Dutiyaibbhavādavaṇṇanā
265. Sandhāgārapadanibbacanaṃ heṭṭhā vuttameva .
Tadā abhisittasakyarājūnampi bahutaṃ sandhāyāha ‘‘ abhisittasakyarājāno ’’ ti .
Kāmañhi sakyarājakule yo sabbesaṃ vuddhataro , samattho ca , so eva abhisekaṃ labhati
M2.253 .Ekacco pana abhisitto samāno ‘‘ idaṃ rajjaṃ nāma bahukiccaṃ
V2.218 bahubyāpāran ’’ ti tato nibbijja rajjaṃ vayasā anantarassa niyyāteti , kadāci sopi aññassāti evaṃ paramparāniyyātanavasena tadā bahū abhisittapubbā sakyarājāno hontīti idaṃ ācariyassābhimataṃ ( dī . ni . ṭī .1.265).Apica yathārahaṃ ṭhānantaresu abhisittasakyarājūnampi bahutaṃ sandhāya evamāhātipi yujjati .
Te hi ‘‘ rājāno ’’ ti vuccanti .
Yathāha –
‘‘ Rājāno nāma pathabyārājā , padesarājā , maṇḍalikā , antarabhogikā , akkhadassā , mahāmattā , ye vā pana chejjabhejjaṃ karontā anusāsanti , ete rājāno nāmā ’’ ti ( pārā .92).
Saṃhārimehi vāḷarūpehi kato pallaṅko , bhaddapīṭhaṃ vettāsanaṃ .
Mihitamattaṃ hasitamattaṃ .
Anuhasantīti mamuddesikaṃ mahāhasitaṃ karonti , idañhi ‘‘ anujagghantā ’’ ti etassa saṃvaṇṇanāpadaṃ .
Jaggha saddo ca mahāhasane pavattati ‘‘ na ujjagghikāya antaraghare gamissāmī ’’ tiādīsu ( pāci .586) viya .
Kaṇhāyanato paṭṭhāya paramparāgataṃ kulavaṃsaṃ anussavavasena jānanti .
Kulābhimānino hi yebhuyyena paresaṃ uccāvacaṃ kulaṃ tathā tathā udāharanti , attano ca kulavaṃsaṃ jānanti , evaṃ ambaṭṭhopi , tathā hesa parato bhagavatā pucchito vajirapāṇi bhayena attano kulavaṃsaṃ yāthāvato kathesīti .
Olambetvāti hatthisoṇḍasaṇṭhānādinā sāṭakaṃ avalambetvā .
Tatoti tathājānanato , gamanato ca .
Mamaññeva maññeti mamameva anujagghantā maññe .