(ဘန္တေ၊ အရှင်ဘုရား၊ ဣဒံ သုတ္တံ= ဤသံခိတ္တသုတ်ကို)။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ဝါ၊ ဤ ယခုလျှောက်ထားမည့်အတိုင်း။
မေ၊ တပည့်တော်သည်။
သုတံ၊ (မြတ်စွာဘုရားအထံတော်မှ) နာယူမှတ်သားထားအပ်ပါပြီ။
(ကထံ၊ အဘယ်သို့။
သုတံ၊ နာယူမှတ်သားအပ်သည်းဟူမူ)
[ကျန်သော အနက်ပေးနည်းများကို ဧကကနိပါတ်ပဌမသုတ်၌ ကြည့်ပါ။]
ဧကံ၊ တပါးသော။
သမယံ၊ အခါ၌။
ဘဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။
သာဝတ္ထိယံ၊ သာဝတ္ထိမြို့တော်အနီး၌။
ဇေတဝနေ၊ ဇေတဝန်မည်သော။
ဝါ၊ ဇေတမင်းသား၏ ဥယျာဉ်တောဖြစ်သော။
အနာထပိဏ္ဍိကဿ၊ အနာထပိဏ်သူဌေး၏။ (ခိုကိုးရာမဲ့သူ လူဆင်းရဲတို့အား ထမင်းရိက္ခာပေးတတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် အနာထပိဏ်ဟုခေါ်ဝေါ်အပ်သော သုဒတ္ထမည်သော သူဌေး၏)
အာရာမေ၊ ကျောင်းတိုက်၌။
ဝိဟရတိ၊ သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။
တတြ၊ ထိုအခါ၌။ (ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်၌ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးနေတော်မူရာ ထိုအခါ၌)
ဝါ၊ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးနေတော်မူရာထိုဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်၌။
ဝါ၊ ထိုတရားဟောခြင်းငှာ ရဟန်းတို့ကို မိန့်ခေါ်သင့်ရာ အရပ်ဒေသအချိန်ကာလ၌။
ဘဂဝါ၊ သည်။
ဘိက္ခူ၊ ရဟန်းတို့ကို။
ဘိက္ခဝေါ၊ ရဟန်းတို့။
ဣတိ၊ ဤသို့။
အာမန္တေသိ၊ မိန့်ခေါ်တော်မူပြီ။
ဘဒန္တေ၊ အရှင်ဘုရား။
ဣတိ၊ ဤသို့။
တေ ဘိက္ခူ၊ (စုဝေးနေသော) ထိုရဟန်းတို့သည်။
ဘဂဝတော၊ မြတ်စွာဘုရား၏။
(အာမန္တေနံ၊ မိန့်ခေါ်တော်မူခြင်းကို။
ဝါ၊ အမိန့်စကားတော်ကို)
ပစ္စဿောသုံ၊ ရှေ့ရှု နာယူကြကုန်ပြီ။
ဝါ၊ စကားတုံ့ပြန် နာခံကြကုန်ပြီ။
ဘဂဝါ၊ သည်။
ဧတံ၊ ဤတရားစကားတော်ကို။
အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
(ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့။
အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူသနည်းဟူမူ။)
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။
သေခဗလာနိ၊ သေခဗိုလ်တို့သည်။
ဝါ၊ သေက္ခ ပုဂ္ဂိုလ်ခုနစ်ဦးတို့၏ မလှုပ်မယိုင် မြဲခိုင်သောစွမ်းအားတို့သည်။
ဣမာနိ ပဉ္စ၊ ဤငါးပါးတို့တည်း။
ပဉ္စ၊ ငါးပါးတို့ဟူသည်။
ကတမာနိ၊ အဘယ်တို့နည်းဟူမူ။
သဒ္ဓါဗလံ၊ သဒ္ဓါဗိုလ်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ (အဿဒ္ဓိယ အကုသိုလ်ကြောင့်) မလှုပ်မယိုင် ခိုင်မြဲသော သဒ္ဓါဟူသော စွမ်းအားလည်းကောင်း။
ဟိရီဗလံ၊ ဟိရီဗိုလ်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ (အဟိရိက အကုသိုလ်ကြောင့်)မလှုပ်မယိုင် ခိုင်မြဲသော ဟိရီဟူသော စွမ်းအားလည်းကောင်း။
သြတ္တပ္ပဗလံ၊ သြတ္တပ္ပဗိုလ် လည်းကောင်း။
ဝါ၊ (အနောတ္တပ္ပ အကုသိုလ်ကြောင့်) မလှုပ်မယိုင် ခိုင်မြဲသော သြတ္တပ္ပဟူသော စွမ်းအားလည်းကောင်း။
ဝီရိယဗလံ၊ ဝီရိယဗိုလ်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ (ကောသဇ္ဇ အကုသိုလ်ကြောင့်) မလှုပ်မယိုင် ခိုင်မြဲသော ဝီရိယစွမ်းအား လည်းကောင်း။
ပညာဗလံ၊ ပညာဗိုလ်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ (အဝိဇ္ဇာကြောင့်) မလှုပ်မယိုင်ခိုင်မြဲသော ပညာစွမ်းအားလည်းကောင်း။
(ဣတိ၊ ဤသည်တို့တည်း)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သေခဗလာနိ၊ တို့သည်။
ဣမာနိ ပဉ္စ၊ တည်း။
(တသ္မာတိဟ၊ တသ္မာ+ဣဟ) ဘိက္ခဝေ=တို့။
တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့် ။ (ထိုသို့ သဒ္ဓါစသော တရားငါးပါးတို့သည် သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ စွမ်းအား ဗလဖြစ်ကုန်သည် အဖြစ်ကြောင့်)
ဣဟ၊ ဤသာသနာတော်၌။
(ဝေါ၊ သင်တို့သည်)
ဧဝံ၊ ဤသို့နှလုံးသွင်း၍။
သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ ကျင့်ကြံအားထုတ်ရမည်။
(ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့ နှလုံးသွင်း၍။
သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ ကျင့်ကြံအားထုတ်ရမည်နည်းဟူမူ။
မယံ၊ ငါတို့သည်)
သဒ္ဓါဗလေန၊ သဒ္ဓါမည်သော စွမ်းအားဗလတည်းဟူသော။
သေခဗလေန၊ သေခပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ စွမ်းအားဗလနှင့်။
သမန္နာဂတာ၊ ပြည့်စုံသူ တို့သည်။
ဘဝိဿာမ၊ ဖြစ်ကြကုန်အံ့။
ဟိရီဗလေန၊ ဟိရီမည်သော စွမ်းအားဗလ တည်းဟူသော။
သေခဗလေန၊ နှင့်။
သမန္နာဂတာ၊ တို့သည်။
ဘဝိဿာမ၊ ကုန်အံ့။ပ။
ပညာဗလေန၊ ပညာစွမ်းအားတည်းဟူသော။
သေခ ဗလေန၊ နှင့်။
သမန္နာဂတာ၊ တို့သည်။
ဘဝိဿာမ၊ အံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့ နှလုံးသွင်း၍။
(သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ ရမည်) [ပြန်စပ်သည်]
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဧဝံဟိ၊ ဤသို့ နှလုံးသွင်း၍သာလျှင်။
ဝေါ၊ သင်တို့သည်။
သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ ရမည်။
ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ=မိန့်တော်မူပြီ)
ဘဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။
ဣဒံ၊ ဤတရားစကားတော်ကို။
အဝေါစ၊ ပြီ။
တေ ဘိက္ခု၊ ထိုတရားနာရဟန်းတို့သည်။
အတ္တမနာ၊ နှစ်သက် ဝမ်းမြောက်သောစိတ်ရှိကြကုန်လျက်။
ဝါ၊ ပီတိသောမနဿတို့သည် ယူအပ်သောစိတ် ရှိကြကုန်လျက်။
ဝါ၊ ပြည့်စုံသောစိတ်အကြံရှိကြကုန်လျက်။
ဘဂဝတော၊ မြတ်စွာဘုရား၏။
ဝါ၊ သည်။
ဘာသိတံ၊ ဟောတော်မူအပ်သော တရားစကားတော်ကို။
အဘိနန္ဒုံ၊ ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံနာယူကြကုန်ပြီ။
ဣတိ၊ ဤသို့။ (သုတံ= နာယူ မှတ်သားထားအပ်ပါပြီ)
ပဌမံ၊ ပတ္တမသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သဒ္ဓါဗလံ၊ သဒ္ဓါဗိုလ်ဟူသည်။
ဝါ၊ သဒ္ဓါစွမ်းအားဟူသည်။
ကတမဉ္စ၊ အဘယ်နည်းဟူမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။
အရိယ သာဝကော၊ အရိယာသူတော်ကောင်းဖြစ်သော တပည့်သည်။
ဝါ၊ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ အရိယာသူတော်ကောင်း၏ တပည့်သည်။
သဒ္ဓေါ၊ သဒ္ဓါတရားရှိသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
တထာဂတဿ၊ မြတ်စွာဘုရား၏။
ဗောဓိံ၊ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ကို။ [ဤပဉ္စကနိပါတ်စာပိုဒ်(၅၃)ပဓာနိယင်္ဂသုတ် (ဒုတိယအကြိမ် ပုံနှိပ်သော ဤစာအုပ် စာမျက်နှာ-၁၂၃ လည်းကြည့်]
သဒ္ဒဟတိ၊ ယုံကြည်၏။
ဝါ၊ ကြည်ညို၏။
(ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့။
သဒ္ဒဟတိ၊ ယုံကြည် ကြည်ညိုသနည်း ဟူမူ)။
သော ဘဂဝါ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။
ဣတိပိ၊ ကိလေသာတို့မှ ဝေးကွာတော်မူသည် အဖြစ်တည်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။
အရဟံ၊ အရဟံ မည်တော်မူ၏။ [ထို့နောက် “ဣတိပိ သော ဘဂဝါ”ဟူသောပုဒ်တို့ကို ဂုဏ် တော် ပုဒ်တိုင်းသို့လိုက်၍ အနက်ပေးရမည်]
သော ဘဂဝါ၊ သည်။
ဣတိပိ၊ အမှားမပါ။ မှန်စွာပိုင်နိုင်၊ ကိုယ်တိုင်စထွင်၊ ကုန်စင်ခပင်း၊ ကျန်ကြွင်းမရှိ သိမြင်တော်မူခြင်းတည်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။
သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓမည်တော်မူ၏။
သော ဘဂဝါ၊ သည်။
ဣတိပိ၊ ဝိဇ္ဇာသုံးပါး၊ ဝိဇ္ဇာရှစ်ပါး။ စရဏ(၁၅)ပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူခြင်းတည်းဟူသော ဤအကြောင်း ကြောင့်လည်း။
ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော၊ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္န မည်တော်မူ၏။
သော ဘဂဝါ၊ သည်။
ဣတိပိ၊ ကောင်းမြတ်ဖြောင့်တန်း နိဗ္ဗာန်နန်းသို့ ကြွမြန်းတော် မူခြင်းတည်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။
ဝါ၊ အကျိုးရှိ ဟုတ်မှန်၊ ကြားနာခံခက်၊ မခံခက်ဟု၊ နှစ်ချက်ပေါင်းစပ်၊ ကောင်းမြတ်သော စကားကိုသာ ဆိုသင့်ရာအခါ၌ မိန့်ဆိုတော်မူခြင်းတည်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။
သုဂတော၊ သုဂတ မည်တော်မူ၏။
သော ဘဂဝါ၊ သည်။
ဣတိပိ၊ (သတ္တလောက,သင်္ခါရလောက သြကာသ လောကတည်းဟူသော) လောကသုံးပါးကို သိတော်မူခြင်းတည်းဟူသော ဤ အကြောင်းကြောင့်လည်း။
လောကဝိဒူ၊ လောကဝိဒူမည်တော်မူ၏။
သော ဘဂဝါ၊ သည်။
ဣတိပိ၊ သီလ, သမာဓိ, ပညာစသော ဂုဏ်တော်တို့ဖြင့် လူနတ်ဗြဟ္မာ သတ္တဝါအားလုံးတို့ထက် သာလွန်ထူးကဲတော်မူခြင်းတည်း ဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။
အနုတ္တရော၊ အနုတ္တရမည်တော်မူ၏။
သော ဘဂဝါ၊ သည်။
ဣတိပိ၊ ဆုံးမထိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ယဉ်ကျေးအောင် ဆုံးမတော်မူခြင်းတည်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။
ပုရိသဒမ္မသာရထိ၊ ပုရိသဒမ္မသာရထိ မည်တော်မူ၏။
[တနည်း-သော ဘဂဝါ၊ သည်။
ဣတိပိ၊ ဆုံးမသင့် ဆုံးမထိုက် သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ယဉ်ကျေးအောင် ဆုံးမတော်မူရာ၌ တန်းတူရည်တူ မှီသူ ကင်းအောင် စွမ်းဆောင်တော်မူခြင်းတည်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။
အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ၊ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိမည်တော်မူ၏။]
သော ဘဂဝါ၊ သည်။
ဣတိပိ၊ နတ်လူတို့၏ ဆရာဖြစ်တော်မူခြင်းတည်း ဟူသောဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။
သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ၊ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ မည်တော်မူ၏။
သော ဘဂဝါ၊ သည်။
ဣတိပိ၊ သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို ကိုယ်တော်တိုင်သိ၍။
ဝေနေယျ၊ သတ္တဝါတို့ကိုလည်း တဆင့်သိအောင် ဟောကြားတော်မူခြင်းတည်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။
ဗုဒ္ဓေါ၊ ဗုဒ္ဓမည်တော်မူ၏။
သော ဘဂဝါ၊ သည်။
ဣတိပိ၊ (ဣဿရိယ, ဓမ္မ, ယသ, သိရီ, ကာမ, ပယတ္တဟူသော) ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူခြင်းတည်း ဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။
ဘဂဝါ၊ ဘဂဝါမည်တော်မူ၏။ (ဘဂဝန္ထ မည်တော်မူ၏)
ဣတိ၊ ဤသို့။
(သဒ္ဒဟတိ၊ ယုံကြည် ကြည်ညို၏)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဒံ၊ ဤတထာဂတဗောဓိကို ကြည်ညိုမှု သဒ္ဓါတရားကို။
သဒ္ဓါဗလံ၊ သဒ္ဓါစွမ်းအားဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ခေါ်ဆိုအပ်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဟိရီဗလံ၊ ရီဗိုလ်ဟူသည်။
ဝါ၊ ဟိရီစွမ်းအားဟူသည်။
ကတမဉ္စ၊ ဟူမူ။
ပ။ဟိရီမာ၊ ရှက်ခြင်းသဘောရှိသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ကာယ ဒုစ္စရိတေန၊ ကာယဒုစ္စရိတ် အကုသိုလ်ကိုလည်းကောင်း။
ဝါ၊ ကာယဒွါရဖြင့် မကောင်းသဖြင့် ပြုကျင့်အပ်သော အကုသိုလ် ကာယကံသုံးပါးကိုလည်းကောင်း။
ဝစီဒုစ္စရိတေန၊ ဝစီဒုစ္စရိတ် အကုသိုလ်ကိုလည်းကောင်း။
ဝါ၊ ဝစီဒွါရဖြင့် မကောင်းသဖြင့် ပြုကျင့်အပ်သော အကုသိုလ်ဝစီကံလေးပါးကိုလည်းကောင်း။
မနောဒုစ္စရိတေန၊ မနောဒုစ္စရိတ် အကုသိုလ်ကိုလည်းကောင်း။
ဝါ၊ မနောဒွါရဖြင့် မကောင်းသဖြင့် ပြုကျင့်အပ်သော အကုသိုလ်မနောကံသုံးပါးကိုလည်းကောင်း။
ဟိရီယတိ၊ ရှက်တတ်၏။
ဝါ၊ စက်ဆုပ်ရွံရှာတတ်၏။
ပါပကာနံ၊ ယုတ်မာကုန် သော။
အကုသလာနံ၊ အကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။
ဓမ္မာနံ၊ တရားတို့သို့။
သမာပတ္တိယာ၊ ရောက်ခြင်းကို။
ဟိရီယတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဒံ၊ ဤဒုစ္စရိတ်အကုသိုလ် ကိုရှက်ခြင်း စက်ဆုပ်ရွံရှာခြင်းသဘောကို။
ဟိရီဗလံ၊ ဟိရီဗိုလ်ဟူ၍။
ဝါ၊ ဟိရီစွမ်းအားဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
။ပ။သြတ္တပ္ပိ၊ ကြောက်လန့်တတ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ကာယဒုစ္စရိတေန၊ ကာယဒုစ္စရိတ် အကုသိုလ်ကြောင့်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ လည်းကောင်း။
ဝစီဒုစ္စရိ တေန၊ ကြောင့်လည်းကောင်း။
မနောဒုစ္စရိတေန၊ ကြောင့်လည်းကောင်း။
သြတ္တပ္ပတိ၊ ကြောက်လန့်တတ်၏။
ပါပကာနံ၊ ကုန်သော။
ပ။သမာပတ္တိယာ၊ ရောက်ခြင်း ကြောင့်။
သြတ္တပ္ပတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဒံ၊ ဤကာယဒုစ္စရိတ်စသော အကုသိုလ်တို့ကြောင့် ကြောက်လန့်ခြင်းသဘောကို။
ပ။အရိယသာဝကော၊ သည်။
အကုသလာနံ၊ အကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။
ဓမ္မာနံ၊ တရားတို့ကို။
ပဟာနာယ၊ ပယ်ခြင်းငှာလည်းကောင်း။
ကုသလာနံ၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။
ဓမ္မာနံ၊ တို့ကို။
ဥပသမ္ပဒါယ၊ ပြီးစီးပြည့်စုံစေခြင်းငှာလည်းကောင်း။
ဝါ၊ ရရှိခြင်းငှာလည်းကောင်း။
အာရဒ္ဓဝီရိယော၊ မတွန့်မဆုတ် အားထုတ်အပ်သော ဝီရိယရှိသည်။
ထာမဝါ၊ ဝီရိယစွမ်းအားရှိသည်။
ဒပရက္ကမော၊ မြဲမြံသောလုံ့လရှိသည်။
ကုသလေသု၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။
ဓမ္မေသု၊ တရားတို့ကြောင့်။
ဝါ၊ တရားတို့ကို ရဖို့ အကြောင်းကြောင့်။
အနိက္ခိတ္တဓုရော၊ (အရဟတ္တမဂ်ဖိုလ် မရသေးသမျှ) မလျှော့ချ အပ်သော ဝီရိယရှိသည်။
(ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍)
ဝိဟရတိ၊ နေ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဒံ၊ ဤဝီရိယကို (ဤသို့ အကုသိုလ်တရားတို့ကို ပယ်ရှားခြင်း၊ ကုသိုလ်တရား တို့ကိုရရှိခြင်းငှာ မတွန့်မဆုတ် အားထုတ်အပ်သော ဝီရိယကို)။ပ။
အရိယသာဝကော၊ သည်။
ပညဝါ၊ ပညာရှိသည်။
ဥဒယတ္ထဂါမိနိယာ၊ ခန္ဓာငါးပါးတို့၏ အဖြစ်အပျက်ကို ထိုးထွင်းသိနိုင်သော။
[ဥဒယ၊ ဖြစ်ခြင်း+ အတ္ထ= ပျက်ခြင်း+ဂါမိနီ= ထိုးထွင်းသိနိုင်သော]
အရိယာယ၊ (ဝိက္ခမ္ဘန,သမုစ္ဆေဒ, အားဖြင့်)ကိလေသာအညစ်အကြေး ကင်းဝေးစင်ကြယ်သော။
နိဗ္ဗေဓိကာယ၊ (လောဘအတုံးအခဲ စသည်ကို) ဖြိုခွဲနိုင်သော။
သမ္မာ၊ အကြောင်းမှန်, နည်းလမ်း မှန်အားဖြင့်။
ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာ၊ ဝဋ်ဒုက္ခ ကိလေသဒုက္ခကို ကုန်ခန်းစေလျက် ဖြစ်ပေါ်လာသော။
[ဤပုဒ်နှင့်စပ်၍ ရေးသင့်သမျှအားလုံးကို ပဉ္စမတွဲ နိဿယ စာအုပ်။ စာမျက်နှာ(၁ဝ)နဝကနိပါတ်စာပိုဒ်(၁) သမ္ဗောဓိသုတ်၌ အဖွင့်သာဓက စုံလင်အောင်ပြလျက် ရေးသားထားပါသည်]
ပညာယ၊ ဝိပဿနာပညာ, မဂ် ပညာနှင့်။
သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဒံ၊ ဤဝိပဿနာပညာ, မဂ်ပညာကို။ (ဥဒယတ္ထဂါမိနီစသော ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသော ဤဝိပဿနာပညာ, မဂ်ပညာကို)
။ပ။ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဧဝံဟိ၊ လျှင်။
ဝေါ၊ သင်တို့သည်။
သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ ရမည်။
ဣတိ၊ ဤသို့။
(အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)
ဒုတိယံ၊ နှစ်ခုမြောက်သုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။
ပဉ္စဟိ၊ ငါးမျိုးကုန်သော။
ဓမ္မေဟိ၊ တရားတို့နှင့်။
သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသော။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။
ဒိဋ္ဌေဝဓမ္မေ၊ ယခုတွေ့ကြုံ နေရသော မျက်မှောက်အတ္တဘော၌ပင်လျှင်။
ဝါ၊ ယခုဘဝ၌ပင်လျှင်။
ဒုက္ခံ၊ ဆင်းရဲစွာ။
သဝိဃာတံ၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တတ်သော ဘေးရန်နှင့်တကွ။
သဥပါယာသံ၊ ပြင်းထန်စွာ ပင်ပန်းခြင်းနှင့်တကွ။
သပရိဠာဟံ၊ ကိုယ်စိတ် ပူလောင်ခြင်းနှင့်တကွ။
ဝိဟရတိ၊ နေထိုင်ရ၏။
(တဿ ဘိက္ခုနော၊ ထိုရဟန်း သည်။
ဝါ၊ ထိုရဟန်းမှာ)
ကာယဿ၊ ဥပါဒိန္နကိုယ်ခန္ဓာ၏။
ဘေဒါ၊ ပျက်စီးခြင်း ဟူသော။
မရဏာ၊ သေခြင်းမှ။
ဝါ၊ သေသည်မှ။
ပရံစ၊ နောက်၌လည်း။
ဝါ၊ နောက်ဖြစ်သော ဘဝသစ်ခန္ဓာကို ယူခြင်း၌လည်း။
ဒုဂ္ဂတိ၊ ဒုက္ခ၏ဖြစ်ရာ ငရဲစသောဘဝကို။
ပါဋိကင်္ခါ၊ အလိုရှိအပ်၏။
ဝါ၊ ဧကန်မုချသွားရောက်ရ၏။
ကတမေဟိ၊ အဘယ်မည်ကုန်သော။
ပဉ္စဟိ၊ ငါးမျိုးကုန်သော။
(ဓမ္မေဟိ၊ တရားတို့နှင့်။
သမန္နာဂတော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်။
ဒိဋ္ဌိဝဓမ္မေ၊ လျှင်။
ပ။ သပရိဠာဟံ၊ တကွ။
ဝိဟရတိ၊ နေထိုင်ရသနည်း။
တဿ ဘိက္ခုနော၊ သည်။
ဝါ၊ မှာ။
ကာယဿ၊ ၏။
ပ။ ပါဋိကင်္ခါ၊ အလိုရှိအပ်သနည်း)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။
ဝါ၊ ဤသာသနာတော်က။
ဘိက္ခု၊ သည်။
အဿဒ္ဓေါ၊ ရတနာသုံးပါးတို့၌ ကြည်ညိုသော သဒ္ဓါမရှိသည်။
ဝါ၊ ရတနာသုံးပါးတို့ကို မယုံကြည်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
အဟိရိကော၊ အကုသိုလ်ဒုစ္စရိတ်ကို မစက်ဆုပ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
အနောတ္တပ္ပီ၊ အကုသိုလ် ဒုစ္စရိတ်ကြောင့် မကြောက် လန့်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ကုသီတော၊ ပျင်းရိသူသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဒုပ္ပညော၊ ပညာမရှိသူသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပဉ္စဟိ၊ ကုန်သော။
ဣမေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ ဤတရားတို့နှင့်။
ပ။ ပါဋိကင်္ခါ၊ ၏။
ပ။ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ၊ လျှင်။
သုခံ၊ ချမ်းသာစွာ။
အဝိဃာတံ၊ ညဉ်းပန်းနှိပ်စက် တတ်သော ဘေးရန်မရှိဘဲ။
အနုပါယာသံ၊ ပြင်းထန်စွာ ပင်ပန်းခြင်း မရှိဘဲ။
အပရိဠာဟံ၊ ကိုယ်စိတ်ပူလောင်ခြင်းမရှိဘဲ။
ဝိဟရတိ၊ ၏။
(တဿ ဘိက္ခုနော၊ သည်။
ဝါ၊ မှာ)
ကာယဿ၊ ၏။
ပ။ သုဂတိ၊ သုခ၏ဖြစ်ရာ လူနတ်ဘဝကို။
ပါဋိကင်္ခါ၊ ၏။
ပ။ သဒ္ဓေါ၊ ရတနာသုံးပါးတို့၌ ကြည်ညိုသောသဒ္ဓါရှိသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဟိရီမာ၊ အကုသိုလ် ဒုစ္စရိတ်ကို ရှက်ခြင်း စက်ဆုပ်ခြင်းရှိသည်။ပ။
သြတ္တပ္ပီ၊ အကုသိုလ်ဒုစ္စရိတ်ကြောင့် ကြောက်လန့်တတ်သည်။ပ။
အာရဒ္ဓဝီရိယော၊ အားထုတ်အပ်သော ဝီရိယရှိသည်။ပ။
ပညဝါ၊ ပညာရှိသည်။
ဟောတိ။ပ။ဣတိ (အဝေါစ) တတိယံ၊ သုံးခုမြောက်သုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပဉ္စဟိ၊ ကုန်သော။
ဓမ္မေဟိ၊ တို့နှင့်။
သမန္နာဂတော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းကို။
အာဘတံ၊ တနေရာရာသို့ ဆောင်ယူ၍။
နိက္ခိတ္တော ယထာ၊ ချထားအပ်သကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ ဤအတူ။
(အတ္တနော၊ မိမိ၏။
ကမ္မနာ၊ အကုသိုလ်ကံသည်)
နိရယေ၊ ငရဲ၌။
နိက္ခိတ္တော၊ ချထားအပ်သည်သာ။
ဝါ၊ ချထား ခံရတော့သည်သာ။
ကတမေဟိ၊ အဘယ်မည်ကုန်သော။
ပဉ္စဟိ၊ ကုန်သော (ဓမ္မေဟိ= တို့နှင့်။
သမန္နာဂတော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ ကို။
အာဘတံ၊ ၍။
နိက္ခိတ္တော ယထာ၊ ကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ တူ။
အတ္တနော၊ ၏။
ကမ္မနာ၊ သည်။
နိရယေ၊ ၌။
နိက္ခိတ္တော၊ ချထားအပ်သနည်းဟူမူ)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။
ဘိက္ခု၊ သည်။ပ။
နိရယေ၊ ၌။
နိက္ခိတ္တော၊ သည်သာ။ပ။ဧဝံ= တူ (အတ္တနော= မိမိ၏။
ကမ္မနာ၊ ကုသိုလ်ကံသည်)
သဂ္ဂေ၊ နတ်ပြည်၌။
နိက္ခိတ္တော၊ ချထားအပ်သည်သာ။ပ။
ဣတိ (အဝေါစ) စတုတ္ထံ၊ လေးခုမြောက်သုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ယော ကောစိ၊ အမှတ်မထား တပါးပါးသော။
ဘိက္ခု ဝါ၊ ရဟန်းသည်လည်းကောင်း။
(ယာ ကာစိ၊ အမှတ်မထား တပါးပါးသော)
ဘိက္ခုနီ ဝါ၊ ရဟန်းမသည်လည်းကောင်း။ [ဟိကား အနက်မရ နိပါတ်မျှသာ]
သိက္ခံ၊ အဓိသီလသိက္ခာကို။
ပစ္စက္ခာယ၊ ပယ်စွန့်၍။
ဟီနာယ၊ ယုတ်နိမ့်သော လူ့ဘဝအကျိုးငှာ။
အာဝတ္တတိ၊ ပြန်လည်သွားအံ့။
[ဟီနာယာဝတ္တိတွာတိ ဟီနဿ ဂိဟိဘာဝဿ အတ္ထာယ အာဝတ္တိတွာ။ ဂိဟီ ဟုတွာတိ အတ္ထော။ ခုဒ္ဒကဝတ္ထု ဝိဘင်း အဋ္ဌကထာ၊ ၄၉၃။]
တဿ၊ ထိုရဟန်း ရဟန်းမမှာ။
ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ၊ လျှင်။
ပဉ္စ၊ ငါးမျိုးကုန်သော။
သဟဓမ္မိကာ၊ အကြောင်းယုတ္တိနှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်သော။
ဝါဒါနုပါတာ၊ သူတပါးပြောစရာစကား၏ နောင်အခါ၌ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဟူကုန်သော။
[သဟ ဓမ္မေန ကာရဏေန ယော ဝတ္တတီတိ သဟဓမ္မော။ သောဧဝ သဟဓမ္မိကော။ အနုပုစ္ဆာ ပတနံ ပဝတ္တိ အနုပါတော။ ဝါဒဿ ဝစနဿ အနုပါတော ဝါဒါနုပါတော]
ဂါရယာ၊ ကဲ့ရဲ့ဖွယ် ဖြစ်ကုန်သော။
ဌာနာ၊ အကြောင်းတို့သည်။
အာဂစ္ဆန္တိ၊ ဆိုက်ရောက်လာကုန်၏။
ကတမေ၊ အဘယ်မည်ကုန်သော။
ပဉ္စ၊ ငါးမျိုးကုန်သော။
(သဟဓမ္မိကာ၊ ကုန်သော။
ဝါဒါနုပါတာ၊ ကုန်သော။
ဂါရယာ၊ ကုန်သော။
ဌာနာ၊ တို့သည်။
အာဂစ္ဆန္တိ၊ ဆိုက်ရောက်လာကုန်သနည်းဟူမူ)
တေ၊ သင့်မှာ။
ကုသလေသု၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။
ဓမ္မေသု၊ တရားတို့၌။
ဝါ၊ တရားတို့တွင်။
(ကုသိုလ်တရား တွေထဲက)သဒ္ဓါပိ၊ ရတနာသုံးပါး ကိုးစားယုံကြည်မှု ကုသိုလ်မျှသော်မှလည်း။
န အဟောသိ နာမ၊ မရှိပါလေတကား။
တေ၊ သင့်မှာ။
ကုသလေသု၊ ကုန်သော။
ဓမ္မေသု၊ တို့၌။
ဝါ၊ တို့တွင်။
ဟိရီပိ၊ အကုသိုလ်ဒုစ္စရိတ်ရှက်မှု ကုသိုလ်မျှသော်မှလည်း။
န အဟောသိနာမ၊ တကား။ပ။
သြတ္တပ္ပမ္ပိ၊ အကုသိုလ်ဒုစ္စရိတ်ကြောက်လန့်မှု ကုသိုလ်မျှသော်မှလည်း။ပ။
ဝီရိယမ္ပိ၊ လုံ့လဝီရိယမျှသော်မှလည်း။ပ။
ပညာပိ၊ ဉာဏ်ပညာမျှသော်မှလည်း။
န အဟောသိ နာမ၊ တကား။ပ။
ဒိဋ္ဌိဝ ဓမ္မေ၊ လျှင်။
ပဉ္စ၊ ကုန်သော။
သဟဓမ္မိကာ၊ ကုန်သော။
ဝါဒါနုပါတာ၊ ကုန်သော။
ဂါရယှာ၊ ကုန်သော။
ဣမေ ဌာနာ၊ ဤအကြောင်းတို့သည်။
အာဂစ္ဆန္တိ၊ ကုန်၏။
။ပ။ဘိက္ခုနီ ဝါ၊ သည်လည်းကောင်း။
ဒုက္ခေန၊ ကိုယ်ဆင်းရဲနှင့် (ကိလေ သာ ထကြွမှုကြောင့် ဖြစ်သော ကိုယ်ဆင်းရဲနှင့်)
သဟာပိ၊ အတူတကွလည်းကောင်း။
ဒေါမနဿန၊ စိတ်ဆင်းရဲနှင့်။ (ကိလေသာထကြွမှုကြောင့်ဖြစ်သော စိတ်ဆင်းရဲနှင့်)
သဟာပိ၊ လည်းကောင်း။
အမုခေါ၊ မျက်ရည်ဖြင့် စိုစွတ် သော မျက်နှာရှိသည်။
(ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍)
ရုဒမာနော၊ ငိုကြွေးလျက်။ (ကိလေသာ ဖြစ်ခြင်းတည်းဟူသော ငိုကြွေးခြင်းဖြင့် ငိုကြွေးလျက်)
ဗြဟ္မစရိယံ၊ သိက္ခာသုံးပါး တည်းဟူသော မြတ်သောအကျင့်ကို။
ပရိပုတ္တံ၊ ပြည့်စုံစွာ။
ပရိသုဒ္ဓံ၊ ညစ်ကြေး မတင်ဖြူစင်စွာ။
စရတိ၊ ကျင့်အံ့။
တဿ၊ ထိုရဟန်း ရဟန်းမမှာ။ပ။
ပါသံသာ၊ ချီးမွမ်းထိုက်ကုန်သော။
ဌာနာ၊ အကြောင်းဂုဏ်အင်တို့သည်။
အာဂစ္ဆန္တိ၊ ၏။ပ။
တေ၊ သင့်မှာ။
ကုသလေသု၊ ကုန်သော။
ဓမ္မေသု၊ တို့၌။
ဝါ၊ တို့တွင်။
သဒ္ဓါပိ၊ ရတနာသုံးပါး ကိုးစားယုံကြည်မှု ကုသိုလ်သည်လည်း။
အဟောသိနာမ၊ ဖြစ်ပါပေ၏။
ဝါ၊ ရှိပါပေ၏။ပ။
အာဂစ္ဆန္တိ၊ ၏။
ဣတိ၊ သို့။
(အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)
ပဉ္စမံ၊ ငါးခုမြောက်သုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ယာဝ၊ အကြင်မျှလောက် ကာလပတ်လုံး။
ကုသလေ သု၊ ကုန်သော။
ဓမ္မေသု၊ တို့၌။
သဒ္ဓါ၊ ရတနာသုံးပါး ကိုးစားယုံကြည်မှုကုသိုလ်သည်။
ပစ္စုပဋ္ဌိတာ၊ ရှေ့ရှုစွဲကပ်တည်နေသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
တာဝ၊ ထိုမျှ လောက် ကာလပတ်လုံး။
အကုသလဿ၊ အကုသိုလ်၏။
သမာပတ္တိ၊ လာရောက် ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်နိုင်။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
စ ခေါ၊ ထိုသို့မဟုတ် မူ၍။
ယတော၊ အကြင်အခါ၌။
သဒ္ဓါ၊ သည်။
အန္တရဟိတာ၊ ကွယ်ပျောက်သည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
အဿဒ္ဓိယံ၊ ရတနာသုံးပါး ကိုးစားယုံကြည်မှု မရှိသူ၏ဖြစ်ကြောင်း အကုသိုလ်သည်။
ပရိယုဋ္ဌာယ၊ ပတ်ဝန်းကျင်မှ လွှမ်းဖိရစ်ပတ်၍။
တိဋ္ဌတိ၊ တည်၏။
အထ၊ ထိုအခါ၌။
အကုသလဿ၊ ၏။
သမာပတ္တိ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။ပ။
ဟိရီ၊ အကုသိုလ်ဒုစ္စရိတ် ရှက်မှုကုသိုလ်သည်။ပ။
အဟိရိကံ၊ အကုသိုလ် ဒုစ္စရိတ်ကို မရှက်တတ်သောသူ၏ ဖြစ်ကြောင်း အကုသိုလ်သည်။
ဝါ၊ အကုသိုလ် ဒုစ္စရိတ်ကို မရှက် မစက်ဆုပ်ခြင်းသဘောသည်။ပ။
သြတ္တပ္ပံ၊ အကုသိုလ်ဒုစ္စရိတ် ကြောင့်ကြောက်လန့်မှ ကုသိုလ်သည်။ပ။
အနောတ္တပ္ပံ၊ အကုသိုလ်ဒုစ္စရိတ် ကြောင့် မကြောက်လန့်သူ၏ဖြစ်ကြောင်း အကုသိုလ်သည်။
ဝါ၊ အကုသိုလ် ဒုစ္စရိတ်ကြောင့် မကြောက်လန့်ခြင်းသဘောသည်။ပ။
ဝီရိယံ၊ လုံ့လဝီရိယသည်။ပ။
ကောသဇ္ဇံ၊ ပျင်းရိသူ၏ဖြစ်ကြောင်း အကုသိုလ်သည်။ပ။
ပညာ၊ ပညာသည်။ပ။
ဒုပ္ပညံ၊ ပညာမရှိသူ၏ဖြစ်ကြောင်း မောဟသည်။
[နတ္ထိ ပညာ ယဿာတိ ဒုပ္ပညော၊ ဒုပ္ပညဿ ဘာဝေါ ဒုပ္ပညံ-ဟု ဘာဝတဒ္ဓိတ်ဆင့်၍ နပုလ္လင်ဖြင့် ရှိသင့်၏]
။ပ။ ဆဋ္ဌံ၊ ၆-ခုမြောက်သုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။
ယေဘုယျေန၊ များသောအားဖြင့်။
သတ္တာ၊ သတ္တဝါ တို့သည်။
ကာမေသု၊ ဝတ္တု ကိလေသာ နှစ်ဖြာသောကာမတို့၌။
လဠိတာ၊ ပျော်မြူး နေကြကုန်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ကုလပုတ္တော၊ (အကျင့်သီလရှိသော) အမျိုးကောင်းသားသည်။
အသိတဗျာဘင်္ဂိံ၊ မြက်ရိတ်တံစဉ်နှင့် မြက်ထမ်း ထမ်းပိုးကို။
သြဟာယ၊ ပယ်စွန့်၍။
အဂါရသ္မာ၊ အိမ်မှ။
(နိက္ခမိတွာ၊ ထွက်ခွာ၍)
အနဂါရိယံ၊ ရဟန်း အဖြစ်သို့။ (အိမ်၌နေထိုင်မှု လူ့အဆင့်အတန်းမြင့်မား ကြီးပွားရေးကို ဆောင်နိုင်သော လယ်လုပ်နွားမွေး ကုန်သွယ်ရေးမရှိရာ ရဟန်းအဖြစ်သို့)
[ဒုတိယ အကြိမ် ရိုက်နှိပ်သော ပထမတွဲနိဿယစာမျက်နှာ ၁၂၄။ ဒုကနိပါတ် စာပိုဒ် ၂-သုတ်၌လည်းကြည့်] ပဗ္ဗဇိတော၊ ဝင်ရောက်သည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်အံ့။
(တဿ၊ ထိုအမျိုးကောင်းသားအား)
သဒ္ဓါပဗ္ဗဇိတော၊ သဒ္ဓါတရားဖြင့် ရဟန်းပြုသော။
ကုလပုတ္တောတိ၊ အမျိုးကောင်းသားဟူ၍။
ဝစနာယ၊ ဆိုခြင်းငှာ။
အလံ၊ သင့်လျော်၏။
[တနည်း-သဒ္ဓါ(သဒ္ဓါယ)၊ သဒ္ဓါတရားဖြင့် (ရတနာသုံးတန်ကံနှင့် ကံ၏ အကျိုးကို ယုံကြည်သော သဒ္ဓါတရားဖြင့်)
ဝါ၊ ရတနာသုံးတန် ကံနှင့် ကံအကျိုး ကို ယုံကြည်၍။
ဝါ၊ ယုံကြည်ခြင်းကြောင့်။
ပဗ္ဗဇိတော၊ ရဟန်းပြုသော။ ဤသို့လည်း ဝါကျပြုလုပ်၍ အနက်ဆိုနိုင်၏။ ပဉ္စမတွဲ နိဿယ စာမျက်နှာ ၂၄ လည်းကြည့်]။
တံ၊ ထိုသို့ သင့်လျော်ခြင်းသည်။
ကိဿ ဟေတု၊ အဘယ်အကြောင်း ကြောင့်နည်းဟူမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ယောဗ္ဗနေန၊ ပျိုမျစ်နုနယ် ငယ်ရွယ်သည်၏ အဖြစ်ရှိသောသူသည်။
ဝါ၊ ပျိုမျစ်နုနယ် အရွယ်ကောင်းသောသူသည်။
[ယုဝဿ ဘာဝေါ ယောဗ္ဗနံ၊ ယောဗ္ဗနံ အဿ အတ္ထိတိ ယောဗ္ဗနော]
ကာမာ၁။ ကာမနဝသေနဟူသော အဖွင့်ပါဌ်စဉ်းစားဖွယ်။ ။“လဗ္ဘာ ဘိက္ခဝေ ယောဗ္ဗနေန ကာမာ။ပးဟီနာ ကာမာ စသော ပါဠိတော်စာသွားအတိုင်းဆိုလျှင် ဝတ္ထု ကာမဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ။ပ။ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူသော ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့သာ ဤသုတ်မှ “ကာမ”ပုဒ်နှင့် သက်ဆိုင်သည်ဟု ယူဆ၏။ သို့သော် အဋ္ဌကထာ၌မူ “ကာမာတွေဝ သင်္ခ ဂစ္ဆန္တိတိ ကာမဝသေန ကာမေဇ္ဇဝသန စ ကာမာဝ သခံ ဂစ္ဆန္တိ"ဟု ဖွင့်၏။
ထိုအဖွင့်အတိုင်းဆိုလျှင် “ကာမာတွေဝ၊ လိုလားနှစ်သက်တတ်သော ကိလေသ ကာမ, လိုလားနှစ်သက်ဖွယ်ရာ ဝတ္ထုကာမတို့ဟူ၍သာလျှင်၊ သခံ=သို့၊ ဂစ္ဆန္တိ=ရောက် ကုန်၏ ဟု အနက်ဆိုရာ၏၊ လာ ဘိက္ခဝေ စသော ဝါကျတို့မှ ကာမာပုဒ်တို့ကို အနက်ပြန်ဆိုရာ၌လည်း ကာမဂုဏ်ဟူသော စကားမှ “ဂုဏ်”ဟူသော စကားလုံးကို ဖြုတ်ထားခဲ့ရတော့မည် ဖြစ်၏။ သို့သော် လဗ္ဘာ ဘိက္ခဝေ စသော ပါဠိတော်၌ပျိုမျစ်နုနယ် အရွယ်ကောင်းသူ အတွက် ရူပါရုံစသော ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့ကိုသာ ရလွယ်သည်ဟု အထူးဆိုဖွယ်လို ပါ၏ကိလေသာကာမတို့ကိုကား ရလွယ်သည်ဟု အထူးဆိုဖွယ်မလိုပါ၊ထို့ကြောင့် လဗ္ဘာ ဘိက္ခဝေ စသောစကားတို့သည် ရူပါရုံစသော အာရုံငါးပါး ကာမဂုဏ်တရားတို့ကိုသာ ရည်ရွယ်သောစကား ဖြစ်သင့်ပါ၏။
ထို့အပြင် ထိုကာမဂုဏ်တို့ကိုသာ ဟီန မဇ္ဈိမ ပဏီတ (အယုတ် အလတ် အမြတ်) ဖြစ်သော ကာမဂုဏ်ဟုလည်းကောင်း, ဟီနာနံ ဧတ ဟီနာ၊ မဇ္ဈိမာနံ ဧတေ မဇ္ဈိမာ စသည်ဖြင့် ဝစနတ္ထပြု၍ ယုတ်နိမ့်သူ အောက်တန်းစားသတ္တဝါတို့၏ ကာမဂုဏ်, အလတ်တန်းစားသတ္တဝါတို့၏ ကာမဂုဏ်စသည်ဖြင့်လည်းကောင်း ခွဲခြား ဖို့ လိုပါ၏၊ ကိလေသာကာမကိုကား ထိုကဲ့သို့ ခွဲခြားနေဖွယ် မလိုဟု ယူဆ၏၊ ထို့ကြောင့် “ကာမနဝသေန”ဟူသောပါဌ် ရှိသင့် မရှိသင့် နှိုင်းချင့်စဉ်းစားကြပါကုန်။ ၊ ကာမဂုဏ်တို့ကို။ လဗ္ဗာ၊ လွယ်ကူစွာရအပ် (ရနိုင်)ကုန်၏။ (ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်ပေတည်း) တေစထိုကာမဂုဏ်တို့သည်လည်း။ ယာဒိသာ ဝါ၊ အကြင်သို့သဘောရှိကုန်သည်လည်းကောင်း။ တာဒိသာ ဝါ၊ ထိုသို့သဘော ရှိကုန်သည်လည်းကောင်း။ (ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏) [တနည်း-ယာဒိသာ ပါ တာဒိသာ ဝါ၊ အညံ့အကောင်း သောင်း ပြောင်းထွေပြား အစားစားတို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ၏။]
ထိုအဖွင့်အတိုင်းဆိုလျှင် “ကာမာတွေဝ၊ လိုလားနှစ်သက်တတ်သော ကိလေသ ကာမ, လိုလားနှစ်သက်ဖွယ်ရာ ဝတ္ထုကာမတို့ဟူ၍သာလျှင်၊ သခံ=သို့၊ ဂစ္ဆန္တိ=ရောက် ကုန်၏ ဟု အနက်ဆိုရာ၏၊ လာ ဘိက္ခဝေ စသော ဝါကျတို့မှ ကာမာပုဒ်တို့ကို အနက်ပြန်ဆိုရာ၌လည်း ကာမဂုဏ်ဟူသော စကားမှ “ဂုဏ်”ဟူသော စကားလုံးကို ဖြုတ်ထားခဲ့ရတော့မည် ဖြစ်၏။ သို့သော် လဗ္ဘာ ဘိက္ခဝေ စသော ပါဠိတော်၌ပျိုမျစ်နုနယ် အရွယ်ကောင်းသူ အတွက် ရူပါရုံစသော ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့ကိုသာ ရလွယ်သည်ဟု အထူးဆိုဖွယ်လို ပါ၏ကိလေသာကာမတို့ကိုကား ရလွယ်သည်ဟု အထူးဆိုဖွယ်မလိုပါ၊ထို့ကြောင့် လဗ္ဘာ ဘိက္ခဝေ စသောစကားတို့သည် ရူပါရုံစသော အာရုံငါးပါး ကာမဂုဏ်တရားတို့ကိုသာ ရည်ရွယ်သောစကား ဖြစ်သင့်ပါ၏။
ထို့အပြင် ထိုကာမဂုဏ်တို့ကိုသာ ဟီန မဇ္ဈိမ ပဏီတ (အယုတ် အလတ် အမြတ်) ဖြစ်သော ကာမဂုဏ်ဟုလည်းကောင်း, ဟီနာနံ ဧတ ဟီနာ၊ မဇ္ဈိမာနံ ဧတေ မဇ္ဈိမာ စသည်ဖြင့် ဝစနတ္ထပြု၍ ယုတ်နိမ့်သူ အောက်တန်းစားသတ္တဝါတို့၏ ကာမဂုဏ်, အလတ်တန်းစားသတ္တဝါတို့၏ ကာမဂုဏ်စသည်ဖြင့်လည်းကောင်း ခွဲခြား ဖို့ လိုပါ၏၊ ကိလေသာကာမကိုကား ထိုကဲ့သို့ ခွဲခြားနေဖွယ် မလိုဟု ယူဆ၏၊ ထို့ကြောင့် “ကာမနဝသေန”ဟူသောပါဌ် ရှိသင့် မရှိသင့် နှိုင်းချင့်စဉ်းစားကြပါကုန်။ ၊ ကာမဂုဏ်တို့ကို။ လဗ္ဗာ၊ လွယ်ကူစွာရအပ် (ရနိုင်)ကုန်၏။ (ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်ပေတည်း) တေစထိုကာမဂုဏ်တို့သည်လည်း။ ယာဒိသာ ဝါ၊ အကြင်သို့သဘောရှိကုန်သည်လည်းကောင်း။ တာဒိသာ ဝါ၊ ထိုသို့သဘော ရှိကုန်သည်လည်းကောင်း။ (ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏) [တနည်း-ယာဒိသာ ပါ တာဒိသာ ဝါ၊ အညံ့အကောင်း သောင်း ပြောင်းထွေပြား အစားစားတို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ၏။]
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဟီနာ၊ ယုတ်နိမ့်အောက်ကျကုန်သော။
ဝါ၊ ယုတ်နိမ့် အောက်ကျသော ဒွန်းစဏ္ဍားစသော အမျိုးငါးဦးတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်ကုန်သော။ [အမျိုးငါးဦးကို တိကနိပါတ်စာပိုဒ်(၁၃) အာသံသသုတ်ကြည့်]
ယေ စ ကာမာ၊ အကြင်ကာမဂုဏ်တို့သည်လည်းကောင်း။
မဇ္ဈိမာ၊ အလတ်တန်းစား ဖြစ်ကုန်သော။
ဝါ၊ အလတ်တန်းစား သတ္တဝါတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်ကုန်သော။
ယေ စ ကာမာ၊ အကြင် ကာမဂုဏ်တို့သည်လည်းကောင်း။
ပဏီတာ၊ မြင့်မြတ်ကုန်သော။
ဝါ၊ မြင့်မြတ်သော မင်းနှင့် မင်း၏အမတ်ကြီးဟူသော အထက်တန်းစားတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်ကုန်သော။
ယေ စ ကာမာ၊ လည်းကောင်း။
(သန္တိ၊ ရှိကုန်၏)
သဗ္ဗေ၊ အားလုံးကုန်သော။
တေ ကာမာ၊ ထိုကာမဂုဏ်တို့သည် (ထိုအယုတ်,အလတ် အမြတ်ဖြစ်သော ကာမဂုဏ်တို့သည်)
ကာမာတွေဝ၊ လိုလားနှစ်သက်ဖွယ်အာရုံကာမဂုဏ်တို့ဟူ၍သာလျှင်။
သင်္ခံ၊ ထည့်သွင်းရေတွက်အပ်ကုန်သည်အဖြစ်သို့။
ဂစ္ဆန္တိ၊ ရောက်ကုန်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။
သေယျထာပိ၊ ဥပမာပြရလျှင်ကား။
ဒဟရော၊ နုနယ်သော။
မန္ဒေါ၊ အသိဉာဏ်လေး၍ နုံနှေးသော။
ဥတ္တာနသေယျကော၊ ပက်လက်အိပ်နေတတ်သေးသည်သာ ဖြစ်သော။
ကုမာရော၊ ကလေးသူငယ်သည်။
ဓာတိယာ၊ အထိန်း၏။
ပမာဒံ၊ မေ့လျော့မှုကို။
အနွာယ၊ အစွဲပြု၍။
ကဋ္ဌိဝါ၊ သစ်သားအစအနကိုသော် လည်းကောင်း။
ကဌလံ ဝါ၊ အိုးခြမ်းကွဲကိုသော် လည်းကောင်း။
မုခေ၊ ခံတွင်း၌။
အာဟရေယျ၊ ထည့်သွင်းမျိုချရာ၏။
တမေနံ၊ ထိုသစ်သားစ အိုးခြမ်းကွဲ ထည့်သွင်းမျိုချနေသောကလေးကို။
ဓာတိ၊ အထိန်း သည်။
သီဃံ သီဃံ၊ လျင်မြန်စွာ လျင်မြန်စွာ။
မနသိ ကရေယျ၊ နှလုံးသွင်း သိမြင်လိုက်ရာ၏။၊
သီဃံ သီဃံ၊ စွာ။
မနသိကတွာ၊ နှလုံးသွင်းသိမြင်ပြီး၍။
(တံ၊ ထိုသစ်သားစ အိုးခြမ်းကွဲကို)
သီဃံ သီဃံ၊ စွာ။
အာဟရေယျ၊ ထုတ်ယူရာ၏။
သီဃံ သီယံ၊ စွာ။
အာဟရိတုံ၊ ထုတ်ယူခြင်းငှာ။
နော စေ သတ္တုဏေယျ၊ အကယ်၍ မတတ်နိုင်ငြားအံ့။
(ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့ မတတ်နိုင်သည်ဖြစ်လသော်)
ဝါမေန၊ လက်ဝဲဘက်ဖြစ်သော။
ဟတ္ထေန၊ လက်ဖြင့်။
သီသံ၊ ဦးခေါင်းကို။
ပရိဂ္ဂဟေတွာ၊ မြဲမြံစွာ ဆွဲကိုင်ပွေ့ပိုက်၍။
ဒက္ခိဏေန၊ လက်ယာဘက်ဖြစ်သော။
ဟတ္ထေန၊ လက်ဖြင့်။
ဝင်္ကင်္ဂုလိ၊ ကောက်ကွေးသောလက်ချောင်းကို။
ကရိတွာ၊ ပြု၍။
(တံ၊ ထိုသစ်သားစ အိုးခြမ်းကွဲကို)
သလောဟိတမ္ပိ၊ သွေးနှင့်တကွဖြစ်လျက်သော်လည်း။
အာဟရေယျ၊ ထုတ်ယူရာ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ကိဿ ဟေတု၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်။
တံ၊ ထိုသို့ သွေးနှင့်တကွ ထုတ်ယူရခြင်းသည်။ (ဟောတိ=ဖြစ်သနည်းဟူမူ)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဧသာ၊ ဤသွေးနှင့်တကွ သစ်သားစ အိုးခြမ်းကွဲကိုထုတ်ယူခြင်းသည်။
ကုမာရဿ၊ သူငယ်ကို။
ဝိဟေသာ၊ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းသည်။
အတ္ထိ၊ ဖြစ်နေပေ၏။
ဧသာ၊ ဤသွေးနှင့်တကွ သစ်သားစ အိုးခြမ်းကွဲကို ထုတ်ယူခြင်းသည်။
(ကုမာရဿ၊ ကို။
ဝိဟေသာ၊ သည်။)
နတ္ထိ၊ မဖြစ်။
ဣတိ၊ ဤသို့။
(အဟံ၊ ငါသည်)
န ဝဒါမိ၊ မဆို။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
စ ခေါ၊ သို့သော်လည်း။ (သူငယ်ကို ညှဉ်းပန်း နှိပ်စက်ခြင်း ဖြစ်ပါသော်လည်း)
အတ္ထကာမာယ၊ အကျိုးကိုလိုလားသော။
ဟိတေ သိနိယာ၊ စီးပွားကို ရှာမှီးတတ်သော။
အနုကမ္မိကာယ၊ ငဲ့ညှာထောက်ထား သနား တတ်သော။
ဓာတိယာ၊ အထိန်းသည်။
အနုကမ္ပ၊ ငဲ့ညှာထောက်ထားသနားမှုကို။
ဥပါဒါယ၊ စွဲကပ်ယူငင်၍။
ဧတံ၊ ဤသွေးနှင့်တကွ သစ်သားစ အိုးခြမ်းကွဲကို ထုတ်ယူခြင်းကို။
ကရဏီယံ၊ ဧကန်မုချ ပြုသင့်၏။
(ဣတိ၊ ထိုသို့ ဧကန်မုချ ပြုသင့်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
တံ၊ ထိုသို့ သွေးနှင့်တကွ ထုတ်ယူရခြင်းသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏)
(တံကိဿ ဟေတုသို့ ပြန်အုပ်ရသည်)။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
စ ခေါ၊ အထိန်း၏ ကြောင့်ကြစိုက်ဖွယ် မလိုသောအချိန် အခါကား။
ယတော၊ အကြင်အခါ၌။
သော ကုမာရော၊ ထိုသူငယ်သည်။
ဝုဒ္ဓေါ၊ ကြီးပြင်းသည်။
အလံပညော၊ သင့်လျော်သောဉာဏ်ပညာရှိသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
(တတော၊ ထိုအခါ၌)
“ဒါနိ၊ ယခု။
ကုမာရော၊ သူငယ်သည်။
အတ္တဂုတ္တော၊ မိမိကိုယ်တိုင်ပင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သည်။
ဝါ၊ မိမိ ကိုယ်ကို ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်သည်။
(ဟောတိ၊ ၏)
ပမာဒါယ၊ မေ့လျော့ခြင်းငှာ။
န အလံ၊ မသင့်လျော်။”
ဣတိ၊ ဤသို့စဉ်းစား၍။
ဓာတိ၊ အထိန်းသည်။
ဒါနိ၊ ယခု။
တသ္မိံ ကုမာရေ၊ ထိုသူငယ်၌။
အနပေက္ခာ၊ ငဲ့ကွက်ခြင်းမရှိတော့သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
[အနပေက္ခာ ဒါနိ၌ ဒါနိကို အနက်မရှိ နိပါတ်သော်လည်း ကြံရာ၏။]
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဧဝမေဝံ၊ ဤအတူပင်။
ယာဝကီဝဉ္စ၊ အကြင်မျှလောက်သော ကာလပတ်လုံး။
ဘိက္ခုနော၊ ရဟန်းသည်။
သဒ္ဓါယ၊ သဒ္ဓါဖြင့်။
ကုသလေသု၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။
ဓမ္မေသု၊ တရားတို့၌။
(ကာတဗ္ဗံ၊ ပြုသင့်သောကိစ္စကို)
အကတံ၊ မပြုအပ်သေးသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ဟိရိယာ၊ ဟိရီဖြင့်။
ကုသလေသု၊ ကုန်သော။
ဓမ္မေသု၊ တို့၌။
(ကာတဗ္ဗံ၊ ကို)
အကတံ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
သြတ္တပ္ပေန၊ သြတ္တပ္ပဖြင့်။ပ။
ဝီရိယေန၊ ဝီရိယဖြင့်။
ပ။ပညာယ၊ ပညာဖြင့်။
ကုသလေသု၊ ကုန်သော။
ဓမ္မေသု၊ တို့၌။ (ကာတဗ္ဗ= ကို)
အကတံ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
တာဝ၊ ထိုမျှလောက်သော ကာလပတ်လုံး။
မေ၊ ငါသည်။
သော ဘိက္ခု၊ ထိုရဟန်းကို။
[အနုရက္ခိတဗ္ဗော၌စပ်] ဝါ၊ ထိုရဟန်းသည်။
[ဟောတိ၊ ၌စပ်]
အနုရက္ခိတဗ္ဗော၊ အစဉ်မပြတ် စောင့်ရှောက်သင့်သည်။
ဝါ၊ အစဉ်မပြတ် စောင့်ရှောက်ဖွယ်လိုသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
စခေါ၊ စောင့်ရှောက်ဖွယ်မလိုသော အချိန်အခါကား။
ယတော၊ အကြင်အခါ၌။
ဘိက္ခုနော၊ သည်။
သဒ္ဓါယ၊ ဖြင့်။
ကုသလေသု၊ ကုန် သော။
ဓမ္မေသု၊ တို့၌(ကာတဗ္ဗံ= ကို)
ကတံ၊ ပြုအပ်ပြီးသည်။
ဝါ၊ ပြုအပ်ပြီး၍သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ပ။ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
(တတော၊ ထို အခါ၌)
ဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။
အတ္တဂုတ္တော၊ မိမိကိုယ်တိုင်ပင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်၏။
ဝါ၊ မိမိကိုယ်ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နိုင်၏။
ပမာဒါယ၊ ငှာ။
နာလံ၊ မသင့်။
ဣတိ၊ ဤသို့ စဉ်းစား၍။
အဟံ၊ ငါသည်။
တသ္မိံ ဘိက္ခုသ္မိံ၊ ထိုရဟန်း၌။
အနုပေက္ခာ၊ ငဲ့ကွက်ခြင်းမရှိသည်။
ဝါ၊ ကြောင့်ကြမစိုက်တော့သည်။
ဟောမိ၊ ဖြစ်၏။
ဣတိ၊ ဤသို့။
(အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)
သတ္တမံ၊ ခုနှစ်ခုမြောက်သုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပဉ္စဟိ။ပ။
ဘိက္ခု၊ သည်။
သဒ္ဓမ္မေ၊ သူတော်ကောင်းတရား တည်းဟူသော သာသနာတော်၌။
စဝတိ၊ (သီလစသောဂုဏ်မှ)လျောကျ၏။
နပ္ပတိဋ္ဌာတိ၊ (သီလစသောဂုဏ်၌) မတည်မြဲ။
ကတမေဟိ၊ ကုန်သော။
ပဉ္စဟိ၊ ကုန်သော။
(ဓမ္မေဟိ၊ တို့နှင့်။
သမန္နာဂတော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်။
သဒ္ဓမ္မေ၊ ၌။
စဝတိ၊ သီလစသောဂုဏ်မှ လျောကျသနည်း။
နပ္ပတိဋ္ဌာတိ၊ သီလစသော ဂုဏ်၌ မတည်မြဲသနည်းဟူမူ)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အဿဒ္ဓေါ၊ သဒ္ဓါတရားမရှိသော။ (ဩ ကပ္ပနသဒ္ဓါ ပက္ခန္ဒနသဒ္ဓါတရား နှစ်ပါးမရှိသော)
ဘိက္ခု
၁။ ပက္ခန္ဒနသဒ္ဓါ(ပစ္စက္ခသဒ္ဓါ)ဟူသော အသုံးအနှုန်း။ ။အဿဒ္ဓေါ တိ သြကပ္ပနသဒ္ဓါယ စ ပက္ခနသဒ္ဓါယ စာတိ ဒွိဟိပိ သဒ္ဓါဟိ ဝိရဟိတော-ဟုအဋ္ဌကထာ ဖွင့်၏၊ သီချာမူတို့၌ ပက္ခန္ဒနသဒ္ဓါယ၏ နေရာ၌ ပစ္စက္ခသဒ္ဓါယ-ဟု ပါဌ်ရှိ၏သတ္တကနိပါတ်စာပိုဒ်(၆၇)နဂရောပမသုတ် အဋ္ဌကထာ(နှာ-၁၃၈)၌လည်း “သဒ္ဓေါတိ သြကပ္ပနသဒ္ဓါယ စေဝ ပစ္စက္ခသဒ္ဓါယစ သမန္နာဂတော”ဟု တွေ့ရ၏၊ သို့သော် စာပိုဒ် ၅၃-သုတ် အဋ္ဌကထာ၌လည်းကောင်း ဒီ၊ မဟာဝဂ္ဂဋ္ဌ၁၁၉။ ပါထိကဝဂ္ဂဋ္ဌ၊ ၂၁၂။ မဇ္ဈိမပဏ်၊ဋ္ဌ၊ ၂၂၅-တို့၌လည်းကောင်း သဒ္ဓါလေးမျိုးကို ထုတ်ပြ ရာ၌ ပက္ခန္ဒနသဒ္ဓါ (ပစ္စက္ခသဒ္ဓါ)ဟု သုံးနှုန်းထားသည်ကို မတွေ့ရသြကပ္ပန သဒ္ဓါနှင့် ပသာဒသဒ္ဓါနှစ်ပါးကို အဓိပွေတတ္ထအဖြစ်ဖြင့် ပြထားသော မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာနှင့် လည်း နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရာ၏၊ ဤသုတ် အင်္ဂုတ္တိုရ်ဋီကာ၌မူ “သဒ္ဓါယာတိ ဣမိနာ အဓိဂမသဒ္ဓါ ဒဿိတာ”ဟု ဖွင့်ဆိုထား၏၊ သို့သော် အဋ္ဌကထာ၌ သဒ္ဓါယ”ဟု သီးသန့်ပါဌ် မတွေ့ရထို့ကြောင့် စာကျစာပျက် ဖြစ်နေဟန်ရှိသည်။
၊ သည်။
သဒ္ဓမ္မေ၊ ၌။
စဝတိ၊ ၏။
နပ္ပတိဋ္ဌာတိ၊ (သီလစသော ဂုဏ်၌) မတည်မြဲ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အဟိရိကော၊ အကုသိုလ်ဒုစ္စရိတ်ကို မစက်ဆုပ်သော။
ဘိက္ခု၊ သည်။
သဒ္ဓမ္မေ၊ ၌။
စဝတိ၊ ၏။ပ။
အနောတ္တပ္ပီ၊ အကုသိုလ် ဒုစ္စရိတ်ကြောင့် မကြောက်လန့်သော။ပ။
[စာပိုဒ်-၃ သုတ်(ဤစာအုပ် စာမျက်နှာ-၆) ကြည့်]
သဒ္ဓမ္မေ၊ ၌။
န စဝတိ၊ (သီလစသော ဂုဏ်မှ)မလျောကျ။
ပတိဌာတိ၊ (သီလစသောဂုဏ်၌)တည်မြဲ၏
။ပ။ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သဒ္ဓေါ၊ သဒ္ဓါတရားရှိသော။
ဘိက္ခု၊ သည်။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဟိရီမာ၊ အကုသိုလ်ဒုစ္စရိတ်ကို ရှက်ခြင်း စက်ဆုပ်ခြင်းရှိသော။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပဉ္စဟိ၊ ကုန်သော။
ဣမေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ ဤတရားတို့နှင့်။
သမန္နာဂတော။ပ။ **၂။ အဂါရဝေါ အပ္ပတိဿာ**။ ။အဂါရဝေါ၏ ဝိဂြိုဟ်ကို စတုက္ကနိပါတ် စာပိုဒ်(၂၁) ပဌမ ဥရုဝေလသုတ်(ဒုတိယအကြိမ် ရိုက်နှိပ်သော ဒုတိယတွဲ နိဿယ စာမျက်နှာ-၅၁)ကြည့်။ ပတိဿဝနံ ပတိဿာ၊ (အလေးဂရုပြုထိုက်သူတို့၏) အဆုံးအမ အမိန့်စကားကို လေးစားစွာ နာယူခြင်းထိုနာယူခြင်းနှင့် သဘောတူသော အကြီးအကဲပုဂ္ဂိုလ်တင်မြှောက်ခြင်းယင်းပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ ရိုသေတုပ်ကွ ဦးနှိမ်ချခြင်း၊ နတ္ထိ ဧတသ္မိံ ပတိဿာတိ အပ္ပတိဿာ=အဆုံးအမ အမိန့်စကားကို လေးစားနာယူ ခြင်း မရှိသူ၊ သဟ ပတိဿန ယော ဝတ္တတီတိ သပ္ပတိဿာ=အဆုံးအမ အမိန့်စကားကို လေးစားနာယူခြင်းနှင့်တကွဖြစ်သူ (နာယူခြင်းရှိသူ)။
ဋီကာ၌ကား အပ္ပတိဿယ-ဟု ပါဌ်ရှိ၍ “ပတိ+သု+အ”ဖြင့် ပတိဿဝ-ဟု ဖြစ်ပြီးနောက် ဝကို ယပြုဟု ရုပ်စီရင်သည်၊ ဝိမတိဋီကာ၊ ဒု(၁၀၂)၌ “ပတိ+သိ+အဖြင့် ပတိဿယနံ ပတိဿောဟု ဝစနတ္ထပြု၏၊ ထိုဝိမတိဋီကာအလို “အပ္ပတိဿာ၊ အလေးဂရုပြုထိုက်သူကို မှီခိုခြင်းမရှိသည်၊ ဝါ=အမှီအခို အကြီးအကဲ တင်မြှောက်၍ အဆုံးအမစကားကို လေးစားနာယူခြင်းမရှိသည်ဟု အနက်ဆိုပါ၊ စတုက္ကနိပါတ်စာပိုဒ် (၂၁)သုတ်၌ ဤပုဒ်၏ ဋီကာဖွင့် အနက်တမျိုး ရေးခဲ့သေး၏။
ဋီကာ၌ကား အပ္ပတိဿယ-ဟု ပါဌ်ရှိ၍ “ပတိ+သု+အ”ဖြင့် ပတိဿဝ-ဟု ဖြစ်ပြီးနောက် ဝကို ယပြုဟု ရုပ်စီရင်သည်၊ ဝိမတိဋီကာ၊ ဒု(၁၀၂)၌ “ပတိ+သိ+အဖြင့် ပတိဿယနံ ပတိဿောဟု ဝစနတ္ထပြု၏၊ ထိုဝိမတိဋီကာအလို “အပ္ပတိဿာ၊ အလေးဂရုပြုထိုက်သူကို မှီခိုခြင်းမရှိသည်၊ ဝါ=အမှီအခို အကြီးအကဲ တင်မြှောက်၍ အဆုံးအမစကားကို လေးစားနာယူခြင်းမရှိသည်ဟု အနက်ဆိုပါ၊ စတုက္ကနိပါတ်စာပိုဒ် (၂၁)သုတ်၌ ဤပုဒ်၏ ဋီကာဖွင့် အနက်တမျိုး ရေးခဲ့သေး၏။
အဋ္ဌမံ၊ ရှစ်ခုမြောက်သုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပဉ္စဟိ။ပ။ဘိက္ခု၊ သည်။
အဂါရဝေါ၊ လေးစားထိုက်သူတို့၌ ရိုသေလေးစားခြင်းမရှိသည်။ (အလေးဂရုပြုထိုက်သူတို့၌ အလေးဂရုပြုသော သူ၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ ရိုသေလေးစားခြင်းအမူအရာ မရှိသည်)
အပ္ပတိသော၊ (အလေးဂရုပြုထိုက်သူတို့၏) အဆုံးအမ အမိန့်စကား လေးစားနာယူခြင်းမရှိသည်။
ဝါ၊ (အလေးဂရုပြုထိုက်သူတို့ကို)အမှီအခို အကြီးအကဲအရာ၌ထားခြင်း ရိုသေတုပ်ကွ ဦးနှိမ်ချခြင်းမရှိသည်။
(ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍)
သဒ္ဓမ္မေ၊ ၌။
စဝတိ၊ ၏။
နပ္ပတိဋ္ဌာတိ၊ မြဲ။
ပ။သဂါရဝေါ၊ လေးစားထိုက်သူတို့၌ ရိုသေလေးစားခြင်းနှင့် တကွ ဖြစ်သည်။
ဝါ၊ ရိုသေလေးစားခြင်းရှိသည်။
သပ္ပတိသော၊ (အလေးဂရုပြု ထိုက်သူတို့၏) အဆုံးအမ အမိန့်စကား လေးစားနာယူခြင်းနှင့်တကွ ဖြစ်သည်။
ဝါ၊ (အလေးဂရုပြုထိုက်သူတို့ကို) အမှီအခို အကြီးအကဲအရာ၌ထားခြင်းရိုသေတုပ်ကွ ဦးနှိမ်ချခြင်းရှိသည်။
(ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍)
။ပ။နဝမံ၊ ကိုးခုမြောက်သုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပဉ္စဟိ။ပ။
အပ္ပတိဿော၊ သည်။
(ဟုတွာ၊ ၍)
ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ၊ (တုတ်ဓားမပါ) တရားဖြင့်ဆုံးမရာ ဤမြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်၌။
ဝုဒ္ဓိံ၊ (သီလအားဖြင့်) ကြီးပွားခြင်းသို့။
ဝိရူဠှိံ၊ (အရိယမဂ်တည်းဟူသော အမြစ်သက်ဆင်း) စွဲမြဲစည်ပင်ခြင်းသို့။
ဝေပုလ္လ၊ ကိလေသာခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းခြင်းအားဖြင့်) ပြန့်ပွားသည်အဖြစ်သို့။
အာပဇ္ဇိတုံ၊ ရောက်ခြင်းငှာ။
အဘဗ္ဗော၊ မထိုက်။
ဝါ၊ ဖြစ်ရာ တည်ရာမဟုတ်။
[တနည်း-ဝုဒ္ဓိံ၊ သီလသမာဓိတို့ဖြင့် ကြီးပွားခြင်းသို့။
ဝိရူဠှိံ၊ ဝိပဿနာနှင့် အရိယမဂ်တည်းဟူသော အမြစ်သက်ဆင်း စွဲမြဲစည်ပင်ခြင်းသို့။
ဝေပုလ္လံ၊ ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်တို့ဖြင့် ပြန့်ပွားသည်အဖြစ်သို့။
အာပဇ္ဇိတုံ၊ ငှာ။
အဘဗ္ဗော၊ မထိုက်။
ဝါ၊ မဟုတ်။]
ကတမေဟိ၊ အဘယ်မည်ကုန်သော။
ပဉ္စဟိ၊ ငါးပါးကုန်သော။
(ဓမ္မေဟိ၊ တရားတို့နှင့်။
သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသော။
ဘိက္ခု၊ သည်။
အဂါရဝေါ၊ သည်။ပ။
အာပဇ္ဇိတုံ၊ ငှာ။
အဘဗ္ဗော၊ မထိုက်သနည်းဟူမူ။
ဝါ၊ ဖြစ်ရာ တည်ရာ မဟုတ်သနည်းဟူမူ)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အဿဒ္ဓေါ၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်။ပ။
အာပဇ္ဇိတုံ၊ ငှာ။
အဘဗ္ဗော၊ မထိုက်။
ဝါ၊ ဟုတ်။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပဉ္စဟိ၊ ကုန် သော။
ဣမေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ ဤတရားတို့နှင့်။
သမန္နာဂတော။ပ။
အဘဗ္ဗော၊ မထိုက်။
ဝါ၊ ဟုတ်။ပ။
အာပဇ္ဇိတုံ၊ ငှာ။
ဘဗ္ဗော၊ ထိုက်၏။
ဝါ၊ ဖြစ်ရာ တည်ရာ ဖြစ်၏။ပ။
ဣဘိ၊ ဤသို့။
(အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)
ဒသမံ၊ ဆယ်ခုမြောက်သုတ်တည်း။
ပဌမော၊ ရှေးဦးစွာသော။
သေခဗလဝဂ္ဂေါ၊ သေခဗလဝဂ်တည်း။
တဿ၊ ထိုသေခဗလဝဂ်၏။
ဥဒ္ဒါနံ၊ ဥဒ္ဒါန်းကား။
ဝါ၊ ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော သုတ်တို့ကို နောက်ကာလ၌ မမေ့မပျောက်အောင် စောင့်ရှောက်တတ်သော ခေါင်းစဉ်ကား။ [ဒုကနိပါတ်စာပိုဒ် ၁၀-သုတ်အဆုံး၌ကြည့်]
သံခိတ္တံ၊ သံခိတ္တ သုတ်လည်းကောင်း။
ဝိတ္တတံ၊ ဝိတ္ထတသုတ်လည်းကောင်း။
ဒုက္ခာ၊ ဒုက္ခသုတ်လည်းကောင်း။
ဘတံ၊ ယထာဘတသုတ်လည်းကောင်း။
ပဉ္စမံ(ပဉ္စမာယ)၊ ငါးခု မြောက်သော။
သိက္ခာယ၊ သိက္ခာသုတ်နှင့်တကွ။
သမာပတ္တိ စ၊ သမာပတ္တိသုတ် လည်းကောင်း။
ကာမေသု၊ ကာမသုတ်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ ကာမေသုသဒ္ဒါဖြင့် မှတ်သားထားအပ်သော ကာမသုတ်လည်းကောင်း။
စဝနာ၊ စဝနသုတ်လည်းကောင်း။
ဒွေ၊ နှစ်ပါးကုန်သော။
အဂါရဝါ၊ အဂါရဝသုတ်တို့လည်းကောင်း။
ဣတိ၊ ဤသည်ပင်တည်း။
[သုတ်နာမည်ပေါ်အောင် သင့်သလို အနက်ပေးရသည်။ အကျိုးမများလှသောကြောင့် နောက်၌ ဥဒ္ဒါန်းဂါထာများကို အနက်ပေးပြတော့ မည်မဟုတ်]