၈၁။ ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။
ပဉ္စဟိ၊ ငါးပါးကုန်သော။
ဓမ္မေဟိ၊ တရားတို့နှင့်။
သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသော။
ထေရော၊ (ဆယ်ဝါပြည့်မှီ)ထေရ်ဖြစ်သော။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။
သဗြဟ္မစာရီနံ၊ သီတင်းသုံးဖော်တို့၏။
အဂ္ဂိယော စ၊ မချစ်အပ်သူသည်လည်းကောင်း။
အမနာပေါ စ၊ စိတ်နှလုံးကိုမတိုးပွားစေတတ်သူသည်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ မမြတ်နိုးအပ်သူသည်လည်းကောင်း။
အဂရု စ၊ အလေးဂရုမပြုထိုက်သူသည်လည်းကောင်း။
အဘာဝနီယော စ၊ မချီးမွမ်းထိုက်သူသည်လည်းကောင်း။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ကတမေဟိ၊ အဘယ်မည်ကုန်သော။
ပဉ္စဟိ၊ ကုန်သော။
(ဓမ္မေဟိ၊ တို့နှင့်။
သမန္နာဂတော၊ သော။
ထေရော၊ သော။ပ။
အဘာဝနီယော စ၊ သည်လည်းကောင်း။
ဟောတိ၊ ဖြစ်သနည်းဟူမူ။)
(ထေရော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်)
ရဇနီယေ၊ တပ်မက်စွဲလမ်းဖွယ်အာရုံ၌။
ရဇ္ဇတိ၊ တပ်မက်စွဲလမ်း၏။
ဒုဿနီယေ၊ စိတ်မနှစ်သက်ဒေါသထွက်ဖွယ်အာရုံ၌။
ဒုဿတိ၊ ဒေါသထွက်၏။
မောဟနီယေ၊ တွေဝေအသိမှားမောဟပွားဖွယ်အာရုံ၌။
မုယှတိ၊ တွေဝေအသိမှား၊ မောဟပွား၏။
ကုပ္ပနီယေ၊ အာဃာတထားအမျက်ပွားဖွယ်အာရုံ၌။
ကုပ္ပတိ၊ အာဃာတထားအမျက်ပွား၏။
မဒနီယေ၊ မာန်တက်ထောင်လွှားဖောက်ကြွားဖွယ်အာရုံ၌။
မဇ္ဇတိ၊ မာန်တက်ထောင်လွှားမောက်ကြွား၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပဉ္စဟိ၊ ကုန်သော။
ဣမေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ ဤတရားတို့နှင့်။ပ။
ပိယော စ၊ ချစ်အပ်သူသည်လည်းကောင်း။
မနာပေါ စ၊ စိတ်နှလုံးကိုတိုးပွားစေတတ်သူသည်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ မြတ်နိုးအပ်သူသည်လည်းကောင်း။
ဂရု စ၊ အလေးဂရုပြုထိုက်သူသည်လည်းကောင်း။
ဘာဝနီယော စ၊ ချီးမွမ်းထိုက်သူသည်လည်းကောင်း။
ဟောတိ၊ ၏။
[ဒသကနိပါတ်ဋ္ဌ၃၂၁-၌ သမ္ဘာဝနီယော ဟုဖွင့်လတ္တံ့]။ပ။
(ထေရော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်)
ရဇနီယေ၊ ၌။
န ရဇ္ဇတိ၊ မတပ်မက်မစွဲလမ်း။ပ။
န ဒုဿတိ၊ ဒေါသမထွက်။ပ။
န မုယုတိ၊ တွေဝေမရှိအမှန်သိ၏။ပ။
န ကုပ္ပတိ၊ အပျက်မပွား။ပ။
န မဇ္ဇတိ၊ မာန်မတက်။
ဝါ၊ မထောင်လွှားမမော်ကြွား။ပ။
ပဌမံ။
၈၂။ (ထေရော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်)
အဝီတရာဂေါ၊ ကင်းရှင်းသောရာဂမရှိသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
အဝီတဒေါသော၊ ကင်းရှင်းသောဒေါသမရှိသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
အဝီတမောဟော၊ ကင်းရှင်းသောမောဟမရှိသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
မန္ဒီ စ၊ သူတပါးဂုဏ်ကျေးဇူးကိုချေဖျက်တတ်သောဒေါသရှိသည်လည်းကောင်း။
[ဆက္ကစာပိုဒ်-၃၆ ဤစာအုပ်စာမျက်နှာ-၄၉၁ လည်းကြည့်]
ပဠာသီ စ၊ ကိုယ့်ထက်သာသူ,တန်းတူယှဉ်တု,ဂုဏ်ပြိုင်ပြုတတ်သည်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ သူတပါးဂုဏ်တို့ကိုကိုက်ဖြတ်၍မိမိဂုဏ်တို့နှင့်ညီမျှအောင်ပြုတတ်သောဒေါသမူစိတ္တုပ္ပါဒ်ရှိသည်လည်းကောင်း။
ဟောတိ၊ ၏။
[ပဠာသတီတိ ပဠာသော၊ ပရဿ ဂုဏေ ဍံသိတွာအတ္တနော ဂုဏေဟိသမံ ကရောတီတိအတ္ထော။
ခုဒ္ဒကဝတ္ထုဝိဘင်းဋ္ဌ။ ၄၇၄။ ပဠာသော ဧတဿ အတ္ထိတိပဠာသီ]။ပ။
ဂီတ ရာဂေါ၊ ကင်းရှင်းသောရာဂရှိသည်။
ဟောတိ၊ ၏။ပ။
အမဏ္ဍီ စ၊ သူတပါးဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကိုချေဖျက်တတ်သောဒေါသမရှိသည်လည်းကောင်း။
အပဠာသီ စ၊ ကိုယ့်ထက်သာသူတန်းတူယှဉ်တုဂုဏ်ပြိုင်မပြုတတ်သည်လည်းကောင်းဟောတိ=၏။ပ။
ဒုတိယံ။
၈၃။ (ထေရော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်)
ကုဟကော စ**၁။ ကုဟကောလပကော နေမိတ္တိကော**။ ။ကုဟ ဝိမှာပနေ(အံ့သြစေခြင်း) အွ။ လောကံ ကုဟယတိ ဝိမှာပယတီတိ ကုဟကော၊ လူအပေါင်းကို အံ့သြစေတတ် သောသူ။မိမိကိုယ်ကို အံ့သြစရာပုဂ္ဂိုလ်ကြီးဟု အထင်ခံရအောင်(ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကြီး,အဘိညာဉ်တန်ခိုး ရရှိသူကြီး စသည်အထင်ခံရအောင်) သာမန္တဇပ္ပနီ စသော ကုဟနဝတ္ထုသုံးမျိုးဖြင့် လူအပေါင်းကို စောင်းရိတ်ပြောဆိုတတ်သောသူ။ ဤ နိဿယ စာအုပ် စာမျက်နှာ-၆၆၉၊ ဆက္ကနိပါတ်စာပိုဒ် (၇၇) ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မသုတ်လည်း ကြည့်] လပတိ အတ္တာနံ ဝါ ဒါယကံ ဝါ ဥက္ခိပိတွာ ဥက္ကာစေတွာ ကထေတီတိ လပကော (နိဿယခန်းအတိုင်း မြန်မာပြန်ပါ)။
နိမိတ္တန္တိစ ပရေသံ ပစ္စယဒါနသညုပ္ပါဒကံ ကာယဝစီကမ္မံ ဝုစ္စတိ၊ သူတပါး တို့ကို လှူဖွယ်ပစ္စည်း လှူဒါန်းခြင်းကိစ္စ၌ သိရှိမှတ်သား နားလည်စေနိုင်သော အမှတ်သညာကို ဖြစ်စေတတ်သော ကာယကံ ဝစီကံ (ကိုယ်အမူအရာ နှုတ်အမူအရာ ဟူသောအရိပ် နိမိတ်)ကို နိမိတ္တခေါ်သည်ဟု ဋီကာဖွင့်၏၊ လှူဖွယ်ပစ္စည်း လှူဒါန်းစေ လိုမှုကို သိစေနိုင်သော ကိုယ်နှုတ်အမူအရာ အရိပ်နိမိတ်ဟု ဆိုလို၏နိမိတ္တံ သီလံ ယဿာတိ နေမိတ္တိကော=ထိုအရိပ်နိမိတ်ကို ပြုခြင်းအလေ့ရှိသူ(တနည်း) နိမိတ္တေန စရတီတိ နေမိတ္တိကော=ထိုအရိပ်နိမိတ်ဖြင့် လှည့်လည်သွားလာသူ၊ နိမိတ္တံ ဝါ ကရောတီတိ နေမိတ္တိကော=ထိုအရိပ်နိမိတ်ကို ပြုလုပ်သောသူ။ ဤသို့ ဝိဂြိုဟ်သုံးမျိုး ဋီကာ မိန့်ဆို၏။ ၊ လူအပေါင်းကို အံ့ဩစေတတ်သည်လည်း။ (မိမိ၌မဂ်ဖိုလ်ရရှိကြောင်းကိုရိပ်ကာသီကာပြောဆိုခြင်းစသည်ဖြင့်လူအပေါင်းကိုချီးမွမ်းအံ့သြစေတတ်သည်လည်း) ဟောတိ၊ ၏။ လပကော စ၊ မြှောက်ပင့်ပြောဆိုတတ်သည်လည်း(ပစ္စည်းလာဘ်ရခြင်းငှာမိမိကိုယ်ကိုလည်းကောင်း,ဒါယကာကိုလည်းကောင်းမြှောက်ပင့်ပြောဆိုတတ်သည်လည်း) ဟောတိ၊ ၏။ နေမိတ္တိကော စ၊ (ပစ္စည်းလာဘ်လှူဒါန်းအောင်)အရိပ်နိမိတ်ပြုခြင်းအလေ့ရှိသည်လည်း။ (ဟောတိ၊ ၏) နိပ္ပေသိကော စ **၁။ နိပွေသိကော နိဇ္ဇဂီသိတာ**။ ။ပိသဓာတ် စုဏ္ဏနေ (မှုန့်မှုန့်ညက်ညက် ကြိတ်ချေခြင်း) ဏပစ္စည်းဖြင့် နိသနံ နိပွေသော၊ ဖိနှိပ်ကြိတ်ချေခြင်း (ပစ္စည်းလာဘ် ရခြင်းငှာ ဆဲရေးငေါက်ငမ်းခြင်း ပြောင်လှောင်ပြောခြင်း)။ နိပွေသော သီလံ အဿာတိ နိပွေသိကော=ဖိနှိပ်ကြိတ်ချေခြင်းအလေ့ရှိသူ၊ (တနည်း) နိပ္ပိသတီတိ နိသော= ဖိနှိပ်ကြိတ်ချေတတ်သောသူ၊ သောယေဝ နိပွေသိကော။ နိဇိဂီသိတာ၌-နိပုဗ္ဗ ဟရဓာတ် ဓာတုပစ္စယ သပစ္စည်းတုပစ္စည်း“ဟရဿ ဂီ သေသုတ်ဖြင့် စီရင်ပါ။ နိဂီသတိ မဂ္ဂတိ ပရိယေသတီတိ နိဇိဂီသိတာ=ရှာမှီးတတ်သောသူ။ ၊ (ပစ္စည်းလာဘ်လှူဒါန်းအောင်)ကြိတ်ချေဖိနှိပ်ပြောဆိုခြင်းအလေ့ရှိသည်လည်း။ (ဟောတိ၊ ၏) လာဘေန၊ မိမိ၏အနည်းငယ်သောပစ္စည်းလာဘ်ဖြင့်။ လာဘံ၊ သူတပါး၏ပစ္စည်းလာဘ်များစွာကို။ နိဇဂီသိတာ စ၊ ရှာမှီးယူငင်တတ်သည်လည်း။ ဟောတိ၊ ၏။ပ။
နိမိတ္တန္တိစ ပရေသံ ပစ္စယဒါနသညုပ္ပါဒကံ ကာယဝစီကမ္မံ ဝုစ္စတိ၊ သူတပါး တို့ကို လှူဖွယ်ပစ္စည်း လှူဒါန်းခြင်းကိစ္စ၌ သိရှိမှတ်သား နားလည်စေနိုင်သော အမှတ်သညာကို ဖြစ်စေတတ်သော ကာယကံ ဝစီကံ (ကိုယ်အမူအရာ နှုတ်အမူအရာ ဟူသောအရိပ် နိမိတ်)ကို နိမိတ္တခေါ်သည်ဟု ဋီကာဖွင့်၏၊ လှူဖွယ်ပစ္စည်း လှူဒါန်းစေ လိုမှုကို သိစေနိုင်သော ကိုယ်နှုတ်အမူအရာ အရိပ်နိမိတ်ဟု ဆိုလို၏နိမိတ္တံ သီလံ ယဿာတိ နေမိတ္တိကော=ထိုအရိပ်နိမိတ်ကို ပြုခြင်းအလေ့ရှိသူ(တနည်း) နိမိတ္တေန စရတီတိ နေမိတ္တိကော=ထိုအရိပ်နိမိတ်ဖြင့် လှည့်လည်သွားလာသူ၊ နိမိတ္တံ ဝါ ကရောတီတိ နေမိတ္တိကော=ထိုအရိပ်နိမိတ်ကို ပြုလုပ်သောသူ။ ဤသို့ ဝိဂြိုဟ်သုံးမျိုး ဋီကာ မိန့်ဆို၏။ ၊ လူအပေါင်းကို အံ့ဩစေတတ်သည်လည်း။ (မိမိ၌မဂ်ဖိုလ်ရရှိကြောင်းကိုရိပ်ကာသီကာပြောဆိုခြင်းစသည်ဖြင့်လူအပေါင်းကိုချီးမွမ်းအံ့သြစေတတ်သည်လည်း) ဟောတိ၊ ၏။ လပကော စ၊ မြှောက်ပင့်ပြောဆိုတတ်သည်လည်း(ပစ္စည်းလာဘ်ရခြင်းငှာမိမိကိုယ်ကိုလည်းကောင်း,ဒါယကာကိုလည်းကောင်းမြှောက်ပင့်ပြောဆိုတတ်သည်လည်း) ဟောတိ၊ ၏။ နေမိတ္တိကော စ၊ (ပစ္စည်းလာဘ်လှူဒါန်းအောင်)အရိပ်နိမိတ်ပြုခြင်းအလေ့ရှိသည်လည်း။ (ဟောတိ၊ ၏) နိပ္ပေသိကော စ **၁။ နိပွေသိကော နိဇ္ဇဂီသိတာ**။ ။ပိသဓာတ် စုဏ္ဏနေ (မှုန့်မှုန့်ညက်ညက် ကြိတ်ချေခြင်း) ဏပစ္စည်းဖြင့် နိသနံ နိပွေသော၊ ဖိနှိပ်ကြိတ်ချေခြင်း (ပစ္စည်းလာဘ် ရခြင်းငှာ ဆဲရေးငေါက်ငမ်းခြင်း ပြောင်လှောင်ပြောခြင်း)။ နိပွေသော သီလံ အဿာတိ နိပွေသိကော=ဖိနှိပ်ကြိတ်ချေခြင်းအလေ့ရှိသူ၊ (တနည်း) နိပ္ပိသတီတိ နိသော= ဖိနှိပ်ကြိတ်ချေတတ်သောသူ၊ သောယေဝ နိပွေသိကော။ နိဇိဂီသိတာ၌-နိပုဗ္ဗ ဟရဓာတ် ဓာတုပစ္စယ သပစ္စည်းတုပစ္စည်း“ဟရဿ ဂီ သေသုတ်ဖြင့် စီရင်ပါ။ နိဂီသတိ မဂ္ဂတိ ပရိယေသတီတိ နိဇိဂီသိတာ=ရှာမှီးတတ်သောသူ။ ၊ (ပစ္စည်းလာဘ်လှူဒါန်းအောင်)ကြိတ်ချေဖိနှိပ်ပြောဆိုခြင်းအလေ့ရှိသည်လည်း။ (ဟောတိ၊ ၏) လာဘေန၊ မိမိ၏အနည်းငယ်သောပစ္စည်းလာဘ်ဖြင့်။ လာဘံ၊ သူတပါး၏ပစ္စည်းလာဘ်များစွာကို။ နိဇဂီသိတာ စ၊ ရှာမှီးယူငင်တတ်သည်လည်း။ ဟောတိ၊ ၏။ပ။
(ထေရော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်)
ကုဟကော စ၊ သည်လည်း။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
လပကော စ၊ လည်း။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ပ။
လာဘေန၊ ဖြင့်။
လာဘံ၊ ကို။
နိဇိဂီသိတာ စ၊ လည်း။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ပ။
တတိယံ။
**၈၄(စာပိုဒ်)။ ၄-အဿဒ္ဓသုတ်**။ ။ (ထေရော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်)
အဿဒ္ဓေါ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
[ဤစာအုပ် စာမျက်နှာ-၆ကြည့်]။ပ။
(ထေရော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်)
သဒ္ဓေါ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။ပ။
စတုတ္ထံ။
၈၅။ (ထေရော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်)
ရူပါနံ၊ အဆင်းရူပါရုံတို့ကို။
ဝါ၊ ရူပါရုံကိုအာရုံပြု၍ဖြစ်သောရာဂစသည်တို့ကို။
အက္ခမော၊ ချုပ်တည်းသည်းခံနိုင်ခြင်းမရှိသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
သဒ္ဒါနံ၊ အသံသဒ္ဒါရုံတို့ကို။
ဝါ၊ သဒ္ဒါရုံကိုအာရုံပြု၍ဖြစ်သောရာဂစသည်တို့ကို။
အက္ခမော၊ သည်။(ဟောတိ)
ဂန္ဓာနံ၊ အနံ့ဂန္ဓာရုံတို့ကို။
ဝါ၊ တို့ကို။ပ။
ရသာနံ၊ အရသာရသာရုံတို့ကို။
ဝါ၊ တို့ကို။ပ။
ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ၊ အတွေ့အထိဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံတို့ကို။
ဝါ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံကိုအာရုံပြု၍ဖြစ်သောရာဂစသည်တို့ကို။
အက္ခမော၊ သည်။
(ဟောတိ)။ပ။
(ထေရော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်)
ရူပါနံ၊ တို့ကို။
ဝါ၊ တို့ကို။
ခမော၊ ချုပ်တည်းသည်းခံနိုင်မှုရှိသည်။
ဟောတိ၊ ၏။ပ။
ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ၊ တို့ကို။
ခမော၊ သည်။
(ဟောတိ)။ပ။
ပဉ္စမံ။
၈၆။ (ထေရော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်)
အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တော၊ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်သို့ရောက်သည်။
ဝါ၊ (ဒုက္ခသစ္စာစသော)အကျိုးတရားတို့၌ခွဲခြားသိမြင်သောဉာဏ်သို့ရောက်သည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တော၊ ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်သို့ရောက်သည်။
ဝါ၊ (ဒုက္ခသမုဒယစသော)အကြောင်းတရားတို့၌ခွဲခြားသိမြင်သောဉာဏ်သို့ရောက်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
[စတုက္ကနိပါတ် စာပိုဒ်(၁၇၂)ဝိဘတ္တိသုတ်(ဒုတိယအကြိမ်ရိုက်နှိပ်သောဒုတိယတွဲနိဿယစာမျက်နှာ-၃၄၁)၌အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါစသည်ကိုအကျဉ်းချုပ်ရေးခဲ့ပြီ]
နိရုတ္တိ ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တော၊ နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်သို့ရောက်သည်။
ဝါ၊ သဘာဝနိရုတ္တိဖြစ်သောမာဂဓဘာသာကိုရွတ်ဆိုခြင်း၌အမှားအမှန်ခွဲခြမ်းသိမြင်သောဉာဏ်သို့ရောက်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ပဋိဘာနပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တော၊ ပဋိဘာနပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်သို့ရောက်သည်။
ဝါ၊ ရှေးဖြစ်သောပဋိဘာန်ဉာဏ်သုံးပါးတို့၏ကိစ္စလုပ်ငန်းစွမ်းရည်သတ္တိကိုခွဲခြမ်းသိမြင်သောဉာဏ်သို့ရောက်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
သဗြဟ္မစာရီနံ၊ သီတင်းသုံးဖော်တို့၏။
ဥစ္စာဝစာနိ၊ ကြီးမားကုန်,သေးငယ်ကုန်သော။
ဝါ၊ မြင့်မြတ်ကုန်နိမ့်ကျကုန်သော။
[ဥစ္စ+အဝစ]
ကိကရဏီယာနိ၊ ဘယ်ဟာကိုပြုလုပ်ရမည်နည်းဟုပြောဆိုစဉ်းစား၍ပြုလုပ်သင့်ကုန်သော။
ယာနိ တာနိ (ကမ္မာနိ)၊ အကြင်လုပ်ငန်းကိစ္စတို့သည်။
(သန္တိ၊ ရှိကုန်၏)
တတ္ထ၊ ထိုလုပ်ငန်းကိစ္စတို့၌။
ဒက္ခာ၊ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာသည်။
အနလသော၊ မပျင်းရိသည်။
တတြပါယာယ
၁။ တတြုပါယာ။ ။ တတြ တတြ ကမ္မေ ဥပါယာ တတြုပါယာ၊ တတြ တတြ၊ ထိုထိုကိစ္စကြီးငယ်၌၊ ဥပါယာ=(ပြီးစီးစေခြင်းဖြင့်) ကပ်ရောက်နိုင်သော ဉာဏ်ပညာ၊ ထိုထိုကိစ္စကြီးငယ်ကို ပြီးစီးစေနိုင်သော ဉာဏ်ပညာဟူလို။ (တစ်နည်း) တတြ တတြ= ထိုထိုလုပ်ငန်းကိစ္စ၌၊ ဥပါယာ (သာဓေတဗ္ဗဥပါယာ)=ပြီးစီးစေနိုင်သော အကြောင်းဥပါယ်ဖြစ်သော ဉာဏ်ပညာ။ စာပိုဒ် (၃၃) သုတ် ဋီကာ (နှာ၊၁၆)၌ "သာဓေဗ္ဗ ဥပါယဘူတာယ" ဟု ပါဌ်ရှိသည့်အတိုင်း အနက်ပြန်ဆိုသည်။
၊ ထိုထိုကိစ္စကြီးငယ်၌ပြီးစီးစေခြင်းဖြင့်ကပ်ရောက်နိုင်သော။
ဝါ၊ ထိုယိုလုပ်ငန်းကိစ္စ၌ပြီးစီးစေနိုင်သောအကြောင်းဥပါယ်ဖြစ်သော။
ဂီမံသာယ၊ ဖူးစမ်းဆင်ခြင်တတ်သောဉာဏ်နှင့်။
(ဤအချိန်၌ဤလုပ်ငန်းကိုပြုလုပ်သင့်သည်စသည်ဖြင့်စူးစမ်းဆင်ခြင်တတ်သောဉာဏ်ပညာနှင့်)
သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသည်။
ကာတုံ၊ ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်ခြင်းငှာ။
အလံ၊ စွမ်းနိုင်သည်။
သံဝိဓာ၊ စီမံခန့်ခွဲခြင်းငှာ။
ဝါ၊ သူတပါးကိုစေခိုင်းခြင်းငှာ။
အလံ၊ စွမ်းနိုင်သည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ပ။
ဆဋ္ဌံ။
၈၇။ (ထေရော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်)
သီလဝါ၊ သီလရှိသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ပါတိမောက္ခ+သံဝရ+သံဝုတော၊ ပါတိမောက်သီလတည်းဟူသော+အပိတ်အဆီးဖြင့်+(ကာယဝစီဒွါရတို့ကို)ပိတ်ဆို့စောင့်စည်းလျက်။
ဝါ၊ ပါတိမောက္ခသံဝရသီလနှင့်ပြည့်စုံလျက်။
အာစာရ+ဂေါရ+သမ္ပန္နော၊ အကျင့်ကျက်စားရာဌာနနှင့်ပြည့်စုံလျက်(ရဟန်းတို့အားလျောက်ပတ်သောအကျင့်နှင့်လည်းကောင်း,ဆွမ်းစသည်အတွက်သွားလာဝင်ထွက်ကျက်စားသင့်ရာဌာနနှင့်လည်းကောင်းပြည့်စုံလျက်)
ဝိဟရတိ၊ နေ၏။
အဏုမတ္တေသု၊ အဏုမြူပမာဏရှိကုန်သော။
ဝါ၊ အဏုမြူသဖွယ်အလွန်သေးငယ်ကုန်သော။
ဝဇ္ဇေသု၊ အကုသိုလ်အပြစ်တို့၌။
ဘယဒဿာဝီ၊ ကြောက်ဖွယ်ဘေးဟုရှုလေ့ရှိလျက်။
သိက္ခာပဒေသု၊ သိက္ခာပုဒ်တို့တွင်။
(တံ တံ သိက္ခာပဒံ၊ ထိုထိုသိက္ခာပုဒ်ကို)
သမာဒါယ၊ ကောင်းစွာခံယူ၍။
ဝါ၊ ဆောက်တည်၍။
သိက္ခတိ၊ ဖြည့်ကျင့်၏။
[တနည်း-သိက္ခာပဒေသု၊ သီလသိက္ခာကုသိုလ်အဖို့တို့၌။
(သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ ဖြည့်ကျင့်ဖွယ်ရာသီလသိက္ခာအားလုံးကို)
သမာဒါယ၊ ၍။
သိက္ခတိ၊ ၏။
ဒုကနိပါတ်စာပိုဒ်(၃၇)၌အာစာရဂေါစရကိုရေးခဲ့ပြီ]။
(ထေရော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်)
ဗဟုဿုတော၊ များစွာသောပရိယတ္တိဓမ္မဟူသောသုတရှိသည်။
ဝါ၊ များစွာကြားနားသင်မှတ်ထားအပ်သောသုံးဖြာပိဋကတ်ပရိယတ်တရားရှိသည်။
သုတဓရော၊ ပရိယတ္တိဓမ္မသုတကိုမမေ့မပျောက်နှုတ်ရောက်ဆောင်ထားမှတ်သားနိုင်သည်။
သုတသန္နိစယော၊ (စိတ်နှလုံးတည်းဟူသောသေတ္တာအတွင်း၌)မပျက်မယွင်း,ထည့်သွင်းသိုမှီးသိမ်းဆည်းထားအပ်သောပရိယတ္တိဓမ္မသုတရှိသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ယေ တေ ဓမ္မာ၊ အကြင်ပရိယတ္တိတရားတော်တို့သည်။
အာဒိကလျာဏာ၊ အစ၌ကောင်းမွန်ကုန်သည်။
မဇ္ဈေကလျာဏာ၊ အလယ်၌ကောင်းမွန်ကုန်သည်။
ပရိယောသာနကလျာဏာ၊ အဆုံး၌ကောင်းမွန်ကုန်သည်။
သာတ္ထာ၊ (သတိပဋ္ဌာန်,သမ္မပ္ပဓာန်အစရှိသော)အနက်သဘောနှင့်ပြည့်စုံကုန်သည်။
သဗျဉ္ဇနာ၊ (အက္ခရာ,ပုဒ်,ဝါကျစသော)သဒ္ဒါနှင့်ပြည့်စုံကုန်သည်။
ဝါ၊ သိထိလ,ဓနိတစသောအက္ခရာနှင့်ပြည့်စုံကုန်သည်။
[သိထိလ,ဓနိတစသောအက္ခရာအသံနှင့်ပြည့်စုံပီသစွာဟောကြားအပ်ကုန်သည်ဟူလို]
ကေဝလ ပရိပုဏ္ဏာ၊ အားလုံးစုံထက်ဝန်းကျင်ပြည့်စုံကုန်သည်။
ပရိသုဒ္ဓါ၊ ထက်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ကုန်သည်။
(ဟုတွာ၊ ဖြစ်ကုန်၍)
ဗြဟ္မစရိယံ၊ သိက္ခာသုံးရပ်သွင်းယူအပ်သည့်မြတ်သောအကျင့်ကို။
အဘိဝဒန္တိ၊ ဟောဖော်ညွှန်ပြကုန်၏။
[ဤနေရာ၌အာဒိကလျာဏာအစရှိသောဝိသေသန(၇)ပုဒ်လုံးပင်ယေတေဓမ္မာ၏ဝိသေသနအဖြစ်ဖြင့်ပဌမာဗဟုဝုစ်ယောဝိဘတ်နှင့်ချည်းရှိသင့်ကြောင်းကိုစတုက္ကနိပါတ်စာပိုဒ်(၂၂)ဒုတိယဥရုဝေလသုတ်။ဒုတိယအကြိမ်ရိုက်ဒုတိယတွဲနိဿယနှာ-၆၁၌အကျယ်တဝင့်ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီ]
အဿ၊ ထိုထေရ်ရဟန်းသည်။
တထာရူပါ၊ ထိုသို့သဘောရှိကုန်သော။
(ထိုသို့အာဒိကလျာဏအစရှိသောဂုဏ်တို့နှင့်ပြည့်စုံ၍သိက္ခာသုံးရပ်သွင်းယူအပ်သည့်မြတ်သောအကျင့်ကိုဟောဖော်ညွှန်ပြခြင်းသဘောရှိကုန်သော)
ဓမ္မာ၊ သုံးဖြာပိဋကတ်ပရိယတ်တရားတော်တို့ကို။
ဝါ၊ တို့သည်။
ဗဟုဿုတာ၊ များစွာကြားနာသင်ယူထားအပ်ပြီးကုန်သည်။
တာ၊ အာဂုံနှုတ်တက်,အရကျက်မှတ်,ဆောင်ထားအပ်ကုန်သည်။
ဝစသာ၊ နှုတ်ဖြင့်။
ပရိစိတာ၊ ဆည်းပူးရွတ်အံအပ်ကုန်သည်။
မနသာ၊ စိတ်ဖြင့်။
အနုပေက္ခိတာ၊ အဖန်ဖန်အထပ်ထပ်ရှုဆင်ခြင်အပ်ကုန်သည်။
ဒိဋ္ဌိယာ၊ ပညာဖြင့်။
သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ၊ (အကျိုးအကြောင်းအားဖြင့်)ကောင်းစွာထိုးထွင်းသိအပ်ကုန်သည်။
ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
(သော၊ ထိုထေရ်ရဟန်းသည်)
ကလျာဏဝါစော၊ ကောင်းသောစကားရှိသည်။
(ဝိုင်းဝန်းညီညာပုဒ်အက္ခရာရှိသဖြင့်ကောင်းသောစကားရှိသည်)
ကလျာဏဝါက္ကရဏော၊ ကောင်းမွန်ချိုသာသောစကားသံရှိသည်။
ပေါရိယာ၊ မြို့ကြီးသူသဖွယ်နုနယ်သိမ်မွေ့သော။
ဝိဿဋ္ဌာယ၊ သည်းခြေချွဲသလိပ်,မပိတ်မကပ်,လွတ်လပ်ရှင်းလင်းသော။
အနေလဂဠာယ၊ (ဒရွတ်တိုက်ဆွဲငင်ပြောရခြင်းစသော)အပြစ်အနာလည်းမရှိ+ကျကျန်နေရစ်သောပုဒ်အက္ခရာလည်းမရှိသော။
ဝါ၊ သဒ္ဒါအနက်ပြစ်ချက်လည်းမရှိ+ကျကျန်ယုတ်ဟာ,ပုဒ်အက္ခရာလည်းမရှိသော။
["အနေလာ+အဂဠာ"ဟုပုဒ်ဖြတ်စတုက္ကနိပါတ်စာပိုဒ်(၄၈)နှင့်(၉၇)ဒုတိယအကြိမ်ရိုက်နှိပ်သောဒုတိယတွဲနိဿယ။စာမျက်နှာ-၁၃၆၊ ၂၁၈လည်းကြည့်]
ဝါ၊ တံထွေးအပြစ်ဒေါသမယိုကျစေသော။
[န+ဧလဂဠာ]အတ္ထဿ၊ (ပြောဆိုလိုသော)အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို။
ဝိညာပနိယာ၊ သိစေနိုင်သော။
ဝါစာယ၊ စကားနှင့်။
သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
အာဘိစေတသိကာနံ၊ ထူးချွန်လွန်ကဲသောဥပစာရဈာန်စိတ်၌ဖြစ်တည်မှီကုန်သော။
ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ၊ ယခုမျက်မှောက်ဘဝ၌ချမ်းသာစွာနေထိုင်ရကြောင်းဖြစ်ကုန်သော။
စတုန္နံ၊ လေးပါးကုန်သော။
ဈာနာနံ၊ ရူပါဝစရဈာန်တို့ကို။
နိကာမလာဘီ၊ မိမိအလိုဆန္ဒအတိုင်းရနိုင်ခြင်းရှိသည်။
အကိစ္စလာဘီ၊ မပင်မပန်းချမ်းသာစွာရနိုင်ခြင်းရှိသည်။
အကသိရလာဘီ၊ ပြန့်ပြောပေါများစွာရနိုင်ခြင်းရှိသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
သော၊ ထိုထေရ်ရဟန်းသည်။
အာသဝါနံ၊ အာသဝတရားတို့၏။
ခယာ၊ ကုန်ခြင်းကြောင့်။ပ။
ဥပသမ္ဗဇ္ဇ၊ ၍။
ဝိဟရတိ၊ နေ၏။
[စာပိုဒ် (၂၃)ဥပက္ကိလေသသုတ်အဆုံး(ဤစာအုပ်စာမျက်နှာ-၃၃ကြည့်]။ပ။
သတ္တမံ။
၈၈။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပဉ္စဟိ၊ ကုန်သော။
ဓမ္မေဟိ၊ တို့နှင့်။
သမန္နာဂတော၊ သော။
ထေရော၊ ထေရ်ဖြစ်သော။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။
ဗဟုဇနအဟိတာယ၊ များစွာသောသတ္တဝါအပေါင်း၏စီးပွားမဲ့အလို့ငှာ။
ဗဟုဇနအသုခါယ၊ များစွာသောသတ္တဝါအပေါင်း၏မချမ်းသာခြင်းငှာ။
ဗဟုနော၊ များစွာသော။
ဇနဿ၊ သတ္တဝါအပေါင်း၏။
အနတ္ထာယ၊ မကြီးပွားခြင်းငှာ။
ဒေဝမနုဿာနံ၊ နတ်လူတို့၏။
အဟိတာယ၊ စီးပွားမဲ့အလို့ငှာ။
ဒုက္ခာယ၊ ဆင်းရဲခြင်းငှာ။
ပဋိပန္နော၊ ကျင့်သည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ၊ အဘယ်ငါးပါးတို့နှင့်နည်းဟူမူ။
[တနည်း-ကတမေဟိ၊ အဘယ်မည်ကုန်သော။
ပဉ္စဟိ၊ ကုန်သော။
ဓမ္မေဟိ၊ တို့နှင့်။
သမန္နာဂတော၊ သော။
ထေရော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်။
ဒေဝမနုဿာနံ၊ တို့၏။
အဟိတာယ၊ ငှာ။
ဒုက္ခာယ၊ ငှာ။
ပဋိပန္နော၊ သည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်သနည်းဟူမူ။]
ထေရော၊ ထေရ်သည်။
ဝါ၊ သာသနာတော်၌ခိုင်မြဲတည်တံ့သည်အဖြစ်သို့ရောက်သောသူသည်။
ရတ္တညူ၊ (ရဟန်းပြုခဲ့ရာနေ့မှစ၍ကုန်လွန်ခဲ့သော)ညဉ့်များစွာတို့ကိုသိသည်။
စိရပဗ္ဗဇိတော၊ ရဟန်းပြုပြီး၍ကြာမြင့်သောအချိန်ကာလရှိသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
သဂဟဋ္ဌပဗ္ဗဇိတာနံ၊ လူနှင့်တကွသောရဟန်းတို့တွင်။
ဉာတော၊ ထင်ရှားသူသည်။
ဝါ၊ အများအသိခံရသူသည်။
ယသဿီ
၁။ ယသဿီပုဒ်၏ ဝစနတ္ထနှစ်မျိုး။ ။"တပါဒိတော သီ"ဟူသောသုတ်နှင့် အညီ ယသပုဒ် သီပစ္စည်းဖြင့် ယသော ဧတဿ အတ္တီတိ ယသဿီ”ဟူသော ဋီကာ ဝစနတ္တသည် ထင်ရှား၍ အများသိဖြစ်၏။ ထို့နောက် “ယသဿီတိ ယသနိဿိတော”ဟူသော အဋ္ဌကထာဖွင့်နှင့်အညီ “ယသံ သိတော နိဿိတော ဝါ ယသဿီ" ဟူသော ဒုတိယ ဋီကာဝစနတ္ထကား ထူးဆန်း၏၊ ယသသဒ္ဒူပပဒ သိဓာတ် ဏီပစ္စည်း (သို့မဟုတ်) ဤပစ္စည်းကြံရာ၏။
၊ များသောအကျော်အစောဂုဏ်သတင်းရှိသူသည်။
ဝါ၊ အကျော်အစောဂုဏ်သတင်းကိုမှီတည်နေသူသည်။
ဗဟုဇနပရိဝါရော၊ များစွာသောလူရှင်ရဟန်းအပေါင်းအခြံအရံရှိသူသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
စီဝရ+ပိဏ္ဍပါတ+သေနာသန+ဂိလာနပ္ပစ္စယ ဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ၊ သင်္ကန်း+ဆွမ်း+အိပ်ရာနေရာကျောင်း+လူမမာရောဂါ၏ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်၍အသက်၏အကာအကွယ်နှင့်အကြောင်းအဆောက်အဦဖြစ်သောဆေးတို့ကို။
လာဘီ၊ ရခြင်းရှိသည်။
ဟောတိ၊ ၏။ပ။
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကော၊ မှားယွင်းသောအယူရှိသည်။
ဝိပရီတဒဿနော၊ ဖောက်ပြန်သောအမြင်ရှိသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
သော၊ ထိုထေရ်ရဟန်းသည်။
ဗဟုဇနံ၊ များစွာသောသတ္တဝါအပေါင်းကို။
သဒ္ဓမ္မာ၊ သူတော်ကောင်းတရားမှ။
(သူတော်ကောင်းတို့၏ကုသိုလ်ကမ္မပထတရားဆယ်ပါးမှ)
ဝုဋ္ဌာပေတွာ၊ ထစေ၍။
ဝါ၊ ဖယ်ရှား၍။
အသဒ္ဓမ္မ၊ သူယုတ်မာတရား၌။
(သူယုတ်မာတို့၏အကုသလကမ္မပထတရားဆယ်ပါး၌)
ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ တည်မြဲစေ၏။
ထေရော၊ ထေရ်ဖြစ်သော။
ဝါ၊ သာသနာတော်၌မြဲမြံခိုင်ခံ့တည်တံ့သည်အဖြစ်သို့ရောက်သော။
ရတ္တညူ၊ (ရဟန်းပြုခဲ့ရာနေ့မှစ၍ကုန်လွန်ခဲ့သော)ညဉ့်များစွာတို့ကိုသိသော။
စိရပဗ္ဗဇိတော၊ ရှိသော။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းတည်း။
ဣတိပိ၊ ဤသို့ထင်မြင်ယူဆ၍လည်း။
အဿ၊ ထိုထေရ်ရဟန်း၏။
ဒိဋ္ဌာနဂတိ၊ မိမိတို့တွေ့မြင်ရသောထေရ်ရဟန်း၏အပြုအမူကိုအတုလိုက်ခြင်းသို့။
အာပဇ္ဇန္တိ၊ ရောက်ကုန်၏။
သဂဟဋ္ဌပဗ္ဗဇိတာနံ၊ တို့တွင်။
ဉာတော၊ ထင်ရှားသော။
ယသဿီ၊ ရှိသော။
ဝါ၊ တည်နေသော။
ဗဟုဇနပရိဝါရော၊ ရှိသော။
ထေရော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းတည်း။
ဣတိပိ၊ ဤသို့ထင်မြင်ယူဆ၍လည်း။
အဿ၊ ထိုထေရ်ရဟန်း၏။ပ။
စီဝရ.....က္ခာရာနံ၊ တို့ကို။
လာဘီ၊ ရခြင်းရှိသော။
ထေရော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ တည်း။
ဣတိပိ၊ လည်း။ပ။
ဗဟုဿုတော၊ ရှိသော။
သုတဓရော၊ ပရိယတ္တိဓမ္မသုတကိုမမေ့မပျောက်နှုတ်ရောက်ဆောင်ထားမှတ်သားနိုင်သော။
သုတသန္နိစယော၊ ရှိသော။
ထေရော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ တည်း။ပ။
ဗဟုဇနဟိတာယ၊ များစွာသောသတ္တဝါအပေါင်း၏စီးပွားအလို့ငှာ။
ဗဟုဇနသုခါယ၊ များစွာသောသတ္တဝါအပေါင်း၏ချမ်းသာခြင်းငှာ။
ဗဟိုနော၊ သော။
ဇနဿ၊ ၏။
အတ္ထာယ၊ ကြီးပွားခြင်းငှာ။
ဒေဝမနုဿာနံ၊ တို့၏။
ဟိတာယ၊ စီးပွားအလို့ငှာ။
သုခါယ၊ ချမ်းသာခြင်းငှာ။
ပဋိပန္နော၊ ကျင့်သူသည်။
ဟောတိ၊ ၏။ပ။
သမ္မာဒိဋ္ဌိကော၊ မှန်ကန်သောအယူရှိသည်။
အဝိပရိတဒဿနော၊ ဖောက်ပြန်သောအမြင်မရှိသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
သော၊ ထိုထေရ်ရဟန်းသည်
ဗဟုဇနံ၊ ကို။
အသဒ္ဓမ္မာ၊ သူယုတ်မာတရားမှ။ပ။
အဋ္ဌမံ။
၈၉။ ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။
ပဉ္စ၊ ငါးပါးကုန်သော။
ဣမေ ဓမ္မာ၊ ဤတရားတို့သည်။
သေခဿ၊ သေက္ခဖြစ်သော။
ဝါ၊ သိက္ခာသုံးပါးတို့ကိုဖြည့်ကျင့်ဆဲဖြစ်သော။
ဘိက္ခုနော၊ ရဟန်း၏
ပရိဟာနာယ၊ အထက်ဂုဏ်တို့မှဆုတ်ယုတ်ခြင်းငှာ။
သံဝတ္တန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
ပဉ္စ၊ ငါးပါးသောတရားတို့ဟူသည်။
ကတမေ၊ အဘယ်တို့နည်းဟူမူ။
ကမ္မာရာမတာ၊ အသစ်တိုးချဲ့ပြုလုပ်ဖွယ်လုပ်ငန်းကိစ္စဟူသောပျော်မွေ့ဖွယ်ရှိသူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
[ဆက္ကနိပါတ်စာပိုဒ်(၁၄) ဘဒ္ဒကသုတ်(ဤစာအုပ် စာမျက်နှာ-၄၃၈)လည်းကြည့်]။
ဝါ၊ လုပ်ငန်းကိစ္စအသစ်တိုးချဲ့ပြုလုပ်ခြင်း၌ပျော်မွေ့ခြင်းလည်းကောင်း။
ဘဿာရာမတာ၊ စကားပြောဆိုခြင်းဟူသောပျော်မွေ့ဖွယ်ရှိသူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ စကားပြောခြင်း၌ပျော်မွေ့ခြင်းလည်းကောင်း။
နိဒ္ဒါရာမတာ၊ အိပ်ခြင်းဟူသောပျော်မွေ့ဖွယ်ရှိသူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ အိပ်ခြင်း၌ပျော်မွေ့ခြင်းလည်းကောင်း။
သင်္ဂတိ ကာရာမတာ၊ အပေါင်းအဖော်တို့နှင့်ပေါင်းစုနေထိုင်ခြင်းဟူသောပျော်မွေ့ဖွယ်ရှိသူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ အပေါင်းအဖော်တို့နှင့်ပေါင်းစုနေထိုင်ခြင်း၌ပျော်မွေ့ခြင်းလည်းကောင်း။
ယထာဝိမုတ္တံ၊ ကိလေသာတို့မှလွတ်မြောက်ခဲ့,လွတ်မြောက်ခဲ့သမျှသော။
စိတ္တံ၊ စိတ်ကို။
ယံ န ပစ္စဝေက္ခတိ၊ အကြင်မဆင်ခြင်။
ဝါ၊ အကြင်ဆင်ခြင်၍အထက်ဂုဏ်ထူးတို့ကိုရခြင်းငှာအားမထုတ်။
(သာ အပစ္စဝေက္ခဏာ၊ ထို မဆင်ခြင်ခြင်းလည်းကောင်းတည်း)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပဉ္စ၊ ကုန်သော။
ဣမေ ဓမ္မာ၊ ဤတရားတို့သည်။ပ။
အပရိဟာနာယ၊ အထက်ဂုဏ်တို့မှမဆုတ်ယုတ်ခြင်းငှာ။ပ။
နကမ္မာရာမတာ၊ အသစ်တို့ချဲ့ပြုလုပ်ဖွယ်လုပ်ငန်းကိစ္စဟူသောပျော်မွေ့ဖွယ်ရှိသူမဟုတ်သည်၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
န ဘဿာရာမတာ၊ စကားပြောခြင်းဟူသောပျော်မွေ့ဖွယ်ရှိသူမဟုတ်သည်၏အဖြစ်သည်လည်းကောင်း။ပ။
ယထာဝိမုတ္တံ၊ သော။
စိတ္တံ၊ ကို။
ယံ ပစ္စဝေက္ခတိ၊ အကြင်ဆင်ခြင်၏။
ဝါ၊ အကြင်ဆင်ခြင်၍အထက်ဂုဏ်ထူးတို့ကိုရခြင်းငှာအားထုတ်၏။
(သာ ပစ္စဝေက္ခဏာ၊ ထိုဆင်ခြင်ခြင်းလည်းကောင်း။
ဝါ၊ ထိုဆင်ခြင်၍အထက်ဂုဏ်ထူးတို့ကိုရအောင်အားထုတ်ခြင်းလည်းကောင်းတည်း)။ပ။
နဝမံ။
၉၀။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။
သေခေါ၊ သေက္ခဖြစ်သော။
ဝါ၊ သိက္ခာသုံးပါးတို့ကိုဖြည့်ကျင့်ဆဲဖြစ်သော။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။
ဗဟုကိစ္စော၊ များသောဧကန်ပြုဖွယ်ကိစ္စရှိသည်။
ဗဟုကရဏီယော၊ များသောပြုသင့်ပြုထိုက်သောလုပ်ငန်းရှိသည်။
ကိံကရဏီယေသု၊ ဘယ်ဟာကိုပြုလုပ်ရမည်နည်းဟုပြောဆိုစဉ်းစား၍ပြုလုပ်ရမည့်ကိစ္စကြီးငယ်တို့၌။
ဝိယတ္တော၊ နှံ့စပ်ကျွမ်းကျင်သည်။
ဝါ၊ နှံ့စပ်ကျွမ်းကျင်၍ဝါသနာဓာတ်စွဲကပ်နေသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
[ဤသုတ်အဋ္ဌကထာ၌ “ဝိယတ္တောတိဗျတ္တော ဆေကော”ဟု ဖွင့်၍စာပိုဒ် (၂၂၃)၌ဗျတ္တောတိ ဗျာသတ္တောဟု ဖွင့်၏ထို့နောက်ဤစာအုပ်စာမျက်နှာ ၁၆၃၊ ၁၆၄ ကြည့်]။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပဌမော၊ ရှေးဦးစွာသော။
အယံ ဓမ္မော၊ ဤသဘောတရားသည်။
(ကိစ္စများ၍ သမာဓိကမ္မဋ္ဌာန်းကိုအားမထုတ်ခြင်းဟူသောဤသဘောတရားသည်)
သေခဿ၊ သောပ။
သံဝတ္တတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပုန စပရံ၊ နောက်ထပ်အခြားသောဆုတ်ယုတ်ကြောင်းတရားကား။
သေခေါ၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်။
အပ္ပမတ္တကေန၊ မပြောလောက်ဖွယ်အနည်းငယ်မျှသော။
ကမ္မေန၊ လုပ်ငန်းကိစ္စဖြင့်။
ဒိဝသံ၊ နေ့ကို။
အတိနာမေတိ၊ ကုန်လွန်စေ၏။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဒုတိယော၊ နှစ်ခုမြောက်သော။
အယံ ဓမ္မော၊ ဤတရားသည်။
(အနည်းငယ်သောလုပ်ငန်းကိစ္စကလေးဖြင့်နေ့အချိန်ကိုကုန်လွန်စေ၍သမာဓိကမ္မဋ္ဌာန်းကိုအားမထုတ်ခြင်းဟူသောဤတရားသဘောသည်)။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပုန စပရံ၊ ကား။
သေခေါ၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်။
အနနုလောမိကေန၊ သာသနာတော်အားမလျော်သော။
ဂိဟိသံသဂ္ဂေန၊ လူတို့၏ပေါင်းသင်းဆက်ဆံပုံဆက်ဆံနည်းမျိုးဖြင့်။
ဂဟဋ္ဌပဗ္ဗဇိတေဟိ၊ လူရဟန်းတို့နှင့်။
သံသဋ္ဌော၊ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံလျက်။
ဝိဟရတိ၊ နေ၏။ပ။
တတိယော၊ သုံးခုမြောက်သော။
အယံ ဓမ္မော၊ ဤတရားသည်(ရဟန်းအချင်းချင်းဆက်ဆံသလိုမဆက်ဆံဘဲလူအချင်းချင်းဆက်ဆံပုံဆက်ဆံနည်းအတိုင်းလူရှင်ရဟန်းတို့နှင့်ပေါင်းသင်းဆက်ဆံနေထိုင်ကာ, သမာဓိကမ္မဋ္ဌာန်းကိုအားမထုတ်ခြင်းဟူသောဤတရားသဘောသည်)။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပုန စရံ၊ ကား။
[တနည်း-ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပုနစ၊ နောက်ထပ်လည်း။
အပရံ၊ အခြားသောဆုတ်ယုတ်ကြောင်းတရားကို။
အဟံ၊ ငါသည်။
ဘာသိဿာမိ၊ ဟောတော်မူဦးအံ့]
သေခေါ၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်။
အတိကာလေန၊ နံနက်စောစောကြီးအချိန်၌။
[အဋ္ဌကထာအတိုင်း အတိကာလေနဟု ပါဌ်ရှိသင့်၏]
ဂါမံ၊ ရွာတွင်းသို့။
ပဝိသတိ၊ ဝင်၏။
အတိဒိဝါ၊ နေ့လည်ပိုင်းအချိန်ကုန်လွန်၍။
ဝါ၊ နေမွန်းလွဲချိန်၌။
ပဋိက္ကမတိ၊ ကျောင်းသို့ပြန်လာ၏။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
စတုတ္တော၊ လေးခုမြောက်သော။
အယံ ဓမ္မော၊ ဤတရားသည်။
(နံနက်စောစောကြီး ရွာတွင်းသို့ဝင်ပြီးလျှင်မွန်းလွဲချိန်ရောက်မှကျောင်းသို့ပြန်လာခြင်းဖြင့်အချိန်ဖြုန်းကာသမာဓိကမ္မဋ္ဌာန်းကိုအားမထုတ်ခြင်းဟူသောဤတရားသဘောသည်)။ပ။
သေခေါ၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်။
[နနိကာမလာဘီ ဟောတိစသည်၌ လှမ်းစပ်]
အာဘိသလ္လေခိကာ၊ ကိလေသာတို့ကိုလွန်ကဲစွာခြစ်ခွာပယ်ရှားတတ်သော။
စေတောဝိဝရဏသပ္ပါယာ၊ စိတ်ကိုပွင့်လင်းစေတတ်သောသမထဝိပဿနာတို့အားလျောက်ပတ်သော။
[နဝကနိပါတ်စာပိုဒ်(၁)သုတ်လည်းကြည့်]
ယာယံကထာ၊ အကြင်စကားသည်။
(အတ္ထိ၊ ရှိ၏)
သေယျထိဒံ၊ ထိုစကားဟူသည်အဘယ်နည်း။
[တနည်း-ဣဒံ အယံကထာ၊ ဤစကားဟူသည်။
သေယျထာ၊ အဘယ်နည်း]
အပ္ပိစ္ဆကထာ၊ အလိုရမ္မက်မရှိသည်အဖြစ်နှင့်စပ်သောစကားလည်းကောင်း။
သန္တုဋ္ဌိကထာ၊ ပစ္စည်းလေးပါးတို့ဖြင့်)ရောင့်ရဲလွယ်ခြင်းနှင့်စပ်သောစကားလည်းကောင်း။
ပဝိဝေကကထာ၊ (ကာယဝိဝေကစသောသုံးမျိုးသော) ကင်းရှင်းဆိတ်သုဉ်းမှုနှင့်စပ်သောစကားလည်းကောင်း။
အသံသဂ္ဂကထာ၊ (လူဘိက္ခုနီစသည်တို့နှင့်)မရောယှက်ခြင်းနှင့်စပ်သောစကားလည်းကောင်း။
ဝီရိယာရမ္ဘကထာ၊ ဝီရိယကို အားထုတ်ခြင်းနှင့်စပ်သောစကားလည်းကောင်း။
သီလကထာ၊ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလနှင့် စပ်သောစကားလည်းကောင်း။
သမာဓိကထာ၊ (ဝိပဿနာ၏အခြေခံသမာပတ်ရှစ်ပါးဟူသော)သမာဓိနှင့်စပ်သောစကားလည်းကောင်း။
ပညာကထာ၊ ပညာနှင့်စပ်သောစကားလည်းကောင်း။
ဝိမုတ္တိကထာ၊ (တဒင်္ဂဝိမုတ္တိစသောငါးမျိုးသော)လွတ်မြောက်သောတရားနှင့်စပ်သောစကားလည်းကောင်း။
ဝါ၊ အရိယဖိုလ်ဝိမုတ္တိနှင့်စပ်သောစကားလည်းကောင်း။
ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနကထာ၊ (၁၉-ပါးသောပစ္စဝေက္ခဏာဟူသော)ဝိမုတ္တိဉာဏ်အမြင်နှင့်စပ်သောစကားလည်းကောင်းတည်း။
ဧဝရူပိယာ၊ ဤသို့သဘောရှိသော။
ကထာယ၊ စကားကို။
နိကာမလာဘီ၊ မိမိအလိုဆန္ဒအတိုင်းရနိုင်ခြင်းရှိသည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
အကိစ္ဆလာဘီ၊ မပင်မပန်းချမ်းသာစွာရနိုင်ခြင်းရှိသည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
အကသိရလာဘီ၊ ပြန့်ပြောပေါများစွာရနိုင်ခြင်းရှိသည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပဉ္စမော၊ ငါးခုမြောက်သော။
အယံဓမ္မော၊ ဤတရားသည်။
(အပိစ္ဆကထာစသည်တို့ နိကာမလာဘစသည် မဖြစ်ခြင်းနှင့်သမာဓိကမ္မဋ္ဌာန်းကိုလည်းအားမထုတ်ခြင်း သဘောတရားသည်)။ပ။
ဗဟုကိစ္စော၊ သည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
ဗဟုက ရဏီယော၊ သည်။
ကိကရဏီယေသု၊ တို့၌။
ဝိယတ္တော၊ သည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
[စာပိုဒ် (၂၂၃)အတိနိဝါသသုတ်၌ “န ဗျတ္တော”ဟု န ပဋိသေပင်ပါ၏]
ပဋိသလ္လာနံ၊ ကို။
န ရိဉ္စတိ၊ မပယ်စွန့်။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပဌမော၊ ရှေးဦးစွာသော။
အယံ ဓမ္မော၊ ဤတရားသည်။
(အလုပ်ကိစ္စ မများမူ၍ သမာဓိကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်ခြင်းဟူသော ဤသံဘောတရားသည်)
သေခဿ၊ သော။
ဘိက္ခုနော၊ ၏။
အပရိဟာနာယ၊ ငှာ။
သံဝတ္တတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပုန စ၊ လည်း။
အပရံ၊ အခြားသောမဆုတ်ယုတ်ကြောင်းတရားကို။
(အဟံ၊ ငါသည်။
ဘာသိဿာမိ၊ အံ့)။
သေခေါ၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်။
အပ္ပမတ္တကေန၊ သော။
ကမ္မေန၊ ဖြင့်။
ဒိဝသံ၊ ကို။
န အတိနာမေတိ၊ မကုန်လွန်စေ။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဒုတိယော၊ သော။
အယံဓမ္မော၊ သည်။
(အနည်းငယ်သော လုပ်ငန်းကိစ္စကလေးဖြင့်နေ့အချိန်ကို မကုန်လွန်စေမူ၍ သမာဓိကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်ခြင်းဟူသောဤတရားသဘောသည်)။ပ။
သေခေါ၊ သော။
ဘိက္ခု၊ သည်။
အနနုလောမိကေန၊ သော။
ဂိဟိသံသဂ္ဂေန၊ ဖြင့်။
ဂဟဋ္ဌ ပဗ္ဗဇိတေဟိ၊ တို့နှင့်။
အသံသဋ္ဌော၊ မပေါင်းသင်းမဆက်ဆံဘဲ။
ဝိဟရတီ၊ နေ၏။ပ။
ဂါမံ၊ သို့။
န ပဝိသတိ၊ မဝင်။
အတိဒိဝါ၊ ၍။
ဝါ၊ ၌။
န ပဋိက္ကမတိ၊ ကျောင်းသို့ပြန်လာသည်မဟုတ်။ပ။
သံဝတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။
ဣတိ(အဝေါစ) ဒသမံ၊ ဆယ်ခုမြောက်သုတ်တည်း။
စတုတ္ထော၊ လေးခုမြောက်သော။
ထေရဝဂ္ဂေါ၊ ထေရဝဂ်တည်း။