Issues
Select Version
Bhikkhu Bodhi
English
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
中文翻译1
中文
Pañcakanipātapāḷi
Pañcakanipātapāḷi

10. Sotasuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

၁၄၀။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဓ၊ ၌။ ရညော၊ ၏။ နာဂေါ၊ သည်။ သောတာ စ၊ စကားကိုနာယူတတ်သည်လည်းကောင်း။ ဟန္တာ စ၊ ရန်သူကိုသတ်တတ်သည်လည်းကောင်း။ ရက္ခိတာ စ၊ စောင့်ရှောက်တတ်သည်လည်းကောင်း။ ခန္တာ စ၊ ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်သည်လည်းကောင်း။ ဂန္တာ စ၊ သွားတတ်သည်လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ၏။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ကထဉ္စ၊ ဖြင့်။ ရညော၊ ၏။ နာဂေါ၊ သည်။ သောတာ၊ စကားကိုနာယူတတ်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်သနည်းဟူမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဓ၊ ဤလောက၌။ ရညော၊ ၏။ နာဂေါ၊ သည်။ [အဋ္ဌိံ ကတွာ စသည်နှင့်သုဏာတိ၌လှမ်းစပ်] ဟတ္ထိဒမ္မသာရထိ၊ ယဉ်အောင်ဆုံးမလေ့ကျင့်ပေးသင့်သော ဆင်တို့ကိုသင်ပေးသည့်ဆင်ဆရာသည်။ ဝါ၊ ဆင်ရိုင်းသင်ဆရာသည်။ ယံ ဧနံ ကာရဏံ၊ အကြင်လုပ်ငန်းကိစ္စဟူသောအကြောင်းကို။ ယဒိ ဝါ ကတပုဗ္ဗံ၊ ရှေး၌ပြုလုပ်အပ်ဖူးသောကိစ္စကိုသော်လည်းဖြစ်စေ။ ယဒိ ဝါ အကတပုဗ္ဗံ၊ ရှေး၌ မပြုလုပ်အပ်ဖူးသောကိစ္စကိုသော်လည်းဖြစ်စေ။ ကာရေတိ၊ ပြုလုပ်စေအံ့။ ဝါ၊ ပြုလုပ်ခိုင်းအံ့။ တံ(ကာရဏံ)၊ ထိုလုပ်ငန်းကိစ္စဟူသောအကြောင်းကို။ အဋ္ဌိံ၊ အလိုရှိသူ၏အဖြစ်ကို။ ဝါ၊ လိုလိုချင်ချင်။ ကတွာ၊ ပြု၍။ [စတုက္ကနိပါတ်စာပိုဒ် (၁၁၄)သုတ် (ဒုတိယအကြိမ် ရိုက်နှိပ်သော ဒုတိယတွဲ နိဿယ စာမျက်နှာ-၂၅၂)လည်းကြည့်] မနသိ၊ စိတ်နှလုံး၌။ ကတွာ၊ သွင်းပိုက်ထား၍။ သဗ္ဗံ၊ ထိုလုပ်ငန်းကိစ္စအကြောင်းအားလုံးကို။ စေတသာ၊ စိတ်ဖြင့်။ [တနည်း-သဗ္ဗစေတသာ၊ အားလုံးသောစိတ်ဖြင့်] သမန္နာဟရိတွာ၊ ကောင်းစွာအစဉ်မပြတ်ဆောင်ယူ၍။ သြဟိတသောတော၊ စွင့်ထောင်ထားအပ်သောနားရှိသည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍) သုဏာတိ၊ နာယူ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝံ၊ ဤသို့သောအခြင်းအရာအားဖြင့်။ ရညော၊ မင်း၏။ နာဂေါ၊ သည်။ သောတာ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ကထဉ္စ၊ ဖြင့်။ ရညော၊ ၏။ နာဂေါ၊ သည်။ ဟန္တာ၊ ရန်သူကိုသတ်တတ်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်သနည်းဟူမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဓ၊ ဤလောက၌။ ရညော၊ ၏။ နာဂေါ၊ သည်။ သင်္ဂါမဂတော၊ သည်။(သမာနော= သော်) ဟတ္ထိမ္ပိ၊ ရန်သူဆင်ကိုလည်း။ ဟနတိ၊ သတ်၏။ ဟတ္ထာရုဟမ္ပိ၊ ရန်သူဆင်စီးသူရဲကိုလည်း။ ဟနတိ၊ သတ်၏။ အဿမ္ပိ၊ ရန်သူမြင်းကိုလည်း။ ဟနတိ၊ ၏။ အဿာရုဟမ္ပိ၊ ရန်သူမြင်းစီးသူရဲကိုလည်း။ ဟနတိ၊ ၏။ ရထမ္ပိ၊ ရန်သူစစ်ရထားကိုလည်း။ ဟနတိ၊ ဖျက်ဆီး၏။ ရထိကမ္ပိ၊ ရထားစီးသူရဲကိုလည်း။ ဟနတိ၊ သတ်၏။ ပတ္တိကမ္ပိ၊ ခြေလျင်သူရဲကိုလည်း။ ဟနတိ၊ ၏။ပ။
သင်္ဂါမဂတော၊ သည်။ (သမာနော၊ သော်) ပုရိမံ၊ ရှေ့ပိုင်းဖြစ်သော။ ကာယံ၊ ခန္ဓာကိုယ်ကို။ ရက္ခတိ၊ လှံမြားစသောလက်နက် မထိမှန် မစူးဝင်အောင်)စောင့်ရှောက်တတ်၏။ ဝါ၊ လှံမြား စသည်မစူးဝင်အောင် တိမ်းရှောင်တတ်၏။ ပစ္ဆိမံ၊ နောက်ပိုင်းဖြစ်သော။ ကာယံ၊ ကို။ ရက္ခတိ၊ ၏။ ပုရိမေ၊ ရှေ့ပိုင်းဖြစ်ကုန်သော။ ပါဒေ၊ ခြေထောက်တို့ကို။ ရက္ခတိ၊ ၏။ ပစ္ဆိမေ၊ နောက်ပိုင်းဖြစ်ကုန်သော။ပ။ သီသံ၊ ဦးခေါင်းကို။ ရက္ခတိ၊ ၏။ ကဏ္ဏေ၊ နားရွက်တို့ကို။ပ။ ဒန္တေ၊ အစွယ်တို့ကို။ပ။ သောဏံ၊ နှာမောင်းကို။ပ။ ဝါလဓိ၊ အမြီးကို။ပ။ ဟတ္ထာရုဟံ၊ မိမိ၏ဆင်စီးသူရဲကို။ ရက္ခတိ၊ ၏။ပ။
သင်္ဂါမဂတော၊ သည်။ (သမာနော၊ သော်) သတ္တိပ္ပဟာရာနံ၊ လှံဖြင့်ထိုးခြင်းတို့ကိုလည်းကောင်း။ အသိပ္ပဟာရာနံ၊ သံလျက်ဖြင့်ထိုးခုတ်ခြင်းတို့ကိုလည်းကောင်း။ ဥသုပ္ပဟာရာနံ၊ မြားဖြင့်ပစ်ခြင်းတို့ကိုလည်းကောင်း။ ဖရသုပ္ပဟာ ရာနံ၊ ပုဆိန်ဖြင့်ပေါက်ခြင်းတို့ကိုလည်းကောင်းဘေရိ+ပဏo+ သင်္ခ+တိဏဝ +နိန္နာဒသဒ္ဒါနံ= စည်ကြီးသံ+ထက်စည်သံ +ခရုသင်းသံ+စည်တိုသံ+ပေါင်းစု ဟစ်အော်သံတို့ကိုလည်းကောင်း။ ခမော၊ ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်ရည်ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ [ခန္တာ၌ကား ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်သည်”ဟုသာဆိုပါ။ “ရှိဟူသော အသံကို မထည့်ရသတ္တိပ္ပဟာရာနံ စသော ဆဋ္ဌိကံများရှိနေသောကြောင့် ခမနံ ခမော၊ ခမော ယဿ အတ္တီတိ ခမော (ခံနိုင်ရည်ရှိသည်)ဟုကြံရသည်]။ပ။
ရညော၊ ၏။ နာဂေါ၊ သည်။ [ဂန္တာ ဟောတိ၌စပ်]
ဟတ္ထိဒမ္မ သာရထိ၊ သည်။ ယမေနံ ဒိသံ၊ အကြင်အရပ်မျက်နှာသို့။ ယဒိ ဝါ ဂတပုဗ္ဗံ၊ ရှေး၌ရောက်အပ်ဖူးသောအရပ်သို့လည်းကောင်း။ ယဒိ ဝါ အဂတပုဗ္ဗံ၊ ရှေး၌မရောက်အပ်ဖူးသောအရပ်သို့လည်းကောင်း။ ပေသေတိ၊ စေလွှတ်အံ့။ ဝါ၊ မောင်းနှင်အံ့။ တံ၊ ထိုအရပ်မျက်နှာသို့။ ခိပ္ပမေဝ၊ လျင်မြန်စွာသာလျှင်။ ဂန္တာ၊ သွားသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။ ဘိက္ခု၊ သည်။ သောတာစ၊ (တရားကို)နာယူတတ်သည်လည်းကောင်း။ ဟန္တာ စ၊ လည်းကောင်း။ ရက္ခိတာ စ၊ စောင့်ရှောက်တတ်သည်လည်းကောင်း။ ခန္တာ စ၊ ချုပ်တည်းသည်းခံနိုင်သည်လည်းကောင်း။ ဂန္တာ စ၊ လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ၏။ပ။
ဘိက္ခု၊ သည်။ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ၊ မြတ်စွာဘုရားဟောကြားသိစေတော်မူအပ်ပြီးသော။ ဓမ္မဝိနယေ၊ သုတ်အဘိဓမ္မာဝိနည်းကို။ ဒေသိယမာနေ၊ ဟောကြားအပ်လသော်။ အဋ္ဌိံ၊ အလိုရှိသူ၏အဖြစ်ကို။ ဝါ၊ လိုလိုချင်ချင်။ ကတွာ၊ ပြု၍။ [တနည်း-အဋ္ဌိံ၊ (မိမိကိုယ်ကိုထိုတရားဖြင့်) အလိုရှိသူကို။ ကတွာ၊ ၍။ (တနည်း)အဋ္ဌိကတွာ၊ မိမိ၏အကျိုးစီးပွားပြု၍။ ဝါ၊ မိမိ၏အကျိုးစီးပွားကိုဆောင်နိုင်လောက်အောင်ပြု၍။ (တနည်း) အဋ္ဌိကတွာ၊ မမေ့မပျောက်အရိုးဆိုက်ရောက်သကဲ့သို့ပြု၍] မနသိ၊ ၌။ ကတွာ၊ ၍။ သဗ္ဗံ၊ ဟောကြားအပ်သမျှအားလုံးစုံအကုန်အစင်။ စေတသာ၊ ဖြင့်။ပ။ ဓမ္မံ၊ တရားကို။ သုဏာတိ၊ နာယူ၏။ပ။
ဧဝံ၊ ဖြင့်။ (ဤသို့ လိုလိုချင်ချင် နှလုံးသွင်း၍ နားစွင့်ထောင်ခြင်းဟူသော အခြင်းအရာအားဖြင့်) ဘိက္ခု၊ သည်။ သောတာ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ပ။
ဥပ္ပန္နံ၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော။ ကာမဝိတက္ကံ၊ ကာမဝိတက်ကို။ ဝါ၊ ဝတ္ထုကာမတို့ကိုအာရုံပြု၍ဖြစ်သောကြံစည်တွေးတောမှုကို။ ဝါ၊ ကာမရာဂနှင့်ယှဉ်သောကြံစည်တွေးတောမှုကို။ နာဓိဝါသေတိ၊ မိမိစိတ်အထက်သို့တက်စီး၍မနေစေ။ ဝါ၊ မိမိစိတ်အတွင်း၌လက်ခံမထား။ [စတုက္ကနိပါတ်စာပိုဒ် (၁၁)လည်းကြည့်] ပဇဟတိ၊ ပယ်စွန့်၏။ ဝိနောဒေတိ၊ ထုတ်ပယ်၏။ ဟနတိ၊ သတ်၏။ ဗျန္တိ ကရောတိ၊ ကင်းသောအဆုံးအပိုင်းအခြားရှိအောင်ပြု၏။ ဝါ၊ ဘင်ခဏမျှမကျန်ရအောင်အပြီးအပြတ်အဆုံးသတ်ပယ်ရှား၏။ အနဘာဝံ၊ ထပ်တလဲလဲမဖြစ်ခြင်းသို့။ ဝါ၊ မတိုးပွားခြင်းသို့။ ဂမေတိ၊ ရောက်စေ၏။
ဥပ္ပန္နံ၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော။ ဗျာပါဒဝိတက္ကံ၊ ဗျာပါဒ၀ိတက်ကို။ ဝါ၊ ဒေါသနှင့်ယှဉ်သောကြံစည်တွေးတောမှုကို။ နာဓိဝါသေတိ၊ စေ။ ပဇဟတိ၊ ၏။ပ။ အနဘာဝံ၊ သို့။ ဂမေတိ၊ ၏။ ဥပ္ပန္နံ၊ သော။ ဝိဟိံသာဝိတက္ကံ၊ ဝိဟိံသာဝိတက်ကို။ ဝါ၊ သတ္တဝါတို့ကိုညှဉ်းဆဲနှိပ်စက်ကြောင်းဒေါသစသောအကုသိုလ်နှင့်ယှဉ်သောကြံစည်တွေးတောမှုကို။ နာဓိဝါသေတိ၊ စေ။ပ။ ဂမေတိ၊ ၏။ ဥပ္ပန္နုပ္ပန္နေ၊ ဖြစ်ပေါ်လာတိုင်းဖြစ်ပေါ်လာတိုင်းကုန်သော။ ပါပကေ၊ ယုတ်မာကုန်သော။ အကုသလေ၊ အကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။ ဓမ္မ၊ တရားတို့ကို။ နာဓိဝါသေတိ၊ စေ။ပ။ ဂမေတိ၊ ၏။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝံ၊ ဖြင့်။ (ဤသို့ ဖြစ်ပေါ်လာသော ကာမဝိတက်စသည်တို့ကိုပယ်သတ်ခြင်းဟူသော အခြင်းအရာအားဖြင့်) ဘိက္ခု၊ သည်။ ဟန္တာ၊ ရန်သူကိုသတ်တတ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ကထဉ္စ၊ ဖြင့်။ ဘိက္ခု၊ သည်။ ရက္ခိတာ၊ စောင့်ရှောက်တတ်သည်။ ဟောတိ၊ ဟူမူ။ [ထို့နောက် စာပိုဒ်(၇၆)သုတ်။ ဤစာအုပ် စာမျက်နှာ ၁၈ဝ) ကြည့်]။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝံ၊ ဖြင့်။ (ဤသို့ စက္ခုနြေစသည်တို့ကို စောင့်ရှောက်ခြင်းဟူသော အခြင်းအရာအားဖြင့်) ဘိက္ခု၊ သည်။ ရက္ခိတာ၊ စောင့်ရှောက်တတ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ပ။
ဘိက္ခု၊ သည်။ သီတဿ၊ အအေးကိုလည်းကောင်း။ ဥဏှဿ၊ မီးပူကိုလည်းကောင်း။ ဇိဃစ္ဆာယ၊ ဆာလောင်ခြင်းကိုလည်းကောင်း။ ပိပါသာယ၊ ရေငတ်ခြင်းကိုလည်းကောင်း။ ဍံသ+မကသ+ ဝါတ+အာတပ+သရီသပ+သမ္ဖဿာနံ၊ မှက်+ခြင်+လေ+နေပူ+မြွေကင်းတို့၏ +ကိုက်ခဲထိပါး အတွေ့နှစ်ပါးတို့ကို လည်းကောင်း။
ဒုရုတ္တာနံ၊ မကောင်းသဖြင့်ပြောဆိုအပ်ကုန်သော။ ဒုရာဂတာနံ၊ မကောင်းသဖြင့်သောတဒွါရသို့ရောက်လာကုန်သော။ ၀စနပထာနံ၊ စကားဟူသောအကြောင်းတို့ကိုလည်းကောင်း။ ဝါ၊ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကိုသိလိုသူ,သိစေလိုသူတို့၏အကြောင်းဖြစ်သောစကားတို့ကိုလည်းကောင်း။ ခမော၊ သည်းခံနိုင်ခြင်းရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဥပ္ပန္နာနံ၊ ကုန်သော။ [စာပိုဒ် ၁၂၃ပဌမဥပဋ္ဌာကသုတ်(ဤစာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၃၅) ကြည့်]။ပ။ အဓိဝါသကဇာတိကော၊ သည်းခံနိုင်သူ၏သဘောရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝံ၊ ဖြင့်။ (ဤသို့ သီတ ဥဏှ စသည်တို့ကို သည်းခံနိုင်ခြင်းဟူသော အခြင်းအရာအားဖြင့်)။ပ။

ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဓ၊ ၌။ ဘိက္ခု၊ သည်။ [ဂန္တာ ဟောတိ၌ လှမ်းစပ်]

ဒီဃေန၊ ရှည်လျားလှစွာသော။ ဣမိနာ အဒ္ဓုနာ၊ ဤသံသရာခရီးလမ်းကြောင်းဖြင့်။ အဂတပုဗ္ဗာ၊ ရှေး၌မသွားရောက်အပ်ဖူးသေးသော။ ယာ သာ ဒိသာ၊ အကြင်နိဗ္ဗာန်အရပ်သည်။ (အကြင်အားလုံးသော သင်္ခါရတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းခြင်း စသော သဘောအားဖြင့် ညွှန်ပြအပ်သော နိဗ္ဗာန်အရပ်သည်) အတ္တိ၊ ရှိ၏။ ယဒိဒံ၊ ယင်းနိဗ္ဗာန်အရပ်သည်။ သဗ္ဗသင်္ခါရသမထော၊ အားလုံးသောသင်္ခါရတို့၏ချုပ်ငြိမ်းရာလည်းဖြစ်၏။ သဗ္ဗုပဓိပဋိနိဿဂ္ဂေါ၊ (ခန္ဓာငါးပါး စသော)အားလုံးသော ဥပဓိတို့ကို ပယ်စွန့်ရာလည်းဖြစ်၏။ တဏှာက္ခယော၊ တဏှာကုန်ရာလည်းဖြစ်၏။ ဝိရာဂေါ၊ ကိလေသာအားလုံးတို့ပျက်စီးရာလည်းဖြစ်၏။ နိရောဓော၊ ဝဋ်ဒုက္ခအားလုံးတို့ချုပ်ရာလည်းဖြစ်၏။ နိဗ္ဗာနံ၊ ဝါနဟူသောတဏှာမှထွက်မြောက်သောတရားလည်းဖြစ်၏။ တံ(ဒိသံ)၊ ထိုနိဗ္ဗာန်ဟူသောအရပ်သို့။ ခိပ္ပညေဝ၊ လျင်မြန်စွာသာလျှင်။ ဂန္တာ၊ သွားတတ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။

ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝံ၊ ဖြင့်။ (ဤသို့ ရှည်လျားစွာသော သံသရာခရီးလမ်းကြောင်းဖြင့်မသွားရောက်ဖူးသော နိဗ္ဗာန်သို့သွားရောက်ခြင်းဟူသော အခြင်းအရာအားဖြင့်) ဘိက္ခု၊ သည်။ ဂန္တာ၊ သွားတတ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ပ။
ဒသမံ၊ တည်း။
စတုတ္ထော၊ လေးခုမြောက်သော။ ရာဇဝဂ္ဂေါ၊ ရာဇဝဂ်တည်း။