Issues
Select Version
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Bhikkhu Bodhi
English
Pañcakanipātapāḷi
Pañcakanipātapāḷi

3. Dhammarājāsuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

၁၃၃။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ စက္ကဝတ္တီ၊ သော။ ဓမ္မိကော၊ ကုသိုလ်ကမ္မပထတရားဆယ်ပါးရှိသော။ ဝါ၊ စကြဝတေးမင်း၏ကျင့်ဝတ်တရားဆယ်ပါးရှိသော။ ဓမ္မ ရာဇာ၊ တရားမင်းဖြစ်သော။ ဝါ၊ စကြဝတေးမင်း၏ကျင့်ဝတ်တရားဆယ်ပါးဖြင့်မင်းဖြစ်သော။ [တိကနိပါတ်စာပိုဒ် ၁၄-သုတ်လည်းကြည့်] ယောပိ သော ရာဇာ၊ အကြင်မင်းသည်လည်း။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏) သောပိ ရာဇာ၊ ထိုစကြဝတေးမင်းတရားသော်မှလည်း။ အရာဇကံ၊ အခြားသောမှီခိုအားထားရာဘုရင်မင်းမရှိဘဲ။ စက္ကံ၊ အာဏာစက်ကို။ ဝါ၊ စကြာရတနာကိုန ဝတ္တေတိ၊ မလည်စေနိုင်။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)
ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဝုတ္တေ၊ မြတ်စွာဘုရားမိန့်တော်မူအပ်လသော်။ အညတရော၊ တပါးသော။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ ဘဂဝန္တံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ အဝေါစ၊ လျှောက်ထားပြီ။ (ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့။ အဝေါစ၊ လျှောက်ထားသနည်းဟူမူ)
ဘန္တေ၊ အရှင်ဘုရား။ စက္ကဝတ္တိဿ၊ သော။ ဓမ္မိကဿ၊ သော။ ဓမ္မရညော၊ တရားမင်းဖြစ်သော။ ဝါ၊ ဘုရင်မင်းတရားဖြစ်သော။ ရညော၊ မင်း၏။ ရာဇာ၊ အခြားသော မှီခိုအားထားရာ ဘုရင်မင်းဟူသည်။ ကော ပန၊ အဘယ်ပါနည်း။ ဣတိ၊ သို့။ (အဝေါစ၊ လျှောက်ပြီ)
ဘိက္ခူ၊ ရဟန်း။ (ရာဇာ၊ အခြားသောမှီခိုအားထားရာဘုရင်မင်းဟူသည်) ဓမ္မော၊ ကုသိုလ်ကမ္မပထတရားဆယ်ပါးပင်တည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဘဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။

ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။ ဣဓ၊ ဤလောက၌။ စက္ကဝတ္တီ၊ သော။ ဓမ္မိကော၊ သော။ ဓမ္မရာဇာ၊ ဘုရင်မင်းတရားဖြစ်သော။ ရာဇာ၊ မင်းသည်။ ဓမ္မညေဝ၊ ကုသိုလ် ကမ္မပထတရားဆယ်ပါးကိုသာလျှင်။ နိဿာယ၊ မှီ၍။ ဓမ္မံ ဧဝ၊ ကုသိုလ်ကမ္မပထတရားဆယ်ပါးကိုသာလျှင်။ သက္ကရောန္တော၊ ရိုသေသမှု ကောင်းစွာပြုလျက်။ ဓမ္မံ ဧဝ၊ သာလျှင်။ ဂရုံ ကရောန္တော၊ ကျောက်ထီးတန္တု အလေးပြုလျက်။ ဓမ္မံ ဧဝ၊ လျှင်။ အပစာယမာနော၊ ရိုသေတုပ်ကွဦးနှိမ်ချလျက်။ ဓမ္မဒ္ဓဇော၊ ကုသိုလ် ကမ္မပထတရားဆယ်ပါးဟူသောအလံရှိလျက်။ ဓမ္မကေတု၊ ကုသိုလ်ကမ္မပထတရားဆယ်ပါးဟူသောတံခွန်ရှိလျက်။ ဓမ္မာဓိပတေယျော၊ ကုသိုလ် ကမ္မပထ တရားဆယ်ပါးဟူသော အကြီးအကဲမှရောက်လာလျက်။ ဝါ၊ ကုသိုလ်....အကဲ ရှိလျက်။ အန္တောဇနသ္မိံ၊ အတွင်းလူဖြစ်သောသားမယားစသည်၌။ ဓမ္မိကံ၊ တရားရှိသော။ ရက္ခာ+အာဝရဏ+ဂုတ္တိံ၊ အစောင့်အရှောက်တရား+အကာ အကွယ် ပေးကမ်းဖွယ်နှင့်+ဘေးဥပဒ် လုံခြုံစေရေးကိုအကျဉ်းချုပ် အနက်သာတည်း] ဝါ၊ မျက်မှောက်တမလွန်အကျိုးမဲ့မှစောင့်ရှောက်တတ်သောသီလခန္တီစသောတရား+အချမ်းအပူစသည်ကိုကာကွယ်တားဆီးတတ်သော နေစရာ အိမ်အဝတ်ထည် ပန်းနံ့သာစသည်နှင့် +သူခိုးဓားပြစသော ဘေးဥပဒ် အားလုံး မှ လုံခြုံစေခြင်းကိစ္စကို။ သံဝိဒဟတိ၊ ကောင်းစွာစီစဉ်၏။ [သားမယားစသော အန္တောဇနတို့ကို သီလခန္တိစသော ကုသိုလ်(ရက္ခာ)တရား၌ တည်မြဲစေ၏၊ နေစရာ အိမ်နှင့် အဝတ်ထည်၊ ပန်းနံ့သာစသည်(အာဝရဏ)တို့ကိုလည်း ပေးကမ်း၏၊ ဘေးဥပဒ် လုံခြုံရေး(ဂုတ္တိ)ကိုလည်း စီစဉ်၏ဟူလို]။

ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။ ပုန စပရံ၊ နောက်ထပ်အခြားသောဓမ္မိကာ ရုက္ခာ ဝရဏဂုတ္တိကား။ပ။ ဓမ္မာဓိပတေယျော၊ လျက်။ ခတ္တိယေသု၊ အဘိသိက်ခံပြီးသော လက်အောက်ခံမင်းတို့၌။ ဓမ္မိကံ၊ သော။ ရုက္ခာဝရဏဂုတ္တိ၊ အစောင့်အရှောက်တရား, အကာအကွယ် ပေးကမ်းဖွယ်နှင့် ဘေးဥပဒ် လုံခြုံစေရေးကို။ ဝါ၊ မျက်မှောက် တမလွန် အကျိုးမဲ့မှ စောင့်ရှောက်တတ်သောသီလခန္တိစသော တရားသွားလာရေးစသည်တို့၌ အခက်အခဲကို ကာကွယ်တားဆီးတတ်သောအာဇာနည် မြင်းရတနာ စသည်နှင့် +ဘေးဥပဒ်အားလုံးမှ လုံခြုံစေခြင်းကိစ္စကို။ သံဝိဒဟတိ၊ ၏။ [ခတ္တိယေသု။ပ။ဟု ပေယျာလ ရှိသင့်၏။ ပေယျာလဖော်၍ အနက်ပေးအံ့]။

ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။ ပုန စပရံ၊ နောက်ထပ်အခြားသော ဓမ္မိကာရက္ခာဝရဏ ဂုတ္တိကား။ စက္ကဝတ္တိ၊ သော။ ဓမ္မိကော၊ သော။ ဓမ္မရာဇာ၊ သော။ ရာဇာ၊ သည်။ ဓမ္မညေဝ၊ သာလျှင်။ နိဿာယ၊ မှီ၍။ပ။ ဓမ္မာဓိပတေယျော၊ လျက်။ အနုယန္တေသု၊ အဘိသိက် မခံရသော နောက်လိုက်မင်းတို့၌။ ဓမ္မိကံ၊ သော။ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ၊ ရေးကို။ ဝါ၊ မျက်မှောက်....တရား+သွားလာရေးစသည်တို့၌ အခက်အခဲကို ကာကွယ်တားဆီးတတ်သော ယာဉ်ရထား စသည်နှင့်+ဘေး....စ္စကို။ သံဝိဒဟတိ၊ ၏။ပ။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။ ပုန စပရံ၊ ကား။ စက္ကဝတ္တီ၊ သော။ပ။ ဓမ္မာဓိပတေယျော၊ လျက်။ ဗလကာယသ္မိံ၊ စစ်သည်ဗိုလ်ပါမှူးမတ်အပေါင်း၌။ ဓမ္မိကံ၊ သော။ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ၊ ရေးကို။ ဝါ၊ မျက်မှောက်...တရား +စားဝတ် နေရေး အခက်အခဲကိုကာကွယ်တားဆီးတတ်သောထမင်းရိက္ခာလစာငွေ စသည်နှင့် +ဘေး....စ္စကို။ သံဝိဒဟတိ၊ ၏။ပ။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။ ပုန စပရံ၊ ကား။ စက္ကဝတ္တီ၊ သော။ပ။ ဓမ္မာဓိပတေယျော၊ လျက်။ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေသု၊ ပုဏ္ဏား, အိမ်ရှင်လူတန်းစားတို့၌။ ဓမ္မိကံ၊ သော။ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ၊ ရေးကို။ ဝါ၊ မျက်.....တရား+စားဝတ်နေရေး အခက်အခဲကို ကာကွယ်တားဆီးတတ်သော စားဖွယ်သောက်ဖွယ်၊ အဝတ်၊ မျိုးစပါး ထွန်းနွားစသည်နှင့် +ဘေး....စ္စကို။ သံဝိဒဟတိ၊ ၏။ [စားသောက်ဖွယ်နှင့် အဝတ်တို့ကား ဗြာဟ္မဏနှင့်ဆိုင်၏။ မျိုးစပါး ထွန်နွားကား ဂဟပတိနှင့်ဆိုင်၏] ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။ ပုန စပရံ၊ ကား။ပ။ နေဂမဇာနပဒေသု၊ နိဂုံးနေလူထု။ ဇနပုဒ် နယ်ပယ်နေ လူထုတို့၌။ ဓမ္မိကံ၊ သော။ ရုက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ၊ ရေးကို။ ဝါ၊ မျက်...တရား+စားဝတ်.....ဆီးတတ်သော မျိုးစပါး ထွန်နွား စသည်နှင့် +ဘေး....စ္စကို။ သံဝိဒဟတိ၊ ၏။ပ။ သမဏဗြာဟ္မဏေသု၊ မကောင်းမှုတို့ကို ငြိမ်းစေတတ်သော ရဟန်းမကောင်းမှုတို့ကို ပယ်ရှားမျောသွားစေတတ်သော သူတော်ကောင်းတို့၌။
ဓမ္မိကံ၊ သော။ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ၊ ရေးကို။ ဝါ၊ မျက်.....တရား+ရဟန်းတို့ဆိုင်ရာ အခက်အခဲကို ကာကွယ်တားဆီးတတ်သော ရဟန်းပရိက္ခရာနှင့်+ဘေး....စ္စကို။ သံဝိဒဟတိ၊ ၏။ပ။ မိဂပက္ခီသု၊ သားကောင်နှင့် ငှက်တို့၌။ ဓမ္မိကံ၊ သော။ ရက္ခာ ဝရဏဂုတ္တိံ၊ ဘေးဥပဒ်အားလုံးမှစောင့်ရှောက်ခြင်း၊ကာကွယ်ခြင်း၊လုံခြုံစေခြင်းကိစ္စကို။ သံဝိဒဟတိ၊ ၏။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။ စက္ကဝတ္တီ၊ သော။ ဓမ္မိကော၊ သော။ ဓမ္မရာဇာ၊ သော။ သ သော ရာဇာ၊ ထိုမင်းသည်။ ဓမ္မတ္တော၊ လျှင်။ပ။ အန္တော ဇနသ္မိံ၊ ၌။ ဓမ္မိကံ၊ သော။ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ၊ ကို။ သံဝိဒဟိတွာ၊ ကောင်းစွာစီစဉ်၍လည်းကောင်း။ ခတ္တိယေသု၊ တို့၌။ ဓမ္မိကံ၊ သော။ ရုက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ၊ ကို။ သံဝိဒဟိတွာ၊ ၍လည်းကောင်း။ အနုယန္တေသု၊ တို့၌။ ဓမ္မိကံ၊ သော။ ရုက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ၊ ကို။ သံဝိဒဟိတွာ၊ လည်းကောင်း။ပ။ မိဂပဂ္ဂီသု၊ တို့၌။ ဓမ္မိကံ၊ သော။ ရက္ခာရဏဂုတ္တိံ၊ ကို။ သံဝိဒဟိတွာ၊ လည်းကောင်း။ ဓမ္မေနေဝ၊ ကုသိုလ်ကမ္မပထတရားဆယ်ပါးဖြင့်သာလျှင်။ စက္ကံ၊ အာဏာစက်ကို။ ပဝတ္တေတိ၊ လည်စေ၏။ပ။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။ ဧဝမေဝံ၊ ပင်။ အရဟံ၊ သော။ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ သော။ ဓမ္မိကော၊ ကိုးပါးသော လောကုတ္တရာ တရားရှိတော်မူသော။ ဓမ္မရာဇာ၊ တရားမင်းဖြစ်တော်မူသော။ ဝါ၊ ကိုးပါးသော လောကုတ္တရာတရားဖြင့် သတ္တဝါအများကို အားရနှစ်သက်စေတော်မူတတ်သော။ တထာဂတော၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ဓမ္မ ညေဝ၊ ကိုးပါးသောလောကုတ္တရာတရားကိုသာလျှင်။ နိဿာယ၊ မှီ၍။ ဓမ္မံ ဧဝ၊ ကိုးပါးသော လောကုတ္တရာတရားကိုသာလျှင်။ သက္ကရောန္တော၊ ရိုသေသမှုကောင်းစွာပြုလျက်။ပ။ ဓမ္မံ၊ လျှင်။ အပစာယမာနော၊ အရိုအသေပြုလျက်။ ဓမ္မဒ္ဓဇော၊ ကိုးပါးသော လောကုတ္တရာတရားဟူသော အောင်လံရှိလျက်။ ဓမ္မ ကေတု၊ ကိုးပါးသောလောကုတ္တရာတရားဟူသော တံခွန်ရှိလျက်။ ဓမ္မာဓိပတေယျော၊ ကိုးပါး.....ဟူသောအကြီးအကဲရှိလျက်။ ဝါ၊ ကိုးပါးသော လောကုတ္တရာ တရားကိုအကြီးအကဲ အရာထားလျက်။
“ဧဝရူပံ၊ ဤသို့ ကောင်းမြတ်သော သဘောရှိသော။ ကာယကမ္မံ၊ (ကာယသုစရိတ်သုံးပါးဟူသော) ကုသိုလ် ကာယကံကို။ သေဝိတဗ္ဗံ၊ မှီဝဲရမည်။ ဧဝရူပံ၊ ဤသို့ ဆိုးဝါးယုတ်ညံ့သော သဘောရှိသော။ ကာယကမ္မံ၊ (ကာယဒုစ္စရိတ်သုံးပါးဟူသော) အကုသိုလ်ကာယကံကို။ နသေဝိတဗ္ဗံ၊ မမှီဝဲရ။
ဧဝရူပံ၊ ဤသို့ ကောင်းမြတ်သော သဘောရှိသော။ ဝစီကမ္မံ၊ (ဝစီသုစရိတ်လေးပါးဟူသော) ကုသိုလ်ဝစီကံကို။ သေဝိတဗ္ဗံ၊ မှီဝဲရမည်။ ဧဝရူပံ၊ ဤသို့ဆိုးဝါးယုတ်ညံ့သောသဘောရှိသော။ ဝစီကမ္မံ၊ (ဝစီဒုစ္စရိတ်လေးပါးဟူသော)အကုသိုလ်ဝစီကံကို။ န သေဝိတဗ္ဗံ၊ မမှီဝဲရ။
ဧဝရူပံ၊ သော။ မနောကမ္မံ၊ (မနောသုစရိတ်သုံးပါးဟူသော)ကုသိုလ်မနောကံကို။ သေဝိတဗ္ဗံ၊ မည်။ ဧဝရူပံ၊ သော။ မနောကမ္မံ၊ (မနောဒုစ္စရိတ်သုံးပါးဟူသော) အကုသိုလ်မနောကံကို။ န သေဝိတဗ္ဗံ၊ ရ။
ဧဝရူပေါ၊ သော။ အာဇီဝေါ၊ သမ္မာအာဇီဝကို။ ဝါ၊ မှန်ကန်သောအသက်မွေးမှုကို။ သေဝိတဗ္ဗော၊ မည်။ ဧဝရူပေါ၊ သော။ အာဇီဝေါ၊ မိစ္ဆာအာဇီဝကို။ ဝါ၊ မှားယွင်းသောအသက်မွေးမှုကို။ န သေဝိတဗ္ဗော၊ ရ။
ဧဝရူပေါ၊ ဤသိုမှီခိုခြင်းငှါလျောက်ပတ်သောသဘောရှိသော။ ဂါမနိဂမော၊ ရွာနိဂုံးကို။ သေဝိတဗ္ဗော၊ မှီခိုနေထိုင်ရမည်။ ဧဝရူပေါ၊ ဤသို့မှီခိုခြင်းငှာမလျောက်ပတ်သောသဘောရှိသော။ ဂါမနိဂမော၊ ကို။ န သေဝိတဗ္ဗော၊ မမှီခိုမနေထိုင်ရ”။ ဣတိ၊ ဤသို့။

ဘိက္ခုသု၊ ရဟန်းတို့၌။ ဓမ္မိကံ၊ လောကီ လောကုတ္တရာတရားကို ပေးတတ်သော။ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိ၊ စောင့်ရှောက်တတ်,ကာကွယ်တတ်,လုံခြုံစေတတ်သောတရားဒေသနာအမိန့်အာဏာကို။ သံဝိဒဟတိ၊ စီစဉ်မိန့်မှတ်ပညတ်တော်မူ၏။

ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။ ပုန စပရံ၊ နောက်ထပ် အခြားသောဓမ္မိကာရက္ခာ ဝရဏဂုတ္တိကား။ အရဟံ၊ သော။ပ။ ဓမ္မရာဇာ၊ သော။ တထာဂတော၊ သည်။ ဓမ္မညေဝ၊ လျှင်။ နိဿာယ၊ ၍။ပ။ ဓမ္မကေတု၊ လျက်။ ဓမ္မာဓိပတေယျော၊ လျက်။ “ဧဝရူပံ၊ သော။ ကာယကမ္မံ၊ ကို။ သေဝိတဗ္ဗ၊ မည်။ပ။ ဧဝရူပေါ၊ သော။ ဂါမနိဂမော၊ ကို။ န သေဝိတဗ္ဗော၊ ရ”။ ဣတိ၊ သို့။ ဘိက္ခုနီသု၊ ရဟန်းမတို့၌။ ဓမ္မိကံ၊ သော။ ရုက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ၊ ကို။ သံဝိဒဟတိ၊ ၏။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။ ပုန စပရံ၊ ကား။ အရဟံ၊ သော။ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ သော။ပ။ ဓမ္မရာဇာ၊ သော။ တထာဂတော၊ သည်။ ဓမ္မညေဝ၊ လျှင်။ နိဿာယ၊ ၍။ပ။ ဓမ္မာဓိပတေယျော၊ လျက်။ပ။ ဂါမနိဂမော၊ ကို။ န သေဝိတဗ္ဗော၊ ရ။ ဣတိ၊ သို့။ ဥပါသကေသု၊ သီတင်းသည် ဒါယကာတို့၌။ ဓမ္မိကံ၊ သော။ ရုက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ၊ ကို။ သံဝိဒဟတိ၊ ၏။

ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။ ပုန စပရံ၊ ကား။ အရဟံ၊ သော။ပ။ ဂါမနိဂမော၊ ကို။ န သေဝိတဗ္ဗော၊ ရ။ ဣတိ၊ သို့။ ဥပါသိကာသု၊ သီတင်းသည်ဒါယိကာမတို့၌။ ဓမ္မိကံ၊ သော။ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ၊ ကို။ သံဝိဒဟတိ၊ ၏။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။ အရဟံ၊ သော။ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ သော။ ဓမ္မိကော၊ သော။ ဓမ္မရာဇာ၊ သော။ သ သော တထာဂတော၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ ဓမ္မညေဝ၊ သာလျှင်။ နိဿာယ၊ ၍။ပ။ ဓမ္မာဓိပတေယျော၊ လျက်။ ဘိက္ခုသု၊ ရဟန်းတို့၌။ ဓမ္မိကံ၊ သော။ ရုက္ခာဝရဏ ဂုတ္တိံ၊ ကို။ သံဝိဒဟိတွာ၊ စီစဉ်မိန့်မှတ် ပညတ်တော်မူ၍လည်းကောင်း။ ဘိက္ခု နီသု၊ တို့၌။ ဓမ္မိကံ၊ သော။ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ၊ ကို။ သံဝိဒဟိတွာ၊ ၍လည်းကောင်း။ပ။ ဥပါသိကာသု၊ သီတင်းသည် ဒါယိကာမတို့၌။ ဓမ္မိကံ၊ သော။ ရက္ခာ၀ရဏဂုတ္တိ၊ ကို။ သံဝိဒဟိတွာ၊ ၍လည်းကောင်း။ ဓမ္မေနေဝ၊ ကိုးပါးသောလောကုတ္တရာတရားဖြင့်သာလျှင်။ အနုတ္တရံ၊ သော။ ဓမ္မစက္ကံ၊ ကို။ ပဝတ္တေတိ၊ ၏။ပ။

တတိယံ။