[392]7. Siṅghapupphajātakavaṇṇanā
Yametan ti
V3.269M3.289 idaṃ satthā jetavane viharanto aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha kathesi .So kira jetavanā nikkhamitvā kosalaraṭṭhe aññataraṃ araññaṃ nissāya viharanto ekadivasaṃ padumasaraṃ
P3.308 otaritvā supupphitapadumaṃ disvā adhovāte ṭhatvā upasiṅghi .Atha naṃ tasmiṃ vane adhivatthā devatā ‘‘ mārisa , tvaṃ gandhatheno nāma , idaṃ te ekaṃ theyyaṅgan ’’ ti saṃvejesi .
So tāya saṃvejito puna jetavanaṃ āgantvā satthāraṃ vanditvā nisinno ‘‘ kahaṃ bhikkhu nivutthosī ’’ ti puṭṭho ‘‘ asukavanasaṇḍe nāma , tattha ca maṃ devatā evaṃ nāma saṃvejesī ’’ ti āha .
Atha naṃ satthā ‘‘ na kho bhikkhu pupphaṃ upasiṅghanto tvameva devatāya saṃvejito , porāṇakapaṇḍitāpi saṃvejitapubbā ’’ ti vatvā tena yācito atītaṃ āhari .
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto ekasmiṃ kāsikagāme brāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto takkasilāyaṃ uggahitasippo aparabhāge isipabbajjaṃ pabbajitvā ekaṃ padumasaraṃ nissāya upavasanto ekadivasaṃ saraṃ otaritvā supupphitapadumaṃ upasiṅghamāno aṭṭhāsi .
Atha naṃ ekā devadhītā rukkhakkhandhavivare ṭhatvā saṃvejayamānā paṭhamaṃ gāthamāha –
115.
‘‘ Yametaṃ vārijaṃ pupphaṃ , adinnaṃ upasiṅghasi ;
Ekaṅgametaṃ theyyānaṃ , gandhathenosi mārisā ’’ ti .
Tattha ekaṅgametan ti ekakoṭṭhāso esa .
Tato bodhisatto dutiyaṃ gāthamāha –
116.
‘‘ Na harāmi na bhañjāmi , ārā siṅghāmi vārijaṃ ;
Atha kena nu vaṇṇena , gandhathenoti vuccatī ’’ ti .
Tattha ārā siṅghāmīti dūre ṭhito ghāyāmi .
Vaṇṇenāti kāraṇena .
Tasmiṃ
M3.290 khaṇe eko puriso tasmiṃ sare bhisāni ceva khaṇati , puṇḍarīkāni ca bhañjatiV3.270 .Bodhisatto taṃ disvā ‘‘ maṃ ārā ṭhatvā upasiṅghantaṃ ‘ coro ’ ti vadasi , etaṃ purisaṃ
P3.309 kasmā na bhaṇasī ’’ ti tāya saddhiṃ sallapanto tatiyaṃ gāthamāha – 117.
‘‘ Yoyaṃ bhisāni khaṇati , puṇḍarīkāni bhañjati ;
Evaṃ ākiṇṇakammanto , kasmā eso na vuccatī ’’ ti .
Tattha ākiṇṇakammantoti kakkhaḷakammanto dāruṇakammanto .
Athassa avacanakāraṇaṃ ācikkhantī devatā catutthapañcamagāthā abhāsi –
118.
‘‘ Ākiṇṇaluddo puriso , dhāticelaṃva makkhito ;
Tasmiṃ me vacanaṃ natthi , tañcārahāmi vattave .
119.
‘‘ Anaṅgaṇassa posassa , niccaṃ sucigavesino ;
Vālaggamattaṃ pāpassa , abbhāmattaṃva khāyatī ’’ ti .
Tattha dhāticelaṃvāti kheḷasiṅghāṇikamuttagūthamakkhitaṃ dhātidāsiyā nivatthacelaṃ viya ayaṃ pāpamakkhitoyeva , tena kāraṇena tasmiṃ mama vacanaṃ natthi .
Tañcārahāmīti samaṇā pana ovādakkhamā honti piyasīlā , tasmā taṃ appamattakampi ayuttaṃ karontaṃ vattuṃ arahāmi samaṇāti .
Anaṅgaṇassāti niddosassa tumhādisassa .
Abbhāmattaṃva khāyatīti mahāmeghappamāṇaṃ hutvā upaṭṭhāti , idāni kasmā evarūpaṃ dosaṃ abbohārikaṃ karosīti .
Tāya pana saṃvejito bodhisatto saṃvegappatto chaṭṭhaṃ gāthamāha –
120.
‘‘ Addhā maṃ yakkha jānāsi , atho maṃ anukampasi ;
Punapi yakkha vajjāsi , yadā passasi edisan ’’ ti .
Tattha yakkhāti devataṃ ālapati .
Vajjāsīti vadeyyāsi .
Yadā passasi edisan ti yadā mama evarūpaṃ dosaṃ passasi , tadā evaṃ mama vadeyyāsīti vadati .
Athassa
V3.271M3.291 sā devadhītā sattamaṃ gāthamāha – 121.
‘‘ Neva taṃ upajīvāmi , napi te bhatakāmhase ;
Tvameva bhikkhu jāneyya , yena gaccheyya suggatin ’’ ti .
Tattha
P3.310 bhatakāmhaseti tava bhatihatā kammakarāpi na homa .Kiṃkāraṇā taṃ sabbakālaṃ rakkhamānā vicarissāmāti dīpeti .
Yena gaccheyyāti bhikkhu yena kammena tvaṃ sugatiṃ gaccheyyāsi , tvameva taṃ jāneyyāsīti .
Evaṃ sā tassa ovādaṃ datvā attano vimānameva paviṭṭhā .
Bodhisattopi jhānaṃ nibbattetvā brahmalokaparāyaṇo ahosi .
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi , saccapariyosāne so bhikkhu sotāpattiphale patiṭṭhahi .
Tadā devadhītā uppalavaṇṇā ahosi , tāpaso pana ahameva ahosinti .
Siṅghapupphajātakavaṇṇanā sattamā .