခါရပဋိသံဝေဒီ ပဿမ္ဘယံ စိတ္တသင်္ခါရန္တိ၊ ဟူသော။ ဝေဒနာနုပဿနာစတုက္ကံ၊ လည်းကောင်း။ စိတ္တပဋိသံဝေဒီ အဘိပ္ပမောဒယံ စိတ္တံ သမာဒဟံ စိတ္တံ ဝိမောစယံ စိတ္တန္တိ၊ ဟူသော။ စိတ္တာနုပဿနာစတုက္ကံ၊ လည်းကောင်း။ နိစ္စာနုပဿီ ဝိရာဂါနုပဿီ နိရောဓာနုပဿီ ပဋိနိဿဂ္ဂါ နုပဿီတိ၊ ဟူသော။ ဓမ္မာနုပဿနာ စတုက္ကံ၊ လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ စတုန္နံ၊ ကုန်သော။ ဣမေသံ စတုက္ကာနံ၊ တို့၏။ ဝသေန၊ ဖြင့်။ အဿ၊ ထိုအာနာပါနဿတိသမာဓိအား။ သောဠသ၊ တဆယ့်ခြောက် ပါးကုန်သော။ ဝတ္ထူနိ ပတိဋ္ဌာ အာရမ္မဏာနိ၊ တည်ရာအာရုံတို့သည်။ သန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သောဠသ ဝတ္ထုကော၊ ၏။
တံ သောဠသဝတ္ထုကံ၊ ထိုဆယ့်ခြောက် ပါးသော တည်ရာအာရုံရှိသော အာနာပါနာဿတိ သမာဓိကို။
ပန၊ ပုဒ်အစီအရင်ကိုဆိုအံ့။ ဧတ္ထ၊ ဤသောဠသဝတ္ထုက-ဟူသော ပုဒ်၌။ သမာသဝသေန၊ ကမ္မဓာရာယသမာသ်၏ အစွမ်း ဖြင့်။ ဝိဘတ္တိလောပေါ၊ အံ-ဝိဘတ်၏ ကျေခြင်းကို။ ကတော၊ ပြုအပ်၏။
အာနန္တိ၊ ကား။ အဗ္ဘန္တရံ၊ အတွင်းသို့။ ပဝိသနဝါတော၊ ဝင်သော လေတည်း။
အပါနန္တိ၊ ကား။ ဗဟိနိက္ခမဝါတော၊ အပသို့ ထွက်သောလေတည်း။
ပန၊ အထူးကိုဆိုအံ့။ ကေစိ၊ (ဝိနယဓရ ပုဂ္ဂိုလ်တည်း ဟူသော) အချို့သော ဆရာတို့သည်။ ဝိပရိယာယေန၊ ရှေ့နောက် ပြန်သောအားဖြင့်။ ဝဒန္တိ၊ ဆိုကြကုန်၏။
ဟိသစ္စံ၊ ၏။ အာနတော၊ ဝင်သက်ကြောင့်။ အပါနံ၊ ထွက်သက်သည်။ အပေတံ၊ ကင်းသည်တည်း။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ အပါနံ၊ မည်၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ အပါနန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ ပန၊ ထူးကိုဆိုဦးအံ့။ နိဒ္ဒေသေ၊ အကျယ်ပြရာ နိဒ္ဒေသ၌။ နာကာရဿ၊ နာ-၌ အာ-အက္ခရာ၏။ ဒီဃတ္တံ၊ ဒီဃ၏ အဖြစ်ကို။ အဇ္ဈပေက္ခိတွာ၊ ရှု၍။ ဝါ၊ ကြောင့်။ အပါနန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
တသ္မိံ အာနာပါနေ၊ ထိုဝင်သက် ထွက်သက်၌။ သတိ၊ အာရုံပြု၍ ဖြစ်သောသတိတည်း။ အာနာပါနဿတိ၊ မည်၏။ ဧတံ၊ ဤအာနာပါနဿတိ-ဟူသော အမည်သည်။ အာဿာသပဿာသပရိဂ္ဂဟိတာယ၊ ထွက်သက်ဝင်သက်ကို သိမ်းဆည်း၍ဖြစ်သော။ သတိယာ၊ ၏ ။ အဓိဝစနံ၊ တည်း။
အနာပါနဿတိယာ၊ ထွက်သက်ဝင်သက်ကိုသိမ်းဆည်း၍ဖြစ်သော။ သတိယာ၊ ၏ ။ အဓိဝစနံ၊ တည်း။ အာနာပါနဿတိယံ၊ ထွက်သက်ဝင်သက်ကို အာရုံပြု ၍ဖြစ်သော သတိ၌။ ယုတ္တော၊ ယှဉ်သော။ သမာဓိ၊ တည်း။ အာနာပါနဿတိ သမာဓိ၊ ဓိ။
ဘာဝယတောတိ၊ ကား။ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယံ၊ အရိယာမဂ်လျှင် အဖို့ရှိသော အပ္ပနာသမာဓိကို။ ဘာဝေန္တဿ၊ ပွားစေသောပုဂ္ဂိုလ်အား။
သမဓိကာနီတိ၊ ကား။ အဓိကေန၊ နှစ်ဆယ်အလွန် နှင့်။ သဟ၊ ကွ။ ဝတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သမဓိကာနိ၊ မည်ကုန်၏။ သာတိရေကာနိ၊ အလွန်နှစ်ဆယ်နှင့်တကွ နှစ်ရာရှိကုန်၏။ ဣတိအယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
ပန၊ ပုဒ်နေကို ဆိုအံ့။ ဧတ္ထ၊ ဤသမဓိကာနိဟူသော ပုဒ်၌။ မကာရော၊ မ-အက္ခရာသည်။ ပဒသန္ဓိကရော၊ ပုဒ်ဖြတ်ခြင်းကို ပြုတတ်၏။
ကေစိ ပန၊ အချို့သော ဆရာတို့မှာ မူကား။ သံအဓိကာနီတိ၊ ဟူ၍။ ဝဒန္တိ၊ ဆိုကုန်၏။
ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့ ဆိုသည်ရှိသော်။ ဒွေ ဉာဏသတာနိယေဝ၊ နှစ်ရာသော ဉာဏ်တို့သည်ပင်လျှင်။ အဓိကာ၊ လွန်ကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ အာပဇ္ဇတိ၊ အဓိပ္ပါယ်ရောက်ခဲ့၏။ တံဝစနံ၊ ထိုစကားတည်း။ နယုဇ္ဇတိ၊ မသင့်။
ဟိသစ္စံ၊ ၏။ ဣမာနိ၊ ဤဉာဏ်တို့သည်။ ဝီသတိအဓိကာနိ၊ နှစ်ဆယ်အလွန်ရှိကုန်သော။ ဒွေဉာဏသတာနိ၊ နှစ်ရာသောဉာဏ်တို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ပရိပန္ထေ ဉာဏာနီတိ၊ ကား။ ပရိပန္ထံ၊ ကာမစ္ဆန္ဒ အစရှိသော ဘေးရန်ကို။ အာရမ္မဏံ၊ ၍။ ကတွာ၊ ၍။ ပဝတ္တဉာဏာနိ၊ ဖြစ်သောဉာဏ်တို့တည်း။
တထာ၊ ထို့အတူ။ ဥပကာရေ၊ နေက္ခမ္မ အဗျာပါရ-အစရှိသော ဥပကာရတရား၌။ ဉာဏာနိ၊ ဖြစ်သောဉာဏ်တို့တည်း။ တနည်း။ ဥပကာရေ၊ ဥပက္ကိလေသေ ဉာဏာနိ ဟူသောပါဌ်၌။ တထာ၊ ထို့အတူပင်တည်း။
ဝေါဒါနေ ဉာဏာနီတိ၊ ကား။ တေန၊ ထိုဉာဏ်ဖြင့်။ စိတ္တံ၊ သည်။ ဝေါဒါယတိ ပရိသုဒ္ဓံ ဟောတိ၊ စင်ကြယ်စွာဖြစ်တတ်၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဝေါဒါနံ၊ မည်၏။
တံ၊ ထိုဝေါဒါနဟူသည်။ ကိံ၊ အဘယ်နည်း။
ဉာဏံ၊ ဉာဏ်တည်း။
ဝေါဒါနဉာဏာနီတိ၊ ဟူ၍။ ဝတ္တဗ္ဗေ၊ ဆိုလိုလျက်။ သုတမယေ ဉာဏန္တိ အာဒီသု ဝိယ၊ ဤသို့အစရှိသော ပါဌ်တို့၌ကဲ့သို့။ ဝေါဒါနေ ဉာဏာနီတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
သတော၊ သတိ နှင့် ပြည့်စုံသည်။ သမ္ပဇာနော၊ ပညာနှင့်ပြည့်စုံသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ ကရောတိ၊ ၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သတောကာရီ၊ မည်၏။ တဿ သတောကာရိဿ၊ ထိုသတိပညာနှင့် ပြည့်စုံသည်ဖြစ်၍ ပြုတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဉာဏာနိ၊ တို့တည်း။
နိဗ္ဗိဒါနုလောမဉာဏာနီတိ၊ ကား။ နိဗ္ဗိဒါယ၊ ဝိပဿနာအား။ အနုကူလာနိ၊ လျော်ကုန်သော။ ဉာဏာနိ၊ ဘယဉာဏ် အာဒီနဝဉာဏ်တို့တည်း။
နိဗ္ဗိဒါနုလောမိဉာဏာနီတိပိ၊ ဟူ၍လည်း။ ပါဌော၊ ပါဌ်အချို့ရှိ၏။ ဧတေသံ၊ ထိုဉာဏ်တို့အား။ နိဗ္ဗိဒါနုလောမော၊ ဝိပဿနာအားလျော်သော ဘယဉာဏ် အာဒီနိဝဉာဏ်သည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ နိဗ္ဗိဒါနုလောမီ၊ မည်၏။ ဣတိအယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်။
နိဗ္ဗိဒါပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဉာဏာနီတိ၊ ကား။ နိဗ္ဗိဒါယ၊ ဝိပဿနာ၏။ ပဋိပ္ပဿဒိယံ၊ ငြိမ်းခြင်း၌။ ဉာဏာနိ၊ သင်္ခါရုပက္ခောဉာဏ် အနုလောမဉာဏ် မဂ်ဉာဏ်တို့သည်။
ဝိမုတ္တိသုခေ ဉာဏာနီတိ၊ ကား။ ဝိမုတ္တိသုခေန၊ ဖိုလ်လေးပါး၌ မရှိသောသုခနှင့်။ သမ္ပယုတ္တာ၊ ယှဉ်ကုန်သော။ ဉာဏာနိ၊ ဉာဏ်တို့တည်း။
ကတမာနိ အဋ္ဌာတိအာဒီဟိ၊ ဤသို့အစရှိသော ပါဌ်တို့ဖြင့်။ ပရိပန္ထဥပကာရာနံ၊ ပရိပန္ထတရား ဥပကာရတရားတို့၏။ ဝါ၊ သမာဓိ၏ ဘေးရန်ဖြစ်သော တရား၊ သမာဓိအား ကျေးဇူးပြုတတ် သောတရားတို့၏။ ပဋိပက္ခဝိပက္ခယုဂလတ္တာ၊ ရှေးရှုဘက် ဆန့်ကျင့်ဘက် အထူးသဖြင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော အစုံ၏အဖြစ်ကြောင့်။ တေသု၊ ထိုပရိပန္ထတရား ဥပကာရတရားတို့၌။ ဉာဏာနိ၊ ဖြစ်သောဉာဏ်တို့ကို။ သဟေဝ၊ ပရိပန္ထတရား ဥပကာရတရားနှင့်တကွသာလျှင်။ နိဒ္ဒိဋ္ဌာနိ၊ အကျယ်ပြအပ်ကုန်၏။
ကာမစ္ဆန္ဒနေက္ခမ္မာဒီနိ၊ အစရှိသော ပုဒ်တို့သည်။ ဟေဋ္ဌာ၊ ၌။ ဝုတ္တတ္ထာနိ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော အနက်ရှိကုန်၏။
စ၊ လိင်္ဂတ္ထကို ဆိုဦးအံ့။ ဥပကာရန္တိ၊ ဟူ၍။ လိင်္ဂဝိပလ္လာသဝသေန၊ ပုံလိင်ကို နပုံလိင်ပြန်သည်၏ အစွမ်းဖြင့်။ နပုံသကဝစနံ၊ နပုံသက-သဒ္ဒါကို။ ကတံ၊ ပြုတော်မူအပ်၏။
သဗ္ဗေပိ အကုသလာ ဓမ္မာတိ၊ ကား။ ဝုတ္တာဝသေသာ၊ ဆိုအပ်ပြီးသည်မှ ကြွင်းကုန်သော။ ယေကေစိ၊ ခပ်သိမ်းကုန်သော။ အကုသလာ၊ ကုန်သော။ ဓမ္မာ၊ တို့သည်။
တထာ၊ ထိုအတူတည်း။
စ၊ ဝိဘတျတ္ထကို ဆိုဦးအံ့။ ပရိပန္ထော ဥပကာရန္တိစ တံတဒေဝ၊ ထိုထို ကာမစ္ဆန္ဒ အစရှိသောပုဒ်, နေက္ခမ္မအစရှိသောပုဒ်ကိုသာလျှင်။ ဝါ၊ ထိုထို ကာမစ္ဆန္ဒအစရှိသော ပုဒ်တို့တွင် တခုခုသော ပုဒ်ကိုသာလျှင်။ အပေက္ခိတွာ၊ ငဲ့၍။ ဧကဝစနံ၊ ဧကဝုစ်ကို။ ကတံ၊ ပြုအပ်၏။
စ၊ ဆိုဖွယ်အထူးကို ဆိုဦးအံ့။ ဧတ္ထ၊ ဤပရိပန္ထဉာဏ် ဥပကာရဉာဏ်တို့၌။ ပရိပန္ထေ ဉာဏာနိစ၊ ရှစ်ပါးသော ပရိပန္ထဉာဏ်တို့ကို လည်းကောင်း။ ဥပကာရေဉာဏာနိစ၊ ရှစ်ပါးသော ဥပကာရဉာဏ်တို့ကို လည်းကောင်း။ ပုစ္ဆိတွာ၊ မေး၍။ တေသံ၊ ထိုဉာဏ်တို့၏။ အာရမ္မဏာနေဝ၊ အာရုံပြုသော ကာမစ္ဆန္ဒ အစရှိသော တရား, နေက္ခမ္မ အစရှိသော တရားတို့ကိုသာလျှင်။ ဝိဿဇ္ဇိတွာ၊ ဖြေတော်မူ၍။ တေဟေဝ၊ ထိုကာမစ္ဆန္ဒနေက္ခမ္မ အစရှိသော အာရုံတို့နှင့်သာလျှင်။ သဟ၊ ကွ။ တာနိ၊ ထိုကာမစ္ဆန္ဒ အစရှိသည်ကို အာရုံပြု၍ဖြစ်သော ဝိညာဉ်တို့ကို။ ဝိဿဇ္ဇိတာနိ၊ ဖြေအပ်ကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တဒါရမ္မဏာနိ၊ ထိုကာမစ္ဆန္ဒ အစရှိသည်သာလျှင် အာရုံရှိကုန်သော။ ဉာဏာနိ၊ တို့ကို။ နိဂမေတွာ၊ နိဂုံးချုပ်၍။ ဒဿေတိ၊ ပြတော်မူ၏။
ဥပက္ကိလေသေဉာဏာဒီသုပိ၊ တို့၌လည်း။ ဧသေဝနယော၊ ရှိ၏။
ဂဏနဝါရဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။