[381]6. Migālopajātakavaṇṇanā
Na
P3.255 me ruccīti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ dubbacabhikkhuṃ ārabbha kathesi .Satthā taṃ bhikkhuṃ pakkosāpetvā ‘‘ saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu dubbaco ’’ ti pucchitvā ‘‘ āma , bhante ’’ ti vutte ‘‘ na kho bhikkhu idāneva , pubbepi tvaṃ dubbacoyeva , dubbacabhāvañca pana nissāya paṇḍitānaṃ vacanaṃ akaronto verambhavātamukhe byasanaṃ gatosī ’’ ti vatvā atītaṃ āhari .
Atīte
V3.223 bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto gijjhayoniyaṃ nibbattitvā apanandagijjho nāma ahosi .So gijjhagaṇaparivuto gijjhakūṭapabbate vasi .
Putto panassa migālopo nāma thāmabalasampanno ahosi , so aññesaṃ gijjhānaṃ sīmaṃ atikkamitvā atiuccaṃ uppati .
Gijjhā ‘‘ putto te atidūraṃ uppatatī ’’ ti gijjharañño ācikkhiṃsu .
So taṃ pakkosetvā ‘‘ tvaṃ kira , tāta , atiuccaṃ
M3.240 gacchasi , atiuccaṃ gacchanto jīvitakkhayaṃ pāpuṇissasī ’’ ti vatvā tisso gāthā abhāsi – 34.
‘‘ Na me rucci migālopa , yassa te tādisī gatī ;
Atuccaṃ tāta patasi , abhūmiṃ tāta sevasi .
35.
‘‘ Catukkaṇṇaṃva kedāraṃ , yadā te pathavī siyā ;
Tato tāta nivattassu , māssu etto paraṃ gami .
36.
‘‘ Santi aññepi sakuṇā , pattayānā vihaṅgamā ;
Akkhittā vātavegena , naṭṭhā te sassatīsamā ’’ ti .
Tattha migālopāti puttaṃ nāmena ālapati .
Atuccaṃ tāta patasīti tāta , tvaṃ aññesaṃ gijjhānaṃ sīmaṃ atikkamitvā atiuccaṃ gacchasi .
Catukkaṇṇaṃva kedāran ti imināssa sīmaṃ ācikkhati .
Idaṃ vuttaṃ hoti – tāta , yadā te ayaṃ mahāpathavī catukkaṇṇaṃ kedāraṃ viya siyā , evaṃ khuddikā
P3.256 viya hutvā paññāyetha , atha tvaṃ ettakā ṭhānā nivatteyyāsi , etto paraṃ mā gamīti .Santi aññepīti na kevalaṃ tvameva , aññepi gijjhā evaṃ kariṃsūti dīpeti .
Akkhittāti tepi gijjhā amhākaṃ sīmaṃ atikkamitvā gatā vātavegena ākaḍḍhitā nassiṃsu .
Sassatīsamāti sassatīhi pathavīpabbatādīhi samaṃ attānaṃ maññamānā attano vassasahassaparimāṇaṃ āyuṃ apūretvāpi antarā naṭṭhāti attho .
Migālopo anovādakattā pitu vacanaṃ akatvā laṅghanto pitarā akkhātaṃ sīmaṃ disvā taṃ atikkamma kālavāte patvā tepi chinditvā uppatito verambhavātamukhaṃ pakkhandi , atha naṃ verambhavātā pahariṃsu .
So tehi pahaṭamattova khaṇḍākhaṇḍaṃ hutvā ākāseyeva antaradhāyi .
37.
‘‘ Akatvā
V3.224 apanandassa , pitu vuddhassa sāsanaṃ ;Kālavāte atikkamma , verambhānaṃ vasaṃ agā .
38.
‘‘ Tassa puttā ca dārā ca , ye caññe anujīvino ;
Sabbe byasanamāpāduṃ , anovādakare dije .
39.
‘‘ Evampi
M3.241 idha vuddhānaṃ , yo vākyaṃ nāvabujjhati ;Atisīmacaro ditto , gijjhovātītasāsano ;
Sabbe byasanaṃ papponti , akatvā vuddhasāsanan ’’ ti .
–
Imā tisso abhisambuddhagāthā .
Tattha anujīvinoti taṃ nissāya jīvanakā .
Anovādakare dijeti tasmiṃ migālope gijjhe ovādaṃ agaṇhante sabbepi te tena saddhiṃ atisīmaṃ gantvā vināsaṃ pāpuṇiṃsu .
Evampīti , bhikkhave , yathā so gijjho , evaṃ yo aññopi gahaṭṭho vā pabbajito vā hitānukampakānaṃ vuddhānaṃ vacanaṃ na gaṇhāti , sopi ayaṃ sīmaṃ atikkamitvā caranto ditto gabbito gijjhova byasanaṃ pāpuṇātīti .
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi –
‘‘ tadā migālopo dubbacabhikkhu ahosi , apanando pana ahameva ahosin ’’ ti .
Migālopajātakavaṇṇanā chaṭṭhā .