Ādāyasattakakathāvaṇṇanā
311. Sanniṭṭhānantike dvepi palibodhā ekato chijjantīti idha , parivāraṭṭhakathāya ñca vuttaṃ imissā khandhakapāḷiyā sameti ekato ubhinnampi dhuranikkhepassa katattā .
‘‘ Idaṃ bahisīmāyameva vuttaṃ sanniṭṭhānantikaṃ sandhāya vuttaṃ .
Yaṃ pana vuttaṃ parivāre ‘ cattāro kathinuddhārā siyā antosīmāya uddhariyyanti , siyā bahisīmāya uddhariyyanti , niṭṭhānantiko sanniṭṭhānantiko nāsanantiko āsāvacchediko ’ ti ( pari .416).
Tattha bahisīmāya sanniṭṭhānantiko uddhariyyatīti idha dassitanayova .
Kathaṃ antosīmāya sanniṭṭhānantiko ?
Akatacīvaramādāya ‘ na paccessan ’ ti gato , gatagataṭṭhāne phāsuvihāraṃ alabhanto tameva vihāraṃ āgacchati , tassa cīvarapalibodho ṭhito .
So ca ‘ nevimaṃ cīvaraṃ kāressan ’ ti citte uppannamatte chijjati , tasmā antosīmāya uddhariyyati , tasmā duvidho sanniṭṭhānantiko ’’ ti porāṇagaṇṭhipade likhitaṃ , taṃ yuttaṃ , aññathā antosīmāya ‘‘ nevimaṃ cīvaraṃ kāressan ’’ ti pavattaubbhāro itaresu samodhānaṃ na gacchatīti atiritto siyā .
Sīmātikkantikoti cīvarakālasīmātikkantiko .
Saubbhāre cīvarapalibodho paṭhamaṃ chijjanto viya khāyati , atha kho
V0.450 sāpekkhatāya cīvarakaraṇe saussāhova hotīti lesaṃ sandhāya parivāra vasena ‘‘ dve palibodhā apubbaṃ acarimaṃ chijjantī ’’ ti ( mahāva . aṭṭha .311) vuttaṃ .‘‘ Katacīvaro ’’ ti vuttattā idha na sambhavati .
316. Sabbaṃ attano parikkhāraṃ anavasesetvā pakkamanto ‘‘ samādāya pakkamatī ’’ ti vuccati .
‘‘ Kathinuddhāre viseso natthi .
Puggalādhippāyavisesena kevalaṃ vāradassanatthaṃ samādāyavārā vuttā ’’ ti sabbesu gaṇṭhipadesu likhitaṃ .
Idha pana puggalādhippāyena payojanaṃ vīmaṃsitabbaṃ .
Pakkamanantikassa abhāvā ‘‘ yathāsambhavan ’’ ti vuttaṃ .
Vippakatepi dhuranikkhepavasena pakkamanantikatā sambhavati , tasmā pakkamanantikavāropi vattabboti ce ?
Na , sanniṭṭhānantikalakkhaṇappasaṅgato .
Akatacīvarassa na savanantikatā ca .
Tatrāyaṃ
M0.494 ādito paṭṭhāya vāravibhāvanā – ādāyavārā satta , tathā samādāyavārāti dve sattakavārā .Tato pakkamanantikaṃ vajjetvā vippakatacīvarassa ādāyavārā , samādāyavārā cāti dve chakkavārā .
Tato paraṃ niṭṭhānasanniṭṭhānanāsanantikānaṃ vasena tīṇi tikāni dassitāni , tattha paṭhamattikaṃ antosīmāya ‘‘ na paccessan ’’ ti imaṃ vidhiṃ anāmasitvā bahisīmāyaṃ eva ‘‘ na paccessan ’’ ti pavattaṃ , tasmā pakkamanantikasīmātikkantikasaubbhārā tattha na yujjanti .
‘‘ Āsāvacchediko sambhavantopi yathāvuttakāraṇena na vutto .
Dutiyattikaṃ antosīmāya ‘ na paccessan ’ ti pavattaṃ , ettha kiñcāpi pakkamanantiko sambhavati , tathāpi yehi cīvarapalibodho chijjati , tesaṃyevādhippetattā na vutto ’’ ti porāṇagaṇṭhipade vuttaṃ .
Sabbasmimpi pannarasake vippakatacīvarassevādhippetattāti takko .
Adhiṭṭhānupage ca vippakate sati na niṭṭhānantiko .
Niṭṭhānāvasese sati na nāsanantikoti porāṇā .
Tatiyattikaṃ anadhiṭṭhita-padena visesetvā pavattaṃ , atthato paṭhamattikena sameti .
Tassa atthadassanapayojanaṃ kira taṃ .
Yasmā ime tayo atthavikappā imehi eva tīhi kathinuddhārehi sakkā dassetuṃ , tasmā imeva yojitā ekasambandhavasena , aññathā paṭhamattikaṃ chakkaṃ bhaveyya imassa pannarasakassa ante chakkaṃ viya .
Tatiyattikānantaraṃ catutthattikaṃ sambhavantaṃ ‘‘ antosīmāyaṃ ‘ paccessan ’’ ti vacanavisesena sambhavati .
Tathā ca yojiyamānaṃ itarehi savanantikādīhi aviruddhakkamaṃ hoti , tasmā catutthattikaṃ ahutvā chakkaṃ jātanti veditabbaṃ .
Evaṃ tīṇi tikāni ekaṃ chakkañcāti paṭhamaṃ pannarasakaṃ veditabbaṃ .
Idāni idameva pannarasakaṃ upasaggavisesena dutiyaṃ samādāyapannarasakaṃ nāma kataṃ .
Puna vippakatacīvaraṃ ādāyāti tatiyaṃ pannarasakaṃ , samādāyāti catutthaṃ pannarasakaṃ dassitaṃ .
Evaṃ cattāri pannarasakāni veditabbāni
V0.451 .Tattha paṭhamadutiyesu pannarasakesu sabbena sabbaṃ akatacīvaraṃ adhippetaṃ , itaresu dvīsu vippakatanti yojetabbaṃ .
‘‘ Pubbe nibaddhaṭṭhāne cīvarāsāya gahetabbaṃ , aññattha na vaṭṭati .
Upacchinnāya ce cīvarāsāya cīvaraṃ uppannaṃ , na taṃ cīvarapalibodhaṃ karotī ’’ ti porāṇagaṇṭhipade vuttaṃ .
Nissaggiyesu tatiyakathine āgatacīvarapaccāsā idha cīvarāsāti takko .
Yattha cīvarāsā , taṃ ṭhānaṃ adhikaraṇūpacārena ‘‘ cīvarāsā ’’ tveva vuccatīti katvā ‘‘ taṃ cīvarāsaṃ payirupāsatī ’’ tiādi vuttaṃ , tasmā anāsāya labhatīti anāsāyitaṭṭhāne labhatītiādinā attho
M0.495 gahetabbo .Ettha niṭṭhānasanniṭṭhānanāsanaāsāvacchedikavasena eko vāroti idamekaṃ catukkaṃ jātaṃ , tasmā pubbe vuttāni tīṇi tikāni āsāvacchedikādhikāni tīṇi catukkānīti ekaṃ anāsāyadvādasakanti veditabbaṃ .
Tadanantare āsāyadvādasake kiñcāpi paṭhamadvādasakkamo labbhati , tathāpi taṃ nibbisesanti tamekaṃ dvādasakaṃ avuttasiddhaṃ katvā visesato dassetuṃ ādito paṭṭhāya ‘‘ antosīmāya paccessan ’’ ti vuttaṃ , taṃ dutiyacatukke ‘‘ so bahisīmagato suṇātī ’’ tiādivacanassa tatiyacatukke savanantikādīnañca okāsakaraṇatthanti veditabbaṃ .
Idaṃ pana dvādasakaṃ anāsāya vasena labbhamānampi iminā avuttasiddhaṃ katvā na dassitanti veditabbaṃ .
Evamettha dve dvādasakāni uddharitāni .
Karaṇīyadvādasakepi yathādassitaanāsāyadvādasakaṃ , avuttasiddhaṃ āsāyadvādasakañcāti dve dvādasakāni uddharitabbāni .
Idāni disaṃgamikanavakaṃ hoti .
Tattha yasmā ‘‘ disaṃgamiko pakkamatī ’’ ti vacaneneva ‘‘ na paccessan ’’ ti idaṃ avuttasiddhameva , tasmā taṃ na vuttaṃ .
Ettāvatā āvāsapalibodhābhāvo dassito .
321.‘‘ Cīvarapaṭivīsaṃ apavilāyamāno ’’ ti iminā cīvarapalibodhasamaṅgitamassa dasseti .
Paṭivīsoti attano pattabbo cīvarabhāgo .
Apavilāyamānoti ākaṅkhamāno .
Tassa cīvaralābhe sati vassaṃvutthāvāse niṭṭhānasanniṭṭhānanāsanantikānaṃ vasena ekaṃ tikaṃ , tesaṃyeva vasena antarāmagge ekaṃ , gataṭṭhāne ekanti tiṇṇaṃ tikānaṃ vasena ekaṃ navakaṃ veditabbaṃ .
Tato paraṃ niṭṭhānasanniṭṭhānanāsananti kasīmātikkantikasaubbhārānaṃ vasena phāsuvihārapañcakaṃ vuttaṃ .
Ubhayattha sesakathinuddhārāsambhavo pākaṭova .
Ayaṃ panettha pañcake viseso – samādāyavāro na sambhavati ‘‘ paccessan ’’ ti paccāgamanādhippāyato .
325. Dveme bhikkhave kathinassa palibodhāti kathinatthārassa anupabandhanapaccayāti .
Kathinakkhandhakavaṇṇanā niṭṭhitā .