5. Cīvarapaṭiggahaṇasikkhāpadavaṇṇanā
508-510.
Apaññatte sikkhāpadeti ettha ‘‘ gaṇamhā ohīyanasikkhāpade ’’ ti likhitaṃ .
Araññavāsīnisedhanasikkhāpade apaññatteti eke ,‘‘ taṃ na sundaran ’’ ti vadanti .
Vihatthatāyāti āyāsena .
512. Upacāroti dvādasahattho .
Mahāpaccariyaṃ , kurundiyañca vuttan ti ettha rattibhāge dhammakathikassa bhikkhuno bahūsu cīvaresu mahājanena pasādadānavasena
M0.239 paṭikkhittesu punadivase ‘‘ upāsakānaṃ pasādadānāni etānī ’’ ti suddhacittena gaṇhantassa doso natthi ,‘‘ bhikkhunīhipi dinnāni idha santī ’’ ti ñatvā gaṇhato doso .Taṃ acittakabhāvenāti bhikkhunīhi dinnabhāvaṃ ñatvā bahūsu tassā cīvarassa ajānanenāti attho .
Paṃsukūlaṃ adhiṭṭhahitvāti ‘‘ bhikkhunīhi nu kho dinnaṃ siyā ’’ ti avikappetvā ‘‘ paṃsukūlaṃ gaṇhāmī ’’ ti gaṇhantassa vaṭṭati .
Kurundi ādīsu vuttopi attho ayameva , ekaṃ ,‘‘ acittakabhāvenā ’’ ti vacanena ‘‘ yathā tathā gaṇhituṃ vaṭṭatī ’’ ti uppathova paṭisedhitoti apare .
Evaṃ dhammasiritthero na vadati , ujukameva vadatīti papañcitaṃ .
Tasseva visayo , tassāyaṃ adhippāyo – yathā ‘‘ paṃsukūlaṃ gaṇhissatīti ṭhapitaṃ kāmaṃ bhikkhunisantakampi avikappetvā paṃsukūlaṃ adhiṭṭhahitvā gahetuṃ vaṭṭatī ’’ ti vuttaṃ , tathā dhammakathikassa bhikkhuniyā dinnampi apaññāyamānaṃ vaṭṭatīti , tasmā taṃ vuttaṃ mahāpaccariyaṃ , kurundiyañca acittakabhāvena na sametīti .
Paṭikkhepo pana vikappaggahaṇe eva ruhati .
Aññathā pubbāparaṃ virujjhatīti .
Taṃ na yuttaṃ paṃsukūlena asamānattā .
Paṃsukūlabhāvena saṅkārakūṭādīsu ṭhapitaṃ bhikkhunīhi , na taṃ tassā santakaṃ hutvā ṭhitaṃ hoti .
Assāmikañhi paṃsukūlaṃ sabbasādhāraṇañca , aññopi gahetuṃ labhati .
Idaṃ pubbeva ‘‘ bhikkhunīnaṃ cīvaran ’’ ti jānitvāpi paṃsukūliko gahetuṃ labhati tadā tassā asantakattā .
‘‘ Paṃsukūlaṃ adhiṭṭhahitvā ’’ ti sallekhakkamanidassanatthaṃ vuttaṃ .
Maṃsaṃ dadantena tathāgatena sallekhato kappiyampi bhuttaṃ nissaggiyaṃ cīvaramāha yo maṃsaṃ kathanti sayamādiseyyāti .
Acittakattā
V0.214 kathaṃ paṃsukūlaṃ vaṭṭatīti ce ?Tāya tassa adinnattā , bhikkhunāpi tato bhikkhunito aggahitattā ca .
Assāmikampi hi paṃsukūlaṃ aññissā hatthato gaṇhāti , na vaṭṭati ‘‘ aññātikāya bhikkhuniyā cīvaraṃ paṭiggaṇheyyā ’’ ti vuttalakkhaṇasambhavato .
Aññātikāya santakaṃ ñātikāya hatthato gaṇhāti , vaṭṭatīti eke .
Yathā sikkhamānasāmaṇerādīnaṃ hatthato paṭiggaṇhantassa anāpatti , tathā kaṅkhāvitaraṇiya ñca ‘‘ aññātikāya hatthato gahaṇan ’’ ti ( kaṅakhā . aṭṭha . cīvarappaṭiggahaṇasikkhāpadavaṇṇanā ) aṅgaṃ vuttaṃ .
Tathā ñātikāya
M0.240 santakaṃ sikkhamānāya , sāmaṇeriyā , upāsakassa , upāsikāya , bhikkhussa , sāmaṇerassa santakaṃ aññātikāya bhikkhuniyā hatthato gaṇhantassa ca anāpatti evaṃ yathāvuttalakkhaṇāsambhavatoti eke , teneva ‘‘ ekatoupasampannāya cīvaraṃ paṭiggaṇhātī ’ ti avatvā ‘ hatthato paṭiggaṇhāti aññatra pārivattakā , āpatti dukkaṭassā ’ ti ( pārā .513) vuttaṃ , tasmā aññātikāya santakampi ekatoupasampannāya hatthato paṭiggaṇhantassa dukkaṭan ’’ ti vadanti , ubhopete na sārato daṭṭhabbā , kāraṇaṃ pariyesitabbaṃ . 514. Ko pana vādo pattatthavikādīsūti anadhiṭṭhātabbesu bahūsu paṭalesu .
Tenevāha mātikāṭṭhakathāyaṃ ‘‘ pattatthavikādimhi anadhiṭṭhātabbaparikkhāre ’’ ti .
Adhiṭṭhānupagesu vā tesaṃ parikkhārattā bhisichaviyā viya anāpatti .
Kiṃ paṭaparissāvanaṃ parikkhāraṃ na hotīti ?
Hoti , kintu taṃ kira nivāsanādicīvarasaṇṭhānattā na vaṭṭati .
Tasmā idha nivāsanādicīvarasādhanaṃ vikappanupagapacchimaṃ cīvaraṃ nāma .
Anantarātīte nivāsanapārupanupagamevāti sanniṭṭhānaṃ .
Evaṃ sante kaṅkhāvitaraṇiyaṃ ( kaṅkhā . aṭṭha . cīvarappaṭiggahaṇasikkhāpadavaṇṇanā ) kappanupagapacchimatā , pārivattakābhāvo , aññātikāya hatthato gahaṇanti tīṇeva aṅgāni avatvā aparikkhāratāti catutthamaṅgaṃ vattabbanti ce ?
Na vattabbaṃ , imasmiṃ sikkhāpade pattatthavikādiparikkhārassa acīvarasaṅkhyattā .
Paṭhamakathinādīsu vikappanupagatā pamāṇaṃ , idha kāyaparibhogupagatāti .
‘‘ Aññaṃ parikkhāran ’’ ti uddharitvā ‘‘ pattatthavikādiṃ yaṃkiñcī ’’ ti vuttattā vikappanupagampi pattatthavikādiṃ gaṇhituṃ vaṭṭati ,‘‘ paṭaparissāvanampī ’’ ti vuttaṭṭhāne ca ‘‘ cīvaraṃ nāma vikappanupagapacchiman ’’ ti vacanato paṭaparissāvanaṃ cīvarameva , na parikkhāraṃ .
‘‘ Ko pana vādoti nigamanavacanampi sādhakan ’’ ti keci vadanti , paṇṇattiṃ ajānanato acittakaṃ , na vatthuṃ ,‘‘ aññātikāya bhikkhuniyā santakabhāvājānanato , cīvarabhāvājānanato ca acittakan ’’ ti anugaṇṭhipade vuttaṃ .
Cīvarapaṭiggahaṇasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .