ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အရိယဿ၊ (ပယ်အပ်ပြီးသော) ကိလေသာတို့မှ ဝေးကွာသော။
ပဉ္စကဿ၊ ငါးပါးသော အင်္ဂါရှိသော။
သမ္မာသမာဓိဿ၊ သမ္မာသမာဓိကို။
ဝါ၊ အာရုံ၌ စိတ်ကိုမှန်ကန်တည်တံ့စွာထားကြောင်းသဘောတရားကို။
ဘာဝနံ၊ ဖြစ်ပွားစေခြင်းသဘောကို။
(အဟံ၊ ငါသည်)
ဒေသဿာမိ၊ ဟောတော်မူအံ့။
တံ၊ ထိုသမ္မာသမာဓိ ဘာဝနာတရားကို။
သာဓုကံ၊ ကောင်းစွာ။ [သုန္ဒရအနက်တည်း]
ဝါ၊ စွဲစွဲမြဲမြဲ (မှတ်မှတ်သားသား) [ဒဠှီကမ္မအနက်တည်း]
ဝါ၊ ငါ၏စေခိုင်းတိုက်တွန်းချက်ဖြင့်။ [အာဏတ္တိ အနက်တည်း]
(တုမှေ၊ သင်တို့သည်)
သုဏာထ၊ နာယူကြကုန်လော။
မနသိ၊ စိတ်နှလုံး၌။
ကရောထ၊ သွင်းပိုက်ထားကြကုန်လော။
(အဟံ၊ ငါသည်)
ဘာသိဿာမိ၊ ဟောတော်မူအံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ=မိန့်တော်မူပြီ)
ဘန္တေ၊ အရှင်ဘုရား။
ဧဝံ၊ ကောင်းပါပြီ။
ဣတိ၊ ဤသို့။
တေ ဘိက္ခု၊ ထိုတရားနာရဟန်းတို့သည်။
ဘဂဝတော၊ မြတ်စွာဘုရား၏(ဝစနံ= စကားတော်ကို)
ပစ္စဿာသုံ၊ ကုန်ပြီ။ [စာပိုဒ်-၁သံခိတ္တသုတ်ကြည့်]။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အရိယဿ၊ သော။
ပဉ္စကဿ၊ သော။
သမ္မာသမာဓိဿ၊ ကို။
ဘာဝနာ၊ ဖြစ်ပွားစေခြင်းသဘောဟူသည်။
ကတမာ စ၊ အဘယ်နည်းဟူမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ [ထို့နောက် ဤစာအုပ် စာမျက်နှာ-၁၉ ကြည့်]။ပ။
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။
ဣမမေဝ ကာယံ၊ ဤကရဇကာယကိုပင်။
ဝါ၊ ဤခန္ဓာကိုယ်ရူပကာယကိုပင်။
ဝိဝေကဇေန၊ နီဝရဏ ကင်းဆိတ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော။
ပီတိသုခေန၊ ပီတိသုခဖြင့်။
အဘိသန္ဒေတိ၊ စိုစွတ်စေ၏။
ပရိသန္ဒေတိ၊ ထက်ဝန်းကျင်၌ စိုစွတ်စေ၏။
ပရိပူရေတိ၊ ထက်ဝန်းကျင်၌ ပြည့်စေ၏။ (သားရေအိတ်ကို လေဖြင့်ပြည့်စေသကဲ့သို့ ပန်းကျင်ဥဿုံ အားလုံးစုံ ပြည့်စေ၏)
ပရိပ္ဖရတိ၊ ထက်ဝန်းကျင်ဖြန့်၏။
ဝါ၊ ထက်ဝန်းကျင်၌ ပျံ့နှံ့ထိရောက်၏။
အဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ [ကာယဿ-၌စပ်]
ဝါ၊ ထိုရဟန်းသည်။ [အပ္စုဋ-၌စပ်]
သဗ္ဗာဝတော၊ အားလုံးစုံသော အစိတ်အပိုင်းရှိသော။
ကာယဿ၊ ကရဇကာယ၏။
ဝါ၊ ခန္ဓာကိုယ် ရူပကာယ၏။
ကိဉ္စိ၊ နေရာဌာန စိုးစဉ်းအနည်းငယ်မျှ။
(အရေအသား အသွေးရှိသော နေရာဌာန တခုတလေမျှ) ဝိဝေကဇေန၊ သော။
ပီတိသုခေန၊ ပီတိသုခသည်။
ဝါ၊ ဖြင့်။
အပ္စု၊ မဖြန့်အပ်သည်မည်သည်။
န ဟောတိ၊ မရှိတော့။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သေယျထာပိ၊ ဥပမာပြရလျှင်ကား။
ဒက္ခော၊ ကျွမ်းကျင်သော။ (ရေချိုးဆပ်ပြာမှုန့်တို့ကို ပြုလုပ်ခြင်း ရောစပ်ခြင်း အလုံးအခဲပြုလုပ်ခြင်းငှာကျွမ်းကျင်သော)
နှာပကော ဝါ၊ ရေချိုးပေးတတ်သောသူသည်လည်းကောင်း။ [အဖိုးအခယူ၍ ရေချိုးပေးသောသူတည်း]
ဝါ၊ ဆတ္တာသည်သည်လည်းကောင်းနှာ။
ပကန္တေဝါသီ ဝါ၊ ရေချိုးပေးတတ်သောသူ(ဆတ္တာသည်)၏တပည့်သည်လည်းကောင်း။
ကံသထာလေ၊ ကြေးခွက်၌။
နှာနီယစုဏ္ဏာနိ၊ ရေချိုးကသယ်မှုန့်တို့ကို။
ဝါ၊ ရေချိုးဆပ်ပြာမှုန့်တို့ကို။
အာကိရိတွာ၊ လောင်းထည့်၍။
ဥဒကေန၊ ရေဖြင့်။
ပရိပ္ဖေါသကံ ပရိပ္ဖေါသကံ၊ ဆွတ်ဖျန်း၍ ဆွတ်ဖျန်း၍။
သန္နေယျ
**၁။ သန္နေယျ သန္နေယျ**။ ။သန္နေယျ သန္နေယျဟူသော ပါဠိနှစ်မျိုးတို့တွင် သီလက္ခန်ဘာသာဋီကာ၊ တ-၁၆၆ ၌ “သန္နေယျ”ဟူသော ပါဌ်ကို အတည်ပြုပြီးလျှင် “သံ(သမ္ဗဏ္ဍတွာ)၊ ပေါင်း၍+နေယျ=ဆောင်ရာ၏”ဟု သဒ္ဒတ္ထကြံပြီးလျှင် "ပေါင်း၍ ဆောင်ခြင်းဟူသည် အလုံးအခဲပြုခြင်းပင်တည်း”ဟု အဓိပ္ပာယတ္တကြံတော်မူ၏၊ သီလက္ခန်ဋီကာသစ်၊ ဒု-၁၃၇ ၌မူ ပိဏ္ဏကရဏအနက်ဟော သန္ဒဓာတ်ဟုဆို၍ သန္ဒေေပါဌ်ကို အတည်ပြုဖွင့်တော်မူ၏။
၊ အလုံးအခဲ ပြုလုပ်ရာ၏။
သာယံ နှာနီယပိဏ္ဍိ၊ ထိုရေချိုးကသယ်ခဲသည်။
ဝါ၊ ရေချိုးဆပ်ပြာခဲသည်။
သ္နေဟာနုဂတာ၊ ရေအစိုအစေးဓာတ်သည် စိမ့်ဝင်ကပ်ရောက်အပ်သည်။
သ္နေဟပရေတာ၊ ရေအစိုအစေးဓာတ်သည်ထက်ဝန်းကျင်၌ ပျံ့နှံ့သက်ရောက်အပ်သည်။
သ္နေဟေန၊ ရေအစိုအစေးဓာတ်သည်။
သန္တရဗာဟိရာ၊ အတွင်းအပြင်အရပ်နှင့် တကွဖြစ်အောင်။
ဝါ၊ တွင်းပြင်အရပ်နှံ့စပ်အောင် [အန္တရော ဗာဟိရော စ အန္တရဗာဟိရာသဟ အန္တရဗာဟိရေဟိ ယာ နှာနီယပိဏ္ဍိ ဝတ္တတီတိ သန္တရဗာဟိရာ]
ဖုဋာ၊ ဖြန့်အပ်သည်။
စ၊ သို့သော်လည်း။ (ထိုသို့ပင် အတွင်းအပြင်နှစ်ရပ် ရေအစိုဓာတ် ဖြန့်အပ်ပါသော်လည်း)
န ပဂ္ဃရိဏီ၊ ရေတစက်စက် ယိုထွက်မကျသည်။
(အဿ၊ ဖြစ်ရာ၏)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဧဝမေဝံ၊ ဤအတူပင်။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အယံ၊ ဤပဌမဈာန်ကို ဖြစ်ပွားစေခြင်းသည်။
အရိယဿ၊ သော။
ပဉ္စင်္ဂိကဿ၊ သော။
သမ္မာသမာဓိဿ၊ ကို။
ပဌမာ၊ ရှေးဦးစွာသော။
ဘာဝနာ၊ ဖြစ်ပွားစေခြင်းသဘောပေတည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပုန စ၊ နောက်ထပ်လည်း။
အပရံ၊ အခြားသော သမ္မာ သမာဓိဘာဝနာ တမျိုးကား။ [တနည်း-ဘိက္ခဝေ=တို့ပုန=နောက်ထပ်အပရံစ= အခြားသော သမ္မာသမာဓိ ဘာဝနာတမျိုးကိုလည်း။ အဟံ=ငါသည်။ဘာသိဿာမိ=ဟောတော်မူဦးအံ့]။ပ။
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။
ဣမမေဝ ကာယံ၊ ဤကရဇကာယကိုပင်။
ဝါ၊ ပင်။
သမာဓိဇေန၊ ပဌမဈာန်သမာဓိကြောင့် ဖြစ်သော။
ဝါ၊ ယှဉ်ဘက် ဒုတိယဈာန်သမာဓိကြောင့်ဖြစ်သော။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သေယျထာပိ၊ ကား။
ဂမ္ဘီရော၊ နက်သော။
ဥမ္ဘိဒေါဒကော၊ (ထိုထိုရေကြောတို့မှ) ပေါက်ထွက်စိမ့်ဆင်းသောရေရှိသော။
ဥဒကရဟဒေါ၊ ရေအိုင်သည်။
(အဿ၊ ရှိရာ၏)
တဿ၊ ထိုရေအိုင်၏။
ပုရတ္ထိမာယ၊ အရှေ့ဘက်ဖြစ်သော။
ဒိသာယ၊ အရပ်မျက်နှာ၌။
ဥဒကဿ၊ ရေ၏။
အာယမုခံ၊ ဝင်လာရာ လမ်းပေါက်သည်။
နေဝ အဿ၊ မရှိရာ။
ပစ္ဆိမာယ၊ အနောက်ဘက်ဖြစ်သော။
ဒိသာယ၊ ၌။
ဥဒကဿ၊ ၏။
အာယမုခံ၊ သည်။
န အဿ၊ မရှိရာ။
ဥတ္တရာယ၊ မြောက်ဘက်ဖြစ်သော။
ဒိသာယ၊ ၌။
ဥဒကဿ၊ ၏။
အာယမုခံ၊ သည်။
အဿ၊ မရှိရာ။
ဒက္ခိဏာယ၊ တောင်ဘက်ဖြစ်သော။ပ။
န အဿ၊ ရာ။
ဒေဝေါ စ၊ မိုးသည်လည်း။
ကာလေန ကာလံ၊ ရွာသင့်ရာအခါတိုင်းအခါတိုင်း၌။
ဝါ၊ (၁၀)ရက် (၁၅)ရက် ကာလတိုင်း ကာလတိုင်း၌။
သမ္မာ၊ ကောင်းစွာ။
ဓာရံ၊ မိုးရေအယဉ်ကို။
န အနုပ္ပဝေစ္ဆေယျ၊ မသွင်းရာ။
ဝါ၊ မရွာသွန်းရာ။
အထ ခေါ၊ အမှန်စင်စစ်ကား။
တမှာဝ ဥဒကရဟဒါ၊ ထိုရေအိုင်မှပင်။
သီတာ၊ အေးမြသော။
ဝါရိဓာရာ၊ ရေအယဉ်သည်။
ဥဗ္ဘိဇ္ဇိတွာ၊ (ထိုထိုရေကြောတို့မှ)ပေါက်ထွက် စိမ့်ဆင်း၍။
တမေဝ ဥဒကရဟဒံ၊ ထိုရေအိုင်ကိုပင်။
သီတေန၊ အေးမြသော။
ဝါရိနာ၊ ရေဖြင့်။
အဘိသန္ဒေယျ၊ စိုစွတ်စေရာ၏။
ပရိသန္ဒေယျ၊ ထက်ဝန်းကျင်၌ စိုစွတ်စေရာ၏။
ပရိပူရေယျ၊ ထက်ဝန်းကျင်၌ ပြည့်စေရာ၏။
ပရိက္ခရေယျ၊ ထက်ဝန်းကျင်ဖြန့်ရာ၏။
သဗ္ဗာဝတော၊ အားလုံးစုံသော အစိတ်အပိုင်းရှိသော။
အဿ ဥဒကရဟဒဿ၊ ထိုရေအိုင်၏။
ကိဉ္စိ၊ နေရာဌာန စိုးစဉ်းအနည်းငယ်မျှ။
သီတေနသောဝါရိနာ၊ ရေသည်။
အဖုဋံ၊ မဖြန့်အပ်သည်မည်သည်။
န အဿ၊ မရှိရာ။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အယံ၊ ဤဒုတိယဈာန်ကို ဖြစ်ပွားစေခြင်းသည်။
အရိယဿ၊ သော။
ပဉ္စကဿ၊ သော။
သမ္မာသမာဓိဿ၊ ကို။
ဒုတိယာ၊ နှစ်ခုမြောက်သော။
ဘာဝနာ၊ ဖြစ်ပွားစေခြင်းပေတည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပုန၊ လည်း။
အပရံ၊ ကား။
ဘိက္ခု၊ သည်။ပ။
နိပ္ပီတိ ကေန၊ ပီတိမရှိသော။
သုခေန၊ တတိယဈာန်သုခဖြင့်။ပ။
ဥပ္ပလိနိယံ ဝါ၊ ကြာဖြူ ကြာနီ ကြာညိုရုံရှိရာ ရေကန်၌လည်းကောင်း။
ပဒုမိနိယံ ဝါ၊ ပဒုမာကြာရုံရှိရာရေကန်၌လည်းကောင်း။
ဝါ၊ ရာပေါင်းများစွာ အထပ်အလွှာရှိသော ကြာရေကန်၌လည်းကောင်း။
ဝါ၊ ကြာဖြူရေကန်၌လည်းကောင်း။
ပုဏ္ဍရီကိနိယံ ဝါ၊ ပုဏ္ဍရိုက်ကြာရုံ ရှိရာရေကန်၌လည်းကောင်း။
ဝါ၊ အထပ်တရာမပြည့်သော ကြာရေကန်၌လည်းကောင်း။
ဝါ၊ ကြာနီရေကန်၌လည်းကောင်း။
အပ္ပေကစ္စာနိ၊ အချို့ကုန်သော။
ဥပ္ပလာနိ ဝါ၊ ကြာဖြူ ကြာနီ ကြာညိုရုံတို့သည်လည်းကောင်း။
ပဒုမာနိ ဝါ၊ ပဒုမာကြာရုံတို့သည်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ ရာပေါင်းများစွာ အထပ်အလွှာရှိသော ကြာရုံတို့သည်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ ကြာဖြူရုံတို့သည်လည်းကောင်း။
ပုဏ္ဍရီကာနိ ဝါ၊ ပုဏ္ဍရိက်ကြာရုံတို့သည် လည်းကောင်း။
ဝါ၊ အထပ်တရာမပြည့်သော ကြာရုံတို့သည်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ ကြာနီရုံတို့သည်လည်းကောင်း။
ဥဒကေ၊ ရေ၌။
ဇာတာနိ၊ ပေါက်ကုန်သည်။
ဥဒကေ၊ ရေ၌။
သံဝရာနိ၊ ကြီးထွား ပွားများ နေကုန်သည်။
ဥဒကာနုဂ္ဂတာနိ၊ ရေပြင်မှမပေါ်တက်ကုန်သေးဘဲ။
အန္တောနိမုဂ္ဂပေါ သီနိ၊ ရေပြင်၏ အတွင်း၌နစ်မြုပ်ကုန်လျက်သာ ကြီးပွားနေကုန်သည်။
(အဿု၊ ဖြစ်ကုန်ရာ၏)
တာနိ**၁။ တာနိ သီတေန ဝါရိနာ အဘိသန္နာနိ။ပ၊ပရိပ္ဖုဋာနိ**။ ။“တာနိ၊ ထိုကြာရုံတို့သည်”ဟု ကတ္တားအနက်ပြန်ဆိုခိုက်၌ တာနိပုဒ်ကို အဘိသန္နာနိ ပရိသဏ္ဍာနိ ပရိပူရာနိ(အဿု)တို့၌စပ်၊ ““တာနိ=ထိုကြာရုံတို့ကို”ဟု ကံအနက်ပြန်ဆိုခိုက်၌ ပရိဗ္ဗူဋာနိ၌စပ်၊ “သီတေန=အေးမြသော၊ ဝါရိနာ=ရေဖြင့်”ဟု ကရိုဏ်းအနက်ပြန်ဆို ခိုက်၌ ဝါရိနာပုဒ်ကို အဘိသန္နာနိ ပရိသန္နာနိ ပရိပူရာနိ(အ)တို့၌စပ်၊ “ဝါရိနာ= ရေသည်”ဟု ကတ္တားအနက်ပြန်ဆိုလျှင် ပရိက္ခုဋာနိ ၌စပ်။
**"နာဿ ကိဒ္ဓိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ"** စသော ဥပမေယျဝါကျ၌ကား အဿပုဒ်သည် (သော ဣမမေဝ ကာယံဟူသောဝါကျမှ) သော ဟူသော ကတ္တားပုဒ်၏ ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်၏ထို့ကြောင့် “အဿ၊ ထိုရဟန်းသည်”ဟု ဆဋီကတ္တားပြန်ဆိုလျှင် “ဝိဝေကဇေန ပီတိသုခေန နိတိကေန သုခေန ပုဒ်တို့သည် ကရိုဏ်းပုဒ်များသာ ဖြစ်နိုင်၏ကတ္တားပုဒ် မဖြစ်နိုင်ကုန်၊ “အဿ=ထိုရဟန်း၏ ”ဟု သာမီအနက်ပြန်ဆို လျှင်ကား ကတ္တားပုဒ်သာ ဖြစ်နိုင်ကုန်၏ကရိုဏ်းပုဒ်မဖြစ်နိုင်ကုန်၊ သဗ္ဗာဝတော= သော၊ ကာယဿ၏၊ ဝိဝေကဇေန=သော၊ ပီတိသုခေန=ပီတိသုခဖြင့်၊ (ပီတိသုခသည်) အပ္စုဋီ =မဖြန့်အပ်သော အရပ်မည်သည်၊ ကိဉ္စ=စိုးစဉ်း အနည်းငယ်မျှ၊ နဟောတိ= မရှိ။ ဤသို့လည်း အနက်ဆိုလိုက ဆိုပါ။ ၊ ထိုကြာရုံတို့သည်။ ဝါ၊ ထိုကြာရုံတို့ကို။ ယာဝ စ အဂ္ဂါ၊ အဖျားတိုင်အောင်လည်းကောင်း။ ယာဝ စ မူလာ၊ အရင်းတိုင်အောင်လည်းကောင်း။ သီတေန၊ အေးမြသော။ ဝါရိနာ၊ ရေဖြင့်။ ဝါ၊ ရေသည်။ အဘိသန္နာနိ၊ စိုစွတ်ကုန်သည်။ ပရိသန္နာနိ၊ ထက်ဝန်းကျင်၌စိုစွတ်ကုန်သည်။ ပရိပူရာနိ၊ ထက်ဝန်းကျင်၌ ပြည့်ကုန်သည်။ ပရိပ္ဖုဋာနိ၊ ထက်ဝန်းကျင်၌ ဖြန့်အပ်ကုန်သည်။ (အဿု၊ ဖြစ်ကုန်ရာ၏)
**"နာဿ ကိဒ္ဓိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ"** စသော ဥပမေယျဝါကျ၌ကား အဿပုဒ်သည် (သော ဣမမေဝ ကာယံဟူသောဝါကျမှ) သော ဟူသော ကတ္တားပုဒ်၏ ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်၏ထို့ကြောင့် “အဿ၊ ထိုရဟန်းသည်”ဟု ဆဋီကတ္တားပြန်ဆိုလျှင် “ဝိဝေကဇေန ပီတိသုခေန နိတိကေန သုခေန ပုဒ်တို့သည် ကရိုဏ်းပုဒ်များသာ ဖြစ်နိုင်၏ကတ္တားပုဒ် မဖြစ်နိုင်ကုန်၊ “အဿ=ထိုရဟန်း၏ ”ဟု သာမီအနက်ပြန်ဆို လျှင်ကား ကတ္တားပုဒ်သာ ဖြစ်နိုင်ကုန်၏ကရိုဏ်းပုဒ်မဖြစ်နိုင်ကုန်၊ သဗ္ဗာဝတော= သော၊ ကာယဿ၏၊ ဝိဝေကဇေန=သော၊ ပီတိသုခေန=ပီတိသုခဖြင့်၊ (ပီတိသုခသည်) အပ္စုဋီ =မဖြန့်အပ်သော အရပ်မည်သည်၊ ကိဉ္စ=စိုးစဉ်း အနည်းငယ်မျှ၊ နဟောတိ= မရှိ။ ဤသို့လည်း အနက်ဆိုလိုက ဆိုပါ။ ၊ ထိုကြာရုံတို့သည်။ ဝါ၊ ထိုကြာရုံတို့ကို။ ယာဝ စ အဂ္ဂါ၊ အဖျားတိုင်အောင်လည်းကောင်း။ ယာဝ စ မူလာ၊ အရင်းတိုင်အောင်လည်းကောင်း။ သီတေန၊ အေးမြသော။ ဝါရိနာ၊ ရေဖြင့်။ ဝါ၊ ရေသည်။ အဘိသန္နာနိ၊ စိုစွတ်ကုန်သည်။ ပရိသန္နာနိ၊ ထက်ဝန်းကျင်၌စိုစွတ်ကုန်သည်။ ပရိပူရာနိ၊ ထက်ဝန်းကျင်၌ ပြည့်ကုန်သည်။ ပရိပ္ဖုဋာနိ၊ ထက်ဝန်းကျင်၌ ဖြန့်အပ်ကုန်သည်။ (အဿု၊ ဖြစ်ကုန်ရာ၏)
အဿ၊ ထိုကြာရေကန်၏။
သဗ္ဗာဝတံ၊ အားလုံးစုံသောအစိတ်အပိုင်းရှိကုန်သော။
ဥပ္ပလာနံ ဝါ၊ ကြာဖြူ ကြာနီ ကြာညိုရုံတို့၏လည်းကောင်း။
ပဒုမာနံ ဝါ၊ ပဒုမာကြာရုံတို့၏လည်းကောင်း။
ပုဏ္ဍရီကာနံ ဝါ၊ ပုဏ္ဍရိက်ကြာရုံတို့၏လည်းကောင်း။
ကိဉ္စိ၊ နေရာဌာနစိုးစဉ်းအနည်းငယ်မျှ။
သီတေန၊ သော။
ဝါရိနာ၊ ရေသည်။
အပ္ဖုဋံ၊ မဖြန့်အပ်သည်မည်သည်။
န အဿ၊ မရှိရာ။
အပ္ဖုဋံ၊ သည်။
န ဟောတိ၊ မရှိတော့။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အယံ၊ ဤတတိယဈာန်ကို ဖြစ်ပွားစေခြင်းသည်။
အရိယဿ၊ သော။
ပဉ္စဝိကဿ၊ သော။
သမ္မာသမာဓိဿ၊ ကို။
တတိယာ၊ သုံးခုမြောက်သော။
ဘာဝနာ၊ ဖြစ်ပွားစေခြင်းတည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပုန စ၊ လည်း။
အပရံ၊ ကား။ပ။
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။
ဣမမေဝ ကာယံ၊ ပင်။
ပရိသုဒ္ဓေန၊ ထက်ဝန်းကျင်၌ စင်ကြယ်သော။ (ရာဂစသော အညစ်အကြေးမတင် ထက်ဝန်းကျင် စင်ကြယ်သော)
ပရိယောဒါတေန၊ ထက်ဝန်းကျင်၌ ဖြူစင်သော။
စေတသာ၊ စတုတ္ထဈာန်စိတ်ဖြင့်။
ဖရိတွာ၊ ဖြန့်၍။
နိသိန္နော၊ ထိုင်နေသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
အဿ၊ ထိုရဟန်း၏။
ဝါ၊ သည်။
သဗ္ဗာဝတော၊ သော။
ကာယဿ၊ ကရဇကာယ၏။
ဝါ၊ ၏။
ကိဉ္စိ၊ မျှ။
ပရိသုဒ္ဓေန၊ သော။
ပရိယောဒါတေန၊ သော။
စေတသာ၊ စိတ်သည်။
ဝါ၊ ဖြင့်။
အပ္ဖုဋံ၊ မည်သည်။
န ဟောတိ၊ မရှိတော့။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သေယျထာပိ၊ ကား။
ပုရိသော၊ ယောက်ျားသည်။
သြဒါတေန၊ ဖြူစင်သော။
ဝတ္ထုန၊ အဝတ်ဖြင့်။
သသီသံ၊ ဦးခေါင်းနှင့်တကွဖြစ်သောတကိုယ်လုံးကို။
ပါရုပိတွာ၊ ခြုံရုံ၍။
နိသိန္နော၊ ထိုင်နေသည်။
အဿ၊ ဖြစ်ရာ၏။
အဿ၊ ထိုယောက်ျား၏။
ဝါ၊ သည်။
သဗ္ဗာဝတော၊ သော။
ကာယဿ၊ ၏။
ကိဉ္စိ၊ မျှ။
သြဒါတေန၊ သော။
ဝတ္ထေန၊ အဝတ်သည်။
ဝါ၊ ဖြင့်။
အပ္ဖုဋံ၊ မဖြန့်အပ်သည် မည်သည်။
န အဿ၊ မရှိရာ။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အယံ၊ ဤစတုတ္ထဈာန်ကို ဖြစ်ပွားစေခြင်းသည်။
အရိယဿ၊ သော။
ပဉ္စဂိကဿ၊ သော။
သမ္မာသမာဓိဿ၊ ကို။
စတုတ္ထာ၊ လေးခုမြောက်သော။
ဘာဝနာ၊ တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပုန စ၊ လည်း။
အပရံ၊ ကား။
ဘိက္ခုနော၊ ရဟန်းသည်။
ပစ္စဝေက္ခဏာနိမိတ္တံ၊ ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ဟူသော အကြောင်းကို။ [သုဂ္ဂဟိတံ သုမနသိကတံ စသည်၌စပ်]
ဝါ၊ ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ဟူသောအကြောင်းသည်။ [ဟောတိ၌စပ်]
ဝါ၊ (ထိုထို သမာဓိ၏ သရုပ်သဘောကို ဖော်ပြရခြင်း၏) အကြောင်းဖြစ်သော ဆင်ခြင်တတ်သောဉာဏ်ကို။
ဝါ၊ သည်။
သုဂ္ဂဟိတံ၊ ကောင်းစွာသင်ယူအပ်သည်။
သုမနသိကတံ၊ ကောင်းစွာ စိတ်နှလုံး၌ သွင်းပိုက်ထားအပ်သည်။
သူပဓာရိတံ၊ ကောင်းစွာ ဆောင်ကပ်မှတ်သားထားအပ်သည်။
ပညာယ၊ ပညာဖြင့်။
သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓံ၊ ကောင်းစွာထိုးထွင်းသိအပ်သည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အညောဝ၊ အခြားပုဂ္ဂိုလ်တယောက်သည်သာလျှင်။
အညံ၊ အခြားသောပုဂ္ဂိုလ်တယောက်ကို။
ပစ္စဝေက္ခေယျ သေယျထာပိ၊ ဆင်ခြင်ရာသကဲ့သို့။
ဌိတော ဝါ၊ ရပ်နေသောသူသည်မူလည်း။
နိသိန္နံ၊ အိပ်နေသောသူကို။
ပစ္စက္ခေယျ သေယျထာပိ၊ ဆင်ခြင်ရာသကဲ့သို့။
နိသိန္နော ဝါ၊ ထိုင်နေသောသူသည်မူလည်း။
နိပန္နံ၊ အိပ်နေသောသူကို။
ပစ္စဝေက္ခယျ သေယျကာပိ၊ ကဲ့သို့။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဇဝမေဝံ၊ ဤအတူပင်။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အယံ၊ ဤပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ကို ကောင်းစွာသင်ယူ မှတ်သားသိမြင်ခြင်းသည်။
အရိယဿ၊ သော။
ပဉ္စင်္ဂိကဿ၊ သော။
သမ္မာ သမာဓိဿ၊ ကို။
ပဉ္စမာ၊ ငါးခုမြောက်သော။
ဘာဝနာ၊ တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ [အဘိနိန္နာစေတီ ပါပုဏာတိတို့၌စပ်]
အရိယေ၊ ကိလေသာတို့မှဝေးကွာသော။
ပဉ္စင်္ဂိကေ၊ ငါးပါးသောအင်္ဂါရှိသော။
သမ္မာသမာဓိမှိ၊ သမ္မာသမာဓိကို။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ဝါ၊ ဤသို့ “ဣဓ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ" စသည်ဖြင့် ဟောတော်မူအပ်ပြီးခဲ့သည့်အတိုင်း။
ဘာဝိတေ၊ ဖြစ်ပွားစေအပ်ပြီးလသော်။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ဝါ၊ တိုင်း။
ဗဟုလီကတေ၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာ ပြုအပ်ပြီးလသော်။
အဘိညာ (အဘိညာယ)၊ ထူးကဲစွာသိ၍။
ဝါ၊ ဣဒ္ဓိဝိဓစသော ထူးကဲသောဉာဏ်ဖြင့်။
သစ္ဆိကရဏီယဿ၊ သော။
ယဿ ယဿ ဓမ္မဿ၊ သို့။ပ။ [ဤစာအုပ် စာမျက်နှာ-၂၆ ကြည့်]
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။
သေယျထာပိ၊ ဥပမာပြရလျှင်ကား။
ဥဒကဿ၊ ရေဖြင့်။
ပူရော၊ ပြည့်သော။
သမတိတ္တိကော
၁။ သမတိတ္တိကော။ ။သမ၊ အညီအမျှ+တိတ္တိ=ပြည့်ခြင်း။ သမတိတ္တိကာတိ တီရသမံ ဥဒကဿ တိတ္တာ ဘရိတာသာရတ္ထဋီကာ (တ၊၃၁၉)ကို ထောက်၍ တိတ္တိ၌ တိသဓာတ် (သို့မဟုတ် တိပဓာတ်)တိပစ္စည်းကြံ၍ သမံ တိတ္တိ ဥဒကမဏိကဿာတိ သမတိတ္တိကော (အိုးနှုတ်ခမ်းအနားရေးနှင့် အညီအမျှ ရေဖြင့် ပြည့်ခြင်းရှိသော အိုးစရည်း)ဟု ဝိဂြိုဟ်ပြုသင့်၏၊ ပါစိတျာဒိယောဇနာ (မဟာဝါ ဥပေါသထက္ခန္ဓက၊ ၂၉၉)၌ ဒန္တဇပဌမ ဒုတိယက္ခရာ ဆင့်ထားသော တိတ္ထပုဒ်ဖြင့် “တိတ္တေန သမံ ပရိပူရတီတိ သမတိတ္ထိကာ”ဟု ကြံတော်မူ၏။
၊ အနားရေးနှင့် အညီအမျှပြည့်သော။
ကာကပေယျော၊ ကျီးသောက်နိုင်သော။ (ကျီးသည် အိုးနှုတ်ခမ်း၌နား၍ လည်ပင်း ကို အောက်သို့ မစိုက်မညွတ်ဘဲပင် သောက်နိုင်သော)
ဥဒကမဏိကော၊ ရေလှောင် အိုးစရည်းကြီးသည်။
အာဓာရေ၊ အောက်ခံကရွတ်၌။
ဌပိတော၊ ထားအပ်သည်(အဿ= ဖြစ်ရာ၏)
တမေနံ၊ ထိုအိုးစရည်းကြီးကို။
ဗလဝါ၊ အားကောင်းသော။
ပုရိသော၊ ယောက်ျားသည်။
ယတော ယတော၊ အကြင်အကြင် အရပ်ဘက်၌။
ဝါ၊ သို့။
အာဝဇ္ဇေယျ၊ စောင်းငဲ့ငြားအံ့။ [အာ+ဝိ+အဆိ (အဉ ္ဆ)ဓာတ်ဖြင့် အာဝိဉ္ဆေယျ-ဟု ပါဌ်ရှိသင့်၏။ သို့မဟုတ်(သျှာ။ ကံ)မူအတိုင်း အာဝဇ္ဇေယျ (ဆွဲလှည့်ငြားအံ့)ဟုသော်လည်း ရှိသင့်၏ ]
တတော တတော၊ ထိုထိုအရပ်ဘက်၌။
ဝါ၊ သို့။
ဥဒကံ၊ ရေသည်။
အာဂစ္ဆေယျ၊ ထွက်လာနိုင်ပါသလော။
ဣတိ၊ ဤသို့(အဝေါစ= မေးတော်မူပြီ)
ဧဝံ ဘန္တေ၊ ထွက်လာနိုင်ပါသည်ဘုရား။
[တနည်း-ဘန္တေ၊ အရှင်ဘုရား။
ဧဝံ၊ ထွက်လာနိုင်သည် မှန်ပါ၏ဘုရား]
(ဣတိ၊ ဤသို့။
အဝေါစုံ၊ လျှောက်ထားကြကုန်ပြီ)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဧဝမေဝံ၊ ဤအတူပင်။
ဘိက္ခု၊ သည်။
အရိယေ၊ သော။
ပဉ္စင်္ဂိကေ၊ သော။
သမ္မာသမာဓိမှိ၊ ကို။
ဧဝံ၊ သို့။
ဝါ၊ တိုင်း။
ဘာဝိတေ၊ သော်။
ဧဝံ၊ သို့။
ဝါ၊ တိုင်း။
ဗဟုလီကတေ၊ သော်။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သေယျထာပိ၊ ကား။
သမေ၊ ညီညာသော။
ဘူမိဘာဂေ၊ မြေအဖို့၌။
စတုရံသာ၊ လေးထောင့်ရှိသော။
အာလိဗဒ္ဓါ၊ ဖွဲ့ထားအပ်သော ကန်ပေါင်ရိုးရှိသော။
ပေါက္ခရဏီ၊ ရေကန်သည်။
ဥဒကဿ၊ ရေဖြင့်။
ပူရာ၊ ပြည့်နေသည်။
သမတိတ္တိကာ၊ ကမ်းနှင့်အညီအမျှရေပြည့်နေသည်။
ကာကပေယျာ၊ (ကမ်း၌နား၍) ကျီးသောက်နိုင်သည်။
(အဿ၊ ဖြစ်ရာ၏)
တမေနံ၊ ထိုရေကန်ကို။
ဗလဝါ၊ သော။
ပုရိသော၊ သည်။
ယတော ယတော၊ အကြင်အကြင်အရပ်၌။
အာလိ၊ ကန်သင်းကို။
ဝါ၊ ကန်ပေါင်ရိုးကို။
မုဉေယျ၊ ဖောက်ဖျက်လွှတ်ထုတ်ငြားအံ့။
(တတော တတော၊ ထိုထိုအရပ်၌။
ဝါ၊ သို့)
ဥဒကံ၊ ရေသည်။
အာဂစ္ဆေယျ၊ လာနိုင်ရာပါသလော။
ဣတိ၊ ဤသို့။
(အဝေါစ၊ မေးမြန်းတော်မူပြီ)
ဧဝံဘန္တေ၊ လာနိုင်ရာပါ၏ဘုရား။
(ဣတိ၊ သို့။
အဝေါစုံ၊ ဖြေကြားလျှောက်ထားကြကုန်ပြီ)။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သေယျထာပိ၊ ကား။
သုဘူမိယံ၊ ညီညာသောမြေပြင်၌။
စတုမဟာပထေ၊ လေးခုသော လမ်းမအဆုံ၌။
သြဓသ္တေပတောဒေါ၊ (ယူဖို့ရာလွယ်ကူအောင်အဆင်သင့်) ထားအပ်သောနှင်တံရှိသော။
[သြဓသ္တ၊ အဝ+ ခံသု+တ] အာဇညရထော= အာဇာနည်မြင်းရထားသည်။
ယုတ္တော၊ (အာဇာနည် မြင်းဖြင့်) ယှဉ်တပ်ကထားလျက်။
ဌိတော၊ တည်ရှိသည်။
အဿ၊ ဖြစ်ရာ၏။
တံ ဧနံ၊ ထိုအာဇာနည်မြင်းရထားကို။
ဒက္ခော၊ ကျွမ်းကျင်လိမ်မာသော။
ယောဂ္ဂါ စရိယော၊ မြင်းယာဉ်ဆရာဖြစ်သော။ [ဆင်မြင်းစသည်ကို ယောဂ္ဂ(ယာဉ်)ဟုခေါ်၏။ ယောဂ္ဂါနံ အာစရိယော ယောဂ္ဂါစရိယော]
အဿဒမ္မသာရထိ၊ မြင်းရိုင်းသင်ဆရာသည်။
ဝါ၊ မြင်းမောင်းသမားသည်။ [စတုက္ကနိပါတ်စာပိုဒ် ၁၀၁-သုတ်(ဒုတိယ အကြိမ်ရိုက်နှိပ်သော ဒုတိယတွဲနိဿယ စာမျက်နှာ-၂၄၁) ကြည့်]
အဘိရူဟိတွာ၊ တက်စီး၍။
ဝါမေန၊ ဝဲဘက်ဖြစ်သော။
ဟတ္ထေန၊ လက်ဖြင့်။
ရက္ခိယော၊ ကြိုးတို့ကို။
ဂဟေတွာ၊ ဆွဲကိုင်၍။
ဒက္ခိဏေန၊ ယာဘက်ဖြစ်သော။
ဟတ္ထေန၊ လက်ဖြင့်။
ပတောဒံ၊ နှင်တံကို။
ဂဟေတွာ၊ ကိုင်၍။
ယေနိစ္ဆကံ၊ လိုရာလိုရာလမ်းဖြင့်။
ယဒိစ္စကံ၊ မြန်မြန် မှန်မှန် လိုရာလိုရာ အရှိန်အဟုန် အသွားမျိုးကို။
ဝါ၊ မျိုးဖြင့်။
သာရေယျပိ၊ ရှေ့တည့်တည့်သို့လည်း သွားစေရာ၏။
ဝါ၊ ရှေ့တည့်တည့်သို့လည်းမောင်းနှင်ရာ၏။
ပစ္စာသာရေယျပိ၊ နောက်သို့လည်း ပြန်လှည့်လာစေရာ၏။
[တနည်း-ပတောဒံ၊ ကို။
ဂဟေတွာ၊ ၍။
ယေန၊ အကြင်အကြင်လမ်းခရီးဖြင့်။
ဣစ္ဆကံ၊ (သွားခြင်းပြန်လာခြင်းငှာ) အလိုရှိ၏။
(တေန၊ ထိုထိုလိုရာလမ်းခရီးဖြင့်)
ယံ၊ အကြင်အကြင်မြန်မြန်မှန်မှန်အရှိန်အဟုန်သွားခြင်းမျိုးကို။
ဣစ္စကံ၊ အလိုရှိ၏။
(တံ၊ ထိုထို အရှိန်အဟုန် သွားခြင်းမျိုးကို။
ဝါ၊ ထိုထို အရှိန်အဟုန်သွားခြင်းမျိုးဖြင့်)
သာရေယျပိ၊ ရာ၏။
ပစ္စာသာရေယျပိ၊ ၏ ]။ပ။
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။
သစေ အာကင်္ခတိ၊ အံ့။
(ကိန္တိ၊ သို့။
အာကင်္ခတိ၊ ဟူမူ)။ပ။
အဋ္ဌမံ။