Uruvelapāṭihāriyakathāvaṇṇanā
37-8.
Vaseyyāmāti
M0.413 ‘‘ tvañca ahañca vaseyyāmā ’’ ti piyavacanena tassa saṅgaṇhanatthaṃ vuttaṃ kira .Tejasā tejan ti ānubhāvena ānubhāvaṃ .
Tejodhātuyā vā tejodhātuṃ .
Ubhinnaṃ sajotibhūtānan ti anādaratthe sāmivacanaṃ , bhāvasattamīatthe vā .
Agyāgārameva ādittaṃ , na tattha vasanako sattajātiko .
Acinteyyo hi iddhivisayo .
Kasmā pana bhagavā agyāgārampi anādittaṃ nādhiṭṭhāsīti ?
Attano dukkhuppādābhāvassa anativimhādibhāvappasaṅgato .
Kimatthaṃ parasantakaṃ
V0.378 mahāsambhārapavattaṃ taṃ vināsetīti ?Puna yathāporāṇaṃ iddhānubhāvena kattukāmatādhippāyato .
Pariyādinnoti khayaṃ nīto .
Tejasā tejan ti ānubhāvena ānubhāvaṃ .
Agyāgārassa parittattā itaro attho na sambhavati .
Ayamattho ‘‘ makkhaṃ asahamāno ’’ ti iminā ativiya sameti .
Iddhānubhāvamakkhanañhi tattha makkho nāma .
Pattenāti padumapattenātipi porāṇā .
Paduminisaṇḍe ṭhito hi bhagavā tattha ahosīti tesaṃ mati .
39. Dinnan ti anumatinti attho .
Abhīto nibbhayo .
Kasmā ?
Yato so maggena bhayamatīto .
‘‘ Sumanamanasoti sundaracittasaṅkhātamano .
Sumano eva vā ’’ ti likhitaṃ .
Tejovāti aggi viya .
Dhātukusaloti tejodhātumhi kusalo .
‘‘ Byavahitā ce ’’ ti saddalakkhaṇattā ca upasaggo .
Tejodhātusamāpattīsu kusalo iccevattho .
Udicchareti ullokesuṃ .
‘‘ Saṃparivāresun ’’ ti ca likhitaṃ .
Iti evaṃ bhaṇantīti attho .
Hatāti samāti attho , kāḷakāva hontīti kirettha adhippāyo .
Īsakampi byāpāraṃ akatvā upasamānurūpaṃ tiṭṭhanti .
Ye ca anekavaṇṇā acciyo hontīti taṃ dassetuṃ ‘‘ nīlā atha lohitikā ’’ tiādimāha .
40. Catuddisāti catūsu disāsu .
44. Paṃsukūlaṃ uppannan ti pariyesamānassa paṭilābhavasena uppannaṃ hoti .
Cittavicittapāṭihīradassanatthāya ca sā pariyesanā .
Sā ayaṃ sāyaṃ
M0.414 .Tā imā tayimā .
Dve ekato gahetvā vadati .
Āyāmi ahaṃ āyamahaṃ .
Etan ti etassa .
Yathā mayan ti yasmā mayaṃ .
50-51.
Udakavāhakoti udakogho .
Udakasototi porāṇā .
‘‘ Yāya tvan ’’ ti pubbabhāgavipassanāpaṭipadaṃ sandhāya vuttaṃ .
Cirapaṭikāti cirapabhuti , nāgadamanato paṭṭhāya cirapaṭikā .
‘‘ Cirapaṭisaṅkhā ’’ tipi vadanti .
Kesamissan tiādimhi abbokiṇṇaṃ visuṃ visuṃ bandhitvā pakkhittattā kesādayova kesamissāti porāṇā .
Khārikājamissan ti ettha khārī vuccati tāpasaparikkhāro .
Jaṭile pāhesīti dve tayo tāpase pāhesi .
‘‘ Soḷasātirekaaḍḍhauḍḍhāni pāṭihāriyasahassānī ’’ ti vuttaṃ .
54. Aggihutte kataparicayattā bhagavā tesaṃ ādittapariyāya -mabhāsi ( saṃ . ni .4.28).
Tattha ekaccaṃ ārammaṇavasena ādittaṃ cakkhādi rāgagginā , ekaccaṃ sampayogavasena cakkhusamphassapaccayā vedayitādikeneva , ekaccaṃ abhibhūtatthena cakkhādi eva jātiādinā
V0.379 , ekaccaṃ paccayatthena , tadeva sokādināti yathāsambhavamettha ādittatā veditabbā .Ettha kiñcāpi dukkhalakkhaṇamevekaṃ pākaṭaṃ , tadanusārena pana itaraṃ lakkhaṇadvayampi tehi diṭṭhanti veditabbaṃ dukkhākārassa itarākāradīpanato .
Santasukhataṇhābhiniviṭṭhattā panesaṃ dukkhalakkhaṇapubbaṅgamā desanā katāti veditabbā .
Uruvelapāṭihāriyakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .