Issues
Select Version
Vajirabuddhi-ṭīkā
Vajirabuddhi-ṭīkā

3. Pattavaggo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Pattavaggo

1. Pattasikkhāpadavaṇṇanā
598. BahūM0.267 patte sannicayan ti ettha sannicayan ti bhāvanapuṃsakaṃ , bahū patte vā gahetvā sannicayaṃ karissantīti attho .
‘‘ Aḍḍhaterasapalamāsānaṃ gāhikā ’’ ti likhitaṃ .
Ettha –
‘‘ Kuḍuvo catupaleyyo , kuḍuvānaṃ catugguṇaṃ ;
Patthaṃ catugguṇo māsā-ti kamāhu catugguṇan ’’ ti .
–
Ādiṃ lokavohāraṃ dassetvāva keci papañcenti .
602. Khādanan ti khādanīyaṃ sūpādi .
‘‘ Byañjanassa mattā nāma odanato catuttho bhāgo ’’ ti ( ma . ni . aṭṭha .2.387) brahmāyusuttaṭṭhakathāyaṃ vuttattā ālopassa catutthabhāgaṃ byañjanaṃ anurūpanti gahetabbaṃ .
‘‘ Bhikkhuniyā pattasannicayassa vāritattā tadanulomato bhikkhūnampi dutiyo vārito ’’ ti vuttaṃ , taṃ na yuttaṃ , pāḷiya ñhi ‘‘ sannicayaṃ kareyyāti anadhiṭṭhito avikappito ’’ ti ( pāci .735) vuttaṃ .
So hi kathinakkhandhake ( mahāva .306 ādayo ) nicayasannidhiV0.239 viya ekopi punadivase ‘‘ sannicayo ’’ ti vuccati .
Anantarasikkhāpade pana ‘‘ dutiyo vāritoti adhiṭṭhānaṃ niyataṃ , tasmā dve patte adhiṭṭhātuṃ na labhati .
Sace ekato adhiṭṭhāti , dvepi na adhiṭṭhitā honti .
Visuṃ visuṃ adhiṭṭhāti , dutiyo anadhiṭṭhito ’’ ti vadanti .
Vikappetuṃ pana bahūpi labhati .
Idāni vattabbaṃ sandhāya ‘‘ nāmamatte viseso ’’ ti vuttaṃ .
Tattha nāman ti majjhimo majjhimomako majjhimukkaṭṭhotiādi .
608.‘‘ Pākassa hi ūnattā pattasaṅkhyaṃ na gacchatī ’’ ti vacanato adhiṭṭhitapattopi kharapākena setattā adhiṭṭhānaṃ vijahatīti ce ?
Na , adhiṭṭhānavijahanesu navasu anāgatattā , tasmā paṭhamapākānaṃ eva ūnattā pattasaṅkhyaṃ na gacchati , tasmiṃ sati aññaṃ viññāpetuṃ na vaṭṭati .
‘‘ Ūnapañcabandhanenā ’’ ti hi vuttaṃ .
Chidde , rājiyā vā hi sati tehi adhiṭṭhānaṃ vijahatīti vijahite nāyaṃ paṭisedho , tasmā paccuddharitvā , vikappetvāpi aññaṃ viññāpetuṃ na labhati .
Evaṃ pattakārako mūlaṃ labhitvāti ettha pacitvā ṭhapitadivasato paṭṭhāya .
Dātukāmo hutvāti ettha dinnadivasato , sutadivasato vāM0.268 paṭṭhāya dasāhaṃ veditabbaṃ .
Liṅgaparivattena pana dasāhātikkame pattasāmikassa bhikkhussa , bhikkhuniyā pana rattātikkame nissaggiyaṃ .
Pattasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .