Issues
Select Version
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Bhikkhu Bodhi
English
Dasakanipātapāḷi
Dasakanipātapāḷi

4. Kusinārasuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ဧကံ၊ တပါးသော။ သမယံ၊ အခါ၌။ ဘဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ကုသိနာရာယံ၊ ကိုသိနာရုံမြို့ အနီး၌။ ဗလိဟရဏေ၊ ဗလိနတ်စာဆောင်ပို့ဆက်သရာဖြစ်သော။ (နတ်တို့အတွက် ပူဇော်ပသဖွယ် ဆောင်ပို့ဆက်သရာ ဖြစ်သော)။ ဝနသဏ္ဍေ၊ တောအုပ်၌။ ဝိဟရတိ၊ သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။
တတြ၊ ထိုဗလိဟရဏတောအုပ်၌။ ဝါ၊ ထိုဗလိဟရဏတောအုပ်ဝယ် သီတင်းသုံးနေတော်မူရာအခါ၌။ [ထိုနောက် စာပိုဒ် (၁၈) ဒုတိယနာထသုတ်ကြည့်]။ ။ပ။
ဧတံ အဝေါစ (ကိန္တိ အဝေါစ)၊ ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ စောဒကေန၊ (စွဲချက်တင်စွပ်စွဲ) စောဒနာသူဖြစ်သော။ ဘိက္ခုနာ၊ ရဟန်းသည်။ ပရံ၊ သူတပါးကို။ စောဒေတုကာမေန၊ စောဒနာခြင်းငှာ အလိုရှိသည်။ (သမာနေန၊ ဖြစ်လသော်။) ပဉ္စ၊ ငါးပါးကုန်သော။ ဓမ္မေ၊ တရားတို့ကို။ အဇ္ဈတ္တံ၊ မိမိသန္တာန်၌။ ပစ္စဝေက္ခိတွာ၊ ဆင်ခြင်စဉ်းစား၍။ ပဉ္စ၊ ကုန်သော။ ဓမ္မေ၊ တို့်ကို။ အဇ္ဈတ္တံ၊ ၌။ ဥပဋ္ဌာပေတွာ၊ စွဲကပ်တည်ရှိစေ၍။ ဝါ၊ ဖြစ်ပေါ်လာစေ၍။ ပရော၊ သူတပါးကို။ စောဒေတဗ္ဗော၊ စောဒနာရမည်။
ကတမေ၊ အဘယ်မည်ကုန်သော။ ပဉ္စ၊ ကုန်သော။ ဓမ္မာ၊ တရားတို့ကို။ အဇ္ဈတ္တံ၊ ၌။ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗာ၊ ဆင်ခြင်စဉ်းစားထိုက်ကုန်သနည်းဟူမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ စောဒကေန၊ သော။ ဘိက္ခုနာ၊ သည်။ ပရံ၊ ကို။ စော ဒေတုကာမေန၊ သည်။ (သမာနေန၊ သော်။) ဧဝံ၊ ဤသို့။ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ၊ ဆင်ခြင်စဉ်းစားထိုက်၏။ (ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့။ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ၊ နည်းဟူမူ။)
အဟံ၊ ငါသည်။ ပရိသုဒ္ဓကာယသမာစာရော၊ စင်ကြယ်သော ကိုယ်အကျင့်ရှိသူသည်။ အမှိ နုခေါ၊ ဖြစ်ပါ၏လော။ အစ္ဆိဒ္ဒေန၊ အာပတ်ဟူသော အပေါက်မရှိသော။ (လူရဟန်းတဦးဦးကို ရိုက်နှက်ထားခြင်း, လူကို ဆေးကုခြင်းစသည်ကြောင့် သင့်ရောက်အပ်သော အာပတ်အပေါက်မရှိသော။) အပ္ပဋိမံသေန၊ သုံးသပ်ဆွဲငင်နိုင်သည်အဖြစ်ဟူသော အာပတ်မရှိသော။အပ္ပဋိမံသေန ။ ။ ပတိပုဗ္ဗ မသဓာတ်, အပစ္စည်း, နိဂ္ဂဟိတ်လာ၍ "ပဋိမံသ" ဟု ဖြစ်၏၊ ပဋိမသိတဗ္ဗော ပဋိမသိတုံ ပရာမသိတုံ အာကဍ္ဎိတုံ သက္ကုဏေယျောတိ ပဋိမံသော- (ဆံပင်ကို ဆွဲငင်သကဲ့သို့ ဆွဲချင်ရာသို့) သုံးသပ်ဆွဲငင်နိုင်သော ကိုယ်နှုတ်အကျင့်၊ ထို့နောက် ပဋိမံသပုဒ်ကို ဘာဝပ္ပဓာနကြံ၍ "သုံးသပ်ဆွဲငင်နိုင်သော ကိုယ်နှုတ်အကျင့်၏ အဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သော အာပတ်အပြစ်ကို ပဋိမံသဟု ဆိုပြီးလျှင် ထိုအာပတ်အပြစ်ရှိသော ကာယဝစီသမာစာရကို သပ္ပဋိမံသဟုခေါ်၍ ထိုအာပတ်အပြစ်မရှိသောကာယဝစီသမာစာရကို အပ္ပဋိမံသဟု ခေါ်၏၊ ဤနေရာဝယ် ဤသုတ်အဋ္ဌကထာ၌-
"ယေန ကေနစိဒေဝ မဟဋော ဝါ ဟောတိ၊ ဝဇ္ဇကမ္မာဒီနိ ဝါ ကထာနိ။ ပ။ ပဋိမံသော စ ဟောတိ" ဟု စာရှိသော်လည်း စူဠဝါ ပါတိမောက္ခဋ္ဌပနက္ခန္ဓကအဋ္ဌကထာ (၁၂၅) ၌ "ယေန ဂဟဋ္ဌပဗ္ဗဇိတေသု ယော ကောစိ ပဟဋော ဝါ ဟောတိ၊ ဂိဟီနံ ပဏ္ဍဖာလနာဒီနိ ဝဇ္ဇကမ္မာနိ ဝါ ကတာနိ ။ပ။ သပ္ပဋိမံသော စ ဟောတိ" ဟူ၍ရှိ၏၊ ဤသုတ်အဋ္ဌကထာ၌လည်း ထိုစူဠဝါအဋ္ဌကထာအတိုင်းပင် ရှိသင့်ပါသည်။
ပရိသုဒ္ဓေန၊ စင်ကြယ်သော။ ကာမသမာစာရေန၊ ကိုယ်အကျင့်နှင့် ။ သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသူသည်။ အမှိနုခေါ၊ ဖြစ်ပါ၏လော။
မေ၊ ငါ၏။ ဝါ၊ ငါ့မှာ။ ဧသော ဓမ္မော၊ ဤစင်ကြယ်သော ကိုယ်ကျင့်တရားသည်။ သံဝိဇ္ဇတိ နုခေါ၊ ရှိပါ၏လော။ ဥဒါဟု၊ သို့မဟုတ်။ နော သံဝိဇ္ဇတိနုခေါ၊ မရှိပါ၏လော။ ဣတိ၊ သို့။ (ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ၊ ဆင်ခြင်စဉ်းစားထိုက်၏။)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဘိက္ခု၊ စောဒကရဟန်းသည်။ ပရိသုဒ္ဓကာယသမာစာရော၊ ရှိသူသည်။ အစ္ဆိဒ္ဒေန၊ သော။ အပ္ပဋိမံသေန၊ သော။ ပရိသုဒ္ဓေန၊ သော။ ကာယသမာစာရေန၊ နှင့်။ သမန္နာဂတော၊ သည်။ နောစေ ဟောတိ၊ အကယ်၍ မဖြစ်ငြားအံ့။ (ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့ မဖြစ်သည်ရှိသော်။) တဿ၊ ထိုစောဒကရဟန်းကို။ ဝတ္တာရော၊ ပြောဆိုမည့်သူတို့သည်။ ဘဝန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။ (ကိန္တိ၊ သို့။ ဘဝန္တိ၊ နည်းဟူမူ။)
အာယသ္မာ၊ အိုအရှင်စောဒက။ ဣင်္ဃ၊ တိုက်တွန်းပါ၏။ တာဝ၊ သူတပါးကို မစောဒနာမီရှေးဦးစွာ။ (တွံ၊ အရှင်စောဒကသည်။) ကာယိကံ၊ မိမိ၏ကိုယ်၌ဖြစ်သော အကျင့်ကို။ (မိမိ၏ ကိုယ်အကျင့်ကို)။ သိက္ခာသု၊ ဖြည့်ကျင့်ပါဦးလော။ ဣတိ၊ သို့။ (ဝတ္တာရော၊ တို့သည်။ ဘဝန္တိ၊ ၏။) ဣတိ၊ သို့။ အဿ၊ ထိုစောဒကရဟန်းကို။ ဝတ္တာရော၊ တို့သည်။ ဘဝန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပုနစပရံ၊ နောက်ထပ်အခြားသော ဆင်ခြင်စဉ်းစားဖွယ်ကား။ စောဒကေန၊ သော။ ။ပ။၊
(အဟံ၊ သည်။) ပရိသုဒ္ဓသမာစာရော၊ စင်ကြယ်သော နှုတ်အကျင့်ရှိသည်။ အမှိ နုခေါ၊ ဖြစ်ပါ၏လော။ အစ္ဆိဒ္ဒေန၊ အာပတ်အပေါက်မရှိသော။ (မုသာဝါဒ, ဩသမဝါဒစသည်တို့ကြောင့် သင့်ရောက်အပ်သော အာပတ်ဟူသော အပေါက်မရှိသော။) အပ္ပဋိမံသေန၊ သော။ ပရိသုဒ္ဓေန၊ စင်ကြယ်သော။ ဝစီသမာစာရေန၊ နှုတ်အကျင့်နှင့်။ သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသည်။ အမှိနုခေါ၊ လော။
မေ၊ ငါ၏။ ဝါ၊ ငါ့မှာ။ ဧသော ဓမ္မော၊ ဤစင်ကြယ်သော နှုတ်အကျင့်တရားသည်။ သံဝိဇ္ဇတိနုခေါ၊ လော။ ။ပ။၊
အာယသ္မာ၊ အိုအရှင်စောဒက။ ဣင်္ဃ၊ တိုက်တွန်းပါ၏။ (တွံ၊ အရှင်စောဒကသည်။) တာဝ၊ စွာ။ ဝါစသိကံ၊ မိမိ၏ နှုတ်၌ဖြစ်သော အကျင့်ကို။ သိက္ခာဿု၊ ဖြည့်ကျင့်ပါဦးလော။ ဣတိ (ဝတ္တာရော၊ တို့သည်။ ဘဝန္တိ)၊ ဣတိ၊ သို့။ အဿ၊ သို့။ ဝတ္တာရော ဘဝန္တိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပုနစပရံ၊ ကား။ စောဒကေန၊ သော။ ။ပ။၊
မေ၊ ငါသည်။ သဗြဟ္မစာရီသု၊ သီတင်းသုံးဖော်တို့၌။ အာနာဃာတံ၊ ဒေါသအာဃာတမရှိသော။ မေတ္တံ၊ မေတ္တာရှိသော။ စိတ္တံ၊ စိတ်ကို။ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ နုခေါ၊ ရှေးရှုစွဲတည်စေအပ်ပါ၏လော။
မေ၊ ငါ့မှာ။ ဧသော ဓမ္မော၊ ဤမေတ္တာစိတ်တရားသည်။ သံဝိဇ္ဇတိ နုခေါ၊ ရှိပါ၏လော။ ဥဒါဟု၊ သို့မဟုတ်။ နော သံဝိဇ္ဇတိ နုခေါ၊ မရှိပါ၏လော။ ဣတိ (ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ၊ ၏။)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဘိက္ခုနော၊ ရဟန်းသည်။ သဗြဟ္မစာရီသု၊ တို့၌။ အနာဃာတံ၊ သော။ မေတ္တံ၊ မေတ္တာနှင့်ယှဉ်သော။ စိတ္တံ၊ စိတ်ကို။ ဝါ၊ စိတ်သည်။ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ၊ ရှေ့ရှုစွဲကပ်တည်စေအပ်သည်။ နော စေ ဟောတိ၊ အကယ်၍ အဖြစ်ငြားအံ့။ (ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့ မဖြစ်သည်ရှိသော်။) တဿ၊ ထိုစောဒကရဟန်းကို။ ။ပ။
ဥပဋ္ဌာပေဟိ၊ စွဲကပ်တည်စေပါဦးလော။ ဝါ၊ ဖြစ်စေပါဦးလော။ ။ပ။၊
(အဟံ၊ ငါသည်။) ဗဟုဿုတော၊ ရှိသည်။ [စာပိုဒ် (၁၇) ပဌမနာထသုတ်ကြည့်။] သုတဓရော၊ နိုင်သည်။ သုတသန္နိစယော၊ ရှိသည်။ အမှိနုခေါ၊ ဖြစ်ပါ၏ လော။ ယေ တေ ဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ။ပ။ အဘိဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။ မေ၊ ငါသည်။ တထာရူပါ၊ ကုန်သော။ ဓမ္မာ၊ တို့ကို။ ဝါ၊ တို့သည်။ ။ပ။ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ၊ ကုန်သည်။ ဟောန္တိ နုခေါ၊ ဖြစ်ပါကုန်၏လော။
မေ၊ ငါ၏။ ဝါ၊ မှာ။ ဧသော ဓမ္မော၊ ဤပရိယတ္တိတရားသည်။ သံဝိဇ္ဇတိ နုခေါ၊ ရှိပါ၏လော။ ။ပ။၊
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဘိက္ခု၊ သည်။ ဗဟုဿုတော၊ ရှိသည်။ သုတဓရော၊ သည်။ သုတသန္နိစယော၊ ရှိသည်. နေ စေ ဟောတိ၊ အကယ်၍ မဖြစ်အံ့။ ယေ တေ ဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ။ပ။ အဘိဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။ အဿ၊ ထိုစောဒကရဟန်းသည်။ တထာရူပါ၊ ကုန်သော။ ။ပ။ သူပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ၊ ကုန်သည်။ နေ စေ ဟောန္တိ၊ အကယ်၍ မဖြစ်ကုန်အံ့။ (ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့ မဖြစ်သည်ရှိသော်။) တဿ၊ ကို။ ။ပ။၊
အာဂမံ၊ အာဂုံမိဋကတ် ပရိယတ်ကျမ်းဂန်ကို။ ပရိယာပုဏဿု၊ သင်ပါဦးလော။ ။ပ။၊
မေ၊ ငါသည်။ ဝါ၊ ငါ၏။ ဥဘယာနိ၊ ကုန်သော။ ။ပ။ အနုဗျဉ္ဇနသော၊ ကောင်း။ သုဝိနိစ္ဆိတာနိ၊ ကုန်သည်။ [စာပိုဒ် (၃၃) ဥဗ္ဗဦဟိကာသုတ်ကြည့်။] ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏လော။
မေ၊ ငါ့မှာ။ ဧသော ဓမ္မော၊ ဤပါတိမောက်ပါဠိတော်သည်။ သံဝိဇ္ဇတိ နုခေါ၊ လော။ ။ပ။၊
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဘိက္ခုနော၊ ရဟန်း၏။ ဝါ၊ သည်။ ဥဘယာနိ၊ ကုန်သော။ ။ပ။ သုဝိနိစ္ဆိတာနိ၊ ကုန်သည်။ နော စေ ဟောန္တိ၊ အကယ်၍ မဖြစ်ကုန်ငြားအံ့။ (ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့ မဖြစ်သည်ရှိသော်။) အာယသ္မာ၊ အိုအရှင်ဘုရား။ [စူဠဝါပ်တိမောက္ခဋ္ဌပနက္ခန္ဓကပါဠိတော် (၄၃၇)၌ "အာဝုသော " ဟု ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ဤ၌ "အာယသ္မာ" သည် အာလုပ်ပုဒ်သာတည်း။] ဣဒံ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်ကို။ ဘဂဝတာ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ကတ္ထ၊ အဘယ်မြို့၌။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပါသနည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ပုဋ္ဌော၊ မေးမြန်းအပ်သည်။ (သမာနော၊ ဖြစ်လသော်။ သော ဘိက္ခု၊ ထိုအမေးခံရသော စောဒကရဟန်းသည်။) နသမ္ပာယိဿတိ၊ ပြည့်စုံအောင် မဖြေဆိုနိုင်လတ္တံ့။ တဿ၊ (ပြည့်စုံအောင်မဖြေဆိုနိုင်သော) ထိုစောဒကရဟန်းကို။ ။ပ။၊
ဝိနယံ၊ ဝိနည်းကို။ သိက္ခဿု၊ သင်ပါဦးလော။ ။ပ။၊
ကတမေ၊ အဘယ်မည်ကုန်သော။ ပဉ္စ၊ ကုန်သော။ ဓမ္မာ၊ တို့ကို။ အဇ္ဈတ္တံ၊ ၌။ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ၊ စွဲကပ်တည်ရှိစေထိုက်ကုန်သနည်းဟူမူ။
ကာလေန၊ စောဒနာသင့်ရာအခါ၌။ (စုဒိတကပုဂ္ဂိုလ် တပါးတည်း ရှိနေခိုက်ဖြစ်၍ ခွင့်တောင်း၍ စောဒနာသင့်ရာအခါ၌။) ဝက္ခာမိ၊ ပြောဆိုစောဒနာအံ့။ အကာလေန၊ စောဒနာသင့်ရာ အချိန်အခါ မဟုတ်သည်၌။ (သံဃာဂိုဏ်းအလယ်နှင့် တပည့်ပရိသတ်အလယ်ဝယ် စုဒိတကပုဂ္ဂိုလ် ရောက်ရှိနေခိုက်ဖြစ်၍ စောဒနာမှု မပြုသင့်ရာ အခါ၌။) နော ဝက္ခာမိ၊ မပြောဆို မစောဒနာအံ့။
ဘူတေန၊ သဘာဝအစစ် အဖြစ်မှန်အကြောင်းအရာဖြင့်။ ဝက္ခာမိ၊ အံ့။ အဘူတေန၊ သဘာဝအစစ် အဖြစ်မှန်မဟုတ်သော အကြောင်းအရာဖြင့်။ နော ဝက္ခာမိ၊ အံ့။
သဏှေန၊ သိမ်မွေ့နူးညံ့သော စကားဖြင့်။ ဝက္ခာမိ၊ အံ့။ ဖရုသေန၊ ကြမ်းတမ်းသော စကားဖြင့်။ နော ဝက္ခာမိ၊ အံ့။
နော ဝက္ခာမိ၊ အံ့။ အတ္ထသံဟိတေန၊ သင့်လျော်သော အကြောင်းနှင့် စပ်သော စကားဖြင့်။ ဝက္ခာမိ၊ အံ့။ အနတ္ထသံဟိတေန၊ သင့်လျော်သော အကြောင်းနှင့် မစပ်သောစကားဖြင့်။ နော ဝက္ခာမိ၊ အံ့။
မေတ္တစိတ္တော၊ မေတ္တာနှင့် ယှဉ်သော စိတ်ရှိသည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။) ဝက္ခာမိ၊ အံ့။ ဒေါသန္တရော၊ ဒေါသနှင့်ယှဉ်သော စိတ်ရှိသည်။ (ဟုတွာ) နောဝက္ခာမိ၊ အံ့။ ဣဝိ၊ ဤသည်ပင်တည်း။ ပဉ္စ ဣမေ ဓမ္မေ၊ တို့ကို။ ။ပ။၊
စတုတ္ထံ၊ ။