Lohiccabrāhmaṇavatthuvaṇṇanā
501. Evaṃ
M2.420V2.370 kevaṭṭasuttaṃ saṃvaṇṇetvā idāni lohiccasuttaṃ saṃvaṇṇento yathānupubbaṃ saṃvaṇṇanokāsassa pattabhāvaṃ vibhāvetuṃ , kevaṭṭasuttassānantaraṃ saṅgītassa suttassa lohiccasuttabhāvaṃ vā pakāsetuṃ ‘‘ evaṃ me sutaṃ … pe … kosalesūti lohiccasuttan ’’ ti āha .Sālavatikāti kāraṇamantarena itthiliṅgavasena tassa gāmassa nāmaṃ .
Gāmaṇikābhāvenāti keci .
Vatiyāti kaṇṭakasākhādivatiyā .
Lohito nāma tassa kule pubbapuriso , tabbaṃsavasena lohitassa apaccaṃ lohiccoti brāhmaṇassa gottato āgatanāmaṃ .
502.‘‘ Kiñhi paro parassa karissatī ’’ ti parānukampā virahitattā lāmakaṃ .
Na tu ucchedasassatānaṃ aññatarassāti āha ‘‘ na panā ’’ tiādi .
Diṭṭhigatanti hi laddhimattaṃ adhippetaṃ , aññathā ucchedasassataggāhavinimutto koci diṭṭhiggāho nāma natthīti tesamaññataraṃ siyā .
‘‘ Uppannaṃ hotī ’’ ti idaṃ manasi , vacasi ca uppannatāsādhāraṇavacananti dasseti ‘‘ na kevalañcā ’’ tiādinā .
So kira … pe … bhāsatiyevāti ca tassā laddhiyā loke pākaṭabhāvaṃ vadati .
Yasmā pana attato añño paro hoti , tasmā yathā anusāsakato anusāsitabbo paro , evaṃ anusāsitabbatopi anusāsakoti dassetuṃ ‘‘ paro ’’ tiādi vuttaṃ .
Kiṃ -saddāpekkhāya cettha ‘‘ karissatī ’’ ti anāgatakālavacanaṃ , anāgatepi vā tena tassa kātabbaṃ natthīti dassanatthaṃ .
Kusalaṃ dhamman ti anavajjadhammaṃ nikkilesadhammaṃ , vimokkhadhammanti attho .
‘‘ Paresaṃ dhammaṃ kathessāmī ’’ ti tehi attānaṃ parivārāpetvā vicaraṇaṃ kimatthiyaṃ , āsayavuddhassapi anurodhena vinā taṃ na hoti , tasmā attanā … pe … vihātabbanti vadati .
Tenāha ‘‘ evaṃsampadamidaṃ pāpakaṃ lobhadhammaṃ vadāmī ’’ ti .
504.‘‘ Itthiliṅgavasenā ’’ ti
V2.371 iminā pulliṅgikassapi atthassa itthiliṅgasamaññāti dasseti .Soti lohiccabrāhmaṇo .
Bhāroti bhagavato parisabāhullattā , attano ca bahukiccakaraṇīyattā garu dukkaraṃ .
508. Kathāphāsukatthan ti
M2.421 kathāsukhatthaṃ , sukhena kathaṃ kathetuñceva sotuñcāti attho .Ayaṃ upāsakoti rosikanhāpitaṃ āha .
Appeva nāma siyāti ettha pītivasena āmeḍitaṃ daṭṭhabbaṃ .
Tathā hi taṃ ‘‘ buddhagajjitan ’’ ti vuccati .
Bhagavā hi īdisesu ṭhānesu visesato pītisomanassajāto hoti , tasmā pītivasena paṭhamaṃ gajjati , dutiyampi anugajjati .
Kiṃ visesaṃ gajjanamanugajjananti vuttaṃ ‘‘ ayan ’’ tiādi .
Ādo bhāsanaṃ allāpo , saññoge pare rasso .
Taduttari saha bhāsanaṃ sallāpo .