Dutiyajjhānakathāvaṇṇanā
229. Tāhi tāhi udakasirāhi ubbhijjati uddhaṃ nikkhamatīti ubbhidaṃ , tādisaṃ udakaṃ yassāti ubbhidodako , da-kārassa pana ta-kāre kate ubbhitodako , imamatthaṃ dassetuṃ ‘‘ ubbhinnaudako ’’ ti vuttaṃ , nadītīre khatakūpako viya ubbhijjanakaudakoti attho .
Ubbhijjanakampi udakaṃ katthaci heṭṭhā ubbhijjitvā dhārāvasena uṭṭhahitvā bahi gacchati , na taṃ koci antoyeva patiṭṭhitaṃ kātuṃ sakkoti dhārāvasena uṭṭhahanato , idha pana vālikātaṭe viya udakarahadassa antoyeva ubbhijjitvā tattheva tiṭṭhati , na dhārāvasena uṭṭhahitvā bahi gacchatīti
V2.120 viññāyati akhobhakassa sannisinnasseva udakassa adhippetattāti imamatthaṃ sandhāyāha ‘‘ na heṭṭhā ’’ tiādi .Heṭṭhāti udakarahadassa heṭṭhā mahāudakasirā , lohitānugatā lohitasirā viya udakānugato pathavipadeso ‘‘ udakasirā ’’ ti vuccati .
Uggacchanakaudakoti dhārāvasena uṭṭhahanakaudako .
Antoyevāti udakarahadassa anto samatalapadese eva .
Ubbhijjanakaudakoti ubbhijjitvā tattheva tiṭṭhanakaudako .
Āgamanamaggoti bāhirato udakarahadābhimukhaṃ āgamanamaggo .
Kālena kālan ti ruḷhīpadaṃ ‘‘ eko ekāyā ’’ tiādi ( pārā .443,444,452) viyāti vuttaṃ ‘‘ kāle kāle ’’ ti .
Anvaddhamāsan ti ettha anu saddo byāpane .
Vassānassa addhamāsaṃ addhamāsanti attho .
Evaṃ anudasāhan ti etthāpi .
Vuṭṭhin ti vassanaṃ .
Anuppavaccheyyāti na upavaccheyya .
Vassasaddato cassa siddhīti dasseti ‘‘ na vasseyyā ’’ ti iminā .
‘‘ Sītā
M2.139 vāridhārā ’’ ti itthiliṅgapadassa ‘‘ sītaṃ dhāran ’’ ti napuṃsakaliṅgena atthavacanaṃ dhārasaddassa dviliṅgikabhāvaviññāpanatthaṃ .Sītan ti khobhanābhāvena sītalaṃ , purāṇapaṇṇatiṇakaṭṭhādisaṃkiṇṇābhāvena vā setaṃ parisuddhaṃ .
Setaṃ sītanti hi pariyāyo .
Kasmā panettha ubbhidodakoyeva rahado gahito , na itareti anuyogamapaneti ‘‘ heṭṭhā uggacchanaudakañhī ’’ tiādinā .
Uggantvā uggantvā bhijjantan ti uṭṭhahitvā uṭṭhahitvā dhārākiraṇavasena ubbhijjantaṃ , vinassantaṃ vā .
Khobhetīti āloḷeti .
Vuṭṭhīti vassanaṃ .
Dhārānipātapubbuḷakehīti udakadhārānipātehi ca tatoyeva uṭṭhitaudakapubbuḷakasaṅkhātehi pheṇapaṭalehi ca .
Evaṃ yathākkamaṃ tiṇṇampi rahadānamagahetabbataṃ vatvā ubbhidodakasseva gahetabbataṃ vadati ‘‘ sannisinnamevā ’’ tiādinā .
Tattha sannisinnamevāti sammā , samaṃ vā nisinnameva , aparikkhobhatāya niccalameva , suppasannamevāti adhippāyo .
Iddhinimmitamivāti iddhimatā iddhiyā tathā nimmitaṃ iva .
Tatthāti tasmiṃ upamopameyyavacane .
Sesan ti ‘‘ abhisandetī ’’ tiādikaṃ .