8. Surādhattheragāthāvaṇṇanā
Khīṇā
V1.276 hi mayhaṃ jātītiādikā āyasmato surādhattherassa gāthā .Kā uppatti ?
Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto sikhissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ satthāraṃ disvā pasannamānaso mātuluṅgaphalaṃ adāsi .
So tena puññakammena devaloke nibbattitvā aparāparaṃ puññāni katvā sugatīsuyeva saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde anantaraṃ vuttassa rādhattherassa kaniṭṭho hutvā nibbatti , surādho tissa nāmaṃ ahosi .
So jeṭṭhabhātari rādhe pabbajite sayampi pabbajitvā vipassanāya kammaṃ karonto nacirasseva arahattaṃ pāpuṇi .
Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 2.51.68-72)–
‘‘ Kaṇikāraṃva jalitaṃ , puṇṇamāyeva candimaṃ ;
Jalantaṃ dīparukkhaṃva , addasaṃ lokanāyakaṃ .
‘‘ Mātuluṅgaphalaṃ gayha , adāsiṃ satthuno ahaṃ ;
Dakkhiṇeyyassa vīrassa , pasanno sehi pāṇibhi .
‘‘ Ekatiṃse ito kappe , yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā ;
Duggatiṃ nābhijānāmi , phaladānassidaṃ phalaṃ .
‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti .
Arahattaṃ pana patvā sāsanassa niyyānikabhāvadassanatthaṃ aññaṃ byākaronto ‘‘ khīṇā hī mayhan ’’ tiādinā gāthādvayamāha .
135-6.
Tattha
M1.324 khīṇāti khayaṃP2.14 pariyosānaṃ gatā .Jātīti bhavo bhavanibbatti vā .
Vusitaṃ jinasāsanan ti jinassa sammāsambuddhassa sāsanaṃ maggabrahmacariyaṃ vuṭṭhaṃ parivuṭṭhaṃ .
Pahīno jālasaṅkhātoti sattasantānassa ottharaṇato nissarituṃ appadānato ca ‘‘ jālasaṅkhāto ’’ ti ca laddhanāmā diṭṭhi avijjā ca pahīnā maggena samucchinnā .
Bhavanetti samūhatāti kāmabhavādikassa bhavassa nayanato pavattanato bhavanettisaññitā taṇhā samugghāṭitā .
Yassatthāya pabbajitoti yassa atthāya yadatthaṃ ahaṃ agārasmā gehato anagāriyaṃ pabbajjaṃ pabbajito upagato .
So sabbesaṃ orambhāgiyuddhambhāgiyappabhedānaṃ saṃyojanānaṃ bandhanānaṃ khayabhūto attho nibbānasaṅkhāto paramattho arahattasaṅkhāto sadattho ca mayā anuppatto adhigatoti attho .
Surādhattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .