Aṭṭhacīvaramātikākathāvaṇṇanā
379. Yasmā aparikkhittassa parikkhepārahaṭṭhānaṃ dubbijānaṃ , tasmā ‘‘ apicā ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha dhuvasannipātaṭṭhānampi pariyantagatameva gahetabbaṃ .
‘‘ Mahāpaccariyaṃ pana bhikkhūsupi … pe … pāpuṇātīti ‘ upacārasīmāya demā ’ ti evaṃ dinnameva sandhāyā ’’ ti likhitaṃ
V0.457 .‘‘ Samānasaṃvāsakasīmāyā ’’ ti vutte khaṇḍasīmādīsu ṭhitānaṃ na pāpuṇāti tāsaṃ visuṃ samānasaṃvāsakasīmattā .
Samānasaṃvāsakaavippavāsasīmānaṃ idaṃ nānattaṃ –
‘‘ avippavāsasīmāya dammī ’’ ti dinnaṃ gāmaṭṭhānaṃ na pāpuṇāti .
Kasmā ?
‘‘ Ṭhapetvā gāmañca
M0.501 gāmūpacārañcā ’’ ti vuttattā .‘‘ Samānasaṃvāsakasīmāyā ’’ ti dinnaṃ pana yasmiṃ ṭhāne avippavāsasīmā atthi , tattha ṭhitānaṃ , itaratra ṭhitānañca pāpuṇāti .
‘‘ Khaṇḍasīmāyaṃ ṭhatvā ‘ sīmaṭṭhakasaṅghassa dammī ’ ti vutte upacārasīmāya eva paricchinditvā dātabban ’’ ti vuttaṃ .
‘‘ Avippavāsasīmāya demā ’’ ti khaṇḍasīmāyaṃ ṭhatvā dinne tattheva pāpuṇātīti keci .
Yojanasatampi pūretvā nisīdantīti ettha vihārūpacāre hatthapāsena , bahigāmādīsu dvādasahatthena upacāroti eke .
‘‘ Imasmiṃ vihāre saṅghassā ’’ ti vutte ekābaddhā hutvāpi parikkhepaparikkhepārahaṭṭhānaṃ atikkamitvā ṭhitānaṃ na pāpuṇātīti eke .
‘‘ Bhikkhunivihārato bahi yattha katthaci ṭhatvā ‘ saṅghassā ’ ti vutte bhikkhusaṅghova sāmī ’’ ti vadanti .
Ekopi gantvāti ettha sabbesaṃ vā pāpetvā gantabbaṃ , ānetvā vā pāpetabbaṃ , itarathā gatassa na pāpuṇāti .
Samānalābhakatikā mūlāvāse sati siyā , mūlāvāsavināsena katikāpi vinassati .
Samānalābhavacanaṃ sati dvīsu , bahūsu vā yujjati .
Teneva ekasmiṃ avasiṭṭhe yujjatīti no mati .
‘‘ Tāvakālikakālena , mūlacchedavasena vā ;
Aññesaṃ kammaṃ aññassa , siyā nāvāsasaṅgamo ’’ ti .
–
Ācariyo .
Sabbattha dinnamevāti ‘‘ samānabhāgova hotī ’’ ti vadanti .
‘‘ Ekamekaṃ amhākaṃ pāpuṇātīti ce vadati , vaṭṭatī ’’ ti vadanti vibhāgassa katattā .
‘‘ Bhikkhusaṅghassa cīvare dinne paṃsukūlikānaṃ na vaṭṭatī ’’ ti vadanti .
‘‘ Ubhatosaṅghassā ’’ ti vutte ‘‘ bhikkhusaṅghassā ’’ ti avuttattā bhikkhunisaṅghena missitattā , tattha apariyāpannattā ca puggalo visuṃ labhati .
Evaṃ sante ‘‘ bhikkhusaṅghassa ca bhikkhunisaṅghassa ca dammī ’’ ti vuttepi ‘‘ ubhatosaṅghassa dinnameva hotī ’’ ti iminā virujjhatīti ce ?
Na virujjhati , taṃ dvinnaṃ saṅghānaṃ dinnabhāvameva dīpeti , na ubhatosaṅghapaññattiṃ , tasmā eva ‘‘ bhikkhusaṅghassa ca bhikkhunisaṅghassa ca tuyhañcā ’’ ti vāro na vutto .
Atha vā aṭṭhakathāvacanameva pamāṇaṃ , na vicāraṇāti eke .
Yasmā eko addhānādiyako viya duvidho na hoti , tasmā ubhatosaṅghaggahaṇena eko bhikkhu na gahitoti
V0.458 .‘‘ Sabbāvāsassa ca cetiyassa ca dhammassa
M0.502 cā ’ ti vutte sabbavihāresu cetiyadhammānaṃ ekekassa bhikkhuno bhāgo dātabbo ’’ ti vadanti .‘‘ Bhikkhusaṅghassa ca cetiyassa cā ’’ ti vutte na virujjhatīti ce ?
Na , tattha ‘‘ bhikkhusaṅghassā ’’ ti vuttattā , idha vihārena ghaṭitattā ca tamhi tamhi vihāre ekabhāgaṃ labhitabbamevāti pariharanti .
Attano pāpetvāti vikāle aparibhogattā sakalopi vaṭṭeyyāti ce ?
‘‘ Bhikkhusaṅghassa harā ’’ ti vuttattā , tena ‘‘ harāmī ’’ ti gahitattā ca na vaṭṭati .
Pacchimavassaṃvutthānampīti ettha api -saddo avadhāraṇattho , pacchimavassaṃvutthānamevāti attho , itarathā samuccayatthe gahite ‘‘ lakkhaṇaññū vadantī ’’ ti vacanaṃ niratthakaṃ siyā .
Kasmāti ārabhitvā papañcaṃ karonti .
Kiṃ tena , parato ‘‘ cīvaramāsato paṭṭhāya … pe … atītavassaṃvutthānameva pāpuṇātī ’’ ti iminā siddhattā na vicāritaṃ , tena vuttaṃ ‘‘ lakkhaṇaññū ’’ ti acalavasena .
Sace pana bahiupacārasīmāya ṭhito … pe … sampattānaṃ sabbesaṃ pāpuṇātīti yattha katthaci vutthavassānanti adhippāyo ‘‘ yattha katthaci vutthavassānaṃ sabbesaṃ sampattānaṃ pāpuṇātī ’’ ti ( kaṅkhā . aṭṭha . akālacīvarasikkhāpadavaṇṇanā ) kaṅkhāvitaraṇiyaṃ vuttattā .
Gimhānaṃ paṭhamadivasato paṭṭhāya vutte pana yasmā anantarātītaṃ hemantaṃ eva vutthā nāma honti , na vassaṃ , tasmā ‘‘ mātikā āropetabbā ’’ ti vuttaṃ .
Ye vā therehi pesitā , tesaṃ pāpuṇātīti kira attho .
Cīvarakkhandhakavaṇṇanā niṭṭhitā .