Issues
Select Version
Vajirabuddhi-ṭīkā
Vajirabuddhi-ṭīkā

10. Dantaponasikkhāpadavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

10. Dantaponasikkhāpadavaṇṇanā
264-5.
Mukhadvāran ti kaṇṭhanāḷi .
Uccāraṇamattan ti ukkhipitabbamattakaṃ .
Kasaṭaṃ chaḍḍetvātiV0.290 samudācāravasena , achaḍḍitepi ‘‘ vaṭṭatī ’’ ti vuttaṃ .
Hatthapāsātikkaman ti dāyakassa .
Bhikkhussa detīti aññassa bhikkhussa .
Kañjikan ti yaṃ kiñci dravaṃ .
Patto paṭiggahetabboti bhūmiyaṃ ṭhapite abhihārābhāvato .
‘‘ Yathā paṭhamataraṃ patitatheve doso natthi , tathā ākiritvā apanentānaṃ patitathevepi abhihaṭattā nevatthi doso ’’ ti likhitaṃ .
Carukenāti khuddakapiṇḍena .
Jāgarantassapīti ‘‘ api -saddena suttassapī ’’ ti likhitaṃ .
Kecīti abhayagirivāsino .
Tehi kāyasaṃsagge kāyapaṭibaddhenāpi tappaṭibaddhenāpi thullaccayāpatti dassitā evāti attho .
Kāyapaṭibaddhapaṭibaddhenāti vacanamattamevetaṃ .
‘‘ Satthakenāti paṭiggahitakenā ’’ ti likhitaṃ , taṃ dullikhitaṃ satipi male puna paṭiggahetabbakiccābhāvato .
Kesañci atthāyāti anupasampannānaṃ atthāya .
‘‘ Sāmaṇerassa hatthaṃ phuṭṭhamattameva taṃ pariccattan ’’ ti likhitaṃ .
Paṭiggahaṇupagabhāraṃ nāma majjhimapurisena ukkhipitabbakaṃ .
Mūlapaṭiggahaṇameva vaṭṭatīti ettha ‘‘ macchikavāraṇatthanti vuttattā ‘ abhuñjanatthāyāpi paṭiggahetvā gahite vaṭṭatī ’’’ ti ye vadanti , te vattabbā ‘‘ sīsamakkhanatelaṃ paṭiggahetvā ‘ idaṃ sīsamakkhanan ’ ti anābhogeneva sattāhaṃ atikkāmentassa kiṃ nissaggiyaṃ bhaveyyā ’’ tiādi , suttādhippāyo pana evaṃ gahetabbo ‘‘ macchikavāraṇatthaṃ bījantassa tasmiṃ laggarajādimhi patte patite sukhaṃ paribhuñjituṃ sakkā ’ ti saññāya pubbe paṭiggahitabban ’’ ti vuttaṃ .
Parivattanakathāyaṃ ‘‘ amhākaṃ taṇḍulesu khīṇesu etehi amhākaṃ hatthagatehi sāmaṇerasantakehipi sakkā patiṭṭhapetun ’ ti bhikkhūnaṃ cittuppādo ce sambhavati ,‘ parivattanaṃ sātthakan ’ ti upatissatthero ’’ ti vuttaṃ .
Yadi evaṃ suddhacittānaṃ niratthakanti āpannameva , tathā ‘‘ paṇḍito esa sāmaṇero pattaparivattanaṃ katvā dassati , mayameva ca imassa vissāsena vā yācitvāM0.324 vā bhuñjissāmā ’’ ti citte sati bhuñjituṃ na vaṭṭati katepi parivattaneti ca āpannaṃ , kiṃ bahunā .
Nirapekkheheva gaṇhitabbaṃ , na sāpekkhehīti dassanatthaṃ vuttanti ācariyo .
Ayamevattho ‘‘ sace pana sakkoti vitakkaṃ sodhetuṃ , tato laddhaṃ khāditumpi vaṭṭatī ’’ ti vacanena siddhova .
Ādhārake patto ṭhapito hoti yathāpaṭiggahitabhāve nirālayo .
Samuddodakena appaṭiggahitakena .
Meṇḍakassa khīraṃ khīrattāva vaṭṭati .
‘‘ Attano pana khīraṃ mukheneva pivantassa anāpattīti dassetuṃ vuttan ’’ ti vuttaṃ .
‘‘ Sarīranissitamahābhūtāni hi idhādhippetānī ’’ ti likhitaṃ , tadubhayampi ‘‘ kappiyamaṃsakhīraṃ vā ’’ tiādinā nayena virujjhati .
Apica ‘‘ appaṭiggahitabhājane aññabhikkhusantake attano piṇḍapātaṃ pakkhipati ,‘ taṃ thokan ’ ti vā aññena vā kāraṇena vadati , taṃ sabbesaṃ na kappati .
Kasmā ?
VinayadukkaṭattāV0.291 .
Attanā paṭiggahetvā pakkhipitabbaṃ vinayavidhiṃ akatvā dukkaṭanti adhippāyo .
Evaṃ tādisaṃ kimatthaṃ na bhuñjatīti ?
Aṭṭhakathāyaṃ ‘ uggahitako hotī ’ ti vuttattā .
Evañhi tattha vuttaṃ bhūmiyaṃ vā bhājane vā phalaṃ vā yaṃ kiñci āmisaṃ vā yāvajīvikampi appaṭiggahitakaṃ ajānanto āmasati , na vaṭṭati , uggahitakaṃ hotī ’’ ti anugaṇṭhipade vuttaṃ , tasmā imassa matena bhikkhu bhikkhussa sace patte appaṭiggahite piṇḍaṃ ṭhapeti , taṃ akappiyaṃ uggahitakanti siddhaṃ .
Ayamevattho ‘‘ sace attano vā bhikkhūnaṃ vā yāgupacanakabhājane … pe … nirāmisaṃ katvā paribhuñjitabban ’’ ti vacanena saṃsanditvā kathetabbo .
‘‘ Kappiyamaṃsakhīraṃ vā ’’ ti pasaṅgavasena vuttaṃ .
Dadhi ce paṭiladdhaṃ , tañca adhippetanti keci .
Dantaponasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Samatto vaṇṇanākkamena bhojanavaggo catuttho .