Pokkharasātiupāsakattapaṭivedanākathāvaṇṇanā
299. Pāḷiyaṃ
V2.243 ‘‘ diṭṭhadhammo ’’ tiādīsu dassanaṃ nāma ñāṇato aññampi cakkhādidassanaṃ atthīti tannivattanatthaṃ ‘‘ pattadhammo ’’ ti vuttaṃ .Patti ca ñāṇapattito aññāpi kāyagamanādipatti vijjatīti tato visesadassanatthaṃ ‘‘ viditadhammo ’’ ti vuttaṃ .
Sā panesā viditadhammatā ekadesatopi hotīti nippadesato viditadhammataṃ dassetuṃ ‘‘ pariyogāḷhadhammo ’’ ti vuttaṃ , tenassa saccābhisambodhameva dīpeti .
Maggañāṇañhi ekābhisamayavasena pariññādicatukiccaṃ sādhentaṃ nippadesena catusaccadhammaṃ samantato ogāḷhaṃ nāma hoti .
Tenāha ‘‘ diṭṭho ariyasaccadhammo etenāti diṭṭhadhammo ’’ ti .
‘‘ Kathaṃ pana ekameva ñāṇaṃ ekasmiṃ khaṇe cattāri kiccāni sādhentaṃ pavattati .
Na hi tādisaṃ loke diṭṭhaṃ , na āgamo vā tādiso atthī ’’ ti
M2.281 na vattabbaṃ .Yathā hi padīpo ekasmiṃyeva khaṇe vaṭṭiṃ dahati , snehaṃ pariyādiyati , andhakāraṃ vidhamati , ālokañcāpi dasseti , evametaṃ ñāṇanti daṭṭhabbaṃ .
‘‘ Maggasamaṅgissa ñāṇaṃ dukkhepetaṃ ñāṇaṃ , dukkhasamudayepetaṃ ñāṇaṃ , dukkhanirodhepetaṃ ñāṇaṃ , dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapetaṃ ñāṇan ’’ ti ( vibha .794) suttapadampettha udāharitabbanti .
Tiṇṇā vicikicchāti sappaṭibhayakantārasadisā soḷasavatthukā , aṭṭhavatthukā ca vicikicchā anena vitiṇṇā .
Vigatā kathaṃkathāti pavattiādīsu ‘‘ evaṃ nu kho , na nu kho ’’ ti evaṃ pavattikā kathaṃkathā assa vigatā samucchinnā .
Visāradabhāvaṃ pattoti sārajjakarānaṃ pāpadhammānaṃ pahīnattā , tappaṭipakkhesu ca sīlādiguṇesu suppatiṭṭhitattā visāradabhāvaṃ veyyattiyaṃ patto adhigato .
Sāyaṃ vesārajjappatti suppatiṭṭhitatā katthāti codanāya ‘‘ satthusāsane ’’ ti vuttanti dassento ‘‘ kattha ?
Satthusāsane ’’ ti āha .
Attanāva paccakkhato diṭṭhattā , adhigatattā ca na assa paccayo paccetabbo paro atthīti attho .
Tatthādhippāyamāha ‘‘ na parassā ’’ tiādinā .
Na vattatīti na pavattati , na paṭipajjati vā , na paraṃ pacceti pattiyāyatīti aparappaccayo tipi yujjati .
Yaṃ panettha vattabbampi avuttaṃ , tadetaṃ pubbe vuttattā , parato vuccamānattā ca avuttanti veditabbaṃ .
Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya paramasukhumagambhīraduranubodhatthaparidīpanāya suvimalavipulapaññāveyyattiyajananāya ajjavamaddavasoraccasaddhāsatidhitibuddhikhantivīriyādidhammasamaṅginā sāṭṭhakathe piṭakattaye asaṅgāsaṃhīravisāradañāṇacārinā anekappabhedasakasamayasamayantaragahanajjhogāhinā
V2.244 mahāgaṇinā mahāveyyākaraṇena ñāṇābhivaṃsadhammasenāpatināmattherena mahādhammarājādhirājagarunā katāya sādhuvilāsiniyā nāma līnatthapakāsaniyā ambaṭṭhasuttavaṇṇanāya līnatthapakāsanā .Ambaṭṭhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .