Issues
Select Version
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Bhikkhu Bodhi
English
Pañcakanipātapāḷi
Pañcakanipātapāḷi

5. Phāsuvihārasuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

၁၀၅။ ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ ဖာသုဝိဟာရာ၊ ချမ်းသာစွာနေထိုင်ရကြောင်းတရားတို့သည်။ ဣမေ ပဉ္စ၊ ဤငါးပါးတို့တည်း။
ပဉ္စ၊ ငါးပါးတို့ဟူသည်။ ကတမေ၊ အဘယ်တို့နည်းဟူမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။ ဘိက္ခုနော၊ ရဟန်းသည်။ သဗြဟ္မစာရီသု၊ သီတင်းသုံးဖော်ရဟန်းတို့၌။ အာဝိ စေဝ၊ မျက်မှောက်၌လည်းကောင်း။ ဝါ၊ မျက်မှောက်ဖြစ်၍ပေါ်လွင်ထင်ရှားစွာလည်းကောင်း။ ရဟော စ၊ မျက်ကွယ်၌လည်းကောင်း။ ဝါ၊ မျက်ကွယ်ဖြစ်၍မထင်မရှားလည်းကောင်း။ မေတ္တံ ၁။ မေတ္တံ ကာယကမ္မံ။ ။ အဋ္ဌကထာ၌ “မေတ္တံ ကာယကမ္မန္တိ မေတ္တစိတ္တေန ပဝတ္တိတံ ကာယကမ္မံ”ဟု ဖွင့်၏၊ ထိုအဖွင့်နှင့်အညီ ဒီ၊ မဟာဝဂ္ဂဋီကာ (၁၃၁)အတိုင်း“မေတ္တာ ဧတဿ အတ္တီတိ မေတ္တံ(စိတ္တံ)၊ မေတ္တာရှိသောစိတ်”ဟု ဝစနတ္ထပြု၊ ဤသုတ် အင်္ဂုတ္တိုရ်ဋီကာ၌ စိတ္တံပုဒ်ကျနေ၏၊ထို့နောက် “မေတ္တေန ပဝတ္တိတံ မေတ္တံ (ကာယကမ္မံ) =မေတ္တာရှိသောစိတ်သည် ဖြစ်စေအပ်သော၊ဝါ=မေတ္တာစိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော (ကာယ ကံ)”ဟုပြု။ ဆက္ကနိပါတ်စာပိုဒ်(၁၁)သုတ်၊ဤစာအုပ်စာမျက်နှာ-၄၃၀ ၌လည်းကြည့်။ ၊ မေတ္တာရှိသောစိတ်သည်ဖြစ်စေအပ်သော။ ဝါ၊ မေတ္တာစိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော။ ကာယကမ္မံ၊ ကာယကံကို။ ဝါ၊ ကာယဒွါရဖြင့်ပြုလုပ်အပ်သောအမှုလုပ်ငန်းကို။ ဝါ၊ ကိုယ်မှုလုပ်ငန်းကို။ ဝါ၊ သည်။ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ၊ ရှေ့ရှုစွဲကပ်တည်စေအပ်သည်။ ဝါ၊ ပြုလုပ်အပ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ သဗြဟ္မစာရီသု၊ တို့၌။ အာဝိစေဝ၊ လည်းကောင်း။ ရဟောစ၊ လည်းကောင်း။ မေတ္တံ၊ သော။ ဝစီကမ္မံ၊ ဝစီကံကို။ ဝါ၊ ဝစီဒွါရဖြင့်ပြုလုပ်အပ်သောအမှုလုပ်ငန်းကို။ ဝါ၊ နှုတ်မှုလုပ်ငန်းကို။ ဝါ၊ သည်။ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ သဗြဟ္မစာရီသု၊ တို့၌။ အာဝိစေ၀၊ လည်းကောင်း။ ရဟောစ၊ လည်းကောင်း။ မေတ္တံ၊ သော။ မနောကမ္မံ၊ မနောကံကို။ ဝါ၊ မနောဒွါရဖြင့်ပြုလုပ်အပ်သောအမှုလုပ်ငန်းကို။ ဝါ၊ စိတ်မှုလုပ်ငန်းကို။ ဝါ၊ သည်။ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
အခဏ္ဍာနိ၊ ကုန်သော။ [စာပိုဒ်(၃၂)စုန္ဒီသုတ်(ဤစာအုပ်စာမျက်နှာ၆၇)ကြည့်]။ပ။ သမာဓိသံဝတ္တနိကာနိ၊ မဂ်ဖိုလ်သမာဓိကိုဖြစ်စေတတ်ကုန်သော။ ယာနိတာနိ သီလာနိ၊ အကြင်စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလတို့သည်။ (သန္တိ၊ ရှိကုန်၏။ သောဘိက္ခု၊ ထိုရဟန်းသည်) တထာရူပေဟိ၊ ထိုသို့မကျိုးပြတ်ခြင်းစသောသဘောရှိကုန်သော။ သီလေဟိ၊ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလတို့ဖြင့်။ သဗြဟ္မစာရီဟိ၊ သီတင်းသုံးဖေါ်ရဟန်းတို့နှင့်။ (သဒ္ဓိ၊ အတူတကွ) အာဝိစေ၀၊ လည်းကောင်း။ ရဟောစ၊ လည်းကောင်း။ သီလသာမညဂတော၊ သီလအားဖြင့်တူသည်အဖြစ်သို့ရောက်လျက်။ ဝိဟရတိ၊ နေ၏။
ယာ အယံ၊ အကြင်သို့သော။ ဝါ၊ အကြင်ငါဘုရားနှင့်သင်တို့ကိုယ်တွေ့မျက်မှောက်ဖြစ်သော။ ဒိဋ္ဌိ၊ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိသည်။ အရိယာ၊ ကိလေသာအညစ်အကြေးကင်းဝေးစင်ကြယ်သည်။ နိယျာနိကာ ၂။ နိယျာနိကာ နိယျာတိ။ ။နိယျာနိကာ၊ ဝဋ်ဒုက္ခမှ ထွက်ခွာသွားတတ်, ထွက်ခွာ သွားစွမ်းနိုင်သည်၊ ဟုတွာ=ဖြစ်၍၊ ဝါ=ဖြစ်ခြင်းကြောင့်၊ နိယျာတိ=ဝဋ်ဒုက္ခမှ ထွက်ခွာသွား၏။ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိသည် ဝဋ်ဒုက္ခမှ ထွက်ခွာသွားခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သော ကြောင့် ဝဋ်ဒုက္ခမှ ထွက်ခွာသွား၏။ အဘယ်အကျိုးငှာ ဝဋ်ဒုက္ခမှ ထွက်ခွာသွားသနည်း၊ တက္ကရဿ သမ္မာဒုက္ခက္ခယာယ=ထိုမြတ်စွာဘုရား အဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာပြုကျင့် သောသူ၏ သမ္မာဒုက္ခက္ခယအကျိုးငှါ ဝဋ်ဒုက္ခမှ ထွက်ခွာသွား၏။ ဝိပဿနာ သမ္မာ ဒိဋ္ဌိသည် သူကိုယ်တိုင်ကလည်း ဝဋ်ဒုက္ခမှ ထွက်ခွာသွား၏၊ ထို့ကြောင့်ပင် သူ၏ဖြစ်ရာ (သူ၏ပိုင်ရှင်) ပုဂ္ဂိုလ်ကိုလည်း ဝဋ်ဒုက္ခမှ ထွက်ခွာသွားစေ၏။ ၊ ဝဋ်ဒုက္ခမှထွက်ခွာသွားစွမ်းနိုင်သည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ ဝါ၊ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်) တက္ကရဿ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားအဆုံးအမကိုလိုက်နာပြုကျင့်သောပုဂ္ဂိုလ်၏။ သမ္မာ၊ ကောင်းစွာ။ ဝါ၊ အကြောင်းမှန်၊ နည်းလမ်းမှန်အားဖြင့်။ ဒုက္ခက္ခယာယ၊ ဝဋ်ဒုက္ခအားလုံးကုန်ဆုံးခြင်းငှာ။ ဝါ၊ ဝဋ်ဒုက္ခအားလုံးကုန်ဆုံးရာနိဗ္ဗာန်အကျိုးငှါ။ နိယျာတိ၊ ဝဋ်ဒုက္ခမှထွက်ခွာသွား၏။ (သော ဘိက္ခု၊ ထိုရဟန်းသည်) တထာရူပါယ၊ ထိုသို့သဘောရှိသော။ (ထိုသို့အရိယနိယျာနိကဖြစ်၍ဝဋ်ဒုက္ခမှထွက်ခွာသွားခြင်းသဘောရှိသော) ဒိဋ္ဌိယာ၊ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိဖြင့်။ သဗြဟ္မစာရီဟိ၊ တို့နှင့်။ (သဒ္ဓိ၊ အတူတကွ) အာဝိ စေ၀၊ လည်းကောင်း။ ရဟော စ၊ လည်းကောင်း။ ဒိဋ္ဌိသာမည ဂတော၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိအားဖြင့်တူသည်အဖြစ်သို့ရောက်လျက်။ ဝိဟရတိ၊ နေ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဖာသုဝိဟာရာ၊ တို့သည်။ ဣမေ ပဉ္စ၊ တို့တည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)
ပဉ္စမံ၊ ငါးခုမြောက်သုတ်တည်း။