Issues
Select Version
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Bhikkhu Bodhi
English
Pañcakanipātapāḷi
Pañcakanipātapāḷi

7. Kāmasuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ ယေဘုယျေန၊ များသောအားဖြင့်။ သတ္တာ၊ သတ္တဝါ တို့သည်။ ကာမေသု၊ ဝတ္တု ကိလေသာ နှစ်ဖြာသောကာမတို့၌။ လဠိတာ၊ ပျော်မြူး နေကြကုန်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ကုလပုတ္တော၊ (အကျင့်သီလရှိသော) အမျိုးကောင်းသားသည်။ အသိတဗျာဘင်္ဂိံ၊ မြက်ရိတ်တံစဉ်နှင့် မြက်ထမ်း ထမ်းပိုးကို။ သြဟာယ၊ ပယ်စွန့်၍။ အဂါရသ္မာ၊ အိမ်မှ။ (နိက္ခမိတွာ၊ ထွက်ခွာ၍) အနဂါရိယံ၊ ရဟန်း အဖြစ်သို့။ (အိမ်၌နေထိုင်မှု လူ့အဆင့်အတန်းမြင့်မား ကြီးပွားရေးကို ဆောင်နိုင်သော လယ်လုပ်နွားမွေး ကုန်သွယ်ရေးမရှိရာ ရဟန်းအဖြစ်သို့) [ဒုတိယ အကြိမ် ရိုက်နှိပ်သော ပထမတွဲနိဿယစာမျက်နှာ ၁၂၄။ ဒုကနိပါတ် စာပိုဒ် ၂-သုတ်၌လည်းကြည့်] ပဗ္ဗဇိတော၊ ဝင်ရောက်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်အံ့။ (တဿ၊ ထိုအမျိုးကောင်းသားအား) သဒ္ဓါပဗ္ဗဇိတော၊ သဒ္ဓါတရားဖြင့် ရဟန်းပြုသော။ ကုလပုတ္တောတိ၊ အမျိုးကောင်းသားဟူ၍။ ဝစနာယ၊ ဆိုခြင်းငှာ။ အလံ၊ သင့်လျော်၏။ [တနည်း-သဒ္ဓါ(သဒ္ဓါယ)၊ သဒ္ဓါတရားဖြင့် (ရတနာသုံးတန်ကံနှင့် ကံ၏ အကျိုးကို ယုံကြည်သော သဒ္ဓါတရားဖြင့်) ဝါ၊ ရတနာသုံးတန် ကံနှင့် ကံအကျိုး ကို ယုံကြည်၍။ ဝါ၊ ယုံကြည်ခြင်းကြောင့်။ ပဗ္ဗဇိတော၊ ရဟန်းပြုသော။ ဤသို့လည်း ဝါကျပြုလုပ်၍ အနက်ဆိုနိုင်၏။ ပဉ္စမတွဲ နိဿယ စာမျက်နှာ ၂၄ လည်းကြည့်]။
တံ၊ ထိုသို့ သင့်လျော်ခြင်းသည်။ ကိဿ ဟေတု၊ အဘယ်အကြောင်း ကြောင့်နည်းဟူမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယောဗ္ဗနေန၊ ပျိုမျစ်နုနယ် ငယ်ရွယ်သည်၏ အဖြစ်ရှိသောသူသည်။ ဝါ၊ ပျိုမျစ်နုနယ် အရွယ်ကောင်းသောသူသည်။ [ယုဝဿ ဘာဝေါ ယောဗ္ဗနံ၊ ယောဗ္ဗနံ အဿ အတ္ထိတိ ယောဗ္ဗနော] ကာမာ၁။ ကာမနဝသေနဟူသော အဖွင့်ပါဌ်စဉ်းစားဖွယ်။ ။“လဗ္ဘာ ဘိက္ခဝေ ယောဗ္ဗနေန ကာမာ။ပးဟီနာ ကာမာ စသော ပါဠိတော်စာသွားအတိုင်းဆိုလျှင် ဝတ္ထု ကာမဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ။ပ။ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူသော ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့သာ ဤသုတ်မှ “ကာမ”ပုဒ်နှင့် သက်ဆိုင်သည်ဟု ယူဆ၏။ သို့သော် အဋ္ဌကထာ၌မူ “ကာမာတွေဝ သင်္ခ ဂစ္ဆန္တိတိ ကာမဝသေန ကာမေဇ္ဇဝသန စ ကာမာဝ သခံ ဂစ္ဆန္တိ"ဟု ဖွင့်၏။
ထိုအဖွင့်အတိုင်းဆိုလျှင် “ကာမာတွေဝ၊ လိုလားနှစ်သက်တတ်သော ကိလေသ ကာမ, လိုလားနှစ်သက်ဖွယ်ရာ ဝတ္ထုကာမတို့ဟူ၍သာလျှင်၊ သခံ=သို့၊ ဂစ္ဆန္တိ=ရောက် ကုန်၏ ဟု အနက်ဆိုရာ၏၊ လာ ဘိက္ခဝေ စသော ဝါကျတို့မှ ကာမာပုဒ်တို့ကို အနက်ပြန်ဆိုရာ၌လည်း ကာမဂုဏ်ဟူသော စကားမှ “ဂုဏ်”ဟူသော စကားလုံးကို ဖြုတ်ထားခဲ့ရတော့မည် ဖြစ်၏။ သို့သော် လဗ္ဘာ ဘိက္ခဝေ စသော ပါဠိတော်၌ပျိုမျစ်နုနယ် အရွယ်ကောင်းသူ အတွက် ရူပါရုံစသော ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့ကိုသာ ရလွယ်သည်ဟု အထူးဆိုဖွယ်လို ပါ၏ကိလေသာကာမတို့ကိုကား ရလွယ်သည်ဟု အထူးဆိုဖွယ်မလိုပါ၊ထို့ကြောင့် လဗ္ဘာ ဘိက္ခဝေ စသောစကားတို့သည် ရူပါရုံစသော အာရုံငါးပါး ကာမဂုဏ်တရားတို့ကိုသာ ရည်ရွယ်သောစကား ဖြစ်သင့်ပါ၏။
ထို့အပြင် ထိုကာမဂုဏ်တို့ကိုသာ ဟီန မဇ္ဈိမ ပဏီတ (အယုတ် အလတ် အမြတ်) ဖြစ်သော ကာမဂုဏ်ဟုလည်းကောင်း, ဟီနာနံ ဧတ ဟီနာ၊ မဇ္ဈိမာနံ ဧတေ မဇ္ဈိမာ စသည်ဖြင့် ဝစနတ္ထပြု၍ ယုတ်နိမ့်သူ အောက်တန်းစားသတ္တဝါတို့၏ ကာမဂုဏ်, အလတ်တန်းစားသတ္တဝါတို့၏ ကာမဂုဏ်စသည်ဖြင့်လည်းကောင်း ခွဲခြား ဖို့ လိုပါ၏၊ ကိလေသာကာမကိုကား ထိုကဲ့သို့ ခွဲခြားနေဖွယ် မလိုဟု ယူဆ၏၊ ထို့ကြောင့် “ကာမနဝသေန”ဟူသောပါဌ် ရှိသင့် မရှိသင့် နှိုင်းချင့်စဉ်းစားကြပါကုန်။
၊ ကာမဂုဏ်တို့ကို။ လဗ္ဗာ၊ လွယ်ကူစွာရအပ် (ရနိုင်)ကုန်၏။ (ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်ပေတည်း) တေစထိုကာမဂုဏ်တို့သည်လည်း။ ယာဒိသာ ဝါ၊ အကြင်သို့သဘောရှိကုန်သည်လည်းကောင်း။ တာဒိသာ ဝါ၊ ထိုသို့သဘော ရှိကုန်သည်လည်းကောင်း။ (ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏) [တနည်း-ယာဒိသာ ပါ တာဒိသာ ဝါ၊ အညံ့အကောင်း သောင်း ပြောင်းထွေပြား အစားစားတို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ၏။]
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဟီနာ၊ ယုတ်နိမ့်အောက်ကျကုန်သော။ ဝါ၊ ယုတ်နိမ့် အောက်ကျသော ဒွန်းစဏ္ဍားစသော အမျိုးငါးဦးတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်ကုန်သော။ [အမျိုးငါးဦးကို တိကနိပါတ်စာပိုဒ်(၁၃) အာသံသသုတ်ကြည့်] ယေ စ ကာမာ၊ အကြင်ကာမဂုဏ်တို့သည်လည်းကောင်း။ မဇ္ဈိမာ၊ အလတ်တန်းစား ဖြစ်ကုန်သော။ ဝါ၊ အလတ်တန်းစား သတ္တဝါတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်ကုန်သော။ ယေ စ ကာမာ၊ အကြင် ကာမဂုဏ်တို့သည်လည်းကောင်း။ ပဏီတာ၊ မြင့်မြတ်ကုန်သော။ ဝါ၊ မြင့်မြတ်သော မင်းနှင့် မင်း၏အမတ်ကြီးဟူသော အထက်တန်းစားတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်ကုန်သော။ ယေ စ ကာမာ၊ လည်းကောင်း။ (သန္တိ၊ ရှိကုန်၏) သဗ္ဗေ၊ အားလုံးကုန်သော။ တေ ကာမာ၊ ထိုကာမဂုဏ်တို့သည် (ထိုအယုတ်,အလတ် အမြတ်ဖြစ်သော ကာမဂုဏ်တို့သည်) ကာမာတွေဝ၊ လိုလားနှစ်သက်ဖွယ်အာရုံကာမဂုဏ်တို့ဟူ၍သာလျှင်။ သင်္ခံ၊ ထည့်သွင်းရေတွက်အပ်ကုန်သည်အဖြစ်သို့။ ဂစ္ဆန္တိ၊ ရောက်ကုန်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ သေယျထာပိ၊ ဥပမာပြရလျှင်ကား။ ဒဟရော၊ နုနယ်သော။ မန္ဒေါ၊ အသိဉာဏ်လေး၍ နုံနှေးသော။ ဥတ္တာနသေယျကော၊ ပက်လက်အိပ်နေတတ်သေးသည်သာ ဖြစ်သော။ ကုမာရော၊ ကလေးသူငယ်သည်။ ဓာတိယာ၊ အထိန်း၏။ ပမာဒံ၊ မေ့လျော့မှုကို။ အနွာယ၊ အစွဲပြု၍။ ကဋ္ဌိဝါ၊ သစ်သားအစအနကိုသော် လည်းကောင်း။ ကဌလံ ဝါ၊ အိုးခြမ်းကွဲကိုသော် လည်းကောင်း။ မုခေ၊ ခံတွင်း၌။ အာဟရေယျ၊ ထည့်သွင်းမျိုချရာ၏။
တမေနံ၊ ထိုသစ်သားစ အိုးခြမ်းကွဲ ထည့်သွင်းမျိုချနေသောကလေးကို။ ဓာတိ၊ အထိန်း သည်။ သီဃံ သီဃံ၊ လျင်မြန်စွာ လျင်မြန်စွာ။ မနသိ ကရေယျ၊ နှလုံးသွင်း သိမြင်လိုက်ရာ၏။၊
သီဃံ သီဃံ၊ စွာ။ မနသိကတွာ၊ နှလုံးသွင်းသိမြင်ပြီး၍။ (တံ၊ ထိုသစ်သားစ အိုးခြမ်းကွဲကို) သီဃံ သီဃံ၊ စွာ။ အာဟရေယျ၊ ထုတ်ယူရာ၏။
သီဃံ သီယံ၊ စွာ။ အာဟရိတုံ၊ ထုတ်ယူခြင်းငှာ။ နော စေ သတ္တုဏေယျ၊ အကယ်၍ မတတ်နိုင်ငြားအံ့။ (ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့ မတတ်နိုင်သည်ဖြစ်လသော်) ဝါမေန၊ လက်ဝဲဘက်ဖြစ်သော။ ဟတ္ထေန၊ လက်ဖြင့်။ သီသံ၊ ဦးခေါင်းကို။ ပရိဂ္ဂဟေတွာ၊ မြဲမြံစွာ ဆွဲကိုင်ပွေ့ပိုက်၍။ ဒက္ခိဏေန၊ လက်ယာဘက်ဖြစ်သော။ ဟတ္ထေန၊ လက်ဖြင့်။ ဝင်္ကင်္ဂုလိ၊ ကောက်ကွေးသောလက်ချောင်းကို။ ကရိတွာ၊ ပြု၍။ (တံ၊ ထိုသစ်သားစ အိုးခြမ်းကွဲကို) သလောဟိတမ္ပိ၊ သွေးနှင့်တကွဖြစ်လျက်သော်လည်း။ အာဟရေယျ၊ ထုတ်ယူရာ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ကိဿ ဟေတု၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်။ တံ၊ ထိုသို့ သွေးနှင့်တကွ ထုတ်ယူရခြင်းသည်။ (ဟောတိ=ဖြစ်သနည်းဟူမူ)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧသာ၊ ဤသွေးနှင့်တကွ သစ်သားစ အိုးခြမ်းကွဲကိုထုတ်ယူခြင်းသည်။ ကုမာရဿ၊ သူငယ်ကို။ ဝိဟေသာ၊ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းသည်။ အတ္ထိ၊ ဖြစ်နေပေ၏။ ဧသာ၊ ဤသွေးနှင့်တကွ သစ်သားစ အိုးခြမ်းကွဲကို ထုတ်ယူခြင်းသည်။ (ကုမာရဿ၊ ကို။ ဝိဟေသာ၊ သည်။)
နတ္ထိ၊ မဖြစ်။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဟံ၊ ငါသည်) န ဝဒါမိ၊ မဆို။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ စ ခေါ၊ သို့သော်လည်း။ (သူငယ်ကို ညှဉ်းပန်း နှိပ်စက်ခြင်း ဖြစ်ပါသော်လည်း) အတ္ထကာမာယ၊ အကျိုးကိုလိုလားသော။ ဟိတေ သိနိယာ၊ စီးပွားကို ရှာမှီးတတ်သော။ အနုကမ္မိကာယ၊ ငဲ့ညှာထောက်ထား သနား တတ်သော။ ဓာတိယာ၊ အထိန်းသည်။ အနုကမ္ပ၊ ငဲ့ညှာထောက်ထားသနားမှုကို။ ဥပါဒါယ၊ စွဲကပ်ယူငင်၍။ ဧတံ၊ ဤသွေးနှင့်တကွ သစ်သားစ အိုးခြမ်းကွဲကို ထုတ်ယူခြင်းကို။ ကရဏီယံ၊ ဧကန်မုချ ပြုသင့်၏။ (ဣတိ၊ ထိုသို့ ဧကန်မုချ ပြုသင့်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ တံ၊ ထိုသို့ သွေးနှင့်တကွ ထုတ်ယူရခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏) (တံကိဿ ဟေတုသို့ ပြန်အုပ်ရသည်)။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ စ ခေါ၊ အထိန်း၏ ကြောင့်ကြစိုက်ဖွယ် မလိုသောအချိန် အခါကား။ ယတော၊ အကြင်အခါ၌။ သော ကုမာရော၊ ထိုသူငယ်သည်။ ဝုဒ္ဓေါ၊ ကြီးပြင်းသည်။ အလံပညော၊ သင့်လျော်သောဉာဏ်ပညာရှိသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ (တတော၊ ထိုအခါ၌)
“ဒါနိ၊ ယခု။ ကုမာရော၊ သူငယ်သည်။ အတ္တဂုတ္တော၊ မိမိကိုယ်တိုင်ပင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သည်။ ဝါ၊ မိမိ ကိုယ်ကို ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်သည်။ (ဟောတိ၊ ၏) ပမာဒါယ၊ မေ့လျော့ခြင်းငှာ။ န အလံ၊ မသင့်လျော်။” ဣတိ၊ ဤသို့စဉ်းစား၍။
ဓာတိ၊ အထိန်းသည်။ ဒါနိ၊ ယခု။ တသ္မိံ ကုမာရေ၊ ထိုသူငယ်၌။ အနပေက္ခာ၊ ငဲ့ကွက်ခြင်းမရှိတော့သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ [အနပေက္ခာ ဒါနိ၌ ဒါနိကို အနက်မရှိ နိပါတ်သော်လည်း ကြံရာ၏။] ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝမေဝံ၊ ဤအတူပင်။ ယာဝကီဝဉ္စ၊ အကြင်မျှလောက်သော ကာလပတ်လုံး။ ဘိက္ခုနော၊ ရဟန်းသည်။ သဒ္ဓါယ၊ သဒ္ဓါဖြင့်။ ကုသလေသု၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။ ဓမ္မေသု၊ တရားတို့၌။ (ကာတဗ္ဗံ၊ ပြုသင့်သောကိစ္စကို) အကတံ၊ မပြုအပ်သေးသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ဟိရိယာ၊ ဟိရီဖြင့်။ ကုသလေသု၊ ကုန်သော။ ဓမ္မေသု၊ တို့၌။ (ကာတဗ္ဗံ၊ ကို) အကတံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ သြတ္တပ္ပေန၊ သြတ္တပ္ပဖြင့်။ပ။ ဝီရိယေန၊ ဝီရိယဖြင့်။ ပ။ပညာယ၊ ပညာဖြင့်။ ကုသလေသု၊ ကုန်သော။ ဓမ္မေသု၊ တို့၌။ (ကာတဗ္ဗ= ကို) အကတံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ တာဝ၊ ထိုမျှလောက်သော ကာလပတ်လုံး။ မေ၊ ငါသည်။ သော ဘိက္ခု၊ ထိုရဟန်းကို။ [အနုရက္ခိတဗ္ဗော၌စပ်] ဝါ၊ ထိုရဟန်းသည်။ [ဟောတိ၊ ၌စပ်] အနုရက္ခိတဗ္ဗော၊ အစဉ်မပြတ် စောင့်ရှောက်သင့်သည်။ ဝါ၊ အစဉ်မပြတ် စောင့်ရှောက်ဖွယ်လိုသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ စခေါ၊ စောင့်ရှောက်ဖွယ်မလိုသော အချိန်အခါကား။ ယတော၊ အကြင်အခါ၌။ ဘိက္ခုနော၊ သည်။ သဒ္ဓါယ၊ ဖြင့်။ ကုသလေသု၊ ကုန် သော။ ဓမ္မေသု၊ တို့၌(ကာတဗ္ဗံ= ကို) ကတံ၊ ပြုအပ်ပြီးသည်။ ဝါ၊ ပြုအပ်ပြီး၍သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ပ။ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ (တတော၊ ထို အခါ၌) ဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ အတ္တဂုတ္တော၊ မိမိကိုယ်တိုင်ပင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်၏။ ဝါ၊ မိမိကိုယ်ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နိုင်၏။ ပမာဒါယ၊ ငှာ။ နာလံ၊ မသင့်။ ဣတိ၊ ဤသို့ စဉ်းစား၍။ အဟံ၊ ငါသည်။ တသ္မိံ ဘိက္ခုသ္မိံ၊ ထိုရဟန်း၌။ အနုပေက္ခာ၊ ငဲ့ကွက်ခြင်းမရှိသည်။ ဝါ၊ ကြောင့်ကြမစိုက်တော့သည်။ ဟောမိ၊ ဖြစ်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)
သတ္တမံ၊ ခုနှစ်ခုမြောက်သုတ်တည်း။