[369]9. Mittavindakajātakavaṇṇanā
Kyāhaṃ
V3.179 devānamakaran ti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ dubbacabhikkhuṃ ārabbha kathesi .Vatthu mahāmittavindakajātake ( jā .1.5.100 ādayo ) āvi bhavissati .
Ayaṃ pana mittavindako samudde khitto atriccho hutvā purato gantvā nerayikasattānaṃ paccanaṭṭhānaṃ ussadanirayaṃ disvā ‘‘ ekaṃ nagaran ’’ ti
M3.193 saññāya pavisitvā khuracakkaṃ assādesi .Tadā bodhisatto devaputto hutvā ussadanirayacārikaṃ carati .
So taṃ disvā pucchanto paṭhamaṃ gāthamāha –
100.
‘‘ Kyāhaṃ devānamakaraṃ , kiṃ pāpaṃ pakataṃ mayā ;
Yaṃ me sirasmiṃ ohacca , cakkaṃ bhamati matthake ’’ ti .
Tattha kyāhaṃ devānamakaran ti sāmi devaputta , kiṃ nāma ahaṃ devānaṃ akariṃ , kiṃ maṃ devā pothentīti .
Kiṃ pāpaṃ pakataṃ mayāti dukkhamahantatāya vedanāppatto attanā kataṃ pāpaṃ asallakkhento evamāha .
Yaṃ meti yena pāpena mama sirasmiṃ ohacca ohanitvā idaṃ khuracakkaṃ mama matthake bhamati , taṃ kiṃ nāmāti ?
Taṃ
P3.207 sutvā bodhisatto dutiyaṃ gāthamāha – 101.
‘‘ Atikkamma ramaṇakaṃ , sadāmattañca dūbhakaṃ ;
Brahmattarañca pāsādaṃ , kenatthena idhāgato ’’ ti .
Tattha ramaṇakan ti phalikapāsādaṃ .
Sadāmattan ti rajatapāsādaṃ .
Dūbhakan ti maṇipāsādaṃ .
Brahmattarañca pāsādan ti suvaṇṇapāsādañca .
Kenatthenāti tvaṃ etesu ramaṇakādīsu catasso aṭṭha soḷasa dvattiṃsāti etā devadhītaro pahāya te pāsāde atikkamitvā kena kāraṇena idha āgatoti .
Tato mittavindako tatiyaṃ gāthamāha –
102.
‘‘ Ito
V3.180 bahutarā bhogā , atra maññe bhavissare ;Iti etāya saññāya , passa maṃ byasanaṃ gatan ’’ ti .
Tattha ito bahutarāti imesu catūsu pāsādesu bhogehi atirekatarā bhavissanti .
Tato bodhisatto sesagāthā abhāsi –
103.
‘‘ Catubbhi aṭṭhajjhagamā , aṭṭhāhipi ca soḷasa ;
Soḷasāhi ca bāttiṃsa , atricchaṃ cakkamāsado ;
Icchāhatassa posassa , cakkaṃ bhamati matthake .
104.
‘‘ Uparivisālā
M3.194 duppūrā , icchā visaṭagāminī ;Ye ca taṃ anugijjhanti , te honti cakkadhārino ’’ ti .
Tattha uparivisālāti mittavindaka taṇhā nāmesā āseviyamānā uparivisālā hoti patthaṭā , mahāsamuddo viya duppūrā , rūpādīsu ārammaṇesu taṃ taṃ ārammaṇaṃ icchamānāya icchāya patthaṭāya visaṭagāminī , tasmā ye purisā taṃ evarūpaṃ taṇhaṃ anugijjhanti , punappunaṃ giddhā hutvā gaṇhanti .
Te honti cakkadhārinoti te etaṃ khuracakkaṃ dhārentīti vadati .
Mittavindakaṃ pana kathentameva nipisamānaṃ taṃ khuracakkaṃ bhassi , tena so puna kathetuṃ nāsakkhi .
Devaputto attano devaṭṭhānameva gato .
Satthā
P3.208 imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi –‘‘ tadā mittavindako dubbacabhikkhu ahosi , devaputto pana ahameva ahosin ’’ ti .
Mittavindakajātakavaṇṇanā navamā .