Issues
Select Version
Vajirabuddhi-ṭīkā
Vajirabuddhi-ṭīkā

7. Sattamasikkhāpadavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

7. Sattamasikkhāpadavaṇṇanā
820-822.
‘‘ Nagaraṃ atiharantī ’’ ti pāṭho .
‘‘ Nagaradvāre atiharantī ’’ ti katthaci , tattha dvārenāti attho .
Ayameva vā pāṭho .
Taṃ pubbāparaviruddhan ti ‘‘ punapi vuttan ’’ ti vuttaṃ vādaṃ sandhāya , na tato pubbe tattha vuttaṃ vādaṃ .
Ettha ‘‘ mātarampi viññāpetvāti vacanena virujjhatī ’’ ti likhitaṃ , taṃ dullikhitaṃ , na hi tena virodhaṃ sandhāya idaṃ vuttanti .
Karaṇe ce pācittiyaṃ , kārāpanepi pācittiyeneva bhavitabbaṃ .
Atha kārāpane dukkaṭaṃ , karaṇepi dukkaṭeneva bhavitabbaṃ .
Na hi karaṇe vā kārāpane vā viseso atthi āpajjane satīti adhippāyo .
823. Sampaṭicchituṃ vaṭṭatīti appaṭikkhipitvā ‘‘ sādhū ’’ ti vattuṃ vaṭṭatīti adhippāyo .
Na hi paṭiggahetuṃ vaṭṭati .
Anāmāsattā ‘‘ āmakadhaññaṃ pana ñātakapavāritaṭṭhānepi na vaṭṭatī ’’ ti vuttaṃ .
Anugaṇṭhipade pana ‘‘ kappiyena laddhaṃ dhaññaṃ bhajjitvā bhuñjantiyā dukkaṭaṃ .
Aparaṇṇepi eseva nayo ’’ ti ca ‘‘ anāpatti ābādhapaccayāti vacanato satta dhaññānipi anāmāsānīti siddhaṃ , teneva heṭṭhā aṭṭhakathāyaṃ dukkaṭavatthumhi satta dhaññānipi gahitāni anāmāsānī ’’ ti ca vuttāni .
Āmāsāni kappiyavatthūni ca yadi bhaveyyuṃ , yathā ñātakapavārite sandhāya ‘‘ aparaṇṇaṃ viññāpetī ’’ ti avisesena vuttaṃ , evaṃ ‘‘ anāpatti ñātakānaṃ pavāritānaṃ aññassa atthāya viññāpeti , ummattikāya ādikammikāyā ’’ ti vattabbaṃ .
Yasmā dukkaṭavatthuttā ca anāmāsattā ca mātarampi sattavidhaṃ dhaññaṃ viññāpetuṃ na vaṭṭatiV0.338 , tasmā tadatthadīpanatthaṃ sattavidhaṃ dhaññaṃ sandhāya ‘‘ anāpatti ābādhapaccayā ’’ ti vuttaṃ , yathā bhikkhuniyā ābādhapaccayā vaṭṭati , tathā bhikkhussāpītiM0.370 ca .
Yathā vā pana bhikkhuniyā bhajjanādīni kārāpetuṃ na vaṭṭati , evaṃ bhikkhussāpi .
Vuttampi cetaṃ andhakaṭṭhakathāyaṃ ‘‘ aññataro bālabhikkhu kappiyaṃ ajānanto etadavoca ‘ āmakadhaññaṃ sampaṭicchituṃ bhikkhūnaṃ na vaṭṭati .
Etaṃ dhaññaṃ bhajjitvā koṭṭetvā pacitvā yāgukhajjakaṃ bhattañca dethā ’ ti , āṇāpakasseva bhikkhussa āpatti , sabbesaṃ anāpattī ’’ ti .
Tasmā ‘‘ saṅghavārikānaṃ dhaññaṃ koṭṭethā ’’ ti ārāmikānaṃ vattuñca na vaṭṭati .
‘‘ Divasaṃ paribbayaṃ gaṇhatha , taṇḍule sampādetha , tvaṃ ettake gaṇha , tvaṃ ettake ’’ ti evamādīni pana vattuṃ vaṭṭatīti ca .
Yaṃ pana ‘‘ aviññattiyā labbhamānaṃ pana navakammatthāya sampaṭicchituṃ vaṭṭatī ’’ ti vuttaṃ , tampi heṭṭhā ‘‘ imaṃ taḷākaṃ khettaṃ vatthuṃ vihārassa demā ’ ti vutte ‘ sampaṭicchituṃ vaṭṭatī ’’ ti vuttaṃ nayaṃ sandhāya vuttattā suvuttameva .
‘‘ Navakammatthāya dhaññaṃ demā ’’ ti vutte ‘‘ sādhū ’’ ti vattabbaṃ .
Yaṃ pana heṭṭhā ‘‘ tattha nissaggiyavatthuṃ attano vā saṅghagaṇapuggalacetiyānaṃ vā atthāya sampaṭicchituṃ na vaṭṭati … pe … dukkaṭavatthuṃ sabbesampi atthāya sampaṭicchato dukkaṭamevā ’’ ti vuttaṃ , tampi suvuttameva .
Kasmā ?
‘‘ Cetiyassa atthāya dhaññaṃ dātukāmomhi , tumhe bhante tadatthāya sampaṭicchathā ’’ ti vutte paṭiggahetuṃ akappiyattā .
‘‘ Idaṃ pana tādisaṃ na hotī ’’ ti ca vuttaṃ .
Sabbopāyaṃ upatissattheravādo kira .
Dhammasiritthero panevamāha ‘‘ pubbepi navakammatthāya paṭiggaho na vārito , saṅghassatthāya paṭiggahitampi paṭiggāhakasseva akappiyan ’’ ti .
Sattamasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .