5. Cammakkhandhakavaṇṇanā
Soṇakoḷivisavatthukathāvaṇṇanā
242. Asītiyā
M0.476V0.434 … pe … kāretīti ‘‘ asīti gāmikasahassāni sannipātāpetvā ’’ ti imassa kāraṇavacanaṃ .Tattha ‘‘ gāmānaṃ asītiyā sahassesū ’’ ti vattabbe ‘‘ asītiyā gāmasahassesū ’’ ti vuttaṃ .
Gāmappamukhā gāmikā , tesaṃ sahassāni .
‘‘ Kammacittīkatānī ’’ ti upacārena vuttaṃ .
Kammapaccayautusamuṭṭhāne hi tesaṃ añjanavaṇṇabhāvo .
‘‘ Kenacideva karaṇīyenā ’’ ti vattabbe ‘‘ kenacidevā ’’ ti vuttaṃ .
Ettha evaṃ-saddo opamme pavattati .
Evamupamānopadesapucchāvadhāraṇapaṭiññātaopamme .
Purato pekkhamānānan ti anādaratthe sāmivacanaṃ .
Tato pana bhagavato gandhakuṭiyā kavāṭaṃ subaddhaṃ passitvā icchitākārakusalatāya iddhiyā gantvā kuṭiṃ pavisitvā ārocesi .
Vihārapacchāyāyan ti vihārassa vaḍḍhamānacchāyāyaṃ .
‘‘ Aho nūnāti aho mahanto ’’ ti likhitaṃ .
Bhagavato sambahulehi saddhiṃ āhiṇḍanaṃ āyasmato soṇassa vīriyārambhanidassanena anāraddhavīriyānaṃ uttejanatthaṃ , evaṃ sukhumālānaṃ pādarakkhaṇatthaṃ upāhanā anuññātāti dassanatthañca .
Soṇassapabbajjākathāvaṇṇanā
243. Tattha ca nimittaṃ gaṇhāhīti tesaṃ indriyānaṃ ākāraṃ upalakkhehi .
244. Adhimutto hotīti paṭivijjhitvā paccakkhaṃ katvā ṭhito hoti .
Nekkhammādhimuttotiādīhi nibbānaṃ , arahattañca vuttaṃ .
‘‘ Tañhi sabbakilesehi nikkhantattā ‘ nekkhamman ’ ti ca gehato pavivittattā ‘ paviveko ’ ti ca byāpajjābhāvato ‘ abyāpajjan ’ ti ca arahattaṃ upādānassa khayante uppannattā ‘ upādānakkhayo ’ ti ca taṇhāya khayante uppannattā ‘ taṇhakkhayo ’ ti
V0.435 ca sammohābhāvato ‘ asammoho ’ ti ca vuccatī ’’ ti vuttaṃ .Sabbehi arahattaṃ vuttanti keci .
Siyā kho evamassāti kadāci evamassa , assa vā āyasmato evaṃ siyā .
Paccāgacchanto jānanto .
Karaṇīyamattānan ti attano .
So eva vā
M0.477 pāṭho .Nekkhammādhimuttoti imasmiṃyeva arahattaṃ kathitaṃ .
Sesesu nibbānanti keci .
Asammohādhimuttoti ettheva nibbānaṃ .
Sesesu arahattanti keci .
‘‘ Sabbesvevetesu ubhayampī ’’ ti vadanti .
Pavivekañca cetaso , adhimuttassa , upādānakkhayassa cāti upayogatthe sāmivacanaṃ .
Āyatanānaṃ uppādañca vayañca disvā .
Sabbanīlikādipaṭikkhepakathāvaṇṇanā
246.‘‘ Rañjanacoḷakena puñchitvā ’’ ti pāṭho .
‘‘ Khallakādīni apanetvā ’ ti vuttattā dve tīṇi chiddāni katvā vaḷañjetuṃ vaṭṭatī ’’ ti vadantānaṃ vādo na gahetabbo .
Yānādipaṭikkhepakathāvaṇṇanā
254.‘‘ Caturaṅgulādhikānī ’’ ti vuttattā caturaṅgulato heṭṭhā vaṭṭatīti eke .
Ubhatolohitakūpadhānan ti ettha ‘‘ kāsāvaṃ pana vaṭṭati , kusumbhādirattameva na vaṭṭatī ’’ ti likhitaṃ .
Sabbacammapaṭikkhepādikathāvaṇṇanā
255. Kissa tyāyan ti kissa te ayaṃ .
256. Gihivikatan ti gihīnaṃ atthāya kataṃ .
‘‘ Yattha katthaci nisīdituṃ anujānāmīti attho ’’ ti likhitaṃ .
Kiñcāpi dīghanikāyaṭṭhakathāyaṃ ‘‘ ṭhapetvā tūlikaṃ sabbāneva gonakādīni ratanaparisibbitāni vaṭṭantī ’’ ti vuttaṃ , atha kho vinayapariyāyaṃ patvā garuke ṭhātabbato idha vuttanayenevettha attho gahetabbo .
‘‘ Tattha pana suttantikadesanāya gahaṭṭhādīnampi vasena vuttattā tesaṃ saṅgaṇhanatthaṃ ṭhapetvā ‘ tūlikaṃ … pe … vaṭṭantī ’ ti vuttaṃ viya khāyatīti apare ’’ ti vuttaṃ .
259. Migamātukoti tassa nāmaṃ .
Vātamigoti ca tassa nāmaṃ .
‘‘ Kāḷasīho kāḷamukho
V0.436 kapī ’’ ti likhitaṃ .Cammaṃ na vaṭṭatīti yena pariyāyena cammaṃ vaṭṭissati , so parato āvi bhavissati .
‘‘ Attano puggalikavasena
M0.478 parihāro paṭikkhitto ’’ ti vuttaṃ .‘‘ Na , bhikkhave , kiñci cammaṃ dhāretabban ’’ ti ettāvatā siddhe ‘‘ na , bhikkhave , gocamman ’’ ti idaṃ parato ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , sabbapaccantimesu janapadesu cammāni attharaṇānī ’’ ti ettha anumatippasaṅgabhayā vuttanti veditabbaṃ .
Cammakkhandhakavaṇṇanā niṭṭhitā .