Issues
Select Version
Bhikkhu Bodhi
English
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
🙏日光的法宝🙏
中文
Dasakanipātapāḷi
Dasakanipātapāḷi

10. Girimānandasuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

တေန ခေါ် ပန သမယေန၊ ထိုအခါ၌။ အာယသ္မာ ဂိရိမာနန္ဒေါ၊ အရှင်ဂိရိမာနန္ဒသည်။ အာဗာဓိကော၊ အနာရောဂါစွဲကပ်နေသည်။ ဒုက္ခိတော၊ ဒုက္ခရောက်နေသည်။ ဝါ၊ အလွန်ဖြစ်သော ဒုက္ခဝေဒနာရှိသည်။ ဗာဠဂိလာနော၊ အပြင်းအထန် မကျန်းမာနေသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
အထခေါ၊ ထိုအခါ၌။ အာယသ္မာ အာနန္ဒေါ၊ အရှင်အာနန္ဒာသည်။ ။ပ။၊
ဘန္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။ ဘာယသ္မာ ဂိရိမာနန္ဒေါ၊ အရှင်ဂိရိမာနန္ဒသည်။ အာဗာဓိကော၊ သည်။ ။ပ။ ဗာဠှဂိလာနော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်နေပါ၏။
ဘန္တေ၊ ရား။ သာဓု၊ တပည့်တော် တောင်းပန်ပါ၏။ ဘဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ယေန၊ အကြင်အရပ်၌။ အာယသ္မာ ဂိရိမာနန္ဒေါ၊ သည်။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏။) တေန၊ ထိုအရပ်၌။ အနုကမ္မံ၊ ငဲ့ညှာထောက်ထားသနားမှုကို။ ဥပါဒါယ၊ စိတ်တော်မဖြင့် ကပ်ယူ၍။ ဝါ၊ အကြောင်းပြု၍။ ဥပသင်္ကမတု၊ ကြွသွားတော်မူပါ။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ လျှောက်ပြီ။)
အနန္ဒ၊ အာနန္ဒာ။ တွံ၊ သင်သည်။ ဂိရိမာနန္ဒဿ၊ ဂိရိမာနန္ဒမည်သော။ ဘိက္ခုနော၊ ရဟန်းအား။ ဒသ၊ ဆယ်ပါးကုန်သော။ သညာ၊ သညာတို့ကို။ ဝါ၊ သညာအရေအတွက်နှင့် သဘောအဓိပ္ပာယ်ကို ပြသော ပါဠိတို့ကို။ သစေ ဘာသေယျာတိ၊ အကယ်၍ ရွတ်ပြငြားအံ့။ (ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့ ရွတ်ပြသည်ဖြစ်လသော်။) ယံ (ယေန ဌာနေန)၊ အကြင်အကြောင်းကြောင့်။ ဂိရိမာနန္ဒဿ၊ သော။ ဘိက္ခုနော၊ ရဟန်း၏။ ဒသ၊ ကုန်သော။ သညာ၊ တို့ကို။ သုတွာ၊ ကြားနာရ၍ ဝါ၊ ကြားနာရခြင်းကြောင့်။ သော အာဗာဓော၊ ထိုအနာရောဂါသည်။ ဌာနတော၊ တခဏချင်းအားဖြင့်။ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေယျ၊ ပျောက်ကင်းသွားရာ၏။ ဧတံဌာနံ၊ ဤပျောက်ကင်းသွားခြင်းဟူသောအကြောင်းသ်။ ဝိဇ္ဇတိ၊ ရှိ၏။
ဒသ၊ ဆယ်ပါးသော သညာတို့ဟူသည်။ ကတမာ၊ အဘယ်တို့နည်းဟူမူ။
အနိစ္စသညာ၊ (ဖြစ်ပြီး ပြိုကွဲ) မမြဲဟုရှုမှတ်သော သညာလည်းကောင်း။ အနတ္တသညာ၊ ခိုင်မြဲသော အနှစ်သာရ အသက်ရှင်အတ္တကောင် မဟုတ်ဟု ရှုမှတ်သော သညာလည်းကောင်း။ အသုဘသညာ၊ မတင့်တယ်ဟု ရှုမှတ်သော သညာလည်းကောင်း။ အာဒီနဝသညာ၊ အပြစ်အနာရောဂါကို အာရုံပြုရှုမှတ်သော သညာလည်းကောင်း။ ပဟာနသညာ၊ ပယ်သတ်ခြင်းသဘောအားဖြင့် ဖြစ်သော သညာလည်းကောင်း။ ဝိရာဂသညာ၊ ကင်းကွာပျက်စီးရာ တရား၌ အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော သညာလည်းကောင်း။ နိရောဓသညာ၊ ချုပ်ငြိမ်းရာ သဘောတရား၌ အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော သညာလည်းကောင်း။ [နောက်၌ ဘာကို အနိစ္စသညာခေါ်သည်စသည်ဖြင့် အကျယ်တဝင့် ဟောတော်မူဦးမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဤနေရာ၌ အကျဉ်းချုပ်မျှသာ အနက်ပြန်ဆိုရမည်။] သဗ္ဗလောကေ၊ အားလုံးသော လောက၌။ အနဘိရတသညာ၊ မပျော်မွေ့ခြင်း သဘောအားဖြင့် ဖြစ်သော သညာလည်းကောင်း။ သဗ္ဗသင်္ခါရေသု၊ အားလုံးသော ရုပ်နာမ်သင်္ခါရတို့၌။ အနိစ္ဆာသညာ၊ မလိုလား မတပ်မက်ခြင်းသေဘာအားဖြင့်ဖြစ်သော သညာလည်းကောင်း။ အာနာပါနဿတိ၊ ဝင်လေ ထွက်လေကို အာရုံပြုမှတ်သော သတိလည်းကောင်းတည်း။
အာနန္ဒ၊ အာနန္ဒာ။ အနိစ္စသညာ၊ အနိစ္စသညာဟူသည်။ ကတမာ စ၊ အဘယ်နည်းဟူမူ။
အာနန္ဒ၊ အာနန္ဒာ။ ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။ (ဤသာသနာတော်က။) ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ အရညဂတော ဝါ၊ တော၌ ရောက်နေသည်သော်လည်းကောင်း။ ရုက္ခမူလဂတော ဝါ၊ သစ်ပင်အနီးသို့ ရောက်နေသည်သော်လည်းကောင်း။ သုညာဂါရဂတော ဝါ၊ ဆိတ်ငြိမ်သော ကျောင်း၌ ရောက်နေသည်သော်လည်းကောင်း။ (သမာနော၊ ဖြစ်လသော်။) ဣတိ၊ ဤသို့။ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ၊ ဆင်ခြင်စဉ်းစား၏။ (ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့။ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ၊ ဆင်ခြင်စဉ်းစားသနည်း ဟူမူ။)
ရူပံ၊ ရုပ်သည်။ အနိစ္စံ၊ မမြဲ။ (ဖြစ်ပြီးပြိုကွဲ၍ မမြဲ။) ဝါ၊ မမြဲသော တရားတည်း။ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာသည်။ အနိစ္စာ၊ မမြဲ။ ဝါ၊ မမြဲသောတရားတည်း။ သညာ၊ သညာသည်။ အနိစ္စာ၊ မမြဲ။ ဝါ၊ တည်း။ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရတို့သည်။ အနိစ္စာ၊ မမြဲကုန်။ ဝါ၊ မမြဲသော တရားတို့တည်း။ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏ်သည်။ အနိစ္စံ၊ မမြဲ။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (ပဋိသဉ္စိက္ခတိ၊ ဆင်ခြင်စဉ်းစား၏။)
ဣတိ၊ ဤသို့ပင်။ ပဉ္စသု၊ ငါးပါးကုန်သော။ ဣမေသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု၊ ဤဥပါဒါန်တို့၏ အာရုံဖြစ်သော လောကီခန္ဓာတို့၌။ အနိစ္စုနုပဿီ၊ မမြဲဟု အဖန်ဖန်ရှုလေ့ရှိသည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။) ဝိဟရတိ၊ နေ၏။
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ။ အယံ၊ ဤဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ မမြဲဟုရှုမှတ်ခြင်းသဘောကို။ အနိစ္စသညာ၊ အနိစ္စသညာဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ခေါ်ဆိုအပ်၏။
အာနန္ဒ၊ အာနန္ဒ။ အနတ္တသညာ၊ အနတ္တသညာဟူသည်။ ကတမာ စ၊ နည်းဟူမူ။ ။ပ။၊
စက္ခု၊ မျက်စိသည်။ ဝါ၊ စက္ခုပသာဒရုပ်သည်။ ဝါ၊ မျက်စိအကြည်ရုပ်သည်။ အနတ္တာ၊ ခိုင်မြဲသော အနှစ်သာရ အသက်ရှင်အတ္တကောင်မဟုတ်။ ရူပါ၊ ရူပါရုံတို့သည်။ အနတ္တော၊ ခိုင်မြဲသော အနှစ်သာရ အသက်ရှင်အတ္တကောင်မဟုတ်ကုန်။ သောတံ၊ နားသည်။ ဝါ၊ သောတ ပသာဒရုပ်သည်။ ဝါ၊ နားအကြည်ရုပ်သည်။ အနတ္တာ၊ ဟုတ်။ သဒ္ဒါ၊ သဒ္ဒါရုံတို့သည်။ အနတ္တာ၊ ကုန်။ ဃာနံ၊ နှာခေါင်းသည်။ ဝါ၊ ဃာနပသာဒရုပ်သည်။ ဝါ၊ နှာခေါင်းအကြည်ရုပ်သည်။ အနတ္တာ၊ ဟုတ်။ ဂန္ဓာ၊ ဂန္ဓာရုံတို့သည်။ အနတ္တာ၊ ကုန်။ ဇိဝှါ၊ လျှာသည်။ ဝါ၊ ဇိဝှါပသာဒရုပ်သည်။ ဝါ၊ လျှာအကြည်ရုပ်သည်။ အနတ္တာ၊ ဟုတ်။ ရသာ၊ ရသာရုံတို့သည်။ အနတ္တာ၊ ကုန်။ ကာယော၊ ကိုယ်သည်။ ဝါ၊ ကာယပသာဒရုပ်သည်။ ဝါ၊ ကိုယ်အကြည်ရုပ်သည်။ ["ကာယာ" ဟု ဗဟုဝစနန္တ ရှိနေ၏။] အနတ္တာ၊ ဟုတ်။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံတို့သည်။ အနတ္တာ၊ ကုန်။ မနော၊ စိတ်သည်။ အနတ္တာ၊ ဟုတ်။ ဓမ္မာ၊ ဓမ္မာရုံတို့သည်။ အနတ္တာ၊ ကုန်။ ဣတိ၊ သို့။ (ပဋိသဉ္စိက္ခတိ၊ ၏။)
ဣတိ၊ ဤသို့။ ဆသု၊ ခြောက်ပါးစီ ဖြစ်ကုန်သော။ အဇ္ဈတ္တိကဗာဟိရေသု၊ မိမိခန္ဓာအစဉ်၌ ဖြစ်ကုန်, ခန္ဓာအပြင်အပ၌ဖြစ်ကုန်သော။ ဣမေသု အာယတနေသု၊ ဤအာယတနတို့၌ ။ အနတ္တာနပဿီ၊ အသက်ရှင်အတ္တကောင် မဟုတ်ဟုရူလျက်။ ဝိဟရတိ၊ နေ၏။
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ။ အယံ၊ ဤအဇ္ဈတ္တိက ဗာဟိရအာယတနတို့၌ အသက်ရှင်အတ္တကောင်မဟုတ်ဟု ရှုမှတ်ခြင်းသဘောကို။ အနတ္တသညာ၊ အနတ္တသညာဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ။ အသုဘသညာ၊ မတင့်တယ်ဟု ရှုမှတ်သော သညာဟူသည်။ ကတမ စ၊ မူ။
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ။ ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။ ဘိက္ခု၊ သည်။ ပါဒတလာ၊ ခြေဖဝါးပြင်မှ။ ဥဒ္ဓံ၊ အထက်ဆံဖျားတိုင်အောင်သော။ ကေသမတ္ထကာ၊ ဆံပင်ဖျားမှ။ အဓော၊ အောက်ခြေဖဝါးတိုင်အောင်သော။ တစပရိယန္တံ၊ အရေပါးဟူသော အဆုံးအပိုင်းအခြားရှိသော။ (ဖီလာသတ်မှတ်၊ ပတ်ပတ်လည်အားလုံး၊ အရေပါဖုံးအုပ်လျက်ရှိသော။) နာနပ္ပကာရဿ၊ ထူးထွေကွဲပြား အမျိုးမျိုးအစားစားရှိသော။ အသုစိနော၊ မစင်မကြယ် ရွံစဖွယ်ဖြင့်။ ပူရံ၊ ပြည့်နှက်နေသော။ ဣမမေဝ ကာယံ၊ ဤခန္ဓာကိုယ်ကောင်ကိုပင်။ ပစ္စဝေက္ခတိ၊ ဆင်ခြင်သုံးသပ်၏။ (ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့။ ပစ္စဝေက္ခတိ၊ ဆင်ခြင်သုံးသပ်သနည်းဟူမူ။)
ဣမသ္မိံ ကာယေ၊ ဤခန္ဓာကိုယ်၌။ ကေသာ၊ ဆံပင်တို့သည် လည်းကောင်း။ လောမာ၊ အမွေးတို့သည်လည်းကောင်း။ နခါ၊ ခြေသည်း, လက်သည်းတို့သည်လည်းကောင်း။ ဒန္တာ၊ သွားတို့သည်လည်းကောင်း။ တစော၊ အရေသည်လည်းကောင်း။ မံသံ၊ အသားသည်လည်းကောင်း။ နှာရု၊ အကြောသည်လည်းကောင်း။ အဋ္ဌိ၊ အရိုးသည်လည်းကောင်း။ အဋ္ဌီမိဉ္ဇံ၊ ရိုးတွင်းခြင်ဆီသည်လည်းကောင်း။ ဝက္ကံ၊ အညှို့သည်လည်းကောင်း။ ဟဒယံ၊ နှလုံးသည်လည်းကောင်း။ ယကနံ၊ အသည်းသည်လည်းကောင်း။ ကိလောမကံ၊ အမြှေးသည်လည်းကောင်း။ ဝိဟကံ၊ အပျည်သည်လည်းကောင်း။ (သရက်ရွက်ခေါ်တွင်၊ ဘေအပျဉ်မည်ငြား၊ ဝမ်းလျာသားသည်လည်းကောင်း။) ပပ္ဇါသံ၊ အဆုပ်သည်လည်းကောင်း။ အန္တံ၊ အူမသည်လည်းကောင်း။ အန္တဂုဏံ၊ အူသိမ်သည်လည်းကောင်း။ ဥဒရိယံ၊ အစာသစ်သည်လည်းကောင်း။ ကရီသံ၊ အစာဟောင်း (ကျင်ကြီး) သည်လည်းကောင်း။ ပိတ္တံ၊ သည်းခြေသည် လည်းကောင်း။ သေမှံ၊ သလိပ်သည်လည်းကောင်း။ ပုဗ္ဗော၊ ပြည်သည်လည်းကောင်း။ လောဟိတံ၊ သွေးသည်လည်းကောင်း။ သေဒေါ၊ ချွေးသည်လည်းကောင်း။ မေဒေါ၊ အဆီခဲသည်လည်းကောင်း။ အဿု၊ မျက်ရည်သည်လည်းကောင်း။ ဝသာ၊ ဆီကြည်သည်လည်းကောင်း။ ခေဠော၊ တံတွေးသည်လည်းကောင်း။ သိင်္ဃာဏိကာ၊ နှပ်သည်လည်းကောင်း။ လသိကာ၊ အစေးသည်လည်းကောင်း။ မုတ္တံ၊ ကျင်ငယ်သည်လည်းကောင်း။ အတ္ထိ၊ ရှိကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ (ပစ္စဝေက္ခတိ၊ ၏။)
ဣတိ၊ ဤသို့။ ဣမသ္မိံ ကာယေ၊ ဤခန္ဓာကိုယ်၌။ အသုဘာနုပဿီ၊ မတင့်တယ်ဟု အဖန်ဖန်ရှုလျက်။ ဝိဟရတိ၊ ၏။
အနန္ဒ၊ န္ဒာ။ အယံ၊ ဤကိုယ်၌ မတင့်တယ်ဟု ရှုမှတ်သော သညာကို။ အသုဘသညာ၊ ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ။
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ။ အာဒီနဝသညာ၊ အပြစ်အနာရောဂါကို အာရုံပြုရှုမှတ်သော သညာဟူသည်။ ကတမာ စ၊ နည်းဟူမူ။ ။ပ။၊
အယံ ကာယော၊ ဤခန္ဓာကိုယ်သည်။ ဗဟုဒုက္ခေါ၊ များသောဒုက္ခရှိ၏။ ဗဟုအာဒီနဝေါ၊ များသော အပြစ်အနာရှိ၏။
ဣမသ္မိံ ကာယေ၊ ဤခန္ဓာကိုယ်၌။ ဣတိ၊ ဤမည်ကုန်သော။ ဝိဝိဓာ၊ အထူးထူး အပြားပြားရှိကုန်သော။ အာဗာဓာ၊ အနာရောဂါတို့သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဖြစ်ပေါ်စွဲကပ်နေတတ်ကုန်၏။ သေယျထာပိ၊ အဘယ်အနာရောဂါတို့နည်းဟူမူ။ စက္ခုရောဂေါ၊ မျက်စိရောဂါလည်းကောင်း။ သောတရောဂေါ၊ နားအတွင်း၌ ဖြစ်သော ရောဂါလည်းကောင်း။ [ကဏ္ဏရောဂေါပုဒ်အနက်နှင့် မရောထွေးအောင် အဋ္ဌကထာဖွင့်သည့်အတိုင်း အနက်ပြန်ဆိုသည်။] ဃာနရောဂေါ၊ နှာခေါင်းအတွင်း၌ ဖြစ်သော ရောဂါလည်းကောင်း။ ဇိဝှာရောဂေါ၊ လျှာရောဂါ။ ကာယရောဂေါ၊ ကိုယ်ရောဂါ (စက္ခု သောတစသည်မှ တပါးသော ကိုယ်ကောင်၌ ဖြစ်သော ရောဂါ။) သီသရောဂေါ၊ ဦးခေါင်း၌ ဖြစ်သော အနာရောဂါ။ ကဏ္ဏရောဂေါ၊ နားအပြင်ဘက်၌ဖြစ်သော ရောဂါ။ မုခရောဂေါ၊ ခံတွင်းပါးစပ်၌ဖြစ်သော ရောဂေါ။ ဒန္တရောဂေါ၊ သွားနာရောဂါ။ ဩဋ္ဌရောဂေါ၊ နှုတ်ခန်းရောဂါ။ ကာသော၊ ချောင်းဆိုးရောဂါ။ သာသော၊ ပန်းနာရင်ကြပ်ရောဂါ။ ပိနာသော၊ နှာခေါင်းအပြင်ဘက်၌ ဖြစ်သောရောဂါ။ ဝါ၊ ထိပ်ကပ်နာ။ ဍာဟော၊ ကိုယ်အတွင်း ပူလောင်နာ။ ဇရော၊ အဖျားရောဂါ။ ကုစ္ဆိရောဂေါ၊ ဝမ်းဗိုက်နာရောဂါ။ မုစ္ဆာ၊ သတိကင်းပေါ့ မေ့လျော့ရောဂါ။ သက္ခန္ဒိကာ၊ ဝမ်သွေးသွန်ရောဂါ။ သူလာ၊ ဝမ်းလေထိုးကျင့် ကိုက်ခဲရောဂါ။ [သူလာတိ အာမသူလာ ကုစ္ဆိဝါတော။ ။ မဟာနိဒ္ဒေသအဋ္ဌကထာ၊ ၅၁]။ ဝိသူစိကာ၊ အကြီးစား ဝမ်းကျရောဂါ။ [ဝိသူစိကာတိ မဟန္တော ဝိရေစနကော။] ကုဋ္ဌံ၊ နူနာ။ ဂဏ္ဍော၊ ထွတ်မြစ်နာ, အိုင်းအမာ။ ကိလေသာ၊ ခရုသင်းနာ, ဆင်ညှင်းကြီးနာ။ သောသော၊ ချောင်းဆိုးသွေးပါ အဆုပ်နာ။ အပမာရော၊ ဘီလူးနတ်ဖမ်း, ရူးနှမ်းရောဂါ။ ဒဒ္ဒု၊ ပွေးနာ, ဝဲနာ။ ကဏ္ဍု၊ ယားနာ။ ကစ္ဆု၊ အကြီးစားယားနာ။ နခသာ၊ ခြေသည်း လက်သည်း ခြစ်မိရာဌာနဖြစ်သော အနာ။ ဝိတစ္ဆိကာ၊ လက်ခြေဖဝါးကွဲအက်နာ။ လောဟိတပိတ္တံ၊ သွေးအန်နာ။ ဝါ၊ ရတ္တပိတ်နာ။ မဓုမေဟော၊ ဆီးချိုရောဂါ။ အံသာ၊ လိပ်ခေါင်းရောဂါ (မြင်းသရိုက်နာ) ။ ပိဠကာ၊ သွေးစုနာ။ [အံသာတိ အရိသရောဂေါ၊ ပိဠကာတိ လောဟိတပိဠကာ၊ မဟာနိဒ္ဒေသအဋ္ဌကထာ၊ ကာမသုတ္တနိဒ္ဒေသ၊ ၅၁။] ဘဂန္ဒလာ၊ ဂရင်ဂျီနာ။ ပိတ္တသမုဋ္ဌာနာ၊ သည်းခြေကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော။ အာဗာဓာ၊ အနာတို့လည်းကောင်း။ သေမှသမုဋ္ဌာနာ၊ သလိပ်ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော။ အာဗာဓာ၊ အနာတို့လည်းကောင်း။ ဝါတသမုဋ္ဌာနာ၊ လေကြောင့်ဖြစ်ကုန်သော။ အာဗာဓာ၊ ကောင်း။ သန္နိပါတိကာ၊ ထိုသလိပ်, သည်းခြေ, လေသုံးမျိုးကို မညီမမျှ ပေါင်းစုမိခြင်းကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော။ အာဗာဓာ၊ ကောင်း။ ဥတုပရိဏာမဇာ၊ လွန်ကဲသော အအေးအပူဥတု ပြောင်းလဲဖောက်ပြန်မှုကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော။ အာဗာဓာ၊ ကောင်း။ ဝိသမပရိဟာရဇာ၊ (အလွန်ကြာမြင့်စွာ ထိုင်ခြင်းရပ်ခြင်း စသည်ဖြင့်) ခန္ဓာကိုယ်ကို မညီမျှ အသုံးချခြင်းကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော။ အာဗာဓာ၊ ကောင်း။ ဩပက္ကမိကာ၊ (ရိုက်နှက်သတ်ပုတ် ချုပ်နှောင်ခြင်းစသော) သူတပါးလုံံလပယောဂကြောင့် ဖြစ်တတ်ကုန်သော။ အာဗာဓာ၊ ကောင်း။ ကမ္မဝိပါကဇာ၊ (အားကောင်းသော) ကံ၏ အကျိုးဝိပါက်ခန္ဓာကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော။ကမ္မဝိပါကဇာ အာဗာဓာ ။ ။ ဤသုတ်အဋ္ဌကထာ၌ "ကမ္မဝါက ဇာတိ ဗလဝကမ္မဝိပါကသမ္ဘူတာ" ဟုလည်းကောင်း, တိကနိပါတ် စာပိုဒ် (၆၂) တိတ္ထာယတနသုတ်ဋီကာ ၌ " ကမ္မဝါပါကဇာတိ ကမ္မဿ ဝိပါက ဘူတက္ခန္ဓတော ဇာတာ" ဟုလည်းကောင်း ဖွင့်သည့်အတိုင်း နိဿယခန်း၌ အနက်ပြန်ဆိုထား၏၊ ဥဒါန်းအဋ္ဌကထာ ကမ္မဝိပါကဇသုတ်အဖွင့် (၁၄၈) ၌မူ-
"ပုရာဏကမ္မဝိပါကဇန္တိ ပုဗ္ဗေကတဿ ကမ္မဿ ဝိပါကဘာဝေနဇာတံ၊ ပုရာဏကမ္မဝိပါကေ ဝါ သုခဒုက္ခပ္ပကာရေ ဝိပါကဣဋ္ဋသမုဒါယေ တဒေကဒေသဘာဝေန ဇာတံ၊ ကိံ တံ? ဒုက္ခံ၊ ပုရာဏကမ္မဝိပါကဇန္တိ စ ဣမိနာ တဿ အာဗာဓဿ ကမ္်မသမုဋ္ဌာနတံ ဒဿေန္တော ဩပက္ကမိ ကဥတုဝိပရိဏာမဇာဒိဘာဝံ ပဋိက္ခိပတိ" ဟု ဖွင့်၏၊ ထိုအလို- ကမ္မဝိပါကဇာ- ရှေးကံ၏ အကျိုးဝိပါက်အဖြစ်ဖြင့် ဖြစ်ကုန်သော။ ဝါ- ရှေးကံ၏ အကျိုးဖြစ်သော သုခဒုက္ခဟူသော ဝိပါက ဝဋ်အပေါင်း၌ တစိတ်တပိုင်း အဖြစ်ဖြင့် အပါအဝင်ဖြစ်ကုန်သော " ဟု အနက်ဆိုလေ။
ဝါ၊ ကံအကျိုးပေးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော။ အာဗာဓာ၊ ကောင်း။ သီတံ၊ အအေးလည်းကောင်း။ ဝါ၊ အအေးဒဏ်ခံရခြင်းလည်းကောင်း။ ဥဏှံ၊ အပူလည်းကောင်း။ ဝါ၊ အပူဒဏ်ခံရခြင်း လည်းကောင်း။ ဇိဃစ္ဆာ၊ ဆာလောင်ခြင်းလည်းကောင်း။ ပိပါသာ၊ သောက်လိုခြင်း (ရေငတ်ခြင်း) လည်းကောင်း။ ဥစ္စာရော၊ ကျင်ကြီးနှပ်စက်ခြင်း လည်းကောင်း။ ပဿာဝေါ၊ ကျင်ငယ်နှိပ်စက်ခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ၊ ဤသည်တို့ပင်တည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (ပဋိသဉ္ဇိက္ခတိ၊ ဆင်ခြင်စဉ်းစား၏။)
ဣတိ၊ ဤသို့။ ဣမသ္မိံ ကာယေ၊ ဤခန္ဓာကိုယ်၌။ အာဒီနဝါနုပဿီ၊ အပြစ်အနာကို အဖန်ဖန်ရှုလျက်။ ဝိဟရတိ၊ ၏။
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ။ အယံ၊ ဤခန္ဓာကိုယ်၌ အပြစ်အနာရောဂါကို အဖန်ဖန်ရှုမှတ်ခြင်းသဘောကို။ အာဒီနဝသညာ၊ အာဒီနဝသညာမည်၏ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ခေါ်ဆိုအပ်၏။
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ။ ပဟာနသညာ၊ မဟာနသညာဟူသည်။ ကတမာ စ၊ ဟူမူ။
အာနန္ဒ၊ န္ဒ။ ဣဓ၊ ၌။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ ဥပ္ပန္နံ၊ ဖြစ်ပေါလာသော။ ကာမဝိတက္ကံ၊ ကာမဝိတက်ကို။ ဝါ၊ ဝတ္ထုကာမတို့ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော ကြ့စည်စိတ်ကူးခြင်းသဘောကို။ ဝါ၊ ကာမရာဂနှင့်ယှဉ်သော ကြံစည်စိတ်ကူးခြင်းသဘောကို။ နာဓိပါသေတိ၊ မိမိစိတ်အထက်သို့ တက်စီးစေ၍ မနေစေ။ ဝါ၊ မိမိစိတ်အတွင်း၌ လက်ခံမထား။ [အဓိ၊ မိိမိစိတ်အထက်သို့ တက်စီးစေ၍+ ဝါသေတိ၊ နေစေ၏။] ပဇဟေတိ၊ ပယ်စွန့်၏။ ဝိနောဒေတိ၊ ထိုးနှယ်ပယ်ဘုတ်၏။ ဗျန္တီကရောတိ၊ က်ငးသော အဆုံးအပိုင်းအခြား ရှိအောင်ပြု၏။ ဝါ၊ ဘင်ခဏမျှပင် မကျန်ရအောင်အပြီးအပြတ် အဆုံးသတ်ပယ်ရှား၏။ အနဘာဂံ၊ ထပ်တလဲလဲ မဖြစ်ခြင်းသို့။ ဝါ၊ မတိုးပွားခြင်းသို့။ ဂမေတိ၊ ရောက်စေ၏။
ဥပ္ပန္နံ၊ သော။ ဗျာပါဒဝိတက္ကံ၊ ဗျာပါဒဝိတက်ကို။ ဝါ၊ ဒေါသနှင့် ယှဉ်သော ကြံစည်ခြင်းသဘောကို။ နာဓိဝါသေတိ၊ စေ။ ။ပ။၊
ဥပ္ပန္နံ၊ သော။ ဝိဟိံသာဝိတက္ကံ၊ ကို။ ဝါ၊ သတ္တဝါတို့ကို ညှဉ်းပန်းနှပ်စက်ကြောင်းဒေါသစေစာ အကုသိုလ်နှင့် ယှဉ်သော ကြံစည်ခြင်း သဘောကို။ ။ပ။၊
ဥပ္ပန္နုပ္ပန္နေ၊ ဖြစ်ပေါ်လာကုန်, ဖြစ်ပေါ်လာကုန်သော။ ဝါ၊ ဖြစ်ပေါ်လာသည်နှင့် တပြိုင်နက်, ဖြစ်ပေါ်လာသည်နှင့် တပြိုင်နက် ဖြစ်ကုန်သော။ ပါပကေ၊ ယုတ်မာကုန်သော။ ။ အကုသလေ၊ အကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။ ဓမ္မေ၊ တရားတို့ကို။ ။ပ။၊ ဂမေတိ၊ ၏။
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ။ အယံ၊ ဤကာမဝိတက်စသော အကုသိုလ်တို့ကို ပယ်သတ်ခြင်းသဘောဖြင့်ဖြစ်သော သညာကို။ ပဟာန သညာ၊ ပဟာနသညာဟူ၍။ ပဟာန သညာ ။ ။ ဤသုတ်ပါဠိတော်အတိုင်းဆိုလျှင် ပဟာနသညာဟူသည် ကာမဝိတက်အစရှိသော အကုသိုလ်တို့ကို ပယ်သတ်ခြင်း သဘောအားဖြင့် ဖြစ်သောသညာ၊ ဝါ- ပယ်သတ်တတ်သော သညာတည်း၊ ဧက္ကနိပါတ် စာပိုဒ် (၄၅၃) သုတ် အဋ္ဌကထာ ၌မူ "ပဟာနသညံ ဘာဝေတီတိ ပဉ္စဝိမံ အာရမ္မဏံ ကတွာ ဥပ္ပဇ္ဇနကသညံ ဘာ ဝတိ" ဟု ဖွင့်ထား၏၊ ဤဒသကနိပါတ်စာပိုဒ် (၅၆) ပဌမ သာညာသုတ်၌ ထိုဧကကနိပါတ် အဋ္ဌကထာအဖွင့်အတိုင်း အနက်ပေးခဲ့သည်။ ဝုစ္စတိ၊ ခေါ်ဆိုအပ်၏။
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ။ ဝိရာဂသညာ၊ ဟူသည်။ ကတမာ စ၊ ဟူမူ။
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ။ ဣဓ၊ ၌။ ။ပ။ ဣတိ၊ သို့။ ပဋိသဉ္ဇိက္ခတိ၊ ၏။ (ကိန္တိ၊ သို့။ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ၊ ဟူမူ။)
ယဒိဒံ၊ အကြင်နိဗ္ဗာန်သည်။ သဗ္ဗသင်္ခါရသမထော၊ ၏။ [စာပိုဒ် (၆) သမာဓိသုတ်ကြည့်။] ။ပ။ နိဗ္ဗာနံ၊ ၏။ ဧတံ၊ သည်။ သန္တံ၊ သည်။ ဧတံ၊ သည်။ ပဏီတံ၊ တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ (ပဋိသဉ္စိက္ခတိ၊ ၏။)
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ။ အယံ၊ ဤအားလုံးသော သင်္ခါရကင်းကွာပျက်စီးရာ နိဗ္ဗာန်၌ အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော သညာကို။ ဝိရာဂသညာ၊ ဝိရာဂသညာဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ ။ပ။၊
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ။ အယံ၊ ဤသင်္ခါရအားလုံးချုပ်ဆုံးရာ နိဗ္ဗာန်၌ အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော သညာကို။ နိရောဓသညာ၊ ဟူ၍။ တုစ္စတိ၊ ၏။
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ။ သဗ္ဗလောကေ၊ ၌။ အနဘိရတသညာ၊ မပျော်မွေ့ခြင်း သဘောအားဖြင့် ဖြစ်သော သညာဟူသည်။ ကတမာ စ၊ ဟူမူ။
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ။ ဣဓ၊ ၌။ ဘိက္ခု၊ သည်။ လောကေ၊ (သက္ကာယဓမ္မဖြစ်သော) ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ဟူသော လောက၌။ စေတသော၊ စိတ်၏။ အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ၊ စွဲမြဲစွာ တည်ကြောင်း, စွဲမြဲစွာသက်ဝင်ကြောင်း, ကိန်းအောင်းကြောင်း ဖြစ်ကုန်သော။ စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ ။ ။ ဤပုဒ်ကို ဤသုတ်အဋ္ဌကထာမဖွင့်၊ ဥပရိပဏ္ဏာသအဋ္ဌကထာ၊ ဆဗ္ဗိသောဓနသုတ် အဖွင့် (၆၃) ၌ "စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသုနသယာတိပိ တာသံယေဝ (တဏှာဒိဋ္ဌီနံ) နာမံ၊ စိတ္တံ ဟိ တဏှာဒိဋ္ဌီတိ သက္ကာယဓမ္မေသု တိဋ္ဌတိ အဓိတိဋ္ဌတီတိ တဏှာဒိဋ္ဌိယေဉာ စေတသော အဓိဋ္ဌာနာ၊ တာဟိ တံ အဘိနိဝိသတီတိ အဘိနိဝေသာ၊ တာဟိယေဝ တံ အနုသေတီတိ အနုသယာတိ ဝုစ္စတိ" ဟုဖွင့်၏၊ ထိုအတိုင်းအနက်ပြန်ဆိုသည်၊ ဧတံ နန ဧသော မေ အတ္တာတိ ဥပါဒိယန္တိ ဒဠဂ္ဂါဟံ ဂဏှန္တီတိ ဥပါဒါနာ။ ၎င်းဋီကာ ၊ ၂၈၂။ ယေ ဥပါဒါနာ၊ အကြင်တဏှာဒိဋ္ဌိဟူသော ဥပါဒါန်တို့သည်။ ဝါ၊ အကြင်ငါ့ဥစ္စာံ, ငါဟု မြဲမြံစွာ ဖမ်းယူကြောင်း ဖြစ်သော တဏှာဒိဋ္ဌိတို့သည်။ (သန္တိ၊ ရှိကုန်၏။) တေ၊ ထိုတဏှာဒိဋ္ဌိဟူသော ဥပါဒါန်တို့ကို။ ပဇဟန္တော၊ ပယ်စွန့်လျက်။ အနုပါဒိယန္တော၊ ငါ့ဥစ္စာ, ငါဟု မြဲမြံစွာ မဖမ်းယူဘဲ။ ဝိဟရတိ၊ နေ၏။
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ။ အယံ၊ ဤသညာကို။ (ဤတဏှာဒိဋ္ဌိ ဥပါဒါန်တရားတို့ကို ပယ်စွန့်လျက် မြဲမြံစွဲလန်းမှု ဥပါဒါန်ကင်းကွာခြင်း သဘောအာာဖြင့် ဖြစ်သော သညာကို။) သဗ္ဗလောကေ၊ အားလုံးသော လောက၌။ (အားလုံးသော သက္ကာယဓမ္မဖြစ်သော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာဟူသော လောက၌။) အနဘိရတသညာ၊ မပျော်မွေ့ခြင်းသဘောအားဖြင့် ဖြစ်သော သညာဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ။ သဗ္ဗသင်္ခါရေသု၊ တို့၌။ အနိစ္ဆာသညာ၊ ဟူသည်။ ကတမာစ၊ ဟူမူ။
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ ဣဓ၊ ၌။ ဘိက္ခု၊ သည်။ သဗ္ဗသင်္ခါရေသု၊ အားလုံသော ရုပ်နာမ်သင်္ခါရတို့၌။ အဋ္ဋီယတိ၊ အနှပ်စက်ခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ဟရာယတိ၊ ရှက်၏။ ဇိဂုစ္ဆတိ၊ ရွံရှာ၏။
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ။ အယ၊ ဤသညာကို။ (ဤအားလုံးသော သင်္ခါရတို့၌ နှပ်စက်ခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်ခြင်း ရှက်ခြင်း ရွံရှာခြင်းသဘော အားဖြင့် ဖြစ်သော သညာကို။) သဗ္ဗသင်္ခါရေသု၊ တို့၌။ အနိစ္ဆာသညာ၊ မလိုလားခြင်း သဘောအားဖြင့် ဖြစ်သော သညာဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ။ အာနာပါနဿတိ၊ ဟူသည်။ ကတမာ စ၊ မူ။
အာနန္ဒ၊ န္ဒာ။ ဣဓ၊ ၌။ ။ပ။ ဥပဋ္ဌပေတွာ၊ ၍။ နီသီဒတိ၊ ထိုင်နေ၏။ [နိဝကနိပါတ်စာပိုဒ် (၄၀) နာဂသုတ်လည်းကြည့်။]
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။ သတောဝ၊ သတိ မလပ်အမှတ်ရလျက်သာလျှင်။သတောဝ အဿသတိ ။ ။ သရတီတိ သတော၊ သရတိ- သတိမလပ် အမှတ်ရနေ၏၊ ဝါ- သတိရှိနေ၏၊ ဣတိ- ထို့ကြောင့်၊ သတော- သတမည်၏၊ သတော- သတိမလပ် အမှတ်ဥ(သတိရှိ) နေသော ရဟန်း၊ သရဓာတ် တပစ္စည်းဖြင့်ပြီးသော သတပုဒ်သာတည်း၊ "သတောဝ- သတိရှိလျက်သာလျှင်" ဟု အနက်ပြန်ဆိုနိုင်သော်လည်း ဣကာရန္တ သတိပုဒ်နောင် အဿတ္ထိပစ္စည်းသက်ထားသော ပုဒ်မဟုတ်သောကြောင့် "သတိ ယဿ အတ္ထီတိ သတော" ဟု မဆိုသင့်။
ရှူနှင့် ရှိုက်ဟူသော စကားအသုံးအနှုန်း ။ ။ ဤနေရာ၌ "အဿ သတိ- ဝင်သက်လေရှူ၏၊ ပဿသတိ- ထက်သက်လေရှိုက်၏" ဟု အနက် ပြန်ဆိုတော်မူကြ၏၊ ယင်းသို့ ပြန်ဆိုရာ၌ အတွင်းသို့ ဝင်သက်လေ ရှူသွင်းသည်ကို" ရှူ" ဟု ဆိုလို၍ အပြင်ဘက်သို့ ထွက်သက်လေ ထုတ်သည်ကို "ရှိုက်" ဟု ဆိုလိုတော်မူကြ၏၊ သို့သော် "ရှိုက်ကြီးတငင်" ဟူသော မြန်မာစကား၌ ရှိုက်သည် ငင်သည်ဟူသည် အတွင်းသို့ ဝင်သက်လေ ရှူသွင်းခြင်း, ဆွဲငင်ခြင်း ကို ဆိုလို၏၊ ဝမ်းဗိုက်ကို ဟိုက်သွားအောင်, ချိုင့်ဝင်သွားအောင် အသက်ပြင်းပြင်းရှူသွင်းလိုက်သည်ကို ရှိုက်သည်ဟု ဆိုလိုသည် မဟုတ်ပါလော၊ ထို့ကြောင့် ရှူဟူသော စကားနှင့် ရှိုက်ဟူသော စကားမှာ အဓိပ္ပာယ် အတူတူပင် ဖြစ်နေသည်ကို သတိပြုသင့်ပါ၏၊ သို့သော် စကားပြောလို့, စာရေးလို့ လွယ်ကူအောင် ရှူနှင့် ရှိုက်ကို အဓိပ္ပာယ်မတူ ကြွပြားခြားနား သကဲ့သို့ ပြု၍ ရေးသားတော်မူကြခြင်းဖြစ်လေရာ၏ ဟု စဉ်းစားမိ၏။
ဝါ၊ သတိရှိလျက်သာလျှင်။ အဿသတိ၊ ဝင်သက်လေကို ရှူသွင်း၏။ သတောဝ၊ လျှင်။ ပဿသတိ၊ ထွက်သက်လေကို ထုတ်၏။ ["အဿသတိ၊ ထွက်သက်လေကိုထုတ်၏။ ပဿသတိ၊ ဝင်သက်လေကို ရှူသွင်း၏" ဟူ၍ ပြောင်းပြန်အနက် ပြန်ဆိုနိင်၏။ အောင်ခြေ အဓိပ္ပာယ်ခန်း၌ ပြထားသော ဝိနည်းအဋ္ဌကထာအဖွင့်အလို ဖြစ်၏။]
ဒီဃံ၊ ရှည်ရှည်။ အဿသန္တော ဝါ၊ ဝင်သက်လေကို ရှူလျှင်လည်း။အဿာသနှင့် ပဿာသ အဖွင့်နှစ်မျိုး ။ ။ အာနာပါနဿတိ- ၌ အာနပုဒ်နှင့် အဿာသနပုဒ်သည်လည်းကောင်း, အပါနပုဒ်နှင့် ပဿာသ ပုဒ်သည်လည်းကောင်း အနက်တူ၏၊ ထို့တွင် "အဿာသောတိ ဗဟိနိက္ခ မနဝါတော၊ ပဿာသောတိ အန္တောပဝိသနဝါတော- ထွက်သက်လေကို အဿာသဟု ခေါ်၍ ဝင်သက်လေကို ပဿာသခေါ်သည်ဟုလည်းကောင်း, သုတ္တန်အဋ္ဌကထာများ၌မူ ဝင်သက်လေကို အဿာသ၊ ထွက်သက်လေကို ပဿာသဟု ပြောင်းပြန်ဆိုထား၏ ဟုလည်းကောင်း ပါရာဇိကဏ်အဋ္ဌကထာ၊ တတိယ ပါရာဇိကအဖွင့် (၁၄) နှင့် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာ (၂၆၃) တို့၌ မိန့်ဆိုထား၏၊ ယင်းသို့ အဆိုမတူခြင်း၏ အကြောင်းအရင်းကား-
အမိဝမ်းခေါင်း အောင်းကြသော (ဂဗ္ဘသေယျက) သတ္တဝါတို့မှာ အမိဝမ်းမှ ထွက်ခွါမွေးဖွားသည်နှင့် တပြိုင်နက် ရှေးဦးစွာ ဝမ်းတွင်းမှလေသည် အပြင်သို့ ထွက်၏၊ ထိုနောက်မှ အပြင်ဘက်က လေသည် သိမ်မွေ့သေးငယ်သော မြူမှုန်ကို သက်ဆောင်ကာ နှာခေါင်းတွင်းသို့ ဝင်လာ၍ အာခေါင်အာစောက်သို့ ဆိုက်ရောပြီး ချုပ်ပျောက်သွား၏၊ ထို့ကြောင့် မွေးခါစ ကလေးသူငယ်သည် မြူမှုန်ပါသောလေကို ရှူမိသဖြင့် ဟပ်ချိုးဟု ချေဆတ်၏၊ ဤသို့ အားဖြင့် ဝိနည်းအဋ္ဌကထာအလို သတ္တဝါတဦး၏ တဘဝအတွက် ရှေ့နောက်ဖြစ်စဉ် (ဥပ္ပတ္တိက္ကမ) အနေအားဖြင့် ထွက်လေက အရင်ဖြစ်သောကြောင့် အာဒိမှိ သာသော အဿာသော (အဦးအစထုတ်လွှတ်လေ)၊ အာ ပဌမံ ဗဟိမုခံ သသနံ အဿာသော (ရှေးဦးစွာ အပြင်ဘက်သို့ ရှေးရှူ ထုတ်လွှတ်လေ) ဟူသော ဝစနတ္ထနှင့် အညီ အထွက်လေကို အဿာသဟု ခေါ်၍ အန္တောမုခံ ပဋိသသနံ ပဿာသော (နှာခေါင်းအတွင်းသို့ ရှေ့ရှုနောက်ထပ်တဖန် ရှူသွင်းလေ) ဟူသော ဝစနတ္ထနှင့် အညီ နောက်မှ ဖြစ်သော ဝင်လေကို ပဿာသဟု ခေါ်၏။
သုတ္တန်အဋ္ဌကထာတို့အလိုအားဖြင့်ကား အာနာပါနဿတိဘာဝနာကို အားထုတ်သောအခါ နှာခေါင်းလေကို အတွင်းသို့ ရှူသွင်းမှုကိစ္စသည် ဦးစွာပဌမမဖြစ်ရ၍ ထို့နောက်မှ ထိုနှာခေါင်းလေကို အပြင်ဘက် ထုတ်လွှတ်မှု ကိစ္စဖြစ်ရ၏၊ ယင်းသို့ ဘာဝနာအားထုတ်မှုဖြစ်ပုံ အစဉ် (ပဝတ္တိက္ကမ) အနေအားဖြင့် အာဒိမှိ သာသော အဿာသော (အဦးအစရှူလေ)၊ အာကဍ္ဎနဝသေန အန္တော သသနံ အဿာသော (ဆွဲငင်သော အားဖြင့် အတွင်းသို့ ရှူသွင်းလေ) ဟူသော ဝစနတ္ထနှင့်အညီ ရှေးဦးစွာဖြစ်သော ဝင်လေကို အဿာသဟုခေါ်ဆို၍ ဗဟိ ပဋိသသနံ ပဿာသော (အပြင်ဘက်သို့ တဖန်ထုတ်လွှတ်လေ) ဟူသော ဝစနတ္တနှင့်အညီ နောက်ဖြစ်သော ထွက်လေကို ပဿာသဟု ခေါ်၏။ အဿာသ, ပဿာသပုဒ်တို့၏ ဝစနတ္ထကို သာရတ္ထဋီကာ (ပ-၁၈၈) ဝိမတိဋီကာ (ပ၀၂၁၀) အတိုင်းဖော်ပြထားသည်။
သုတ္တန်နည်းသာ ပါဠိတော်နှင့်ညီညွတ် ။ ။ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်ပါဠိတော်၊ မဟာဝဂ်, အာနာပါနဿတိကထာ (၁၆၅) ၌ "အဿာသာဒိမဇ္ဈပရိယောသာနံ သတိယာ အနုဂစ္ဆတော အဇ္ဈတ္တံ ဝိက္ခေပဂတေန စိတ္တေန ကာ ယောပိ စိတ္တမ္ပိ သာရဒ္ဓါ စ ဟောန္တိ ဣဉ္စိတာ စ ဖန္ဒိတာ စ၊ ပဿာသာ ဒိပဇ္ဈပရိယောသာနံ သတိယာ အနုဂစ္ဆတော ဗဟိဒ္ဓါ ဝိက္ခေပဂတေန စိတ္တေန ကာယောပိ စိတ္တမ္ပိ သာရဒ္ဓါ စ ဟောန္တိ ဣဉ္စိတာ စ ဖန္ဒိတာ စ" ဟူ၍ ဟောတော်မူ၏၊ ထိုပါဠိတော်၌ အဿာသာဒိမဇ္ဈပရိယောသာနံ (အဿာသ၏ အစ အလယ် အဆုံးကို) ... အဇ္ဈတ္တံ (ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း၌)ဟူ သော စကားကို ထောက်၍ ဝင်သက်လေကို အဿာသဟုဆိုလိုကြောင်းနှင့် ပဿာသာဒိပဇ္ဈပရိယောသာနံ (ပဿာသ၏ အစ, အလယ်, အဆုံးကို) .....ဗဟိဒ္ဓါ (ခန္ဓာကိုယ်၏ အပြင်ဘက်၌) ဟူသော စကားကိုထောက်၍ ထွက်သက်လေကို ပဿာသဟု ဆိုလိုကြောင်းထင်ရှား၏၊ ထို့ကြောင့် သုတ္တန်အဋ္ဌကထာနည်းသာ ထိုပါဠိတော်နှင့် ညီညွတ်သည်ဟု ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မဟာဋီကာ (ပ- ၃၁၇) ၌ မိန့်ဆိုသည်။
(အဟံ၊ ငါသည်။) ဒီဃံ၊ ရှည်ရှည်။ အဿသာမီတိ၊ ဝင်သက်လေကိုရှူ၏ဟူ၍။ ပဇာနာတိ၊ သိ၏။
ဒီဃံ၊ ရှည်ရှည်။ ပဿသန္တော ဝါ၊ ထွက်သက်လေကို ထုတ်လျှင်လည်း။ (အဟံ၊ ငါသည်။) ဒီဃံ၊ ရှည်ရှည်။ ပဿသာမီတိ၊ ထွက်သက်လေကို ထုတ်၏ ဟူ၍။ ပဇာနာတိ၊ သိ၏။
ရဿံ၊ တိုတို။ အဿ သန္တော ဝါ၊ ဝင်သက်လေကို ရှူလျှင်လည်း။ (အဟံ၊ သည်။) ရဿံ၊ တိုတို့။ အဿသာမီတိ၊ ဝင်သက်လေကို ရှူ၏ ဟူ၍။ ပဇာနာတိ၊ သိ၏။
ရဿံ၊ တိုတို။ ပဿသန္တော ဝါ၊ ထွက်သက်လေကို ထုတ်လျှင်လည်း။ (အဟံ) ရဿံ၊ တိုတို။ ပဿသာမီတိ၊ ထွက်သက်လေကို ထုတ်၏ ဟူ၍။ ပဇာနာတိ၊ သိ၏။ [ဤ၌လည်း "အဿသန္တော ဝါ၊ ထွက်သက်လေကို ထုတ်လျှင်လည်း။ ။ပ။ အဿသာမီတိ၊ ထွက်သက်လေကို ထုတ်၏ ဟူ၍" စသည်ဖြင့် ယခင်ကလို ပြောင်းပြန်အနက်ဆိုနိုင်သည်ပင်။]
သဗ္ဗကာယပဋိသံဝေဒီ၊ အားလုံးသော ဝင်သက်လေရုပ်အပေါင်း၏ အစ အလယ် အဆုံးကို အသီးအသီး ထင်ရှားစွာ သိလျက်။သဗ္ဗကာယပဋိသံ ဝေဒီ ။ ။ သဗ္ဗ- အားလုံးစုံသော+ ကာယ- အပေါင်းကို (ဝင်သက်လေအပေါင်း, ထွက်သက်လေအပေါင်း၏ အစ အလယ် အဆုံးကို) + ပဋိ (ပဋိ ပဋိ ပစ္စေကံ)- အသီးသီး၊ ဝါ- ဝင်သက်လေတိုင်း ထွက်သက်လေတိုင်း+ အသံ (သမ္မဒေဝ) - ကောင်းစွာသာလျှင်၊ ဝါ- ထင်ထင် ရှားရှား + ဝေဒီ- သိလေ့ရှိသော ရဟန်း (ဝိဒတိ ဇာနာတိ သိလေနာတိ ဝေဒီ)၊ ဝါ- သိခြင်းရှိသောရဟန်း (ဝေဒေါ ဇာနနံ ဧတဿ အတ္ထီတီ ဝေဒီ)၊ ဝါ- သိသော ရဟန်း (ဝိဒတိ ဇာနာတီတိ ဝေဒီ)။
ဤနေရာဝယ် ဝင်သက်လေ (သို့မဟုတ်) ထွက်သက်လေ၏ အစ အလယ် အဆုံးကို သိသည်ဟု ဆိုရာ၌ ဥပမာအားဖြင့် သုံစက္ကန့်ကြာကြာရှူသွင်းမှု (သို့မဟုတ်) အပြင်ထုတ်လွှတ်မှုပြုလျှင် ထိုဝင်လေနှင့်ထွက်လေကို အစပဌမ စက္ကန့်၌ လည်းသိ၏၊ အလယ်ဒုတိယစက္ကန့်၌လည်းသိ၏၊ အဆုံးတတိယစက္ကန့်၌လည်း သိ၏ဟု ဆိုလိုသည်။
သဗ္ဗကာယပဋိသံဝေဒီတိ သဗ္ဗဿ ကာယဿ ပဋိ ပဋိ ပစ္စေကံ သမ္မဒေဝ ဝေဒနသီလော ဇာနနသီလော, တဿ ဝါ ပဋိ ပဋိ သမ္မဒေဝ ဝေဒေါ ဧတဿ အတ္ထိ, တံ ဝါ ပဋိ ပဋိ သမ္မဒေဝ ဝေဒမာနောတိ အတ္ထော။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မဟာဋီကာ (ပ- ၃၂၁)။
အဿသိဿာမီတိ၊ ဝင်သက်ကို ရှူသွင်းအံ့ဟူ၍။ သိက္ခတိ၊ ကျင့်ကြံအားထုတ်၏။ ဝါ၊ သိက္ခာသုံးပါးကို ကျင့်ကြံကြိုးစားပွားများစေ၏။
သဗ္ဗကာယပဋိသံဝေဒီ၊ အားလုံးသော ထွက်လေရုပ်အပေါင်း၏ အစအလယ်အဆုံးကို သီးသီး ထင်ရှားစွာသိလျက်။ ပဿသိဿာမီတိ၊ ထွက်လေကို ထုတ်လွှတ်အံ့ဟူ၍။ သိက္ခတိ၊ ကျင့်ကြံအားထုတ်၏။ သိက္ခတိ-၌ သိက္ခာသုံးပါး ။ ။ "သိက္ခတိ- သိက္ခာသုံးပါးကို ကျင့်ကြံကြိုးစားပွားများစေ၏" ဟူ၍ ဒုတိယအနက်ပြန်ဆိုထား၏၊ ဆိုလိုသည်မှာ- (ဝင်လေ ထွက်လေအပေါင်း၏ အစအလယ်အဆုံးကို ထင်ရှားစွာ သိအောင်) အာနာပါနဿတိဘာဝနာကို ရှုပွားအားထုတ်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ သတိသံဝရနှင့် ဝီရိယသံဝရကို အဓိသီလသိက္ခာဟုခေါ်၏၊ (ကာယ ဒုစ္စရိတ် စသည်ကို ပိတ်ပင်တားဆီးကြောင့် ဖြစ်သော သီလ, သတိ, ဉာဏ်, ခန္တိ, ဝီရိယဟူသော သံဝရငါးပါးထဲက သတိနှင့် ဝီရိယကို ယူထားသည်)။ ထိုအာနာပါနဿတိဘာဝနာကို ရှုပွားအားထုတ်သော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ သမာဓိကို အဓိစိတ္တသိက္ခာဟုခေါ်၏။ ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ ပညာကို အဓိပညာသိက္ခာဟု ခေါ်၏၊ အဿာပဿာသအာရုံ၌ ထိုမည်သော သတိ, ထိုမည်သော ဘာဝနာ မနသိကာရဖြင့် အဆိုပါသိက္ခာသုံးပါးကို ပွားများစေ၏ ဟု ဆိုလို၏။ ဝါ၊ သိက္ခာသုံးပါးကို ကျင့်ကြံကြိုးစားပွားများစေ၏။
ကာယသင်္ခါရံ၊ အရှူထန်ပြင်း ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသော ဝင်သက်လေကို။ ကာယသင်္ခါရပုဒ်အနက် ။ ။ "အဿာသပမဿာသာ ကာယသင်္ခါရော" နှင့်အညီ ဝင်သက်လေနှင့် ထွက်သက်လေကို ကာယသင်္ခါရဟုခေါ်၏၊ သင်္ခရီယတေတိ သင်္ခါရော၊ ကာယေန သင်္ခါရော ကာယသင်္ခါရော၊ ကာယေန- ခန္ဓာကိုယ်ဟူသော ကရဇကာယသည်၊ သင်္ခါရော- ပြုစီးမံအပ်သော ဝင်လေထွက်လေ။ ထိုဝင်သက်လေ ထွက်သက်လေတို့သည် စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ် (စိတ္တဇရုပ်) များသာဖြစ်ကြ၏၊သို့သော် သူတို့သည် ကရဇကာယ၌ ဆက်စပ်မှီတည်လျက်သာ ဖြစ်ကြ၏၊ ကရဇကာယအမှီမရလျှင် မဖြစ်နိုင်ကြ၊ ထို့ကြောင့် ဝင်လေနှင့် ထွက်လေတို့ကို ကာယသင်္ခါရ (ကရဇကာယက ပြုစီမံအပ်သော တရား) ဟုခေါ်သည်။ ပဿမ္ဘယံ၊ ချုပ်ငြိမ်းစေလျက်။ပဿမ္ဘယံ ကာယသင်္ခါရ။ပ။ သိက္ခတိ ။ ။ ကမ္မဋ္ဌာန်းအလုပ်ဖြင့် ကိုယ်စိတ်တို့ကို မချုပ်ကိုင် မထိန်းသိမ်းမီအချိန်က ထိုကိုယ်ရောစိတ်ပါနှစ်ဖြာလုံးပင် ပူပန်ခြင်း ပြာလောင်ခတ်ခြင်း (ဒရထ) သဘောများရှိနေ၏၊ ကိုယ်ရောစိတ်ပါ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းနေ၏၊ ထိုသို့ စိတ်ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းမှု မပြောပျောက် မချုပ်ငြိမ်းသေးသောကြောင့် ဝင်လေထွက်လေတို့ သည်လည်း အလွန်ထန်ပြင်း၍ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းလှသဖြင့် နှာခေါင်းတစ်ခုလုံးပင် ပြည့်လျှံနေ၍ ပါးစပ်ဖြင့် အသက်ရှူရှိုက်ထုတ်လွှတ်မှုပြုနေရ၏၊ သို့သော် အာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်တော့မည်ဟု ရည်ရွယ်ကာ "နိသီဒတိ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံကာယံ ပဏိဓာယ" ဟူသော ပဌမလုပ်ငန်း စလိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် ကရဇကာယဟုခေါ်သော ဤခန္ဓာကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်မှု (ကာယပရိဂ္ဂဟ) ပြုလုပ်ပြီးဖြစ်တော့၏၊ ထို့နောက် "ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ" ဟူသော ဒုတိယလုပ်ငန်းဖြင့် စိတ်ကို ထိန်းချုပ်မှု (စိတ္တပရိဂ္ဂဟ) ဖြစ်လာပြန်၏။
ယင်းသို့ ထိန်ချုပ်လိုက်ခြင်းကြောင့် ကိုယ်ရောစိတ်ပါ ငြိမ်သက်လာသောအခါ ဝင်လေထွက်လေ (အဿာသပဿာသ) တို့သည်လည်း တဖြေးဖြေးသိမ်မွေ့သိမ်မွေ့လာရာ နောက်ဆုံးတွင် ဝင်လေထွက်လေများရှိမှ ရှိသေးရဲ့လားဟု အထင်မှားစိတ်ဝင်ကာ ဖွေရှာစမ်းသပ်ရသည့် အဆင့်သို့ရောက်လေ၏၊ ဤသို့ အားဖြင့် ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသော ကာယသင်္ခါရ, ခေါ် အဿာသမဿာသတို့ကို ချုပ်ငြိမ်းစေရ၏၊ ယင်းသို့ ချုပ်ငြိမ်းစေလျက် ဝင်လေထွက်လေ ရှူရှိုက်ထုတ်လွှတ်မှုပြုအံ့ဟု ကျင့်ကြံအားထုတ်သည်ကို "ပဿမ္ဘယံ ကာယသင်္ခါရ။ပ။ သိက္ခတိ" ဟု ဟောတော်မူသည်။
ပဌမစတုက္ကရေတွက်မှု သတိပြုဖွယ် ။ ။"ဒီဃံ ဝါ အဿသန္တော" စသည်ဖြင့် (၁)ဒီဃ (၂)ရဿ (၃) သဗ္ဗကာယပဋိသံဝေဒီ (၄) ပဿမ္ဘယံကာယ သင်္ခါရ- ဟူသောလေးပုဒ်တို့ဖြင့် ဟောတော်မူအပ်သော အားထုတ်ပုံလေးမျိုးကို ပဌမစတုက္ကဟုခေါ်၏၊ ယင်းစတုက္ကကို ကာယနုပဿနာနည်းအားဖြင့် ဟောတော်မူသည်။
ဤပဌမ စတုက္ကရေတွက်ရာ၌ သတိပြုဖွယ်ရှိသည်ကား ပါဠိတော်၌ "သဘောဝ အဿသတိ၊ သတောဝ ပဿသတိ" ဟူ၍ သတိမြဲစွာ ရှုမှတ်မှုကို ရှေးဦးစွာ ဟောပြီးမှ" ဒီဃံ ဝါ အဿသန္တော" စသည်ကို ဟောတော်မူ၏၊ ယင်းသို့ ဟောထားသော ထိုပါဠိတော်သည် စတုက္ကလေးမျိုးကို တမျိုးနှင့်တမျိုး မရောနှောအောင် အပိုင်းအခန်းကဏ္ဍခွဲခြား၍ ဟောထားသော နေရာဌာန မဟုတ်သေးဘဲ ရှုမှတ်အားထုတ်ဟောကြားထားသော နေရာဌာနမျှသာ ဖြစ်ပါသေး၏၊ လယ်တီဆရာတော်ကြီး၏ အာနာပါနဒီပနီ (ဒီပနီပေါင်းချုပ်၊ ဒု- ၃၇၀)၌ကား "သတိမြဲရာ ပဌမာ၊ ဒုမှာ ရှည်တိုသိ" ဟူ၍ သတိမြဲစွာ ရှုမှတ်မှုကို ပဌမစတုက္က၏ ပဌမအချက်တချက်အနေဖြင့် သီးသန့်ရေတွက် ပြထား၏၊ ပြခဲ့သော ပါဠိတော်စကားစဉ်လောက်မျှကိုသာ ကြည့်၍ ရေတွက်ပြထားခြင်း ဖြစ်ဟန်တူပါ၏၊ သို့သော်-
ဥပရိပဏ္ဏာသပါဠိတော အာနာပါနသုတ် (၁၂၆)ဝယ် ပဌမစကုက္က, ဒုတိယစတုက္ကစသော စတုက္ကလေးမျိုး ခွဲခြားဟောတော်မူရာ၌ "ယသ္မိံ သမယေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဒီဃံ ဝါ အဿသန္တော" စသည်ဖြင့် ပဌမစတုက္ကကို "ဒီဃံ ဝါ" မှစ၍သာ ဟောတော်မူပါ၏၊ သတိမြဲစွာ ရှုမှတ်မှုကိုကား သီးသန့်အချက်တခု အဖြစ်ဖြင့် မည်သည့်စတုက္က၌မျှ ထည့်သွင်းရေတွက် ဟောကြားတော်မမူပါ၊ အမှန်အားဖြင့်ကား-
ထိုဥပရိပဏ္ဏာသပါဠိတော်အတိုင်းပင် သတိမြဲစွာ ရှုမှတ်မှုသည် သီးသန့်အချက်တခုမဟုတ်ပါ၊ "သတိံ စ ခွါဟံ ဘိက္ခဝေ သဗ္ဗတ္တိကံ ဝဒါမိ" ဟူသော မဟာဝဂ္ဂသံယုတ်ပါဠိတော်၊ ၉၈၊ ၁၀၀ (ဗောဇ္ဈသင်္ဂသံယုတ်၊ သာကစ္ဆဝဂ်၊ အဂ္ဂိသုတ်) နှင့်အညီ ပဌမစတုက္ကစသော စတုက္ကလေးမျိုးအကုန်လုံး၌ (သို့မဟုတ်) ဗာတ္တိံ သာကာရ (၃၂- ပါးသော အခြင်းအရာ) အားလုံး၌ သတိမြဲစွာရှုမှတ်မှု ပါဝင်ရမည်ချည်းသာ ဖြစ်ပါ၏။
ဤ၌ (၃၂) ပါးသော အခြင်းအရာရေတွက်ပုံမှာ- စတုက္ကလေးမျိုးရှိသည့်အလျောက် (၄၄ လီ- ၁၆) ဟူ၍ ရှုမှတ်နည်း (၁၆) ချက်ရှိရာဝယ် တချက်တချက်၌ အဿာသ, ပဿာသတစုံစီ ပါရှိလေရကား (၁၆ ၂ လီ- ၃၂) ဟူ၍ အခြင်းအရာ (၃၂) ပါးဖြစ်၏၊ ထို (၃၂)ပါးသော အခြင်းအရာကို တခုစီတခုစီရေတွက်လျှင် ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်ပါဠိတော်အတိုင်း (၁) ဒီဃံအဿာသ (၂) ဒီဃံပဿာသ (၃) ရဿံအဿာသ (၄) ရဿံပဿာသစသည်ဖြင့် အစဉ်အတိုင်းရေတွက်ပါ၊ နောက်ဆုံးအခြင်းအရာနှစ်ပါးမှာ (၃၁) ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီအဿာသ (၃၂) ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီပဿသ ဖြစ်၏။
ဤသို့ အားဖြင့် ထို(၃၂) ပါးသော အခြင်းအရာအကုန်လုံး၌ သတိမြဲစွာရှုမှတ်မှု ပါရမည်ချည်းသာဖြစ်သောကြောင့် "သဘောဝ အဿသတိ သတောတ ပဿသတိ" ဟူသော သတိမြဲစွာ ရှုမှတ်မှုသည် သီးသန့်ရှုမှတ်မှုတခု မဟုတ်တော့ရကား လယ်တီ ဆရာတော်ကြီး၏ "သတိမြဲရာ ပဌမာ၊ ဒုရာ ရှည်တိုသိ" ဟူသော လင်္ကာကို "အရှည်သိရာ ပဌမာ၊ ဒုမှာ အတိုသိ" ဟု ပြင်ရပေလိမ့်မည်။
သတောဝ အဿသတိ သတောဝ ပဿသတီတိ ဗာတ္တိံသာယ အာကာရေတိ သတော ကာရီ ဟောတိ၊ ဒီဃံ အဿာသဝသေန စိတ္တဿ ဧကဂ္ဂတံ အဝိက္ခေပံ ပဇာနတော သတိ ဥပဌိတာ ဟောတိ၊ တာယသ တိယာ တေန ဉာဏေန သတောကာရီ ဟောတိ၊ ဒီဃံ ပဿာသဝသေန ။ပ။ ရဿံ အဿာသဝသေန။ ပ။ ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီပဿာသဝသေန စိတ္တဿ ဧကဂ္ဂတံ အဝိက္ခေပံ ပဇာနတော။ပ။ သတော ကာရီ ဟောတိ။ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်ပါဠိတော်။ ၁၇၄ ။
အဿသိဿာမီတိ၊ ၍။ ဘိက္ခတိ၊ ၏။
ကာယသင်္ခါရံ၊ အထုတ်ထန်ပြင်း ရုန်ရင်းကြမ်းတမ်းသော ထွက်သက်လေကို။ ပဿမ္ဘယံ၊ လျက်။ ပဿသိဿာမီတိ၊ ၍။ သိက္ခတိ၊ ၏။
ပီတိပဋိသံဝေဒီ၊ ပီတိကို အသီးအသီး ထင်ရှားစွာ သိလျက်။ပီတိ ပဋိသံဝေဒီ ။ ။ ပီတိ ပဋိသံဝေဒီ (ပီတိကို ထင်ရှားစွာသိ၏) ဟု ဆိုရာ ၌ "အာရမ္မဏတော အသေမ္မောဟတော" ဟူသော အဋ္ဌကထာနှင့်အညီ (၁) ပဣိဘာဂနိမိတ်အာရုံအားဖြင့်လည်း ထင်ရှားစွာ သိ၏။ (၂) မတွေဝေမှု (အသမ္မောဟ) အားဖြင့်လည်း ထင်ရှားစွာ သိ၏၊ ဤသို့ နှစ်မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ပီတိကို ထင်ရှားစွာ သိ၏။ ထိုတွင်-
(၁) သပ္ပီတိကဖြစ်သော အာနာပါနပဌမဒုတိယဈာန်နှစ်မျိုးကို ဝင်စားသောအခါ ပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံကို ထင်ရှားစွာ သိခြင်းကြောင့် ထိုအာရုံကို အာရုံပြုသော ဈာန်၌ ပါဝင်သော ပီတိကိုလည်း ထင်ရှားစွာ သိ၏၊ ယင်းသို့ အာရုံကို ထင်ရှားစွာ သိခြင်းကြောင့် ပီတိကိုလည်းထင်ရှားစွာ သိသည်ကို ပီတိပဋိသံဝေဒီဟု ဆိုလို၏။
(၂) ထိုအပြင် ပီတိရှိသော ထိုဈာန်နှစ်ပါးမှထ၍ ဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ပီတိ ကို ခယဝယအားဖြင့် ဝိပဿာနာရှုမှတ်သုံးသပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ထို ဝိပဿနာခဏ၌ ပီတိ၏ လက္ခဏာကို မတွေမဝေသိ၏၊ ယင်းသို့ မတွေမဝေသိမှု (အသမ္မောဟ) အားဖြင့်လည်း ပီတိပဋိသံဝေဒီဖြစ်၏၊ ဤသို့ နှစ်မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ပီတိပဋိသံဝေဒီဖြစ်လျက်၊ အဿသာိဿာမိ- ဝင်သက်လေကို ရှုသွင်းမည်၊ ပဿသိသာမိ- ထွက်သက်လေကို ထုတ်လွှတ်မည်ဟု နှလုံးသွင်း၍၊ သိက္ခတိ- ကျင့်ကြံအားထုတ်၏ဟု ဟောတော်မူသည်။
ဝါ၊ ပီတိ ဖြစ်တိုင်းဖြစ်တိုင်း ထင်ရှားစွာ သိလျက်။ အဿာသိဿာမီတိ၊ ဝင်သက်လေကို ရှူသွင်းအံ့ဟူ၍။ သိက္ခတိ၊ ၏။
ပီတိပဋိသံဝေဒီ၊ လျက်။ ပဿသိဿာမီတိ၊ ထွက်သက်လေကို ထုတ်လွှတ်အံ့ဟူ၍။ သိက္ခတိ၊ ၏။
သုခပဋိသံဝေဒီ၊ သုခကို အသီးအသီး ထင်ရှားစွာသိလျက်။သုခပဋိသံဝေဒီ စိတ္တသင်္ခါရပဋိသံဝေဒီ ။ ။ ပီတိပဋိသံဝေဒီ၌ နှစ်မျိုးသော အခြင်းအရာတို့ဖြင့် ပီတိကို အထင်အရှာသိပုံကို ပြဆိုခဲ့သကဲ့သို့ သုခပဋိသံဝေဒီ စိတ္တသင်္ခါရပဋိသံဝေဒီပုဒ်တို့၌လည်း နှစ်မျိုးသော အခြင်းအရာတို့ဖြင့် သုခကို အထင်အရှားသိပုံနှင့် စိတ္တသင်္ခါရကို အထင်အရှားသိပုံကို ပြဆိုရမည်ဖြစ်၏၊ ၎င်းကို ပီတိပဋိသံဝေဒီ၌ ပြခဲ့သည်ကို နည်းမှီ၍ သိပါဟု ယခင်ဝိသုဒ္ဓိမဂ်စသည်၌မိန့်ဆို၏၊ အနည်းငယ် ထူးသည်မှာ-
ရှေးဦးစွာ ပီတိနေရာ၌ သုခနှင့်စိတ္တသင်္ခါရကို ထည့်သွင်းရမည်၊ ထို့အပြင် သပ္ပီတိကပဌမဈာန် ဒုတိယဈာန်နှစ်ပါးဖြင့် ပီတိပဋိသံဝေဒီဖြစ်ပုံကို သိရသကဲ့သို့ အောင်ဈာန်သုံးပါးဖြင့် သုခပဋိသံဝေဒီဖြစ်ပုံနှင့် ဈာန်လေးပါးလုံးဖြင့် စိတ္တသင်္ခါရပဋိသံဝေဒီဖြစ်ပုံကို သိရမည်ဟု အဋ္ဌကထာမိန့်ဆို၏၊ ထို့အပြင် တတိယစတုက္က၌လည်း ဈာန်လေးပါးဖြင့် စိတ္တပဋိသံဝေဒီဖြစ်ပုံကို သိပါဟု မိန့်၏။
ဒုတိယစတုက္က ။ ။ (၁) ပီတိပဋိသံဝေဒီ (၂) သုခပဋိသံဝေဒီ (၃) စိတ္တသင်္ခါရပဋိသံဝေဒီ (၄) ပဿမ္ဘယံ စိတ္တသင်္ခါရဟူသော ပုဒ်လေးပုဒ်ဖြင့် ဟောတော်မူအပ်သော အားထုတ်ပုံလေးမျိုးကို ဒုတိယစတုက္ကဟုခေါ်၏၊ ထိုဒုတိယစတုက္ကကို ဝေဒနာနုပဿနာနည်းဖြင့် ဟောတော်မူ၏၊ ထို့ကြောင့် ပီတိပဋိသံဝေဒီဟူ၍ ပီတိကို ပြထားသော်လည်း အမှန်တကယ်အားဖြင့်ကား ပီတိကိုဆိုလိုသည်မဟုတ်၊ ထိုပီတိနှင့် ယှဉ်သောဝေဒနာဆိုလို၏၊ သို့သော် ပီတိဖြစ်ပုံက ပေါ်လွင်ထင်ရှားသောကြောင့် ပီတိကို ခေါင်းတပ်ညွှန်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်၊ သုခပဋိသံဝေဒီ၌မူ သုခဝေဒနာကို တိုက်ရိုက်ထုတ်ဖော်ပြထား၏၊ စိတ္တသင်္ခါရ၌ သညာပါနေသော်လည်း ဤ၌ သညာနှင့် ယှဉ်ဘက်ဝေဒနာသာ ပဓာနဖြစ်သောကြောင့် စိတ္တသင်္ခါရဟူသော နာမည်ဖြင့် ဝေဒနာကို ပြဆိုလိုရင်းဖြစ်၏။[စိတ္တသင်္ခါရနာမေန ဝေဒနာ ဝုတ္တာ။ ယခင်ဥပရိပဏ်အဋ္ဌကထာ။]
(သုခဖြစ်တိုင်းဖြစ်တိုင်း ထင်ရှားစွာ သိလျက်)။ ။ပ။၊
စိတ္တသင်္ခါရပဋိသံဝေဒီ၊ (ဝေဒနာသညာဟူသော) စိတ္တသင်္ခါရကို အသီးအသီး ထင်ရှားစွာ သိလျက်။ ဝါ၊ စိတ်သည် ပြုစီမံအပ်သော ဝေဒနာသညာကို အသီးအသီးထင်ရှားစွာ သိလျက်။ [စိတ္တေန သင်္ခရိယတေတိ စိတ္တသင်္ခါရော ဝေဒနာဒယော ဒွေခန္ဓာ။]
စိတ္တသင်္ခါရံ၊ ရုန့်ရင်းသော စိတ္တသင်္ခါရဟူသော ဝေဒနာသညာကို။ ပဿမ္ဘယံ (မဿမ္ဘ ယန္တော) ချုပ်ငြိမ်းစေလျက်။ အဿသိဿာမိတိ၊ ၍။ သိက္ခတိ၊ ၏။ ဝါ၊ ၏။
စိတ္တပဋိသံဝေဒီ၊ စိတ်ကို အသီးအသီးထင်ရှားစွာ သိလျက်။ ။ပ။၊
သိက္ခတိ၊ ၏။
စိတ္တံ၊ စိတ်ကို။ (ဈာန်နှင့်ယှဉ်သော စိတ်ကို။ ဝါ၊ ပီတိကို အာရုံပြုသော ဝိပဿနာစိတ်ကို။) အဘိပ္ပမောဒယံ၊ ဝမ်းမြောက်နှစ်သက်စေလျက်။အဘိပ္ပမောဒယံ စိတ္တံ ။ ။ ဤပုဒ်ကို အနက်ပြန်ဆိုရာ၌ (၁) ဈာန်ဝင်စားခိုက် (သမာပတ္တိက္ခဏ) နှင့် (၂) ဝိပဿနာရှုခိုက် (ဝိပဿနာက္ခဏ) နှစ်မျိုးလုံးကို ရောနှော၍ အနက်ပြန်ဆိုထား၏၊ ထိုနှစ်မျိုးကို ခွဲခြား၍ အဓိပ္ပာယ်မှတ်ရန်မှာ- (၁) စိတ္တံ- ဈာန်နှင့်ယျဉ်သော စိတ် (ဈာန်စိတ်) ကို၊ အဘိပ္ပမောဒယံ- ထိုဈာန်၏ ယှဉ်ဘက်ပီတိဖြင့် ဝမ်းမြောက်နှစ်သက်စေလျက်။ (၂) စိတ္တံ- ပီတိကို အာရုံပြုသော ဝိပဿနာစိတ်ကို၊ အဘိပ္ပမောဒယံ- ထိုအာရုံ ဖြစ်သော ပီတိဖြင့် ဝမ်းမြောက်နှစ်သက်စေလျက်၊ အဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ- ဟူ၍ အစဉ်အတိုင်းခွဲ၍ အဓိပ္ပာယ်မှတ်ရမည်၊ ဤစကားအရ-
(၁) ဈာန်သမာဓိအနေအားဖြင့် ဝမ်းမြောက်နှစ်သက်ခြင်း၊ (၂) ဝိပဿနာအနေအားဖြင့် ဝမ်းမြောက်နှစ်သက်ခြင်းဟူ၍ ဝမ်းမြောက်ပုံအခြင်းအရာ (အဘိပ္ပမောဒါကာရ) နှစ်မျိုးရှိသည်ဟု သိအပ်၏၊ ထိုနှစ်မျိုးတို့တွင် (၁) သပ္ပီတိကဈာန်ဝင်စားခိုက်၌ ဈာန်နှင်် ယှဉ်သော ပီတိဖြင့် ဈာန်စိတ်ကို ဝမ်းမြောက်နှစ်သက်စေ၏၊ (၂) ထိုသပ္ပီတိကဈာန်မှထ၍ ဈာန်နှင့် ယှဉ်သောပီတိကို ခယဝယအားဖြင့် ဝိပဿနာရှုမှတ်သုံးသပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိုဝိပဿနာခဏ၌ ဈာန်နှင့်ယှဉ်သော ပီတိကို အာရုံပြု၍ (ထိုအာရုံဖြစ်သော ပီတိဖြင့်) ဝိပဿနာစိတ်ကို ဝမ်းမြောက်နှစ်သက်သေ၏၊ ဤသို့ အာဖြင့် "စိတ္တံ- ကို၊ အဘိပ္ပမောဒယံ- လျက်၊ အဿသိဿာမိတိ သိက္ခတိ" စသည်ဖြင့် ပါဠိတော်အဓိပ္ပာယ်ကို မှတ်ရာ၏။
(ထိုဈာန်၏ ယှဉ်ဘက်ပီတိဖြင့် ဝမ်းမြောက်နှစ်သက်စေလျက်။ ဝါ၊ ထိုအာရုံဖြစ်သော ပီတိဖြင့် ဝမ်းမြောက်နှစ်သက်စေလျက်။) အဿသိဿာမိတိ၊ ၍။ သိက္ခတိ၊ ၏။ စိတ္တံ၊ ကို။ အဘိပ္ပမောဒယံ၊ လျက်။ ပဿသိဿာမီတိ၊ ၍။ သိက္ခတိ၊ ၍. စိတ္တံ၊ ကို။ (ဈာန်နှင့်ယှဉ်သော စိတ်, ဝိပဿနာစိတ်ကို။) သမာဒဟံ၊ အာရုံ၌ ညီမျှအောင် ထားလျက်။သမာဒဟံ စိတ္တံ ။ ။ တွန့်ဆုန်မှုဘက် (လီနပက္ခ)နှင့် ပျံ့လွင့်မှုဘက် (ဥဒ္ဓစ္စ) သို့ အနည်းငယ်မျှ မရောက်မူ၍ အောင်သို့လည်း ညွတ်ကျမသွားအောင်, အထက်သို့လည်း ကြွတက်မသွားအောင် စိတ်ကို အာရုံ၌" သံ- အညီအမျှ၊ အာဒဟံ (အာဒဟန္တော) - ထားလျက်" ဟုဋီကာဖွင့်၏၊ [နောက်ထပ် နှစ်နည်းဖွင့်သေး၏]ယင်းသို့ အညီအမျှထားရာ၌-
(၁) ပဌမဈာန်စသည်ဖြင့်လည်းထား၏၊ (၂) ထိုဈာန်တို့ကို ဝင်စားရာမှ ထပြီးလျှင် ဈာန်နှင့်ယှဉ်သော စိတ်ကို ခယဝယအားဖြင့် ဝိပဿနာရှုမှတ်သုံးသပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဝိပဿနာခဏ၌ အနိစ္စလက္ခဏာစသည်တို့ကို ထိုးထွင်းသိခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော ခဏိကစိတ္တေကဂ္ဂတာ (ခဏိကသမာဓိ) ဖြင့်လည်း ညီမျှအောင်ထား၏၊ ယင်းသို့ ပဌမဈာန်စသည်ဖြင့်လည်းကောင်း, ခဏိကစိတ္တေကဂ္ဂတာဖြင့်လည်းကောင်း "စိတ္တံ- စိတ်ကို၊ သမာဒဟံ- အာရုံ၌ ညီမျှအောင် ထားလျက်၊ အဿသိဿာမီတိ- ဟူ၍၊ သိက္ခတိ- ၏ ။ပ။ ပဿသိဿာမီတိ- ၍၊ သိက္ခတိ- ၏" ဟူ၍ ပါဠိတော်အဓိပ္ပာယ် မှတ်ရာ၏။
ထို၌ ခဏိကစိတ္တေကဂ္ဂတာဟူသည် ဝိပဿနာရှုခိုက်ခဏမျှ တည်တံ့သော သမာဓိတည်း၊ အဆက်မပြတ် ဝိပဿနာရှုမှတ်နေသော ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ယင်းခဏိကသမာဓိသည်လည်း အဆက်မပြတ်ဖြစ်နေရကား စိတ်ဖြစ်ရာ ခဏတိုင်း ခဏတိုင်း စိတ်ကို မလှုပ်မရှား အာရုံ၌ တည်ငြိမ်အောင်ထားနိုင်သောကြောင့် အပ္ပနာဈာန်ဝင်စားနေသကဲ့သို့ ဖြစ်နေမည်သာတည်း။
(ပဌမဈာန်စသည်ဖြင့် လည်းကောင်း, ခဏိကစိတ္တေကဂ္ဂတာဖြင့် လည်းကောင်း အာရုံ၌ ညီမျှအောင် ထားလျက်။) အဿသိဿာမီတီ၊ ၍။ သိက္ခတိ၊ ၏။ ။ပ။ စိတ္တံ၊ စိတ်ကို။ (ဈာန်နှင့် ယှဉ်သော စိတ်, ဝိပဿနာစိတ်ကို)။ ဝိမောစယံ၊ လွတ်မြောက်စေလျက်။ဝိမောစယံ စိတ္တံ ။ ။ (၁) ပဌမဈာန်ဖြင့် နီဝရဏတို့မှ စိတ်ကိုလွတ်မြောက်စေ၏၊ ဒုတိယဈာန်ဖြင့် ဝိတက်ဝိစာရတို့မှလည်းကောင်း၊ တတိယဈာန်ဖြင့် ပီတိမှ၊ စတုတ္ထဈာန်ဖြင့် သုခဒုက္ခတို့မှလည်းကောင်း စိတ်ကို လွတ်မြောက်စေ၏။
(၂) ထိုဈာန်များဝင်စားရာမှထပြီးလျှင် ဈာန်နှင့်ယှဉ်သောစိတ်ကို ခယဝယအားဖြင့် ဝိပဿနာရှုမှတ်သုံးသပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိုဝိပဿနာခဏ၌ အနိစ္စာနုပဿနာဖြင့် နိစ္စသညာမှ စိတ်ကို လွတ်မြောက်စေ၏၊ ဒုက္ခာနုပဿနာဖြင့် သုခသညာမှ၊ အနတ္တာနုပဿနာဖြင့် အတ္တသညာမှ၊ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာ စသည်ဖြင့် နိန္ဒီ(သင်္ခါရတို့၌ နှစ်သက်တတ်သော သပ္ပီတိကတဏှာ) စသည်မှ စိတ်ကိုလွတ်မြောက်စေ၏၊ ယင်းသို့ လွတ်မြောက်စေလျက် အဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ၊ ပဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ။
တတိယစတုက္ကနှင့် စတုတ္ထစတုက္က ။ ။ (၁) စိတ္တပဋိသံဝေဒီ (၂) အဘိပ္ပမောဒယံ စိတ္တံ (၃) သမာဒဟံ စိတ္တံ (၄) ဝိမောစယံ စိတ္တံ- ဟူသော လေးပုဒ်တို့ဖြင့် ဟောတော်မူအပ်သော အားထုတ်ပုံလေးမျိုးကား စိတ္တာနုပဿနာနည်းဖြင့် ဟောတော်မူအပ်သော တတိယစတုက္ကဖြစ်၏။
(၁) အနိစ္စာနုပဿီ (၂) ဝိရာဂါနုပဿီ (၃) နိရောဓာနုပသီ (၄) ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီ- ဟူသော လေးပုဒ်တို့ဖြင့် ဟောတော်မူအပ်သော အားထုတ်ပုံလေးမျိုးသည် ဓမ္မာနုပဿနာနည်းဖြင့် ဟောတော်မူအပ်သော စတုတ္ထစတုက္ကဖြစ်၏။
(ပဌမဈာန်စသည်ဖြင့် နီဝရဏစသည်မှ လည်းကောင်း, အနိစ္စာနုပဿနာ စသည်ဖြင့် နိစ္စသညာစသည်မှလည်းကောင်း လွတ်မြောက်စေလျက်။) အဿသိဿာမီတိ၊ ။ပ။၊ အနိစ္စုနုပဿီ၊ မမြဲဟု အဖန်ဖန်ရှုလျက်။ (လောကီခန္ဓာငါးပါးတို့၌ ဖြစ်ပြီးပြိုကွဲ မမြဲသော တရားဟု အဖန်ဖန်ရှုလျက်။) အဿသိဿာမီတိ၊ ၍။ သိက္ခတိ၊ ၏။ ။ပ။၊ ဝိရာဂါနုပဿီ၊ သင်္ခါရတို့၏ ကုန်ခန်းပျက်စီးခြင်းနှင့် သင်္ခါရအားလုံး ကုန်ဆုံးပျက်စီးရာနိဗ္ဗာန်ကို ဝိပဿနာဉာဏ်, မဂ်ညဏ်ဖြင့် ရှုလျက်။ (သင်္ခါရတို့၏ ကုန်ခန်းပျက်စီးခြင်းဟူသော ခယဝိရာဂကို ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ရှု၍ သင်္ခါရအားလုံး ကုန်ဆုံးပျက်စီးရာနိဗ္ဗာန်ဟူသော အစ္စန္တ ဝိရာဂကို မဂ်ဉာဏ်ဖြင့်ရှုလျက်။) အဿသိဿာမီတိ၊ ၍။ သိက္ခတိ၊ ၏။ [ဝိရာဂါနုပဿီပုဒ်နှင့် နောက်ထပ် နိရောဓာနုပဿီစသည်တို့ကို သတ္တကနိပါတ်စာပိုဒ် (၆၁) ပစလာယနာနသုတ်၌ ပါရာဇိကဏ်, ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာဋီကာအဖွင့်များဖြင့် ပြည့်စုံစွား ရေးခဲ့ပြီ။] ။ပ။၊ နိရောဓာနုပဿီ၊ သင်္ခါရတို့၏ ကုန်ခန်းချုပ်ငြိမ်းခြင်းနှင့် သင်္ခါရအားလုံး ကုန်ဆုံးချုပ်ငြိမ်းရာနိဗ္ဗာန်ကို ဝိပဿနာဉာဏ်, မဂ်ဉာဏ်ဖြင့် ရှုလျက်။ (သင်္ခါရတို့၏ ကုန်ခန်းချုပ်ငြိမ်းခြင်းဟူသော ခယနိရောဓကို ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့်ရှု၍ သင်္ခါရအားလုံးကုန်ဆုံးချပ်ငြိမ်းရာနိဗ္ဗာန်ဟူသော အစ္စန္တနိရောဓကို မဂ်ဉာဏ်ဖြင့်ရှုလျက်။) အဿသိဿာမီတိ၊ ၍။ သိက္ခတိ၊ ၍။ ။ပ။၊ ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီ၊ ခန္ဓာ, ကံ, ကိလေသာတို့ကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်စွန့်တတ်သော ဝိပဿနာဖြင့်လည်းကောင်း၊ နိဗ္ဗာန်သို့ အာရုံပြုသော အားဖြင့် ပြေးဝင်တတ်သော အရိယမဂ်ဖြင့်လည်းကောင်း ရှုလျက်။ ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီ ။ ။ ဤပုဒ်ကို အနက်ပြန်ဆိုရာ၌ သတ္တကနိပါတ်စာပိုဒ် (၆၁) ပစလာယမာနသုတ်တုန်းက "ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီ- ကိလေသာနှင့် ခန္ဓာတို့ကို .... လျက်" ဟူ၍ အနက်ပြန်ဆိုခဲ့၏ "ခန္ဓာ, ကံ, ကိလေသာတို့ကို....လျက်" ဟူ၍ (ကံ)ကိုမထည့်ခဲ့၊ ထိုပစလာယမာနသုတ်အဋ္ဌကထာ၌ "သာ(ဝိပဿနာ) တဒင်္ဂဝသေန ကိလေသေ စ ခန္ဓေ စ ဝေါဿဇ္ဇတိ" ဟူ၍သာ ဖွင့်ထားပြီး "အဘိသင်္ခါရ" ဟူသော စကားမပါသောကြောင့် (ကံ) ကိုမထည့်ဘဲ အနက်ပြန်ဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်၏၊ ဤဂိရိမာနန္ဒသုတ်၌မူ" ဝိပဿနာ ဟိ တဒင်္ဂဝသေန သဒ္ဓိံ ခန္ဓာဘိသင်္ခရေဟိ ကိလေသေ ပရိစ္စဇတိ" ဟူသော တတိယပါရာဇိကအဋ္ဌကထာ (၃၅) ဝိသုဒ္ဓိမဂ် (ပ-၂၈၂) တို့အတိုင်း "ခန္ဓာ,ကံ, ကိလေသာတို့ကို... လျက်"ဟု အနက်ပြန်ဆိုသည်၊ ထို၌ ကုသိုလ်အကုသိုလ်ကံကို အဘိသင်္ခါရဟု ခေါ်၏။ ဝါ၊ ခန္ဓာ, ကံ, ကိလေသာတို့ကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်စွန့်၍ နိဗ္ဗာန်သို့ ညွတ်ကိုင်းသော အားဖြင့် ပြေးဝင်တတ်သော ဝိပဿနာဖြင့်လည်းကောင်း,ခန္ဓာ, ကံ, ကိလေသာတိုကို အကြွင်းမဲ့ပယ်စွန့်၍ နိဗ္ဗာန်သို့ တိုက်ရိုက်အာရုံပြုပြေးဝင်တတ်သော အရိယမဂ်ဖြင့်လည်းကောင်း ရှေးရှေးဉာဏ်တို့၏ နောက်နောက်၌ရှုလျက်။ အဿသိဿာမီတိ၊ ၍။ သိက္ခတိ၊ ၏။ [ဤနေရာ၌ "ခန္ဓာ, ကံ, ကိလေသာတို့ကို " ဟူ၍ ဆိုမည့်အစား "ခန္ဓာ, အဘိသင်္ခါရ, ကိလေသာတို့ကို" ဟူ၍ လဲလှယ်ဆိုနိုင်၏၊ အောင်ခြေရှင်းလင်းချက် ကြည့်ပါ။] ။ပ။၊
အာနန္ဒ၊ အာနန္ဒာ။ အယံ၊ ဤတရားကို။ (ဤသို့ တင်ပျဉ်ဖွဲ့ခွေထိုင်နေ၍ ကမ္မဋ္ဌာန်းသို့ ရှေ့ရှု သတိကို ကပ်ထားခြင်းစသော အစီအစဉ်ဖြင့် ဝင်သက်လေ, ထွက်သက်လေကို အာရုံပြုရှုမှတ်သော သတိကို။) အာနာပါနဿတိ၊ အာနာပါနဿတိဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ခေါ်ဆိုအပ်၏။ ။ပ။၊
ဒသ၊ ကုန်သော။ ဣမာ သညာ၊ ဤသညာတို့ကို။ ။ပ။၊
အထခေါ၊ ၌။ အယသ္မာ အာနန္ဒေါ၊ သည်။ ဘဂဝတော၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ သန္တိကေ၊ အထံတော်မှောက်၌။ ဒသ၊ ကုန်သော။ ဣမာ သညာ၊ တို့ကို။ ဥဂ္ဂဟေတွာ၊ သင်ယူပြီး၍။ ။ပ။၊
ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ၍။ အာယသ္မတော ဂိရိမာနန္ဒဿ၊ အရှင်ဂိရိမာနန္ဒအား။ ဒသ၊ ကုန်သော။ ဣမာ သညာ၊ တို့ကို။ အဘာသိ၊ ရွတ်ပြပြီ။ ။ပ။၊
ပဋိပ္ပဿမ္ဘိ၊ ပျောက်ကင်းပြီ။ အာယသ္မာတော ဂိရိမာနန္ဒေါ၊ သည်။
တမှာ အာဗာဓာ၊ ထိုအနာရောဂါမှ။ ဝုဋ္ဌတိ စ၊ (ပျောက်ကင်းကျန်းမာ) ထူထလာလည်း ထူထလာပြီ။
ပန၊ ထို့အပြင်။ အာယသ္မတော ဂိရိမာနန္ဒဿ၊ ၏။ သော အာဗာဓော၊ သည်။ တထာ၊ ထိုနောက်ထပ်တဖန်ပေါ်မလာတော့ခြင်းဟူသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ ပဟီနော စ၊ ပျောက်ကင်းသွားသည်လည်း။ ဝါ၊ ပယ်ရှားအပ်ပြီးသည်လည်း။ အဟောသိ၊ ဖြစ်ပြီ။ ဣတိ၊ ဤတွင် အပြီးတည်း။
ဒသမံ၊ ။
ပဌမော၊ သော။ သစိတ္တတဂ္ဂေါ၊ သစိတ္တဝဂ်တည်း။