7. Tatuttarisikkhāpadavaṇṇanā
522-4.
Paggāhikasālaṃ
V0.217 vāti dussapasāraṃ vā .Hatthena paggahetvā ṭhatvā sālāyaṃ pasāretabbadussaṃ pasārentīti codanā .
Ticīvarikenevāti vinayaticīvarikena .
So hi adhiṭṭhahitvā ṭhapitaparikkhāracoḷādīsu santesupi ticīvare acchinne santaruttaraparamaṃ viññāpetvā gahetuṃ labhati .
Aññathāpīti ‘‘ pamāṇikaṃ ticīvaraṃ parikkhāracoḷavasena adhiṭṭhahitvā paribhuñjato tasmiṃ naṭṭhe bahūnipi gahetuṃ labhati , na santaruttaraparaman ’’ ti ca , tasmā taṃ vibhāgan ti ‘‘ ticīvarikassa taṃ vibhāganti attho , na parikkhāracoḷikassā ’’ ti ca keci vadanti .
Ācariyo pana ‘‘ aññenāti aticīvarikena , aññathāti ito vuttaggahaṇaparicchedato aññenā ’’ ti ettakameva vadati .
Aññathāti pana sace tīṇipi naṭṭhāni , santaruttaraparamaṃ gaṇhitabbaṃ , sace dve vā ekaṃ vā naṭṭhaṃ , tena ‘‘ aññathāpī ’’ ti dassanatthaṃ vuttanti eke .
Gaṇṭhipadesu vicāraṇā eva natthi , tasmā upaparikkhitvā gahetabbaṃ .
Pakatiyā santaruttarena carati , sāsaṅkasikkhāpadavasena vā taṃsammutivasena vā tatiyassa alābhena vā .
526.‘‘ Pamāṇameva
M0.244 vaṭṭatī ’’ ti sallekhadassanatthaṃ vuttaṃ .Taṃ micchā gahetvā ñātakādiṭṭhāne taduttari gaṇhantassa āpattīti ce ?
Taṃ pāḷiyā na sameti ,‘‘ anāpatti ñātakānaṃ pavāritānan ’’ ti hi pāḷi .
Ettha ca pavāritā nāma acchinnakālato pubbe eva pavāritā , na acchinnakāle .
‘‘ Abhihaṭṭhuṃ pavāreyyā ’’ ti hi vuttaṃ , tasmā yo acchinnakālassatthāya pavāreti , ubhopi appavāritā evāti veditabbā .
Te hi acchinnakāraṇā naṭṭhakāraṇāva denti nāma .
Apica yathā piṭṭhisamaye satuppādaṃ katvā ñātakapavāritaṭṭhānato vassikasāṭikaṃ nipphādentassa tena sikkhāpadena nissaggiyaṃ , tathā idhāpi ñātakapavāritaṭṭhānepi acchinnanaṭṭhakāraṇā na vaṭṭati , tasmā ‘‘ aṭṭhakathāsu pamāṇameva vaṭṭatī ’ ti vuttavacanameva pamāṇan ’’ ti dhammasiritthero āha , taṃ ayuttaṃ , kasmā ?
Yasmā idaṃ sikkhāpadaṃ taduttari viññāpentassa paññattaṃ , tasmiñca ‘‘ aññātako gahapati vā gahapatānī vā ’’ ti mātikāya pāḷi , vibhaṅge ca ‘‘ aññātako nāma mātito vā … pe … asambaddho ’’ ti pāḷi , anāpattivāre ca ‘‘ ñātakānaṃ pavāritānan ’’ ti pāḷi , tasmā tividhāyapi pāḷiyā na sametīti ayuttameva , tasmā kevalaṃ sallekhameva sandhāya vuttanti apare .
Upari kāṇamātāsikkhāpade aṭṭhakathāsu pana ‘‘ tesampi pātheyyapaheṇakatthāya paṭiyattato pamāṇameva vaṭṭatī ’’ ti vuttaṃ , na pana ‘‘ pāḷiyā na sametī ’’ ti vuttaṃ , na tattha ca idha ca nānākaraṇaṃ paññāyati
V0.218 , tasmā therassa laddhi sundarā viya mama khāyati , vīmaṃsitabbaṃ .Yasmā panidaṃ sikkhāpadaṃ aññassatthāya viññāpanavatthusmiṃyeva paññattaṃ , tasmā idha ‘‘ aññassatthāyā ’’ ti na vuttaṃ .
‘‘ Sesaṃ uttānatthamevā ’’ ti pāṭho .
‘‘ Aññassatthāyā ’’ ti nidānavirodhato na vuttaṃ .
Tathāpi anantare vuttanayena labbhatīti ācariyo .
Evarūpesu gahapatipaṭisaṃyuttasikkhāpadesu kiñcāpi ‘‘ gahapati nāma yo koci agāraṃ ajjhāvasatī ’’ ti vuttaṃ , tathāpi pañca sahadhammike ṭhapetvā avasesā ca sikkhāpaccakkhātako ca titthiyo ca veditabbo .
Tatuttarisikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .