Issues
Select Version
Bhikkhu Bodhi
English
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Dasakanipātapāḷi
Dasakanipātapāḷi

5. Saṅgāravasuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

အထ ခေါ၊ ထိုအခါ၌။ သင်္ဂါရဝေါ၊ သင်္ဂါရဝမည်သော။ ဗြဟ္မဏော၊ ပုဏ္ဏားသည်။ ။ပ။၊
ဘော ဂေါတမ၊ အရှင်ဂေါတမ။ ဩရိမံ၊ ဤမှာ ဘက်၌ဖြစ်သော။ တီရံ၊ ကမ်းဟူသည်။ ကိံ နုခေါ၊ အဘယ်ပါနည်း။ ပါရိမံ၊ ထိုမှာဘက်၌ဖြစ်သော။ တီရံ၊ ကမ်းဟူသည်။ ကိံ၊ အဘယ်ပါနည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ မေးမြန်းပြီ)။
ဗြာဟ္မဏ၊ ပုဏ္ဏား။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ လွဲမှားသော အယူအမြင်သည်။ ဩရိမံ၊ သော။ တီရံ၊ ကမ်းမည်၏။ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ မှန်ကန်သော ဉာဏ်အမြင်သည်။ ပါရိမံ၊ သော။ တီရံ၊ ကမ်းမည်ပါ၏။ ။ပ။၊
သမ္မာဝိမုတ္တိ၊ မှန်ကန်စွာလွတ်မြောက်သော မဂ်ဖိုလ်သည်။ ပါရိမံ၊ သော။ တီရံ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤအတိုင်းပါတည်း။
ဗြာဟ္မဏ၊ ပုဏ္ဏား။ ဩရိမံ၊ သော။ တီရံ၊ ကမ်းဟူသည်။ ဣဒံ၊ ဤသည်ပင်တည်း။ ပါရိမံ၊ သော။ တီရံ၊ သည်။ ဣဒံ၊ ဤသည်ပင်တည်း။ ဣတိ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)။
[ဂါထာ] မနုဿေသု၊ လူတို့၌။ ဝါ၊ လူတို့တွင်။ ယေ ဇနာ၊ အကြင်လူတို့သည်။ ပါရဂါမိနော၊ နိဗ္ဗာန်ဟူသော ဟိုမှာဘက်ကမ်းသို့ သွားရောက်ကြကုန်၏။ တေ ဇနာ၊ ထိုလူတို့သည်။ (နိဗ္ဗာန်ဟူသော ဟိုဘက်ကမ်းသို့ သွားရောက်ကြသူ ထိုလူတို့သည်)။ အပ္ပကာ၊ နည်းပါးလှကုန်၏။
အထ၊ ထို့အပြင်။ ဣတရာ၊ ဤမှတပါးသော။ (ဤနိဗ္ဗာန်ဟူသော တဘက်ကမ်းသို့ သွားရောက်ကြသော လူတို့မှ တပါးသော)။ ယာ ပဇာ၊ အကြင်လူအပေါင်းသည်။ တီရ မေဝ၊ သက္ကာယဒိဋ္ဌိဟူသော ဤဘက်ကမ်းသို့ သာလျှင်။ အနုဓာဝတိ၊ အစဉ်တစိုက် ပြေးသွားနေ၏။ အယံ ပဇာ ဧဝ၊ ဤလူအပေါင်းသည်သာလျှင်။ (သက္ကာယဒိဋ္ဌိဟူသော ဤဘက်ကမ်းသို့ အစဉ်ပြေးသွားနေသော ဤလူအပေါင်းသည်သာလျှင်)။ ဗဟုတရာ၊ သာလွန်များပြား၏။ [ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာအတိုင်း ထည့်ပေးသည်။]
စ၊ နိဗ္ဗာန်ဟူသော တဘက်ကမ်းသို့ ရောက်နိုင်ကြမည့်ပုဂ္ဂိုလ်များကား။ [စသဒ္ဒါ၏ အနက်ကို ဤအတိုင်းဆိုလိုကဆိုပါ။] ယေ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ သမ္မာ၊ နိဗ္ဗာန်ရောက်ရန် အကြောင်းမှန်နည်းမှန်အားဖြင့်။ အက္ခာတေ၊ ဟောကြားတော်မူအပ်သော။ ဓမ္မေ၊ လောကုတ္တရာတရားကိုးပါး၌။ ဓမ္မာ နုဝတ္တိနော၊ ထိုလောကုတ္တရာတရားကိုးပါးအားလျော်သော သီလသမထ ဝိပဿနာဟူသော ရှေ့ပိုင်းအကျင့်၌ ကျင့်ကြံအားထုတ်ကြကုန်၏။ဓမ္မေ ဓမ္မာနုဝတ္တိနော ။ ။ "ဓမ္မေ ဓမ္မာနုဝတ္တိနောတိ သမ္မာအက္ခာတေ နဝဝိဓေ လောကုတ္တရာဓမ္မ အနုဓမ္မဝတ္တိနော တဿ ဓမ္မဿာ နုစ္ဆဝိကာယ သဟသီလာယ ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပတ္တိယာ ပဝတ္တမာနာ" ဟူ၍ ဤသုတ်အဋ္ဌကထာဖွင့်၏၊ ထို့အဖွင့်အလို ဓမ္မအရ လောကုတ္တရာတရားကိုးပါးကို ရယူ၏၊ ထို့နောက် ဓမ္မဿ အနုစ္ဆဝိကာ ဓမ္မာနုစ္ဆဝိကာ- ထိုလောကုတ္တရာတရားကိုးပါးအားလျော်သော ရှေ့ပိုင်းအကျင့် (ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပတ္တိ)၊ ဤ၌ ရှေ့ပိုင်းအကျင့်ဟူသည် အရိယမဂ်မရမီ ရှေ့ပိုင်းက အားထုတ်ခဲ့ရသော သီလ ဓုတင် သမထ ဝိပဿနာ အကျင့်များတည်း၊ ဓမ္မနုစ္ဆဝိကာယ ဝတ္တန္တီတိ ဓမ္မာနုဝတ္တိနော- ထိုလောကုတ္တရာတရားကိုးပါးအားလျော်သော ရှေ့ပိုင်းအကျင့်၌ ဖြစ်ကြ (ကျင့်ကြံအားထုတ်ကြ) သော ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ဤသို ဝစနတ္ထပြု၍အလယ်က ဆဝိကာပုဒ်အကျေကြံပါ။
ပစ္စုဓေယျံ သုဒုတ္တရံ ။ ။ "ပစ္စုဓေယျံ သုဒုတ်တရန္တိ မစ္စုနော ဌာနဘူတံ တေဘူမကဝဋ္ဋံ သုဒုတ္တရံ တရိတွာ" ဟု အဋ္ဌကထာဖွင့်၏၊ မစ္စု ဓီယတိဧတ္ထာတိ မစ္စုဓေယျံ- သေခြင်း၏ တည်ရာ တေဘူမကဝဋ်ဒုက္ခ၊ ဝါ- သေခြင်း၏ တည်ရာ လောကီခန္ဓာငါးပါး။ မစ္စု ဓီယတိ ဧတ္ထာတိ မစ္စုဓေယျံ ခန္ဓပဉ္စယံ (သံယုတ်ဋီကာ၊ ပ- ၇၁) ဒုက္ခေန တရီယတေတိ ဒုတ္တရံ- ခက်ခဲသဖြင့် လွန်မြောက်အပ်သော ဝဋ်ဒုက္ခ၊ သုဋ္ဌု (လွန်စွာ) ဒုတ္တရံ သုဒုတ္တရံ။ ဤ၌ မစ္စုဓေယျံ၏ စပ်ရာကို "တရိတွာ" ဟု ထည့်ဖွင့်သည်။
ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာ ။ ။ ဤသုတ်ဋီကာနှင့် ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာ၊ ပ-၃၇၉- ၌မူ "ဓမ္မေတိ ဒေသနာဓမ္မေ၊ ဓမ္မာနုဝတ္တိနောတိ တံ ဓမ္မံ သုတွာ တဒနုစ္ဆဝိကံ ပဋိပဒံ ပူရေတွာ မဂ္ဂဖလသစ္ဆိကရဏေန ဓမ္မာနုဝတ္တိနော"ဟု ဖွင့်၏၊ ထို့အဖွင့်အလို ဓမ္မအရ နှုတ်တော်ဖြင့် ဟောကြားအပ်သော ပရိယတ္တိတရား (ဒေသနာဓမ္မ) ကိုယူရမည်၊ ဝိဂြိုလ်မှာ ယခင်က အတိုင်းပင်တည်း။ ထို့နောက်-
"မစ္စုဓေယျန္တိ ကိလေသမာရသင်္ခါတဿ မစ္စုဿ နိဝါသဋ္ဌာနဘူတံ တေဘူမိကဝဋ္ဋံ၊ သုဒုတ္တရန္တိ။ပ။ သုဒုတ္တရံ ဒုရတိက္ကမံ မာရေဓေယျံ တရိတွာ အတိက္ကမိတွာ" ဟူ၍ မစ္စုဓေယျ၌ မစ္စုအရ သေခြင်းတရားတည်းဟူသော မစ္စုမာရ်ကို မယူဘဲ ကိလေသမာရ်ကိုယူပြီး မစ္စုဓေယျနှင့် မာရဓေယျကို အနက်တူပရိယာယ်ပြု၍ဖွင့်၏၊ မစ္စုပုဒ်ကို သေခြင်းဟု အနက်မယူဘဲ အထပ်ထပ်သေကြောင်းဖြစ်သော ကိလေသမာရ် (ဘဝအသစ် ထပ်ကာထပ်ကာ ဖြစ်၍ အထပ်ထပ်သေစေတတ်သော ကိလေသမာရ်) ဟူ၍ ဆိုလိုလေသလောဟု တွေးမိ၏၊ မစ္စုဓေယျပုဒ်နှင့် မာရဓေယျပုဒ်တို့မှာ တေဘူမကဝဋ်ဒုက္ခဟူသော အနက်ကိုချည်း ယူရသောကြောင့် အဘိဓေယျ အနက်အားဖြင့် တူပါ၏၊ သိုသော် မာရဓေယျ၌ မာရပုဒ်အရ ကိလေသမာရ်ကို ယူသကဲ့သို့ မစ္စုပုဒ်အရလည်း ကိလေသမာရ်ကိုပင်ယူမည်ဆိုလျှင် မာရနှင့် မစ္စုတို့၏ အနက်မှာ ရောယှက်နေတော့မည်ဖြစ်၏။
တေ ဇနာ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ သုဒုတ္တရံ၊ အလွန်ခက်ခဲစွာ လွန်မြောက်အပ်သော။ ဝါ၊ လွန်စွာ လွန်မြောက်နိုင်ခဲ့သော။ မစ္စုဓေယျံ၊ သေခြင်း၏တည်ရာ တေဘူမကဝဋ်ဒုက္ခကို။ (တရိတွာ၊ လွန်မြောက်၍(။ ပါရံ၊ နိဗ္ဗာန်ဟူသော ထိုမှာဘက်ကမ်းသို့။ ဧဿန္တိ၊ ရောက်ကြကုန်လတ္တံ့။ တနည်း (ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာအလို)- စ၊ .... များကား။ ယေ၊ တို့သည်။ သမ္မာ၊ ဖြင့်။ အက္ခတေ၊ သော။ ဓမ္မေ၊ တရားဒေသနာတော်၌။ (နှုတ်တော်ဖြင့် ဟောကြားတော်မူအပ်သော ပရိယတ္တိတရားတော်၌)။ ဓမ္မာနုဝတ္တိနော၊ ထိုတရားဒေသနာတော်အားလျော်သော အကျင့်၌ ကျင့်ကြံအားထုတ်ကြကုန်၏။ တေ ဇနာ၊ တို့သည်။ သုဒုတ္တရံ၊ သော။ မစ္စုဓေယျံ၊ ကိလေသမာရ်တည်းဟူသော သေဆုံးကြောင်းတရား၏ တည်ရာ တေဘူမက ဝဋ်ဒုက္ခကို။ (တရိတွာ၊ ၍)။ ပါရံ၊ သို့။ ဧဿန္တိ၊ တ္တံ့။
ပဏ္ဍိတော၊ ပညာရှိရဟန်းသည်။ ကဏှံ၊ မည်းညစ်သော။ ဓမ္မံ၊ ကာယဒုစ္စရိတ်အစရှိသော အကုသိုလ်တရားကို။ ဝိပ္ပဟာယ၊ ပယ်ရှား၍။ သုက္ကံ၊ ဖြူစင်သော။ ဓမ္မံ၊ ကာယသုစရိတ် အစရှိသော ကုသိုလ်တရားကို။ ဘာဝေထ၊ ဖြစ်ပွားစေသင့်၏။ ဝါ၊ ဖြစ်ပွားစေရမည်။ (ရဟန်းဘဝသို့ ရှေ့ရှုဦးတည်ထွက်ခွာသည်မှ စ၍ အရဟတ္တမဂ်ရသည်တိုင်အောင် ဖြစ်ပွားစေသင့်၏။ ဝါ၊ ရမည်)။ ကထံ ဘာဝေထ၊ အဘယ်သို့ ဖြစ်ပွားစေသင့်သနည်းဟူမူ။ [ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာ၌ ထည့်ဖွင့်သော ပါဌ်တည်း]။
ဩကာ၊ တွယ်တာဖွယ်ရာ ဝဋ်ဒုက္ခဟူသော နှောင်အိမ်မှ။ ဝါ၊ တွယ်တာဖွယ်ရာ ကာမဂုဏ်နှောင်အိမ်မှ။ (နိက္ခမိတွာ၊ ထွက်ခွါ၍)။ အနောကံ၊ တွယ်တာဖွယ်ရာ ဝဋ်ဒုက္ခနှောင်အိမ်မဟုတ်သော နိဗ္ဗာန်သို့။ ဝါ၊ တွယ်တာဖွယ်ရာ ကာမဂုဏ်နှောင်အိမ်မဟုတ်သော နိဗ္ဗာန်သို့။ အာဂမ္မ၊ ရည်မှန်းတောင့်တသော အားဖြင့် ဆိုက်ရောက်၍။ ဘာဝေထ၊ ဖြစ်ပွားစေသင့်၏။ ဝါ၊ ဖြစ်ပွားစေရမည်။ ယတ္ထ ဝိဝေကေ၊ (ကာယ စိတ္တ ဥပဓိဝိဝေကဟူသော) အကြင်သုံးပါးသော ဝိဝေက၌။ ဝါ၊ အကြင်သုံးပါးသော ကင်းရှင်းဆိတ်သုဉ်းမှု၌။ ဝါ၊ အကြင်ခန္ဓာစသော ဥပဓိအားလုံး ကင်းဆိတ်သုဉ်းသည့်နိဗ္ဗာန်၌။ ဒူရမံ၊ သတွာတို့ ပျော်မွေ့နိုင်ခဲ့၏။
ကာမေ၊ ဝတ္ထု, ကိလေသာ နှစ်ဖြာသောကာမတို့ကို။ ဟိတွာ၊ ပယ်စွန့်၍။ အကိဉ္စနော၊ ဖိစီးနှိပ်စက်တတ်သော ကာမဟူသော ကြောင့်ကြပလိဗောဓမရှိသည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍)။ တတြ၊ ထိုသုံးပါးသော ဝိဝေက၌။ ဝါ၊ ထိုနိဗ္ဗာန်၌။ အဘိရတိံ၊ အလွန်ပျော်မွေ့မှုကို။ ဣစ္ဆေယျ၊ အလိုရှိသင့်၏။
ပဏ္ဍိတော၊ ပညာရှိသည်။ စိတ္တက္လေသေဟိ၊ စိတ်ညစ်နွမ်းကြောင်း နီဝရဏတရားတို့မှ။ အတ္တာနံ၊ မိမိကိုယ်ကို။ ပရိယောဒပေယျ၊ ဖြူစင်စေသင့်၏။ ဝါ၊ ဖြူစင်အောင် သုတ်သင်သင့်၏။
ယေသံ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ သမ္ဗောဓိယင်္ဂေသု၊ သမ္ဗောဇ္ဈင်တရားတို့၌။ ဝါ၊ သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်းသိတတ်သော အရိယသာဝက၏ အကြောင်းဖြစ်သော ဗောဇ္ဈင်တရားတို့၌။ ဝါ၊ သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်းသိကြောင်းတရား အပေါင်း၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော ဗောဇ္ဈင်တရားတို့၌။ [သမ္ဇောဓိယင်္ဂပုဒ်ကို ချုံးလိုက်လျှင် သမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဟုဖြစ်၍ ထိုနှစ်ပုဒ်မှာ အတူတူဖြစ်၏]။ သမ္မာ၊ ကောင်းစွာ။ ဝါ၊ အကြောင်းမှန်နည်းမှန်အားဖြင့်။ စိတ္တံ၊ မိမိတို့၏ စိတ်ကို။ သုဘာဝိတံ၊ ကောင်းစွာဖြစ်ပွားစေအပ်ပြီ။
ယေ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ အနုပါဒါယ၊ ဥပါဒါန်လေးပါးတို့ဖြင့် လောကီအာရုံ တစုံတခုကိုမျှ မစွဲလမ်းမဖမ်းယူမူ၍။ အာဒါနပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ စွဲလမ်းဖမ်းယူတတ်သော ဥပါဒါန်ကို စွန့်လွှတ်ကြောင်းနိဗ္ဗာန်၌။ ရတာ၊ ပျော်မွေ့ကြကုန်၏။
ခီဏာသဝါ၊ ကုန်ခန်းပြီးသော အာသဝရှိတော်မူကြကုန်သော။ ဇုတိ မန္တော၊ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ဟူသော အလင်းရောင်တေဇော်၊ အာနုဘော်ရှိတော်မူကြကုန်သော။ (ခန္ဓာ အစရှိသော တရားတို့ကို လင်းလင်း ထင်ထင် သိမြင်တတ်သော အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ဟူသော အလင်းရောင် တေဇော် အာနုဘော်ရှိတော်မူကြကုန်သော)။ တေ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ လောကော၊ ခန္ဓာ အစရှိသော လောက၌။ ပရိနိဗ္ဗုတာ၊ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းတော်မူကြကုန်၏။ (အပစ္စယာ ပရိနဗ္ဗာန်ခေါ် အနုပါဒိသေသပရိနိဗ္ဗာန်ဖြင့် ခန္ဓာဝဋ်ဒုက္ခခပ်သိမ်းချုပ်ငြိမ်းတော်မူကြကုန်၏။ ဝါ၊ သဥပါဒိသေသပရိနိဗ္ဗာန်ဖြင့် ကိလေသ ဝဋ်ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်း၍ အနုပါဒိသေသပရိနိဗ္ဗာန်ဖြင့် ခန္ဓာဝဋ်ဒုက္ခ ခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းတော်မူကြကုန်၏)။ ဣတိ (အဝေါစ)၊ [ပရိနိဗ္ဗုတာပုဒ်ကို နှစ်နည်းအနက်ပြန်ဆိုရာ၌ ရှေ့နည်းမှာ ဤသုတ်အဋ္ဌကထာနည်းဖြစ်၍ နောက်နည်းမှာ ဋီကာနှင့် ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာနည်းဖြစ်သည်၊ ဤသုတ်ဋီကာမှ အဖွင့်များသည် ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာပါဌ်များဖြစ်၏။]
ပဉ္စမံ၊ ။