Issues
Select Version
Theragāthā-aṭṭhakathā
Theragāthā-aṭṭhakathā

10. Uggattheragāthāvaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

10. Uggattheragāthāvaṇṇanā

Yaṃ mayā pakataṃ kamman ti āyasmato uggattherassa gāthā .
Kā uppatti ?
Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni karonto ito ekatiṃse kappe sikhissa bhagavatoV1.187 kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ sikhiṃ bhagavantaṃ passitvā pasannamānaso ketakapupphehi pūjaṃ akāsi .
So tena puññakammena devaloke nibbattitvā aparāparaṃ sugatīsuyeva saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde kosalaraṭṭhe ugganigame seṭṭhiputto hutvā nibbatti , uggo tvevassa nāmaṃ ahosi .
So viññutaṃ patto bhagavati tasmiṃ nigame bhaddārāme viharante vihāraṃ gantvā satthu santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā vipassanāya kammaṃ karonto nacirasseva arahattaṃ pāpuṇi .
Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 1.14.10-16)–
‘‘ VinatānadiyāM1.220 tīre , pilakkhu phalito ahu ;
Tāhaṃ rukkhaṃ gavesanto , addasaṃ lokanāyakaṃ .
‘‘ Ketakaṃ pupphitaṃ disvā , vaṇṭe chetvānahaṃ tadā ;
Buddhassa abhiropesiṃ , sikhino lokabandhuno .
‘‘ Yena ñāṇena pattosi , accutaṃ amataṃ padaṃ ;
Taṃ ñāṇaṃ abhipūjemi , buddhaseṭṭha mahāmuni .
‘‘ Ñāṇamhi pūjaṃ katvāna , pilakkhumaddasaṃ ahaṃ ;
Paṭiladdhomhi taṃ paññaṃ , ñāṇapūjāyidaṃ phalaṃ .
‘‘ Ekatiṃse ito kappe , yaṃ pupphamabhiropayiṃ ;
Duggatiṃ nābhijānāmi , ñāṇapūjāyidaṃ phalaṃ .
‘‘ Ito terasakappamhi , dvādasāsuṃ phaluggatā ;
Sattaratanasampannā , cakkavattī mahabbalā .
‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti .
Arahattaṃ pana patvā attano vaṭṭūpacchedadīpanena aññaṃ byākaronto –
80.
‘‘ Yaṃ mayā pakataṃ kammaṃ , appaṃ vā yadi vā bahuṃ ;
Sabbametaṃ parikkhīṇaṃ , natthi dāni punabbhavo ’’ ti .
– gāthaṃ abhāsi ;
Tattha yaṃ mayā pakataṃ kamman ti yaṃ kammaṃ tīhi kammadvārehi , chahi uppattidvārehi , aṭṭhahi asaṃvaradvārehiP1.185 , aṭṭhahi ca saṃvaradvārehi pāpādivasena dānādivasena cāti anekehi pakārehi anādimati saṃsāre yaṃ mayā kataṃ upacitaṃ abhinibbattitaṃ vipākakammaṃ .
Appaṃ vā yadi vāV1.188 bahun ti tañca vatthucetanāpayogakilesādīnaṃ dubbalabhāvena appaṃ vā , tesaṃ balavabhāvena abhiṇhapavattiyā ca bahuṃ vā .
Sabbametaṃ parikkhīṇan ti sabbameva cetaṃ kammaṃ kammakkhayakarassa aggamaggassa adhigatattā parikkhayaṃ gataṃ , kilesavaṭṭappahānena hi kammavaṭṭaṃ pahīnameva hoti vipākavaṭṭassaM1.221 anuppādanato .
Tenāha ‘‘ natthi dāni punabbhavo ’’ ti .
Āyatiṃ punabbhavābhinibbatti mayhaṃ natthīti attho .
‘‘ Sabbampetan ’’ tipi pāṭho , sabbampi etanti padavibhāgo .
Uggattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .
Aṭṭhamavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .