Pakiṇṇakavaṇṇanā
Apicettha idaṃ pakiṇṇakaṃ , seyyathidaṃ – idaṃ aniyatakaṇḍaṃ nippayojanaṃ apubbābhāvatoti ce ?
Na , garukalahukabhedabhinnāpattiropanāropanakkamalakkhaṇadīpanappayojanato .
Ettha hi ‘‘ sā ce evaṃ vadeyya ‘ ayyo mayā diṭṭho nisinno mātugāmassa methunaṃ dhammaṃ paṭisevanto ’ ti , so ca taṃ paṭijānāti , āpattiyā kāretabbo … pe … nisajjāya kāretabbo ’’ tiādinā ( pārā .446) āpattiyā garukāya lahukāya ca ropanakkamalakkhaṇaṃ , kāretabboti iminā anāropanakkamalakkhaṇañca dassitaṃ .
Lakkhaṇadīpanato ādimhi , ante vā uddisitabbanti ce ?
Na , asambhavato .
Kathaṃ ?
Na tāva ādimhi sambhavati , yesamidaṃ lakkhaṇaṃ , tesaṃ sikkhāpadānaṃ adassitattā .
Na ante , garukamissakattā , tasmā garukalahukānaṃ majjhe eva uddisitabbanti arahati ubhayāmissakattā .
Yā tattha lahukāpatti dassitā
M0.213 , sāpi garukādikā .Tenevāha ‘‘ methunadhammasannissitakilesasaṅkhātena rahassādenā ’’ tiādi , tasmā garukānaṃ eva anantaraṃ uddiṭṭhātipi eke .
Evaṃ sante paṭhamamevālaṃ tāvatā lakkhaṇadīpanasiddhito , kiṃ dutiyenāti ce ?
Na , okāsaniyamapaccayamicchāgāhanivāraṇappayojanato .
‘‘ Paṭicchanne āsane alaṃkammaniye ’’ ti okāsaniyamato hi tabbiparīte okāse idaṃ lakkhaṇaṃ na vikappitanti micchāgāho hoti , tannivāraṇato dutiyampi sātthakamevāti adhippāyo .
Kasmā ?
Okāsabhedato , rahobhedadīpanato , rahonisajjassādabhedadīpanato
V0.190 .Okāsaniyamabhāve ca rahonisajjassādabhedo jāto .
Dvinnaṃ rahonisajjasikkhāpadānaṃ nānatājānanañca siyā , tathā kāyasaṃsaggabhedadīpanato .
Nālaṃkammaniyepi hi okāse appaṭicchanne , paṭicchannepi vā nisinnāya vātapānakavāṭachiddādīhi nikkhantakesādiggahaṇena kāyasaṃsaggo labbhatīti evamādayopi nayā vitthārato veditabbā .
‘‘ Bhikkhupātimokkhe āgatanayattā bhikkhunīpātimokkhe idaṃ kaṇḍaṃ parihīnanti veditabban ’’ ti vadanti .
Atthuppattiyā tattha anupannattāti eke .
Taṃ anekatthabhāvadīpanato ayuttaṃ .
Sabbabuddhakāle hi bhikkhūnaṃ pañcannaṃ , bhikkhunīnaṃ cattāro ca uddesā santi .
Pātimokkhuddesapaññattiyā asādhāraṇattā tattha niddiṭṭhasaṅghādisesapācittiyānanti eke .
Tāsaṃ bhikkhunīnaṃ ubbhajāṇumaṇḍalikaaṭṭhavatthukavasena kāyasaṃsaggaviseso pārājikavatthu ,‘‘ hatthaggahaṇaṃ vā sādiyeyya , kāyaṃ vā tadatthāya upasaṃhareyyā ’’ ti ( pāci .674-675) vacanato sādiyanampi ,‘‘ santiṭṭheyya vā ’’ ti ( pāci .675) vacanato ṭhānampi ,‘‘ saṅketaṃ vā gaccheyyā ’’ ti ( pāci .675) vacanato gamanampi ,‘‘ channaṃ vā anupaviseyyā ’’ ti ( pāci .675) vacanato paṭicchannaṭṭhānapavesopi , tathā ‘‘ rattandhakāre appadīpe paṭicchanne okāse ekenekā santiṭṭheyya vā sallapeyya vā ’’ ti ( pāci .838) vacanato duṭṭhullavācāpi pācittiyavatthukanti katvā tāsaṃ aññathā aniyatakaṇḍassa avattabbatāpattitopi na vuttanti tesaṃ adhippāyo .
Pakiṇṇakavaṇṇanā niṭṭhitā .
Aniyatakaṇḍaṃ niṭṭhitaṃ .