10.( Dutiya ) devasabhattheragāthāvaṇṇanā
Sammappadhānasampannoti
M1.258 āyasmato devasabhattherassa gāthā .Kā uppatti ?
Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinanto sikhissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ sikhiṃ bhagavantaṃ disvā pasannamānaso bandhujīvakapupphehi pūjaṃ akāsi .
So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde kapilavatthusmiṃ sakyarājakule nibbatti , tassa devasabhoti nāmaṃ ahosi .
So vayappatto cumbaṭakalahavūpasamanatthaṃ satthari āgate buddhānubhāvaṃ disvā pasannamānaso saraṇesu patiṭṭhito puna nigrodhārāme satthari viharante satthāraṃ upasaṅkamitvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā katapubbakicco vipassanāya kammaṃ karonto nacirasseva arahattaṃ pāpuṇi .
Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 1.16.1-6)–
‘‘ Candaṃva vimalaṃ suddhaṃ , vippasannamanāvilaṃ ;
Nandībhavaparikkhīṇaṃ , tiṇṇaṃ loke visattikaṃ .
‘‘ Nibbāpayantaṃ janataṃ , tiṇṇaṃ tārayataṃ varaṃ ;
Muniṃ vanamhi jhāyantaṃ , ekaggaṃ susamāhitaṃ .
‘‘ Bandhujīvakapupphāni , lagetvā suttakenahaṃ ;
Buddhassa abhiropayiṃ , sikhino lokabandhuno .
‘‘ Ekatiṃse ito kappe , yaṃ kammamakariṃ tadā ;
Duggatiṃ nābhijānāmi , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ .
‘‘ Ito sattamake kappe , manujindo mahāyaso ;
Samantacakkhunāmāsi , cakkavattī mahabbalo .
‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti .
Arahattaṃ
V1.222 pana patvā attanā adhigataṃ vimuttisukhaṃ nissāya uppannapītisomanasso udānavasena – 100.
‘‘ Sammappadhānasampanno
M1.259 , satipaṭṭhānagocaro ;Vimuttikusumasañchanno , parinibbissatyanāsavo ’’ ti .
– gāthaṃ abhāsi ;
Tattha sammappadhānasampannoti sampannacatubbidhasammappadhāno , tehi kattabbakiccaṃ sampādetvā ṭhitoti attho .
Satipaṭṭhānagocaroti kāyānupassanādayo satipaṭṭhānā gocaro
P1.217 pavattiṭṭhānaṃ etassāti satipaṭṭhānagocaro , catūsu satipaṭṭhānesu patiṭṭhitacittoti attho .Guṇasobhena paramasugandhā vimuttiyeva kusumāni , tehi sabbaso sammadeva sañchanno vibhūsito alaṅkatoti vimuttikusumasañchanno .
Parinibbissatyanāsavoti evaṃ sammā paṭipajjanto bhikkhu nacirasseva anāsavo hutvā parinibbissati saupādisesāya anupādisesāya ca nibbānadhātuyāti attho .
Idameva ca therassa aññābyākaraṇaṃ ahosi .
( Dutiya ) devasabhattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .
Dasamavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .