Issues
Select Version
Theragāthā-aṭṭhakathā
Theragāthā-aṭṭhakathā

4. Sugandhattheragāthāvaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

4. Sugandhattheragāthāvaṇṇanā

Anuvassiko pabbajitoti āyasmato sugandhattherassa gāthā .
Kā uppatti ?
So kira ito dvānavute kappe tissassa nāma sammāsambuddhassa kāle manussayoniyaṃ nibbattitvā viññutaṃ patto migabyadhanena araññe vicarati .
Satthā tassa anukampāya padavaḷañjaṃ dassetvā gato .
So satthu padacetiyāni disvā purimabuddhesu katādhikāratāya ‘‘ sadevake loke aggapuggalassa imāni padānī ’’ ti pītisomanassajāto koraṇḍakapupphāni gahetvā pūjaṃ katvā cittaṃ pasādesi .
So tena puññakammena devaloke nibbattitvā tato cuto aparāparaṃ puññāni katvā devamanussesu saṃsaranto kassapassa bhagavato kāle kuṭumbiko hutvā satthu bhikkhusaṅghassa ca mahādānaṃ pavattetvā gandhakuṭiṃ mahagghagositacandanaṃ pisitvā tena paribhaṇḍaṃ katvā patthanaṃ paṭṭhapesi –
‘‘ nibbattanibbattaṭṭhāne mayhaṃ sarīraṃ evaṃsugandhaṃ hotū ’’ ti .
Evaṃ aññānipi tattha tattha bhave bahūni puññakammāni katvā sugatīsu eva parivattamāno imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ vibhavasampannassa brāhmaṇassa gehe nibbatti .
Nibbattassa ca tassa mātukucchigatakālato paṭṭhāya mātu sarīraṃ sakalampi gehaṃ surabhigandhaṃ vāyati .
Jātadivase pana visesato paramasugandhaṃ sāmantagehesupi vāyateva .
Tassa mātāpitaro ‘‘ amhākaṃ putto attanāvaP1.85 attano nāmaṃ gahetvā āgato ’’ ti sugandho tveva nāmaṃ akaṃsu .
So anupubbena vayappattoM1.100 mahāselattheraṃ disvā tassa santike dhammaṃ sutvā pabbajitvā vipassanāya kammaṃ karonto sattāhabbhantare eva arahattaṃ pāpuṇi .
Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 2.50.15-24)–
‘‘ Vanakammiko pure āsiṃ , pitumātumatenahaṃ ;
Pasumārena jīvāmi , kusalaṃ me na vijjati .
‘‘ Mama āsayasāmantā , tisso lokagganāyako ;
Padāni tīṇi dassesi , anukampāya cakkhumā .
‘‘ AkkanteV1.84 ca pade disvā , tissanāmassa satthuno ;
Haṭṭho haṭṭhena cittena , pade cittaṃ pasādayiṃ .
‘‘ Koraṇḍaṃ pupphitaṃ disvā , pādapaṃ dharaṇīruhaṃ ;
Sakosakaṃ gahetvāna , padaseṭṭhaṃ apūjayiṃ .
‘‘ Tena kammena sukatena , cetanāpaṇidhīhi ca ;
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ , tāvatiṃsamagacchahaṃ .
‘‘ Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi , devattaṃ atha mānusaṃ ;
Koraṇḍakachavī homi , suppabhāso bhavāmahaṃ .
‘‘ Dvenavute ito kappe , yaṃ kammamakariṃ tadā ;
Duggatiṃ nābhijānāmi , padapūjāyidaṃ phalaṃ .
‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti .
Arahattaṃ pana patvā aññaṃ byākaronto ‘‘ anuvassiko pabbajito ’’ ti imaṃ gāthaṃ abhāsi .
24. Tattha anuvassikoti anugato upagato vassaṃ anuvasso , anuvassova anuvassiko .
Pabbajitoti pabbajjaṃ upagato , pabbajito hutvā upagatavassamatto ekavassikoti attho .
Atha vā anugataṃ pacchāgataṃ apagataṃ vassaṃ anuvassaṃ , taṃ assa atthīti anuvassiko .
Yassa pabbajitassa vassaṃ aparipuṇṇatāya na gaṇanūpagataṃ , so evaṃ vutto , tasmāM1.101 avassikoti vuttaṃ hoti .
Passa dhammasudhammatan ti tava satthu dhammassa sudhammabhāvaṃ svākkhātataṃ ekantaniyyānikataṃ passa , yattha anuvassiko tuvaṃ pabbajito .
Pubbenivāsañāṇaṃ dibbacakkhuñāṇaṃ āsavakkhayañāṇanti tisso vijjā tayā anuppattā sacchikatā , tato eva kataṃ buddhassa sāsanaṃ sammāsambuddhassa sāsanaṃ anusiṭṭhi ovādo anusikkhitoti katakiccataṃ nissāya pītisomanassajāto thero attānaṃ paraṃ viya katvā vadatīti .
Sugandhattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .