Issues
Select Version
Theragāthā-aṭṭhakathā
Theragāthā-aṭṭhakathā

10. Sāmidattattheragāthāvaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

10. Sāmidattattheragāthāvaṇṇanā

PañcakkhandhāV1.204P1.199 pariññātāti āyasmato sāmidattattherassa gāthā .
Kā uppatti ?
Ayampi purimabuddhesu katādhikāro atthadassissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto satthari parinibbute tassa thūpe pupphehi chattātichattaṃ katvā pūjaṃ akāsi .
So tena puññakammena devaloke nibbattitvā aparāparaṃ puññāni katvā devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde rājagahe aññatarassa brāhmaṇassa putto hutvā nibbatti , sāmidatto tissa nāmaṃ ahosi .
So anukkamena viññutaṃ patto buddhānubhāvaṃ sutvā upāsakehi saddhiṃ vihāraṃ gato satthāraṃM1.239 dhammaṃ desentaṃ disvā pasannamānaso ekamantaṃ nisīdi .
Satthā tassa ajjhāsayaṃ oloketvā tathā dhammaṃ desesi , yathā saddhaṃ paṭilabhi saṃsāre ca saṃvegaṃ .
So paṭiladdhasaddho saṃvegajāto pabbajitvā ñāṇassa aparipakkattā katipayakālaṃ alasabahulī vihāsi .
Puna satthārā dhammadesanāya samuttejito vipassanāya kammaṭṭhānaṃ gahetvā tattha yuttappayutto viharanto nacireneva arahattaṃ pāpuṇi .
Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 1.15.1-4)–
‘‘ Parinibbute bhagavati , atthadassīnaruttame ;
Chattātichattaṃ kāretvā , thūpamhi abhiropayiṃ .
‘‘ Kālena kālamāgantvā , namassiṃ lokanāyakaṃ ;
Pupphacchadanaṃ katvāna , chattamhi abhiropayiṃ .
‘‘ Sattarase kappasate , devarajjamakārayiṃ ;
Manussattaṃ na gacchāmi , thūpapūjāyidaṃ phalaṃ .
‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ , bhavā sabbe samūhatā ;
Nāgova bandhanaṃ chetvā , viharāmi anāsavo .
‘‘ Svāgataṃ vata me āsi , buddhaseṭṭhassa santike ;
Tisso vijjā anuppattā , kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti .
So aparabhāge bhikkhūhi ‘‘ kiṃ tayā , āvuso , uttarimanussadhammo adhigato ’’ ti puṭṭho sāsanassa niyyānikabhāvaṃ attano ca dhammānudhammappaṭipattiṃ tesaṃ pavedento aññābyākaraṇavasena –
90.
‘‘ PañcakkhandhāV1.205 pariññātā , tiṭṭhanti chinnamūlakā ;
Vikkhīṇo jātisaṃsāro , natthi dāni punabbhavo ’’ ti .
– gāthaṃ abhāsi ;
Tattha pañcakkhandhā pariññātāti mayā ime pañcupādānakkhandhā ‘‘ idaṃ dukkhaṃ , ettakaṃ dukkhaṃ , na tato bhiyyo ’’ ti tīhi pariññāhi paricchinditvā ñātā viditā paṭividdhā .
Tiṭṭhanti chinnamūlakāti tathā pariññātattāyeva mūlabhūtassaM1.240P1.200 samudayassa sabbaso pahīnattā te idāni yāva carimakacittanirodho tiṭṭhanti chinnamūlakā , carimakacittanirodhena pana appaṭisandhikāva nirujjhanti .
Tenāha –
‘‘ vikkhīṇo jātisaṃsāro , natthi dāni punabbhavo ’’ ti .
Tassattho heṭṭhā vuttoyeva .
Sāmidattattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .
Navamavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .