Issues
Select Version
Vajirabuddhi-ṭīkā
Vajirabuddhi-ṭīkā

8. Sannidhikārakasikkhāpadavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

8. Sannidhikārakasikkhāpadavaṇṇanā
253. AparajjuV0.288M0.321 sannidhi nāma hotīti attho .
Ajja paṭiggahitan ti na kevalaṃ paṭiggahitameva , atha kho uggahitakampi , teneva aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ paṭiggaṇhāti , āpatti dukkaṭassāti evaṃ sannidhikataṃ yaṃ kiñci yāvakālikaṃ vā yāmakālikaṃ vā ajjhoharitukāmatāya gaṇhantassa paṭiggahaṇe tāva āpatti dukkaṭassā ’’ ti vuttaṃ .
Yadi taṃ paṭhamameva paṭiggahitaṃ ,‘‘ paṭiggahaṇe tāvā ’’ ti na vattabbaṃ , tasmā veditabbametaṃ ‘‘ attano kāle gahitaṃ ajja paṭiggahitan ’ ti vuttan ’’ ti .
Etthāha – yathā pañca bhesajjāni uggahitakāni anadhippetāni .
Sattāhātikkame anāpatti anajjhoharaṇīyattā , tathā idhāpi uggahitakaṃ nādhippetanti ?
Ettha vuccati – bhesajjasikkhāpade ( pārā .618 ādayo ) uggahitakaṃ nādhippetanti yuttaṃ attano kālātikkamanamattena tattha āpattippasaṅgato .
Ettha na yuttaṃ attano kālātikkamanamattena āpattippasaṅgābhāvato .
Ajjhoharaṇeneva hi ettha āpattīti adhippāyo , tasmā anugaṇṭhipadamatena ajja uggahetvā punadivase bhuñjanto dve āpattiyo āpajjati .
Tatrāyaṃ vicāraṇā – attanā bhuñjitukāmo ajja uggahetvā punadivase bhuñjati , dve āpattiyo āpajjati .
Sāmaṇerādīnaṃyeva atthāya uggahetvā gahitaṃ punadivase paṭiggahetvā bhuñjanto āpattiyā na kāretabboti .
Paṭiggaṇhāti , āpatti dukkaṭassāti etthāyamadhippāyo – sace belaṭṭhasīso viya dutiyatatiyādidivasatthāya ajja paṭiggahetvā sāmaṇerādīnaṃ gopanatthāya deti , tassa punadivase ajjhoharaṇatthaṃ paṭiggahaṇe āpatti dukkaṭassāti sambhavati .
Sayameva sace taṃ gopetvā ṭhapeti , punadivase patitaṃ kacavaraṃ disvā vimativasena vā paṭiggaṇhato paṭiggahaṇatova āpatti dukkaṭassāti sambhavati .
No ce paṭiggaṇhāti , taṃ dukkaṭaṃ natthi .
‘‘ Idañhi ‘ ekaṃ pādaṃ atikkāmeti , āpatti thullaccayassā ’ tiādi viyā ’’ ti vuttaṃ .
Yo pana ekappahāreneva dvepi pāde atikkāmeti , tassa taṃ thullaccayaṃ natthi , evaṃsampadamidanti veditabbaṃ .
Ettha paṭiggahitabhāvaṃ avijahantameva sannidhiṃM0.322 janetīti dhammasiritthero , taṃ ‘‘ paṭiggaṇhāti , āpatti dukkaṭassā ’’ ti pāḷiyā virujjhati .
Kapālena pīto pana sneho abbohāriko .
Kiñcāpi uṇhe otāpentassa paggharati , tathāpi ‘‘ bhesajjasikkhāpade viyā ’’ ti vuttaṃ .
Itarathā kapālena pītā sappiādayopi sattāhātikkame āpattiṃ janeyyunti .
Sayaṃ paṭiggahetvāti idhāpi pubbe vuttavidhiyeva .
Duddhotapattakathāpi etena sameti viyaV0.289 .
Āhāratthāyāti kālepi labbhati .
Pakatiāmiseti kappiyāmise .
Sāmisena mukhena ajjhoharato dveti ‘‘ hiyyo paṭiggahitayāmakālikaṃ ajja purebhattaṃ sāmisena mukhena ajjhoharato dve pācittiyānī ’’ ti likhitaṃ .
Ajja paṭiggahitaṃ yāvakālikampi hi yāmātikkantapānakena saṃsaṭṭhaṃ sannidhiṃ karoti .
Akappiyamaṃsesu manussamaṃse thullaccayaṃ , sesamaṃse dukkaṭañca vaḍḍhati .
255. Sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ āhāratthāyāti kālepi dukkaṭameva sannidhiṃ anāpajjanatoti keci .
Tadahu paṭiggahitaṃ tadahu purebhattaṃ vaṭṭatīti ce ?
Na , pāḷiyampi aṭṭhakathāyampi visesassa natthitāya .
Bhesajjasikkhāpade purebhattaṃ yathāsukhaṃ paribhuñjanaṃ vuttanti ce ?
Āhāre sappiādi saṅgahaṃ yāti , tena taggatikavasena vuttaṃ , na bhesajjavasena vuttanti upatisso .
Sannidhikārakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .