2. Dutiyaaniyatasikkhāpadavaṇṇanā
453. Dutiye kesuci potthakesu ‘‘ na heva kho pana paṭicchannaṃ āsanaṃ hoti āsanan ’’ ti likhitaṃ .
‘‘ Āsananti adhikaṃ , uddharitānurūpan ’’ ti likhitaṃ .
Dvepi rahā idha adhippetā kāyasaṃsaggaduṭṭhullavācārahonisajjaggahaṇato .
Yadi evaṃ ‘‘ mātugāmo nāma viññū paṭibalā ’’ ti kimatthaṃ vuttanti ?
Ayameva hi mātugāmo dvinnampi kāyasaṃsaggaduṭṭhullavācānaṃ ekato vatthubhūto , tasmā vuttaṃ .
Kāyasaṃsaggassa vatthubhūto dassito , na itarassāti katvā duṭṭhullavācameva sandhāya tassā vatthuṃ dassento evamāha .
Etthāha – yathā paṭhame anadhippetāpi duṭṭhullavācā sambhavavisesadassanatthaṃ vuttā , idhāpi kāyasaṃsaggo , kasmā na tassa vasena cakkhussa raho gahetabboti ?
Āma na gahetabbo , na ca gahito , gahito eva pana nisajjavasena , na hi aṅgassa nisajjā visesoti .
Appaṭicchanne sati kathaṃ cakkhussa rahoti ce ?
Dūrattā .
Paṭhame kasmā itthisatampi anāpattiṃ na karoti , idha kasmā ekāpi karotīti ce ?
No vuccati siddhattā .
Siddhaṃ hoti , yadidaṃ aññataro bhikkhu vesāliyaṃ mahāvane … pe … dvāraṃ vivaritvā nipanno hoti … pe … sambahulā itthiyo yāvadatthaṃ
M0.212 katvā pakkamiṃsūti ( pārā .77).Tasmā na methunassa mātugāmo dutiyo hoti .
Itthiyo hi aññamaññissā vajjaṃ paṭicchādenti , teneva bhikkhunīnaṃ
V0.189 vajjapaṭicchādane pārājikaṃ paññattaṃ .Tathā ‘‘ āyasmā udāyī tā itthiyo vihāraṃ pekkhāpetvā tāsaṃ itthīnaṃ vaccamaggan ’’ ti ( pārā .283) ettha ‘‘ yā pana tā itthiyo hirimanā , tā nikkhamitvā bhikkhū ujjhāpentī ’’ ti ( pārā .283) vacanato duṭṭhullassa mātugāmo dutiyo hotīti siddhanti adhippāyo .
Ubhayatthāpi ummattakādikammikānaṃ anāpattīti tesaṃ pāṭekkaṃ nidāne āgataṃ , ādikammikānaṃ anāpattīti attho .
Anugaṇṭhipade pana ‘‘ acelakavagge rahopaṭicchannāsanasikkhāpade ‘ viññū puriso dutiyo hotī ’ ti ( pāci .288) imassa anurūpato ‘ itthīnaṃ satampi anāpattiṃ na karotī ’ ti vuttan ’’ ti ca ,‘‘ dutiyāniyate ‘ itthīpi purisopī ’ ti idaṃ bhikkhunīvagge osānasikkhāpadassa , acelakavagge appaṭicchannāsanasikkhāpadassa ca anāpattivāre ‘ yo koci viññū puriso dutiyo ’ ti vuttaṃ .
Imesaṃ anurūpato vuttanti veditabban ’’ ti ca vuttaṃ .
Dutiyaaniyatasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .